2026-304 Bijlage 1 Programmabegroting 2027-2030
Tekst van het document
De prullenbakkenvergoeding is bedoeld om gemeenten te compenseren voor de kosten die zij maken voor het beheren, legen en verwerken van het aandeel verpakkingsafval in openbare prullenbakken. In de begroting 2026 is de prullenbakkenvergoeding (nog) niet opgenomen. De overige verschillen op dit product zijn kleiner dan € 25.000 en worden verder niet toegelicht. Product Speelvoorzieningen en kinderboerderij Binnen het product Speelvoorzieningen en kinderboerderij zijn budgetten opgenomen voor onder andere het onderhoud en beheer van speelvoorzieningen, de kinderboerderij IJsselstee en dierenweides. Hieronder vindt u de meerjarige ontwikkelingen ten opzichte van 2026 Product x € 1.000,- | Speelvoorzieningen en kinderboerderij Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Lasten | 386 | 423 | 598 | 624 | 640 Baten | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Saldo | 386 | 423 | 598 | 624 | 640 Ten opzichte van de begroting 2026 is te zien dat in 2027 de lasten met € 36.000 toenemen. Het verschil tussen deze jaren hangt hoofdzakelijk samen met de volgende onderdelen: • | Onderhouds en reparatiekosten (lagere lasten € 24.000). In 2026 is er incidenteel budget toegekend voor de aanpassing van een specifieke speeltuin. • | Diverse kosten (hogere lasten € 50.000).
Voor deze bestuursperiode wordt er vanaf 2027 budget toegekend voor het creëren van extra zitgelegenheden en ontmoetingsplekken in de stad. De overige verschillen op dit product zijn kleiner dan € 25.000 en worden verder niet toegelicht. Product Verkeersmaatregelen Binnen het product Verkeersmaatregelen zijn budgetten opgenomen voor Verkeersregelinstallaties (VRI), bewegwijzering, straatmeubilair, mobiliteit en verkeersmaatregelen. Beheer en onderhoud vindt plaats conform beheerplannen 2024-2027. Hieronder vindt u de meerjarige ontwikkelingen ten opzichte van 2026 Pagina 72 van 249 Programmabegroting 2027-2030 Product x € 1.000,- | Verkeersmaatregelen Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Lasten | 1.205 | 1.493 | 1.581 | 1.613 | 1.642 Baten | 495 | 532 | 547 | 563 | 579 Saldo | 709 | 961 | 1.035 | 1.050 | 1.063 Ten opzichte van de begroting 2026 is te zien dat in 2027 de lasten met bijna € 290.000 toenemen. De baten nemen toe met € 37.000. Het verschil tussen deze jaren hangt hoofdzakelijk samen met de volgende onderdelen: Kapitaallasten, hogere lasten € 60.000 Op basis van de actuele doorrekening van de kapitaallasten is de begroting 2027 € 60.000 hoger dan de (aangepaste) begroting 2026. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door in 2026 afgeronde investeringen.
Hierdoor starten de bijbehorende afschrijvingen vanaf 2027, wat leidt tot hogere afschrijvingslasten in 2027 ten opzichte van 2026. Energiekosten, lagere lasten € 34.000 De begroting voor energiekosten is naar beneden bijgesteld op basis van de uitgaven in de afgelopen jaren. Ontwikkelingen Kadernota en bestuursperiode, hogere lasten € 200.000 Zoals in de Kadernota 2027 benoemd zijn aanvullende middelen benodigd voor het realiseren van een noodzakelijke dataverbinding tussen de iVRI's (€ 50.000) en het oplossen van knelpunten in de verkeersveiligheid (€ 50.000). Tevens wordt voor deze bestuursperiode een bedrag van € 100.000 beschikbaar gesteld voor het direct aanpakken van onveilige plekken in de stad. Vergoeding aanleg gehandicapten parkeerplaats, hogere baten € 30.000. De vergoeding voor aanleg van een gehandicaptenparkeerplaats die het Openbaar Domen vanuit de WMO ontvangt was is niet begroot in 2026. De overige verschillen op dit product zijn kleiner dan € 25.000 en worden verder niet toegelicht. Product Wegen Binnen het product Wegen zijn budgetten opgenomen voor onderhoud en beheer van het wegennet in de gemeente Nieuwegein. Beheer en onderhoud vindt plaats conform het beheerplan 2024- 2027.
Hieronder vindt u de meerjarige ontwikkelingen ten opzichte van 2026 Pagina 73 van 249 Programmabegroting 2027-2030 Product x € 1.000,- | Wegen Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Lasten | 2.404 | 2.601 | 3.608 | 4.020 | 4.138 Baten | 0 | 0 | 3 | 3 | 3 Saldo | 2.403 | 2.601 | 3.605 | 4.017 | 4.136 Ten opzichte van de begroting 2026 is te zien dat in 2027 de lasten met bijna € 200.000 toenemen. Op basis van de actuele doorrekening van de kapitaallasten is de begroting 2027 € 150.000 hoger dan de (aangepaste) begroting 2026. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door in 2026 afgeronde investeringen. Hierdoor starten de bijbehorende afschrijvingen vanaf 2027, wat leidt tot hogere afschrijvingslasten in 2027 ten opzichte van 2026. De overige verschillen op dit product worden veroorzaakt door de indexatie van de jaarlijkse onderhoudskosten of zijn kleiner dan € 25.000 en worden verder niet toegelicht. Thema Veiligheid Onze ambities op het gebied van veiligheid zijn: 1. | Voorkomen van criminaliteit, openbare ordeverstoringen en overlastgevende situaties. 2. | Voorbereid zijn om adequaat en effectief te handelen bij crises en rampen die zich (kunnen) voordoen. 3. | Beheersen van milieu en veiligheidsrisico’s bij onder meer het bouwen, gebruiken en slopen van gebouwen en inrichtingen.
Ambitie 1: Voorkomen van criminaliteit, dreigende openbare ordeverstoringen en overlastgevende situaties. De gemeente is benaderbaar, betrouwbaar en zichtbaar in de stad aanwezig om bij te dragen aan een veilige omgeving. Mede op basis van veiligheids- en maatschappelijke ontwikkelingen en veiligheidscijfers handelen we samen met onze (veiligheids-)partners, inwoners en ondernemers preventief, proactief en wanneer noodzakelijk reactief om de stad veilig te houden en veiliger te maken. De samenwerking met onze (veiligheids-)partners is hecht en goed, waarbij het gezamenlijk vergroten van de bewustwording en weerbaarheid van professionals, inwoners en ondernemers centraal staan. Een voorbeeld van een programma waar deze elementen terugkomen is het programma Preventie met Gezag (PmG). Met dit programma vindt integrale samenwerking plaats om jongeren uit de criminaliteit te houden. Doelstelling(en): 1 | We verkleinen de kansen voor georganiseerde ondermijnende criminaliteit in de gemeente. 2 | We voorkomen dat jongeren in de criminaliteit belanden of zorgen dat ze niet verder afglijden in de (georganiseerde) criminaliteit. 3 | We versterken de weerbaarheid van inwoners en ondernemers in Nieuwegein tegen digitale en gedigitaliseerde criminaliteit.
Pagina 74 van 249 Pagina 75 van 249 Programmabegroting 2027-2030 4 We werken nauw samen met onze partners bij het in kaart brengen en waar mogelijk bij het aanpakken van ontwikkelingen die tot maatschappelijke onrust en/of openbare ordeverstoringen (kunnen) leiden. 5 De aanpak woon-en adresfraude draagt bij aan het beschermen van de woningvoorraad, een eerlijke woonruimteverdeling en een betere doorstroming. Activiteiten 2027 D1-A1 Weerbaar blijven door bestuur, organisatie en maatschappelijke partners, zoals inwoners, ondernemers en partnerorganisaties, met voorlichting en trainingen tijdig signalen te laten herkennen. D1-A2 Zichtbaarheid en meldingsbereidheid vergroten door met structurele communicatie de inwoners en ondernemers te informeren over de inzet van bestuurlijke interventies en de uitkomsten. D1-A3 Voorkomen dat de gemeente criminelen of criminele organisaties faciliteert door ons bestuurlijk instrumentarium, zoals de inzet van Bibob uit te breiden (in risicogebieden en zorg), en de districtelijke samenwerking te versterken met het Bibob Expertiseteam. D1-A4 De aanpak van ondermijning versterken door met integrale controles op signalen, risicolocaties, risicogebieden en branches zicht te krijgen op de problematiek in de gemeente en deze samen met partners tegen te gaan. D2-A1 Het programma Preventie met Gezag wordt uitgevoerd conform het uitvoeringsplan 2026-2029.
