2026-230 Bijlage 4 Bestuurlijke verantwoordelijkheden
Tekst van het document
Kern Laag Rol Hoofdtaak Formele positie Relatie tot operationele RASCI Aanspreekbaarheid Toelichting Bestuurlijk Gemeenteraad Kaders stellen, controleren, verantwoording vragen Niet het aangewezen bestuur voor artikel 24 Cbw In beginsel geen A of R in de operationele RASCI Vooral politiek en controlerend De raad kan het college aanspreken op prioriteiten, middelen, risico’s, incidenten en opvolging. Bestuurlijk College van B en W Bestuurlijke sturing, goedkeuring, toezicht op naleving en verantwoording Bij gemeenten aangewezen als bestuur van de overheidsinstantie voor artikel 24 Cbw Alleen zichtbaar in de operationele RASCI bij bestuurlijke kaders, risicobereidheid, formele vaststelling of bestuurlijke verantwoording Bestuurlijk, juridisch en politiek als eerste in beeld De bestuurlijke verantwoordelijkheid blijft bestaan, ook als voorbereiding en uitvoering ambtelijk zijn belegd. Bestuurlijk Burgemeester Bestuurlijke rol binnen de gemeente, soms portefeuillehouder Niet afzonderlijk aangewezen als bestuur voor artikel 24 Cbw Alleen aanvullend zichtbaar als lokaal expliciet taken zo zijn belegd Aanvullend Niet automatisch een aparte A of R.
Concernbreed Gemeentesecretaris Ambtelijke coördinatie, ondersteuning, escalatie en bestuurlijke voorbereiding Niet het formele bestuur, wel ambtelijke sleutelrol Meestal geen standaard A voor reguliere controls, wel betrokken bij escalatie, crisis en rapportage Intern en ambtelijk aanspreekbaar Draagt niet de formele bestuursverantwoordelijkheid van het college. Concernbreed Directeur bedrijfsvoering / CIO Organiseren, uitvoeren, monitoren en rapporteren op informatiesystemen en digitale sturing In de mandaatregeling aangewezen als CIO In de operationele RASCI vooral relevant bij concernbrede sturing, digitale samenhang en crisissituaties Intern, organisatorisch en arbeidsrechtelijk relevant De mandaatregeling benoemt de directeur bedrijfsvoering als CIO en hoofdverantwoordelijke voor informatiesystemen. Concernbreed Directie Concernbrede vertaling, borging, samenhang, prioritering en escalatie Ambtelijke verantwoordelijkheid op uitvoering en beheersing Alleen A waar concernbrede sturing, samenhang, escalatie of planning en control echt aan de orde zijn Intern en organisatorisch Niet de eigenaar van reguliere lijncontrols.
Lijn Afdelingshoofd Toepassing, naleving en bewaking binnen het eigen organisatieonderdeel Lijnverantwoordelijke rol Vaak A of A/R bij reguliere BIO- controls Ambtelijk en hiërarchisch Dit veronderstelt voldoende mandaat, sturingsruimte en aanspreekbaarheid binnen het eigen domein. Lijn Proceseigenaar Beheersing van een proces, systeem of keten Eigenaarschap op procesniveau A of A/R waar eigenaarschap logischer in het proces ligt dan in de hiërarchische lijn Binnen het eigen proces Vooral relevant bij domein- of ketenspecifieke controls. Specialistisch Specialistische manager of domeinverantwoordelijke Beheersing en uitvoering binnen een vakdomein, zoals ICT, HRM, facilitair, OT, BCM of contractmanagement Domeinspecifiek eigenaarschap A of A/R voor maatregelen die volledig binnen het eigen domein vallen Binnen het eigen domein Lager beleggen betekent niet minder belangrijk, maar beter uitvoerbaar. Bestuurlijke verantwoordelijkheden informatiebeveiliging en privacy Binnen een gemeente ligt de primaire bestuurlijke verantwoordelijkheid voor de governanceverplichtingen uit de NIS2-richtlijn en de Cyberbeveiligingswet bij het college van burgemeester en wethouders. De gemeenteraad stelt kaders en controleert het college.
Binnen de ambtelijke organisatie zorgen de gemeentesecretaris en de CIO/directeur bedrijfsvoering, via het directieteam, voor organisatie, borging, monitoring en rapportage. De NIS2-richtlijn legt goedkeuring van risicobeheersmaatregelen en toezicht op de uitvoering daarvan bij het bestuur van de organisatie. Voor publieke instellingen blijft nationale wetgeving over aansprakelijkheid leidend. Voor gemeenten sluit de Cyberbeveiligingswet daarom aan bij de politieke bestuurslaag: het college van burgemeester en wethouders wordt voor deze governanceverplichtingen aangemerkt als bestuur. De dagelijkse organisatie, borging, monitoring en rapportage vinden ambtelijk plaats via de gemeentesecretaris, directeur bedrijfsvoering/CIO, het directieteam en de lijnorganisatie. Status en leesregel Dit document beschrijft de bestuurlijke verdeling van rollen en verantwoordelijkheden en vormt een aanvulling op de operationele RASCI. De Cyberbeveiligingswet is op 19 mei 2026 nog niet in werking getreden. De regering streeft naar inwerkingtreding in 2026, afhankelijk van de verdere parlementaire behandeling en vaststelling van de bijbehorende lagere regelgeving. Onderdelen kunnen daardoor nog wijzigen.
2026-230 Bijlage 4 Toetsend en adviserend CISO Adviseren, coördineren, bewaken en aanjagen van informatiebeveiliging Niet de lijnverantwoordelijke eigenaar van reguliere maatregelen Meestal C, S of soms R voor een centraal proces Intern en ambtelijk Alleen A als een centraal beveiligingsproces expliciet aan deze rol is belegd. Toetsend en adviserend FG Onafhankelijk toezicht op naleving van privacywetgeving Onafhankelijke toezichtrol Geen standaard A of R voor reguliere controls Onafhankelijk toezichthoudend Wordt geraadpleegd of geïnformeerd waar privacytoetsing of toezicht aan de orde is. Toetsend en adviserend Privacy Officer Coördineren, adviseren en ondersteunen bij privacyprocessen Adviserende en coördinerende rol Meestal C, S of soms R voor een centraal privacyproces Intern en ambtelijk Niet de lijnverantwoordelijke eigenaar van reguliere maatregelen. Toetsend en adviserend Controller Control, verantwoording en aansluiting op planning en control Toetsende en ondersteunende rol Meestal C of S, alleen A bij een centraal controlproces Intern en ambtelijk Ondersteunt de samenhang met planning en control.
Toetsend en adviserend ENSIA-coördinator Coördineren van de ENSIA- uitvraag, planning, afstemming en review Coördinerende procesrol Meestal R voor ENSIA-coördinatie, niet automatisch A voor onderliggende maatregelen Intern en ambtelijk Bestuurlijke verantwoording over ENSIA blijft bij het college.