Hierbij werken we aan een vijftal kernopgaven. D3-A1 We geven middels communicatie doorlopend aandacht aan dit thema gericht op de geprioriteerde doelgroepen. D3-A2 Bij opkomende trends zetten we communicatiecampagnes gericht in op deze trends. D3-A3 We voeren viermaal de Echt of Nep-campagne uit. D3-A4 Extra inzet gericht op ondernemers wordt ingezet middels viermaal een zogenoemde knock and talk actie op de bedrijventerreinen en/of winkelcentra. D4-A1 We onderhouden ons lokaal bondgenotennetwerk. D4-A2 We wisselen kennis uit met onze partners om tot een lokaal beeld te komen op maatschappelijke onrust. D5-A1 We maken een plan van aanpak voor verdere samenwerking met externe partijen. D5-A2 We evalueren de werking van het systeem (PGA-x) waarin we digitaal werken om alle signalen en acties te verwerken. Ambitie 2: Voorbereid zijn om adequaat en effectief te handelen bij crises en rampen die zich (kunnen) voordoen. In geval van een crisis of ramp zijn we in staat om de taken op het gebied van bevolkingszorg adequaat uit te voeren. Hiertoe beschikt de gemeente over (lokale)bevolkingszorgfunctionarissen die getraind en vakbekwaam zijn. Daarnaast zijn andere disciplines via de crisisstructuur van de VRU aangehaakt. We werken nauw samen met onze veiligheidspartners waaronder de VRU.
Dit doen we niet enkel op het moment dat er zich een crisis of ramp voordoet, maar ook aan de voorkant zoals bij het voorkomen van een crisis en bij het vergroten van bewustwording en de zelfredzaamheid van onze inwoners. Doelstelling(en): 1 We onderhouden het Lokale Team Bevolkingszorg volgens de kwaliteitsadviezen uit de doorontwikkeling bevolkingszorg 3.0. 2 We werken aan het programma Veerkracht en Weerbaarheid van de VRU, waarmee we onder andere de zelfredzaamheid van de inwoners van Nieuwegein met betrekking tot een mogelijke crisis vergroten. 3 We geven uitvoering aan de maatregelen die staan genoteerd in de handreiking Veerkracht en Weerbaarheid op lokaal niveau vanuit de VNG. Programmabegroting 2027-2030 Activiteiten 2027 D1-A1 | We blijven gebruik maken van de opleiding, training en oefen (OTO) momenten van de Veiligheidsregio Utrecht. D2-A1 | We zijn aangesloten bij meerdere pilots die zijn gestart door de VRU op veerkracht en weerbaarheid. D3-A1 | We starten met de uitvoering van de actiepuntenlijst die vanuit de handreiking Veerkracht en Weerbaarheid voor gemeenten wordt opgesteld en geactualiseerd. D3-A2 | We maken een plan voor het inrichten van een noodsteunpunt in Nieuwegein. Ambitie 3: Beheersen van milieu | - en veiligheidsrisico’s bij onder meer het bouwen, gebruiken en slopen van gebouwen en inrichtingen.
We werken verder aan een schoon, heel en veilig Nieuwegein met zo min mogelijk overlast en waar zoveel mogelijk incidenten worden voorkomen. Toezicht op bouwwerken met veel gebruikers, minder redzame personen en/of brandgevaarlijke situaties is belangrijk. | Ook nieuwe ontwikkelingen op de verschillende terreinen van toezicht moeten worden opgepakt. Doelstelling(en): 1 | We hebben constructief veilige bouwwerken en inrichtingen en beheersen de milieurisico’s binnen de gemeente. 2 | Door versterkte samenwerking op toezichtstaken voorkomen we overlast bij en van activiteiten in de bebouwde omgeving. Activiteiten 2027 D1-A1 | We monitoren het uitvoeringsprogramma voor vergunningen, toezicht en handhaving dat is opgesteld op basis van het Omgevingsprogramma VTH. Hierin is onder meer toezicht op bestaande bouw, opstellen van BLVC | -plannen en afval een belangrijk onderdeel. D1-A2 | We monitoren de bestaande toezichtstrategie op het gebied van de Wet Kwaliteitsborging Bouwen (WKB) en passen deze eventueel aan waar dat nodig is. D2-A1 | We versterken de samenwerking in het toezicht en houden integrale controles op diverse onderwerpen. D2-A2 | We evalueren het huidige integraal kader voor BLVC | -plannen. Prestatie-indicatoren Realisatie | Streef | Streef Type | Amb. | Nr.
| Omschrijving | 2025 | waarde | waarde 2026 | 2027 P | 1 | 1 | Het aantal (bewustwordings | )trainingen en bijeenkomsten gericht op het vergoten van de | 9 | ≥6 | 6 weerbaarheid tegen georganiseerde ondermijnende criminaliteit van onze organisatie. P | 1 | 2 | Het aantal besproken signalen in het | 116 | ≥70 | 100 ondermijningsoverleg P | 1 | 3 | Minimaal aantal controles gericht op | 14 | ≥8 | 8 georganiseerde ondermijnende criminaliteit. P | 1 | 4 | Het aantal interventies omtrent digitale veiligheid | 6 | ≥7 | 8 gericht op een specifieke doelgroep. P | 1 | 5 | Adrescontroles | 250 | ≥100 | 100 P | 1 | 6 | Het aantal trainingen over radicalisering. | 10 | ≥3 | 4 P | 2 | 1 | Het aantal keer dat partners en burgers proactief geïnformeerd zijn over de rol van de gemeente en | 5 | ≥4 | 4 hun eigen rol (zelf-/ samenredzaamheid) bij een grootschalig incident of crisis. P | 3 | 1 | Aantal themagerichte controles milieu | 50 | ≥50 | 50 Pagina 76 van 249 Programmabegroting 2027-2030 Financiële toelichting Product Veiligheid Binnen het product Veiligheid zijn budgetten opgenomen voor onder andere het integrale veiligheidsbeleid, stadstoezicht en de bijdrage aan de Veiligheidsregio Utrecht (VRU).
De activiteiten die vanuit de budgetten in dit onderdeel betaald worden, dragen in dit thema met name bij aan de volgende ambities: • | Ambitie 1: Voorkomen van criminaliteit, dreigende openbare ordeverstoringen en overlastgevende situaties. • | Ambitie 2: Voorbereid zijn om adequaat en effectief te handelen bij crises en rampen die zich (kunnen) voordoen. • | Ambitie 3: Beheersen van milieu en veiligheidsrisico’s bij onder meer het bouwen, gebruiken en slopen van gebouwen en inrichtingen. Hieronder vindt u de meerjarige ontwikkelingen ten opzichte van 2026 Product x € 1.000,- | Veiligheid Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Lasten | 7.499 | 7.841 | 7.888 | 7.888 | 6.239 Baten | 1.803 | 2.138 | 2.141 | 2.134 | 296 Saldo | 5.696 | 5.703 | 5.748 | 5.755 | 5.943 Ten opzichte van de begroting 2026 is te zien dat in 2027 de lasten afgerond met € 343.000 toenemen en de baten met ruim € 335.000 toenemen. Het verschil tussen deze jaren hangt hoofdzakelijk samen met de volgende onderdelen: Preventie met gezag, lagere lasten € 656.000, lagere baten € 656.000 De oude SPUK Preventie met gezag is in mei 2026 afgelopen. In 2027 zijn hiervoor dus geen baten en lasten meer begroot. Per saldo geen effect.
Preventie met gezag 2026-2029, hogere lasten € 981.000, hogere baten € 981.000 Voor de nieuwe SPUK zijn de baten en lasten in 2027 hoger dan in 2026. Dit komt doordat de SPUK in juni 2026 is gestart en daarmee niet voor een volledig jaar lasten en baten zijn geraamd. Per saldo geen effect. Jongerenakkoord, lagere lasten € 498.000 Vanuit 2025 zijn de niet bestede middelen overgeheveld naar 2026, waarmee de begrote middelen in 2026 hoger zijn dan in 2027. Dit zorgt ervoor dat de lasten in 2027 € 498.000 lager uitvallen. Wijkaanpak Nypelsplantsoen, hogere lasten € 120.000 In de kadernota 2027 zijn er structureel middelen beschikbaar gesteld voor wijkaanpak Nypelsplantsoen. Hierdoor vallen de lasten in 2027 € 120.000 hoger uit ten opzichte van 2026. Pagina 77 van 249 Programmabegroting 2027-2030 Veiligheidsregio Utrecht (VRU), hogere lasten € 380.000 De bijdrage aan Veiligheidsregio stijgt met € 389.000 ten opzichte van 2026 als gevolg van loon- en prijsstijgingen. De vergoeding voor de brandkranen kan met € 9.000 naar beneden worden bijgesteld. Per saldo is dit een effect van € 380.000. De overige verschillen op dit product zijn kleiner dan € 25.000 en worden verder niet toegelicht.
Wat mag het kosten? Rekening | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting Thema | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Leefomgeving | 32.757 | 34.571 | 35.081 | 39.047 | 41.022 | 43.262 Veiligheid | 7.126 | 7.499 | 7.841 | 7.888 | 7.888 | 6.239 Totaal lasten | 39.883 | 42.070 | 42.923 | 46.935 | 48.911 | 49.501 Leefomgeving | 25.137 | 25.643 | 25.595 | 27.828 | 29.129 | 31.340 Veiligheid | 2.817 | 1.803 | 2.138 | 2.141 | 2.134 | 296 Totaal baten | 27.954 | 27.446 | 27.733 | 29.969 | 31.262 | 31.636 Saldo van lasten en baten | 11.929 | 14.624 | 15.190 | 16.966 | 17.648 | 17.864 Storting in reserves | 971 | - | - | - | - | - Onttrekking aan reserves | - | - | - | - | - | - Totaal van het programma | 12.900 | 14.624 | 15.190 | 16.966 | 17.648 | 17.864 Reserve parkeren: Sinds 2026 wordt het jaarresultaat parkeren niet langer toegevoegd of onttrokken aan de reserve parkeren. In plaats daarvan wordt dit direct verantwoord in het begrotingssaldo. Er vindt daarmee geen verrekening meer plaats met de reserve Parkeren. Wel zal in 2027 een verrekening met de reserve plaatsvinden voor de gederfde inkomsten als gevolg van de invoering van de 1e twee uur gratis parkeren van maandag t/m vrijdag. Het resultaat parkeren is verder inzichtelijk gemaakt in de paragraaf Parkeerexploitatie (3.7).
Pagina 78 van 249 Pagina 79 van 249 Programmabegroting 2027-2030 2.4 Vrije tijd Wat is de bedoeling van dit programma? Het programma Vrije Tijd draagt bij aan het welzijn van de inwoners van Nieuwegein door mogelijkheden te bieden voor zinvolle en gezonde vrijetijdsbesteding. Inwoners kunnen deelnemen aan een breed scala aan activiteiten, variërend van sport en cultuur tot erfgoed, evenementen en recreatie, wat bijdraagt aan sociale samenhang en een prettig leefklimaat. Via de Stadspas maken we deze activiteiten toegankelijk voor zoveel mogelijk mensen door financiële drempels weg te nemen. Onze ambitie is om van Nieuwegein een stad te maken die tegemoetkomt aan de behoeften van haar inwoners: een stad waar mensen elkaar kunnen ontmoeten, energie opdoen en de vrijheid ervaren om samen activiteiten te ondernemen en voor elkaar klaar te staan. Zinvolle vrijetijdsbesteding speelt een cruciale rol in het welzijn van onze inwoners, draagt bij aan het versterken van hun eigen kracht én aan gemeenschapszin. Relatie met andere programma's Het programma Vrije Tijd en het programma Versterking Eigen Kracht, Ondersteuning & Bescherming vormen de kern van het sociaal domein. In de Koers Sociaal Domein zijn deze thema's verder uitgewerkt als belangrijke pijlers voor een solide sociale infrastructuur.
Het programma Vrije Tijd richt zich op het creëren van mogelijkheden voor mensen om elkaar te ontmoeten, energie op te doen door zinvolle vrijetijdsbesteding, en de ruimte te voelen om samen activiteiten te ondernemen. Dit draagt bij aan gemeenschapszin, de eerste pijler uit de Koers Sociaal Domein. In het omgevingsprogramma Vrije Tijd hebben wij deze pijler verder uitgewerkt. Communicatie Er is veel te doen in Nieuwegein. Soms is het echter niet duidelijk voor inwoners waar zij informatie over het aanbod kunnen vinden. Dit bleek ook uit het Burgerakkoord van 2025. Voor inwoners is het cruciaal dat informatie toegankelijk, begrijpelijk en vindbaar is. Daarom leggen we extra nadruk op het vergroten van de bekendheid van activiteiten in onze stad. Hier is ook aandacht voor binnen het thema Dienstverlening. Cultureel erfgoed Dit thema wordt zowel behandeld in het programma Wonen & Economie als in Vrije Tijd. Terwijl publiekrechtelijke aspecten en regelgeving in het programma Wonen & Economie worden besproken, richt het programma Vrije Tijd zich op de beleving door inwoners, toeristen en recreanten. Gezondheid Gezondheid heeft een relatie met alle programma's. Het is een belangrijk onderwerp in de Omgevingsvisie waarbij een gezonde leefomgeving centraal staat. In het omgevingsprogramma Gezondheid staat beschreven hoe we van Nieuwegein een gezondere stad willen maken.
Gezondheid in brede zin is vaak de basis voor optimale participatie in de samenleving. Leefomgeving De ambitie om de openbare ruimte aantrekkelijker en uitdagender te maken voor spel, sport en beweging is gerelateerd aan het thema Leefomgeving van het programma Leefomgeving & Veiligheid. Dit betreft het gebruik en de betrokkenheid bij de openbare ruimte en het bieden van Pagina 80 van 249 Programmabegroting 2027-2030 voldoende en kwalitatief goede voorzieningen en groen om te recreëren, ondernemen en verblijven. De aspecten van sportaccommodaties vallen onder het programma Vrije Tijd, terwijl de optimalisatie van onderwijshuisvesting en sportaccommodaties beschreven staat in het programma Versterking Eigen Kracht, Ondersteuning & Bescherming en de uit de investeringen voortvloeiende kapitaallasten zijn opgenomen in het programma Bedrijfsvoering. De ontwikkeling van de Zeepfabriek is een voorbeeld van de relatie met het programma Wonen en Economie. Door deze integrale benadering binnen de Koers Sociaal Domein, streven we naar een Nieuwegein waar iedereen de kans krijgt om actief deel te nemen aan een gezonde, zinvolle en sociaal verbonden gemeenschap. Hoe groot we ook worden. Wat doen we samen? Veel activiteiten van het programma Vrije Tijd worden uitgevoerd door diverse organisaties en instellingen die financiële ondersteuning van de gemeente ontvangen.
Bij deze verenigingen, instellingen en organisaties, die bijdragen aan de doelstellingen van het programma Vrije Tijd, zijn veel vrijwilligers actief. We werken samen met partners als DE KOM, Bibliotheek Nieuwegein, Verbindion, sportverenigingen, Museumwerf Vreeswijk, Museum Warsenhoeck, Kunst Centraal en Recreatieschap Stichtse Groenlanden. Daarnaast zetten we ons samen met eigenaren en gebruikers van forten en waterwerken en via het Pact van Ruigenhoek (een samenwerkingsverband van provincie, waterschappen, gemeenten, Staatsbosbeheer en Natuurmonumenten) in voor het behouden, ontwikkelen, verbinden en recreatief benutten van het Unesco Werelderfgoed Hollandse Waterlinie in Nieuwegein. In het kader van stadsmarketing werken we samen met bijvoorbeeld het Regionaal Bureau voor Toerisme Heuvelrug & Vallei, Utrecht Marketing en Visit Gooi en Vecht. Met deze partners brengen we vier keer per jaar de Utrechtse Regio Recreatiekrant uit, waarbij we lokale partijen betrekken. We zijn aangesloten bij de regionale marketingorganisatie Visit Utrecht Region en vervullen hierin een actieve rol, in lijn met de ambities en wensen van Nieuwegein. Ook werken we samen met het Utrechtse Routebureau, dat verantwoordelijk is voor het onderhoud en beheer van wandel- en fietsroutenetwerken en knooppunten. Thema Vrije tijd Vrijetijdsbesteding speelt een cruciale rol in het welbevinden van mensen.
Het biedt de mogelijkheid om actief bezig te zijn, te leren, nieuwe indrukken op te doen en te ontspannen. Bovendien bevordert het sociale verbindingen onder inwoners. Sport, recreatie, cultuur, erfgoed en evenementen trekken niet alleen veel bezoekers en gebruikers aan, maar worden ook ondersteund door een groot aantal vrijwilligers. Hierdoor heeft vrijetijdsbesteding een aanzienlijke meerwaarde voor onze stad. Als gemeente zorgen we voor de randvoorwaarden die nodig zijn om de infrastructuur voor vrijetijdsbesteding in stand te houden en te versterken. De inrichting van de fysieke leefomgeving stimuleert bewegen en een gezonde leefstijl. De beweeglinten zijn hier een goed voorbeeld van. Soms organiseren we zelf activiteiten, maar vaak faciliteren we anderen om dit te doen. Op deze manier dragen we bij aan een breed en divers aanbod van vrijetijdsactiviteiten. Pagina 81 van 249 Programmabegroting 2027-2030 Ambitie 1. Inwoners hebben de ruimte om in hun vrije tijd zelf en met anderen actief te zijn en initiatieven te nemen. De rol van de gemeente hierin is dat we inwoners stimuleren om actief te zijn en initiatieven te nemen. Daarbij faciliteren wij en denken wij mee in mogelijkheden. We brengen initiatieven en mogelijkheden met elkaar in verbinding en hechten waarde aan inclusie en diversiteit binnen het vrijetijdsaanbod.
Daarom zetten we ons in om activiteiten en evenementen toegankelijk te maken voor zoveel mogelijk inwoners, ongeacht achtergrond, leeftijd of mogelijkheden. We stimuleren initiatieven die bijdragen aan een samenleving waarin iedereen zich gezien en betrokken voelt. Door ruimte te bieden aan uiteenlopende culturele uitingen en herdenkingen, zoals Keti Koti, willen we inwoners inspireren om zelf ook activiteiten te organiseren die aansluiten bij hun eigen verhaal en gemeenschap. We ondersteunen terugkerende evenementen zoals de herdenking op 4 mei, de viering van 5 mei, Koningsdag, de Indië-herdenking en Veteranendag. De frequentie van de herdenkingsavond Licht op Noorderveld passen we aan van elk jaar naar eens in de 5 jaar. Na een aantal succesvolle edities merken we dat de bezoekersaantallen wat afnemen, we denken dat eens in de 5 jaar vanaf nu meer passend is (het blijft daarmee een bijzonder en waardevol moment). Om te bereiken dat inwoners zelf en met anderen actief zijn en initiatieven nemen, continueren we de subsidiemogelijkheden voor Geins Geluk, culturele initiatieven en erfgoedinitiatieven. Hiermee faciliteren en stimuleren we inwoners bij hun initiatieven, versterken we onderlinge contacten en proberen we ook inwoners te bereiken die minder snel meedoen.
In 2027 onderzoeken we samen met relevante partijen de mogelijkheden voor een hernieuwde invulling van de Nieuwegein Awards, als instrument om maatschappelijke betrokkenheid en lokaal initiatief te stimuleren en zichtbaar te maken. Ook faciliteren we jaarlijks diverse muziekactiviteiten, waaronder Gluren bij de Buren. Dit huiskamerfestival biedt een laagdrempelige manier om met muziek als kunstvorm in aanraking te komen en bevordert de onderlinge verbondenheid tussen inwoners. Het al meer dan 25 jaar bestaande muziekfestival Geinbeat blijft zich in positieve zin doorontwikkelen. Daarnaast werken we aan de realisatie van een evenemententerrein in Park Oudegein, met als doel een geschikte locatie te creëren voor zowel kleine als grote evenementen. Op deze manier willen we het aanbod van activiteiten vergroten, met speciale aandacht voor jongeren. Doelstelling(en): 1 Inwoners nemen actief deel aan activiteiten en ontmoeten elkaar in hun vrije tijd. 2 Inwoners hebben de ruimte om zelf activiteiten te organiseren en bij te dragen aan een levendig vrijetijdsaanbod. Activiteiten 2027 D1-A1 We verkennen hoe jongeren beter kunnen worden bereikt en betrokken bij vrijetijdsactiviteiten en ontmoetingsplekken. D1-A2 We stimuleren nieuwe activiteiten waarin inwoners elkaar ontmoeten rond cultuur, erfgoed en de geschiedenis van Nieuwegein.
D2-A1 We onderzoeken hoe inwonersinitiatieven op het gebied van cultuur, erfgoed en recreatie eenvoudiger ondersteund en gefaciliteerd kunnen worden, zoals het evalueren van de regeling Geins Geluk. D2-A2 We stimuleren inwoners, verenigingen en organisaties om culturele, recreatieve en erfgoedactiviteiten mee te programmeren, organiseren en ondersteunen, bijvoorbeeld als vrijwilliger bij Open Monumentendag. Pagina 82 van 249 Programmabegroting 2027-2030 Activiteiten 2027 D2-A3 We voeren verkennende gesprekken met betrokken partijen over de mogelijkheden voor een hernieuwde invulling van de Nieuwegein Awards. Ambitie 2. Inwoners kunnen gebruik maken van voorzieningen voor activiteiten die hen een zinvolle en gezonde vrijetijdsbesteding geven. Wij streven ernaar dat alle inwoners van Nieuwegein gebruik kunnen maken van voorzieningen die bijdragen aan een zinvolle en gezonde vrijetijdsbesteding. We zorgen voor goede basisvoorzieningen die passen bij de maat en het karakter van Nieuwegein, zoals musea, culturele instellingen, sportaccommodaties, recreatieterreinen, theater en de bibliotheek. Cultuur voor iedereen Cultuurdeelname, zowel actief als passief, moet voor iedereen bereikbaar zijn. Daarom ondersteunen we culturele basisvoorzieningen zoals theater, kunstencentrum, bibliotheek en musea.
De Nieuwegein Stadspas helpt financiële drempels weg te nemen door korting te bieden bij lokale sport- en cultuuraanbieders. Ongeveer 5.000 inwoners maken gebruik van deze kortingspas. Via het Stadspaspanel denken inwoners mee over de uitvoering van deze regeling, zodat het aanbod zoveel mogelijk aansluit bij hun behoeften. We zetten ons in om het bereik en gebruik van de Stadspas te verhogen en onderzoeken continu verbeteringsmogelijkheden. Ook doen we onderzoek naar de mogelijkheden voor een Stadspas voor elke Nieuwegeinse inwoner. Cultuureducatie voor kinderen Cultuurdeelname speelt een grote rol in de vorming en ontwikkeling van kinderen. Daarom krijgen alle kinderen in Nieuwegein goed cultuuronderwijs, zowel binnen als buiten schooltijd. Diverse programma’s laten hen kennismaken met cultuur. Cultuurcoaches verbinden culturele initiatieven aan scholen en zijn actief in de wijken, zodat ook kinderen voor wie kunst en cultuur minder vanzelfsprekend is, bereikt worden. Ze maken kennis met professionele kunst, bezoeken voorstellingen en nemen deel aan wijkorkesten. Via kunst- en erfgoedprojecten ontdekken ze hun lokale culturele omgeving en inspireren ze anderen om hier ook gebruik van te maken.
Bevorderen van sport en beweging Om zoveel mogelijk mensen letterlijk in beweging te krijgen, zetten buurtsportcoaches zich in om inwoners aan het sporten en bewegen te krijgen en te houden. Dit draagt bij aan de vitaliteit van inwoners. We faciliteren ook de inzet van diverse verenigingen en stichtingen. Partners zoals Scouting Vreeswijk, Scouting Jutphaas, Bouwgein en Jeugdland richten zich op kinderen met als doel hen zelfstandigheid aan te leren, samenwerking te bevorderen, en hen creatief en actief bezig te laten zijn. Door middel van zeven beweeglinten in onze stad motiveren we inwoners op een laagdrempelige manier om in beweging te komen in hun eigen omgeving en op hun eigen niveau. Dit draagt bij aan ontmoeten, recreëren en een gezonde leefstijl. Doelstelling(en): 1 Activiteiten in Nieuwegein zijn toegankelijk en goed vindbaar voor inwoners. 2 Nieuwegein beschikt over een aantrekkelijk, toegankelijk en toekomstbestendig aanbod van voorzieningen op het gebied van cultuur, recreatie, sport, bewegen en erfgoed. 3 Nieuwegein beschikt over een volwaardige, toegankelijke en toekomstbestendige bibliotheekvoorziening. 4 Meer inwoners maken gebruik van de Nieuwegein Stadspas.
Pagina 83 van 249 Programmabegroting 2027-2030 Activiteiten 2027 D1-A1 We vergroten het bereik en gebruik van Zie Meer in Nieuwegein door meer aanbieders aan te sluiten en het platform beter onder de aandacht te brengen bij inwoners. D1-A2 We vergroten de zichtbaarheid van het lokale sport- en beweegaanbod via SportID. D1-A3 We zetten sport- en beweegactiviteiten in voor vluchtelingen, waaronder sport kennismaking, fietslessen en activiteiten die bijdragen aan gezondheid, ontmoeting en participatie. D2-A1 We verkennen welke gevolgen de groei van Nieuwegein heeft voor de behoefte aan voorzieningen op het gebied van cultuur, recreatie, sport, bewegen en erfgoed. D2-A2 We stellen een uitvoeringsprogramma op voor het Omgevingsprogramma Vrije Tijd. D2-A3 We organiseren bijeenkomsten en gesprekken voor sportaanbieders over sociale veiligheid, inclusie, grensoverschrijdend gedrag en discriminatie. D2-A4 We stimuleren sportaanbieders gebruik te maken van de subsidieregeling sportstimulering voor opleidingen en deskundigheidsbevordering. D3-A1 We stellen een beleidsplan op om onze visie op de zorgplicht en de inzet van beschikbare middelen voor de bibliotheekvoorziening uit te werken. D4-A1 We voeren promotiecampagnes uit en versterken de samenwerkingen met aanbieders om het gebruik van de Nieuwegein Stadspas verder te stimuleren. Ambitie 3.
We vergroten de aantrekkingskracht van Nieuwegein op inwoners, toeristen en recreanten. We streven ernaar dat Nieuwegein een aantrekkelijke en levendige stad is, waar ruimte is voor initiatieven en evenementen. Door een verbindende en coördinerende rol te vervullen, zorgen we voor een zo gevarieerd en aantrekkelijk mogelijk aanbod. Het zichtbaar en beleefbaar maken van het erfgoed in Nieuwegein draagt bij aan de aantrekkelijkheid van onze stad. We willen de forten Jutphaas en Vreeswijk beter onder de aandacht brengen. Daarom verbeteren we de buitenruimte van fort Vreeswijk en de verbinding met Vreeswijk. Daarnaast werken we aan de restauratie van de remises op fort Jutphaas. Bovendien ondersteunen we jaarlijks evenementen zoals Open Monumentendag en de Nationale Archeologiedagen. Om de aantrekkingskracht van onze stad te vergroten focussen we vanuit stadsmarketing op de beleving en het recreëren in de stad. Daarom voorzien we de website www.ZiemeerinNieuwegein.nl van actuele, nieuwe en seizoensgebonden informatie. Ook blijven we werken aan nieuwe koppelingen en samenwerkingen in de stad zodat de UIT-agenda op deze website een zo compleet mogelijk beeld geeft van activiteiten in Nieuwegein. Doelstelling(en): 1 Het erfgoed en de historie van Nieuwegein zijn zichtbaar en beleefbaar voor inwoners en bezoekers.
2 Nieuwegein profileert zich als aantrekkelijke stad voor vrije tijd, recreatie en evenementen. Activiteiten 2027 D1-A1 We versterken de beleefbaarheid van erfgoedlocaties en -verhalen door initiatieven zoals Open Monumentendag te ondersteunen. D1-A2 We onderzoeken hoe de museumfunctie van Warsenhoeck kan worden versterkt en uitgebreid door de verbouwing en het gebruik van het Voorhuis. D2-A1 We zetten in op de profilering van Nieuwegein als stad van water, erfgoed en recreatie door het verbinden en promoten van activiteiten, locaties en evenementen. D2-A2 We werken aan de realisatie van het evenemententerrein als plek voor ontmoeting, evenementen en stadsbeleving. Programmabegroting 2027-2030 Activiteiten 2027 D2-A3 | We brengen in beeld welke locaties in Nieuwegein geschikt zijn voor verschillende typen evenementen en werken hiervoor locatieprofielen uit. Prestatie-indicatoren Realisatie | Streef | Streef Type | Amb. | Nr.
| Omschrijving | 2025 | waarde | waarde 2026 | 2027 P | 1 | 1 | Aantal beweeglinten | 5 | 8 | 8 P | 2 | 3 | Aantal bezoekers theater | 69.436 | 65.000 | 69.540 P | 2 | 4 | Aantal bezoekers Sport | - en Evenementencomplex | nnb | 120.000 | 752.000 Merwestein | (1) P | 2 | 5 | Aantal bezoekers zwembad Merwestein | nnb | 120.000 | 375.500 (1) P | 2 | 6 | Aantal sportverenigingen met sport en beweegactiviteiten als voorliggende voorziening | 15 | 16 | 18 voor inwoners met een beperking P | 2 | 7 | Nieuwegein Stadspas: aantal aanbieders dat is | 160 | 145 | 152 opgenomen in het aanbod van de Stadspas P | 2 | 8 | Nieuwegein Stadspas: kinderen uit gezinnen met | 50% | 50% | 50% problematische schulden hebben een stadspas 1. Verbindion verbouwt Merwestein en is in 2025 en 2026 grotendeels gesloten. Enkele activiteiten, van o.a. de zwemverenigingen en de zwemlessen, worden in een aangepaste programmering aangeboden. Effectindicatoren Type | Nr.
| Omschrijving | Realisatie | Streefwaarde | Streefwaarde 2025 | 2026 | 2027 E | 1 | Inwoners hebben in Nieuwegein voldoende mogelijkheden om hun vrije tijd door te | 4,1 | 4,3 | 4,3 brengen (1) E | 2 | Aantal subsidieaanvragen: Geins Geluk | 53 | 40 | 50 E | 3 | Aantal bezoekers Stadshuis | 488.754 | 500.000 | 510.000 E | 4 | Aantal deelnemers activiteiten gericht op | 4.733 | 1.250 | 3.500 Kennis en Informatie Bibliotheek Nieuwegein E | 5 | Aantal deelnemers activiteiten gericht op Educatie en Ontwikkeling Bibliotheek | 12.304 | 7.500 | 15.000 Nieuwegein E | 6 | Aantal deelnemers activiteiten gericht op Leesbevordering en Kennismaking met | 3.713 | 1.250 | 10.000 (2) literatuur Ontwikkeling Bibliotheek Nieuwegein E | 7 | Aantal deelnemers activiteiten gericht op Ontmoeting en Debat Ontwikkeling | 2.561 | 1.500 | 3.500 Bibliotheek Nieuwegein E | 8 | Aantal deelnemers activiteiten gericht op Kunst en Cultuur Ontwikkeling Bibliotheek | 524 | 1.000 | 750 Nieuwegein E | 9 | Aantal bezoekers DE KOM (totaal) | 210.000 | 220.000 | 227.500 E | 10 | Aantal bezoekende leerlingen | 868 | 700 | 750 kunstencentrum DE KOM E | 11 | Deelnemers cultuureducatie: aantal leerlingen primair onderwijs (Kunstmenu, | 5.422 | 5.522 | 5.351 Cultuurprogramma, CMK) Pagina 84 van 249 Programmabegroting 2027-2030 Type | Nr.
| Omschrijving | Realisatie | Streefwaarde | Streefwaarde 2025 | 2026 | 2027 E | 12 | Deelnemers cultuureducatie: aantal | 1.000 | 974 | 620 (3) leerlingen voortgezet onderwijs (CKV) E | 13 | Deelnemers cultuurcoach activiteiten: aantal | 5.837 | 4.880 | 4.450 (4) leerlingen primair en voortgezet onderwijs E | 14 | Aantal bezoekers culturele initiatieven | 52.402 | 59.500 | 53.000 (5) E | 15 | Aantal bezoekers / huishoudens Gluren bij de | 1.536 / 29 | 1.800 / 35 | 1.500 / 30 (6) Buren E | 16 | Aantal bezoekers museum Warsenhoeck en | 15.650 / 4.026 | 16.000 / 3.000 | 15.000 / 3.000 Museumwerf Vreeswijk E | 17 | Totaal aantal deelnemers beweegactiviteiten | 67.500 | 65.000 | 70.000 E | 18 | Aantal unieke deelnemers beweegactiviteiten | 21.000 | 21.000 | 23.000 E | 19 | Aantal beweegactiviteiten in samenwerking | 2.050 | 1.750 | 2.250 E | 20 | Nieuwegein Stadspas: percentage pashouders dat minimaal eenmaal gebruik | 45% | 45% | 50% heeft gemaakt van de Stadspas E | 21 | Aantal unieke bezoekers per jaar website | 5.626 | 58.200 | 58.200 (7) www.ZiemeerinNieuwegein.nl E | 22 | Aantal bijdragers (verenigingen, organisaties, instellingen, etc.) aan de | 12 | 18 | 40 UITagenda op www.ZiemeerinNieuwegein.nl E | 23 | Aantal betalende volwassen leden Bibliotheek | 2.507 | 2.400 | 2.550 Nieuwegein E | 24 | Aantal niet-betalende leden Bibliotheek | 9.391 | 9.000 | 9.600 Nieuwegein 1.
Gemeten op een schaal van 1 tot 5 (1 is zeer ontevreden, 5 is zeer tevreden). 2. De streefwaarde voor 2027 sluit aan bij het feitelijk gerealiseerde bereik. Het eerder opgenomen cijfer voor 2025 was gebaseerd op een voorlopige inschatting; volgens het jaarverslag van de bibliotheek bedroeg het daadwerkelijke aantal deelnemers 9.549. 3. De streefwaarde is bijgesteld door de druk op de cultuurbudgetten van middelbare scholen nemen scholen minder CKV-activiteiten en professionele voorstellingen af. 4. De daling van het aantal deelnemers hangt samen met een verschuiving naar activiteiten die meer tijd en individuele aandacht vragen. Hierdoor worden per activiteit minder deelnemers bereikt, wat leidt tot een lager totaal aantal deelnemers. 5. Het werkelijke aantal (deels indicatieve) bezoekers lag 10.000 lager dan de genoemde streefwaarde in 2026. Op basis daarvan is de streefwaarde voor 2027 aangepast. 6. Gluren bij de Buren wilde zich dit jaar meer focussen op de jongere doelgroep. De streefwaarde is niet gehaald doordat de afstemming meer tijd kostte dan verwacht. Er was meer tijd nog om de activiteitenagenda en de schoolplanning te laten aansluiten op het programma. De lijn van 2026 willen ze doortrekken naar komend jaar. 7. Abusievelijk zijn cijfers op maand- en jaarbasis door elkaar gehanteerd. Vanaf nu worden de cijfers uitsluitend op jaarbasis gerapporteerd.
De groei van het aantal websitebezoekers vlakt daarnaast af door het toenemende gebruik van AI-tools. Financiële toelichting Product Cultuur Het product Cultuur bevat onder meer de onderdelen subsidies voor de Bibliotheek Nieuwegein, DE KOM, de musea en culturele initiatieven. De activiteiten die vanuit de budgetten in dit onderdeel betaald worden, dragen in dit thema met name bij aan: Pagina 85 van 249 Programmabegroting 2027-2030 • | Ambitie 1: Inwoners hebben de ruimte om in hun vrije tijd zelf en met anderen actief te zijn en initiatieven te nemen • | Ambitie 2: Inwoners kunnen gebruik maken van voorzieningen voor activiteiten die hen een zinvolle en gezonde vrijetijdsbesteding geven. Hieronder vindt u de meerjarige ontwikkelingen ten opzichte van 2026 Product x € 1.000,- | Cultuur Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Lasten | 6.707 | 6.923 | 7.137 | 7.366 | 7.579 Baten | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Saldo | 6.707 | 6.923 | 7.137 | 7.366 | 7.579 De lasten voor het product Cultuur stijgen ten opzichte van 2026 met € 216.000, de baten zijn ongewijzigd. Dit wordt verklaard door het volgende. Indexering loon- en prijzen, hogere lasten € 226.000 De stijging van de lasten wordt verklaard doordat de budgetten voor het product Cultuur zijn geïndexeerd.
De grootste verschillen betreft de indexatie op de subsidies van DE KOM (€ 120.500) en de Bibliotheek (€ 84.800). Product Sport Het onderdeel Sport bestaat uit de bijdrage aan Verbindion voor het (vernieuwde) Sport- en Evenementencomplex Merwestein, de subsidie en rijksmiddelen voor de buurtsportcoaches. De activiteiten die vanuit de budgetten in dit onderdeel betaald worden, dragen in dit thema met name bij aan: • | Ambitie 2: Inwoners kunnen gebruik maken van voorzieningen voor activiteiten die hen een zinvolle en gezonde vrijetijdsbesteding geven. Hieronder vindt u de meerjarige ontwikkelingen ten opzichte van 2026 Product x € 1.000,- | Sport Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Lasten | 3.162 | 3.497 | 3.596 | 3.690 | 3.795 Baten | 519 | 617 | 625 | 634 | 643 Saldo | 2.642 | 2.879 | 2.971 | 3.056 | 3.152 De lasten voor het product Sport stijgen ten opzichte van 2026 met € 335.000 naar € | 3.497.000, de baten stijgen met € 98.000 naar € 617.000. Sport- en Evenementencomplex Merwestein (Verbindion), hogere lasten € 302.200, hogere baten € 97.200 De kosten van de dienstverleningsovereenkomst (DVO) bedragen voor 2027 € 2.575.000. Er was reeds voor 2027 rekening gehouden met € 2.495.000.
In de verschillenanalyse met 2026 geeft dit Pagina 86 van 249 Programmabegroting 2027-2030 een verschil van € 302.200 dat voornamelijk wordt veroorzaakt doordat de bijdrage lager was begroot vanwege de vernieuwing van het complex. De baten van de Specifieke Uitkering Sport (SPUK Sport) zijn een aanvulling op de compensabele btw en wordt achteraf op declaratiebasis vergoed. Als gevolg van de gewijzigde DVO wordt een hoger aandeel SPUK SPort verwacht (€ 97.200). Buurtsportcoaches hogere lasten € 30.000 De stijging van het budget Buurtsportcoaches is het gevolg van de toegepaste loon- en prijsindexatie. De Brede Regeling Combinatiefuncties (Buurtsportcoaches) en de specifieke uitkering Stimulering Sport worden in 2027 samengevoegd tot één nieuwe regeling Sport en Bewegen en loopt van 2027 tot en met 2029. Hiermee lijkt er meerjarige duidelijkheid te komen over de financiering van zowel sportaccommodaties, als de inzet van buurtsportcoaches en andere uitvoeringskracht. De precieze effecten ervan zijn naar verwachting in het 4e kwartaal van 2026 bekend. Vooralsnog zijn de huidige bedragen gecontinueerd in deze begroting. Indien nodig zullen aanpassingen in een volgend P&C-document worden verwerkt. Tenslotte vervalt ook de regeling Lokaal Sportakkoord: of en in hoeverre deze in een andere vorm terugkomt is nog onduidelijk.
De resterende verschillen betreffen een aantal kleine afwijkingen, die niet nader worden toegelicht. Product Toerisme en recreatie Het onderdeel Toerisme en Recreatie bevat de bijdrage aan het recreatieschap Stichtse Groenlanden, stadsmarketing en evenementen(beleid). De activiteiten die vanuit de budgetten in dit onderdeel betaald worden, dragen in dit thema met name bij aan | : • | Ambitie 1: Inwoners hebben de ruimte om in hun vrije tijd zelf en met anderen actief te zijn en initiatieven te nemen • | Ambitie 3: We vergroten de aantrekkingskracht van Nieuwegein op inwoners, toeristen en recreanten. Hieronder vindt u de meerjarige ontwikkelingen ten opzichte van 2026 Product x € 1.000,- | Toerisme en recreatie Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Lasten | 523 | 520 | 592 | 604 | 620 Baten | 30 | 30 | 31 | 32 | 33 Saldo | 493 | 490 | 561 | 572 | 587 De lasten van dit product zijn € 2.700 lager, de baten zijn ongewijzigd. Omdat de verschillen kleiner zijn dan € 25.000 worden deze niet verder toegelicht.
Pagina 87 van 249 Programmabegroting 2027-2030 Wat mag het kosten? Rekening | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting Thema | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Vrije tijd | 9.629 | 10.391 | 10.940 | 11.325 | 11.659 | 11.994 Totaal lasten | 9.629 | 10.391 | 10.940 | 11.325 | 11.659 | 11.994 Vrije tijd | 935 | 549 | 648 | 656 | 666 | 675 Totaal baten | 935 | 549 | 648 | 656 | 666 | 675 Saldo van lasten en baten | 8.695 | 9.842 | 10.292 | 10.669 | 10.994 | 11.319 Storting in reserves | - | - | - | - | - | - Onttrekking aan reserves | 46 | - | - | - | - | - Totaal van het programma | 8.649 | 9.842 | 10.292 | 10.669 | 10.994 | 11.319 Pagina 88 van 249 Pagina 89 van 249 Programmabegroting 2027-2030 2.5 Versterking eigen kracht, Ondersteuning en Bescherming Wat is de bedoeling van dit programma? Onze ambitie is dat mensen in Nieuwegein zoveel als mogelijk op eigen kracht, goed en gezond kunnen leven. We bieden inwoners mogelijkheden en ruimte om hun eigen keuzes te maken en op eigen kracht problemen op te lossen. En, wanneer dat (even) niet lukt, bieden wij ondersteuning en/of bescherming. We grijpen in als kinderen niet veilig kunnen opgroeien, als volwassenen niet voor zichzelf kunnen zorgen en/of anderen in gevaar brengen.
We streven ernaar dat Nieuwegein een stad is waar mensen zich thuis voelen, elkaar respecteren, elkaar kunnen ontmoeten, energie hebben en ruimte voelen om met elkaar initiatieven te ontplooien en voor elkaar iets te betekenen. De speerpunten van de begin 2024 vastgestelde Koers Sociaal Domein vormen de basis voor dit programma: 1. Het behouden en versterken van gemeenschapszin; 2. Vergroten van gelijke kansen op bestaanszekerheid; 3. Toekomstbestendige zorg en ondersteuning. De drie speerpunten hebben een nadrukkelijke relatie met elkaar en voor al deze punten geldt dat we ongelijk investeren voor gelijke kansen. De sociale basis op orde geldt voor iedere inwoner. Voor een deel van onze inwoners is bestaanszekerheid niet vanzelfsprekend, daar hebben we extra aandacht voor. Als het met de eerste twee speerpunten goed gaat, kan dat bijdragen aan vermindering van het beroep dat op geïndiceerde zorg en ondersteuning wordt gedaan. Daarmee proberen we dus ook de uitgaven binnen de perken te houden. Overigens laten de uitkomsten van de Monitor Sociale Kracht (2024) een verslechtering zien ten aanzien van het gevoel van eenzaamheid en de mate waarin men sociale cohesie ervaart. We zijn benieuwd welk beeld naar voren komt uit de nieuwe editie van de monitor (2026/2027).
Wij zien het belang van een blijvende investering in ondersteuning van de informele sociale infrastructuur in onze buurten en wijken. Met het oog op het Duurzaam Financieel Evenwicht bouwen we in het sociaal domein voort op de mogelijkheden die uit de taskforces op het gebied van jeugdhulp en de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) naar voren zijn gekomen. Daarnaast hebben we te maken met wachttijden voor inwoners met een hulpvraag. Het is een uitdaging om tot een optimale combinatie van maatregelen te komen waarbij de wachttijden acceptabel zijn, de kosten binnen de perken blijven, maar bovenal dat de mensen die echt hulp nodig hebben, hierop kunnen rekenen! In samenwerking met onze maatschappelijke partners gaan we verder met het versterken van het voorliggend veld1 (een sociale basis voor iedereen). De Koers Sociaal Domein geeft aan wat wij belangrijk vinden; wat zijn onze speerpunten voor de sociaal-maatschappelijke ontwikkeling van Nieuwegein. Hoe we daarop inzetten, is en wordt meer geconcretiseerd in onderliggende beleidsdocumenten en uitvoeringsprogramma's. Denk bijvoorbeeld aan de beleidskaders Jeugd, Welzijn & Maatschappelijke Ondersteuning, Bestaanszekerheid, het deltaplan laaggeletterdheid Nieuwegein Basisvaardig, het uitvoeringsprogramma Inclusie en de omgevingsprogramma's Nieuwegein Gezond en Vrije Tijd.
Pagina 90 van 249 Programmabegroting 2027-2030 1 het 'voorliggend veld' is het netwerk van algemene, vrij toegankelijke voorzieningen in een wijk of gemeente, zoals welzijnswerk of maatschappelijk werk. Dit aanbod is beschikbaar voor inwoners zonder dat er een speciale indicatie of beslissing van een professional nodig is, en draagt bij aan het voorkomen of te verhelpen van problemen voordat ze erger worden. Relatie met andere programma's Het programma Vrije Tijd en het programma Versterking Eigen Kracht, Ondersteuning & Bescherming (VEKOB) vormen de hoofdmoot voor het sociaal domein. Met het programma Vrije Tijd ligt de relatie op mogelijkheden voor mensen om elkaar te ontmoeten, om energie te hebben door een zinvolle vrijetijdsbesteding en de ruimte te hebben en voelen om iets met elkaar te ondernemen. Een nuttige en prettige vrijetijdsbesteding draagt bij aan het versterken van de eigen kracht van onze inwoners én voorkomt risicogedragingen die de gezondheid negatief kunnen beïnvloeden (bijvoorbeeld middelengebruik, verleiding naar criminaliteit, verveling dat negatief effect heeft op mentaal welbevinden).
Voor wat betreft de optimalisatie van onderwijshuisvesting & sportaccommodaties geldt dat dit beschreven is in dit programma (de betreffende kapitaallasten zijn opgenomen in het programma Bedrijfsvoering), de inhoudelijke aspecten van sportaccommodaties komen aan de orde in het programma Vrije Tijd. Met het programma Wonen & Economie zijn er vanuit Versterking Eigen Kracht, Ondersteuning en Bescherming verbanden met het realiseren van een goede leefomgeving die uitnodigt tot gezond leven. Daarnaast is er een sterke relatie als het gaat om de aanpak van energiearmoede. Dit gaat om een gecombineerde insteek van het bevorderen van energiebesparende maatregelen en het bestrijden van armoede. Verder zien we dat het niet vinden van een passende woonruimte boven op de problematiek komt waar inwoners al mee te maken hadden of hadden (bijvoorbeeld armoede, schulden of gezondheidsklachten). Het aanpakken van deze problematiek vraagt een integrale kijk en aanpak! Onder de noemer 'Wonen Plus' zetten we ons ervoor in dat mensen ook op hogere leeftijd op een goede wijze zelfstandig thuis kunnen blijven wonen. Met het programma Leefomgeving & Veiligheid liggen er gezamenlijke opdrachten vanuit Versterking Eigen Kracht, Ondersteuning en Bescherming ten aanzien van het verbeteren van de openbare ruimte voor ouderen en inwoners met een beperking.
Een andere belangrijke relatie met veiligheid zien we in diverse inspanningen op de thema's huiselijk geweld/kindermishandeling, complexe multi-probleemgezinnen, lokale Persoonsgerichte Aanpak (PGA), mensenhandel, verward/onbegrepen gedrag met een gevaarrisico en preventie van jeugdcriminaliteit. De aanpak jonge aanwas is van het laatste een voorbeeld. Een integrale aanpak - waarbij we inzetten op het vroegtijdig signaleren van (potentiële) problematiek en daaraan gekoppelde interventies - kan helpen voorkomen dat complexe zorg casuïstiek in de (repressieve) veiligheidshoek terechtkomt. Een ander voorbeeld is de aanpak op verward/onbegrepen gedrag met een gevaarrisico. De twee steekincidenten in 2025 in Nieuwegein geven eens te meer aan dat we te maken hebben met een aantal knelpunten voor de hulp en ondersteuning in Nederland aan deze doelgroep. We zetten in op versterken van de samenwerking en het komen tot doorbraken. Gezondheid heeft een relatie met vrijwel alle programma’s. Het is een belangrijk onderwerp in de Omgevingsvisie, waarbij een gezonde en fysieke leefomgeving centraal staat. In het omgevingsprogramma 'Nieuwegein Gezond' staat beschreven hoe we samen met inwoners en maatschappelijke partners werken aan een gezonder Nieuwegein.
Daarbij zetten we in op Pagina 91 van 249 Programmabegroting 2027-2030 preventie, een sterke sociale basis en een leefomgeving die gezond gedrag stimuleert. Gezondheid vormt een basis voor welzijn, participatie en kwaliteit van leven. We zetten bestaande inspanningen voort op thema's als mentale gezondheid, sport en bewegen, middelengebruik en gezondheidsvaardigheden. Daarnaast besteden we aandacht aan nieuwe thema's zoals een gezonde voedselomgeving, het versterken van de vaccinatiegraad, vrouwengezondheid en seksuele gezondheid. Het voorkomen van gezondheidsproblemen als gevolg van hitte, kan onder meer verder vorm krijgen door het vergroenen van de leefomgeving (omgevingsprogramma Klimaatadaptatie). Wat doen we samen? Wij vinden het belangrijk te investeren in regionale samenwerking, zodat wij onze ambities kunnen realiseren en een sterke partner kunnen blijven in de regio. Dat doen wij ook voor het sociaal domein. Deels vindt die samenwerking plaats op het niveau van de Lekstroomgemeenten (Nieuwegein, Vijfheerenlanden, Houten, IJsselstein en Lopik), maar ook maken wij gebruik van onze netwerken die zich op een grotere schaal richten, zoals samenwerking met andere partners uit de Health Hub Utrecht en uiteraard de GGDrU. Vanaf 2013 werkt Nieuwegein in Lekstroomverband met andere gemeenten samen in het sociaal domein.
In 2026 hebben wij ingestemd met de Centrumregeling Sociaal Domein Regio Lekstroom. Deze regeling gaat per 2027 in. Hiermee voldoen we aan de vereiste van een publiekrechtelijke samenwerking, zoals opgenomen in de Wet verbetering beschikbaarheid jeugdzorg (2026). Naast de Centrumregeling zijn in de dienstverleningsovereenkomst (DVO) de samenwerkingsafspraken over taken en verantwoordelijkheden nader vastgelegd tussen de centrumgemeente Houten en de ander Lekstroomgemeenten waaronder Nieuwegein. De gezamenlijke regionale backoffice (RBL) voor de inkoop en administratie van de Jeugdhulp en Wmo en het tegengaan van zorgfraude, blijft ondergebracht in gastgemeente Houten. In het Bestuurlijk Platform Sociaal Domein Lekstroom (BPSDL) nemen de wethouders Sociaal Domein deel. Jaarlijks wordt de samenwerkingsagenda Sociaal Domein vastgesteld, waarin gezamenlijke opgaven staan. Denk aan opgaven met betrekking tot wonen en zorg (waaronder Maatschappelijke Opvang & Beschermd Wonen), Wmo, toezicht rechtmatigheid Wmo en jeugdhulp, doelgroepenvervoer, jeugd (inkoop), Passend Onderwijs en werk. Ook de samenwerking binnen het Integraal Zorgakkoord (IZA) en het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA), waarbij de aandacht steeds meer van zorg en ondersteuning verschuift naar gezondheid, welzijn, preventie en een sterke sociale basis, maakt onderdeel uit van de samenwerkingsagenda.
Voor de uitvoering van de regionale samenwerkingsagenda worden door Nieuwegein diverse projectleiders coördinatoren en beleidsmedewerkers aan de regio beschikbaar gesteld. Op het gebied van werk en inkomen, zijn wij onderdeel van de gemeenschappelijke regeling Werk en Inkomen Lekstroom (WIL). Inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt ondersteunen we in het lokale werkteam, als onderdeel van Geynwijs. Werkcoaches van WIL in het lokale werkteam helpen inwoners actief aan onbetaald of betaald werk, zoals een werkervaringsplek, beschut werkplek, een reguliere baan (inclusief Social Return On Investment) of een banenafspraak baan (BAB, voorheen de garantiebaan). Inwoners die de stap naar werk niet of nog niet kunnen maken ondersteunen wij bij mogelijkheden op het gebied van participatie. Nieuwegein werkt samen met de partners in de Arbeidsmarktregio Midden-Utrecht, waaronder UWV, gemeenten, onderwijs en werkgevers- en werknemersorganisaties, aan een vitale, inclusieve en toekomstbestendige arbeidsmarkt. Via de Meerjarenagenda 2026-2032 arbeidsmarkt wordt in het strategisch netwerk gewerkt aan vier centrale opgaven: toekomstig werkgeverschap, een Pagina 92 van 249 Programmabegroting 2027-2030 weerbare en wendbare beroepsbevolking (leven lang ontwikkelen), grotere arbeidsparticipatie en een sterke regionale samenwerking.
Via het Werkcentrum Midden-Utrecht wordt deze publiek- private samenwerking concreet: inwoners en werkgevers hebben één herkenbare toegangspoort voor vragen over werk, scholing en loopbaan. Samen met WIL proberen we het gebruik van de minimaregelingen te vergroten en het hulpaanbod bij armoedeproblematiek te optimaliseren. Het vergroten van de bestaanszekerheid bij onze inwoners staat daarbij centraal, waarbij preventie een steeds belangrijkere rol heeft. Rond huiselijk geweld en kindermishandeling werken we samen met Samen Veilig Midden- Nederland (waaronder Veilig Thuis Utrecht valt, waar iedereen advies kan vragen en vermoedens van huiselijk geweld en kindermishandeling kan melden). Bij het structureel en in samenhang aanpakken van problematiek werken we met vele instellingen samen, waaronder bijvoorbeeld de woningcorporaties, WIL, politie en Movactor. Voor maatschappelijke opvang en beschermd wonen werken we als Lekstroomgemeenten samen met centrumgemeente Utrecht. Het Nationaal Programma Leefbaarheid & Veiligheid sluit aan bij de grote opgaven in de zes wijken in de Centrale as. Wij werken in een alliantie van partijen, inwoners en andere partners samen aan een integrale aanpak die zich richt op drie samenhangende vraagstukken, namelijk leefbaarheid in wijken en buurten, perspectief voor jeugd en bestaanszekerheid.
De financiering van deze aanpak komt voor een deel vanuit geoormerkte incidentele middelen vanuit de Regiodeal en de SPUK Kansrijke Wijk tweede tranche (2026-2028). Het budget voor het Nationaal Programma Leefbaarheid & Veiligheid is opgenomen in het programma VEKOB. We werken samen met de Provincie Utrecht en 22 andere Utrechtse gemeenten aan een grotere toegankelijkheid van het openbaar vervoer voor mensen met een beperking, een betere aansluiting tussen doelgroepenvervoer en aanvullend openbaar vervoer en vernieuwing van het sociaal recreatieve Wmo-vervoer. Thema Versterking eigen kracht Onze inzet op het thema Versterking Eigen Kracht is erop gericht bij te dragen aan het geluk en welbevinden van onze inwoners. Wat is er nodig om hen in positie te brengen om zo lang mogelijk zelfstandig te laten wonen en in hun levensonderhoud te voorzien? Wij dragen met een basis sociale infrastructuur bij aan zelfredzaamheid van al onze inwoners door activiteiten uit te voeren en voorzieningen te bieden op de terreinen welzijn, onderwijs, werk en inkomen. Hierbij ligt de nadruk op preventie. Samen met de inzet op het programma Vrije Tijd (nuttige en prettige vrijetijdsbesteding) biedt dit al onze inwoners de mogelijkheid om in hun kracht te komen en te blijven.
Door een goede basis voor onze inwoners te bieden, voorkomen of beperken we de kosten voor hulp en zorg (bijvoorbeeld Jeugdhulp, Wet maatschappelijke ondersteuning en inkomensondersteuning). Het thema Versterking Eigen Kracht draagt samen met het programma Vrije Tijd in belangrijke mate bij aan het eerste speerpunt van de Koers Sociaal Domein: 'het behouden en versterken van gemeenschapszin'. Er zijn ook onderdelen van dit thema die bijdragen aan het speerpunt 'vergroten van gelijke kansen op bestaanszekerheid'. Ambitie 1: Inwoners zijn in staat op eigen kracht en gezond te leven. Om zoveel mogelijk zelfredzaam te zijn en op eigen kracht (zo lang mogelijk) goed en gezond te kunnen leven, is de veerkracht van de samenleving van groot belang. Het versterken hiervan blijft Pagina 93 van 249 Programmabegroting 2027-2030 een belangrijk thema. Samen met onze maatschappelijke partners en inwoners werken we aan het versterken van de sociale basis door ontmoeting te faciliteren en inwonersinitiatieven te ondersteunen. Hierbij sluiten we zoveel mogelijk aan bij bestaande sociale netwerken in buurten en wijken. Vrijwillige inzet speelt hierin een cruciale rol; daarom stimuleren, faciliteren en waarderen we dit actief, zodat inwoners een sterk netwerk kunnen opbouwen en hiervan gebruik kunnen maken. Essentieel voor zelfredzaamheid zijn goede voorzieningen en een gezonde leefomgeving.
Om kinderen en jeugdigen te ondersteunen in het maken van een goede start, besteden we binnen dit thema ook aandacht aan adequate onderwijshuisvesting: een belangrijke voorwaarde voor goed onderwijs. Veel schoolgebouwen in Nieuwegein zijn ongeveer 50 jaar oud, wat de noodzaak onderstreept van (ver)nieuwbouw van onderwijsgebouwen en binnensportaccommodaties. Onder het programma Parels van de Wijken (voorheen Vitale Scholen) werken we de komende jaren aan deze opgave. Vanuit het omgevingsprogramma Nieuwegein Gezond werken we aan een gezonde stad, met een focus op preventie en samenwerking op wijk- en buurtniveau. Gezond leven krijgt betekenis wanneer mensen zich veilig voelen en het thema concreet wordt. Daarom bouwen we voort op de bestaande gezondheidsagenda’s, samenwerkingsnetwerken en wijkgerichte initiatieven. We versterken de verbinding tussen inwoners maatschappelijke organisaties, zorg, welzijn, onderwijs en andere partners. Hierdoor ontstaat meer gezamenlijk inzicht in wat inwoners nodig hebben om gezond te kunnen opgroeien, leven en ouder worden. Zo ondersteunen we inwoners bij het nemen van regie over hun gezondheid, stimuleren we participatie, ontmoeting en een gezonde leefstijl. We leggen daarbij een belangrijk accent op jongeren voor wat betreft het omgaan met middelengebruik, mentale gezondheid en bewegen.