2026-136 Rvs. Zienswijze begroting 2027 GGDrU

Gemeenteraad

Onderwerp Datum

Begroting 2027 GGDrU

21 april 2026

Raadsvoorstel 2026-136

Afdeling

Maatschappelijke Ontwikkeling

E-mailadr es opst eller j.verdonk@nieuwegein.nl Portefeuilleh ouder

Marieke Schouten

Onderwerp Begroting 2027 GGDrU.

Gevraagd besluit 1. Een zienswijze in te dienen met als strekking dat: a.

Er wordt ingestemd met de begroting GGDrU 2027;

b. De GGDrU blijvend aandacht heeft voor: a.

De vaccinatiegraad;

b. De seksuele gezondheid; 2. Het positieve verschil in de bijdrage aan de GGDrU van € 143.503 in de (ontwerp)begroting 2027 van de gemeente Nieuwegein ter uitvoering van motie 114 beschikbaar te houden voor de vaccinatiegraad, mentale gezondheid op middelbare scholen en de seksuele gezondheid.

Inleiding Op grond van de bepalingen in de gemeenschappelijke regeling stelt het algemeen bestuur van de gemeenschappelijke regeling GGD regio Utrecht (GGDrU) een begroting vast. Alvorens een begroting vast te stellen wordt de gemeenteraad in de gelegenheid gesteld hierover zijn zienswijze kenbaar te maken. Het college legt nu de zienswijze voor aan de raad. Transformatieopdracht De GGDrU blijft werken aan de transformatieopdracht GGDrU 2030. Het doel hiervan is om de publieke gezondheidszorg in de regio sterker en beter voorbereid op de toekomst te maken. De GGDrU wil gemeenten hierbij meer ondersteunen als vaste kennis- en adviespartner. Zo kunnen gemeenten, de GGDrU en andere betrokken organisaties beter samenwerken aan belangrijke maatschappelijke vraagstukken. De transformatie richt zich vooral op drie onderwerpen: de mentale gezondheid van jongeren, de gevolgen van dubbele vergrijzing en het zorgen voor een gezonde en veilige leefomgeving voor alle inwoners. Door gericht te

Bladnummer 2/5 Raadsvoorstel 21 april 2026

werken aan deze thema’s krijgen gemeenten beter inzicht in wat er speelt, wat werkt in preventie en hoe ze gezamenlijk meer grip kunnen krijgen op de publieke gezondheid. Dit gebeurt onder andere door het delen en benutten van data en het sneller leren van gezamenlijke ervaringen. In 2027 worden de lopende activiteiten voortgezet en starten daarnaast nieuwe activiteiten. Bestuursagenda In 2026 wordt met het nieuwe bestuur een nieuwe bestuursagenda ontwikkeld. Tot die tijd worden de werkzaamheden voortgezet op basis van de bestuursagenda 2022–2027. Ontwikkelingen rondom de transformatieopgave vragen echter om duidelijke bestuurlijke richting en versterking van de kennisen adviesfunctie. Het ontbreken van tijdige en heldere bestuurlijke sturing of het aanbrengen van nieuwe accenten op deze opgave vormt een risico.

Gewenst effect De raad in de gelegenheid stellen invloed uit te oefenen op de financiële en beleidsmatige uitgangspunten van de GGDrU.

Argumenten 1.1

De begroting is opgesteld binnen de kaders zoals vastgesteld in de Kaderbrief 2027 GGDrU. De begroting is opgesteld conform de in de Kaderbrief GGDrU 2027 gehanteerde loon- en prijsindexeringen en volumemutaties. Vanwege de vraag van gemeenten om rekening te houden met de financiële positie van de gemeenten, is net zoals 2026, deze begroting een beleidsarme begroting. De GGDrU wil daarmee aantonen dat er keuzes gemaakt worden op basis van de vier pijlers: gezonde en veilige leefomgeving, kansrijk opgroeien, langer gezond zelfstandig en een wendbare en vitale organisatie.

1.2

Hiermee zijn er extra middelen beschikbaar voor infectieziektebestrijding en het verbeteren van de vaccinatiegraad De dalende vaccinatiegraad is een groot risico voor de volksgezondheid. GGDrU moet de infectieziekte- en tuberculosebestrijding versterken en voorbereiden op toenemende risico’s, maar staat voor financiële onzekerheden rond pandemische paraatheid, vaccinatiegraad en de vaccinatievoorziening vanaf 2027. Er wordt verkend hoe het positieve verschil kan worden ingezet voor het verhogen van de vaccinatiegraad.

1.3

Er blijft aandacht voor seksuele gezondheid voor risicogroepen en de GGD ondersteunt de gemeente bij het maken van lokaal beleid De GGDrU bevordert de seksuele gezondheid in de regio door middel van laagdrempelige soa‑zorg, seksuele hulpverlening en PrEP‑zorg, gericht op groepen met beperkte toegang tot reguliere zorg. Deze inzet wordt gefinancierd via SPUK-middelen aanvullende seksuele gezondheidszorg (ASG), gemeentelijke bijdragen en vanaf 2027 via AZWA‑middelen. Door het wegvallen van structurele rijksmiddelen en

Bladnummer 3/5 Raadsvoorstel 21 april 2026

de beperkte financiële ruimte van gemeenten zijn er geen middelen beschikbaar voor relationele en seksuele vorming. Het is daarom van belang om lokaal hierin te blijven investeren en te pleiten voor structurele financiering, zodat deze preventieve inzet behouden blijft en kwetsbare groepen worden bereikt. Met argumenten 1.2 en 1.3 wordt invulling gegeven aan motie 114. 1.4

Hiermee blijft er een blijvende focus op een gezonde en veilige leefomgeving De GGDrU zet in 2027 op het vroegtijdig herkennen en aanpakken van milieugezondheidsrisico’s, het versterken van de adviesrol in het ruimtelijk domein, het aanpakken van binnenmilieuproblemen en het voorbereiden op gezondheidsrisico’s door klimaatverandering.

1.5

Jeugdgezondheidszorg is cruciaal voor gelijke kansen In 2027 versterkt de GGDrU de jeugdgezondheidszorg met het programma Kansrijk Opgroeien, dat een breed pakket aan taken omvat om de gezondheid van jeugdigen te bevorderen. De nadruk ligt daarbij op een sterke jeugdgezondheidszorg, gezonde scholen en datagedreven werken. Daarnaast wordt Nu Niet Zwanger vanaf 2027 opgenomen als basisfunctionaliteit binnen het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA).

1.6

Het Rijk heeft middelen beschikbaar gesteld voor pandemische paraatheid Tot 2028 loopt het beleidsprogramma Versterking Infectieziektebestrijding Pandemische Paraatheid (VIP). Daar was vanuit het Rijk eerder op bezuinigd, maar het huidige kabinet is toch bereid geld te reserveren. De hoogte van deze middelen is echter nog niet bekend. In het voorjaar van 2026 zal besloten worden welk bedrag er voor dit onderwerp zal worden vrijgemaakt.

Kanttekeningen 1.1

Afhankelijkheid van landelijke financiering en wetgeving De afhankelijkheid van het Rijk blijft een punt van aandacht. De taken van de GGDrU worden mede beïnvloed door landelijke beleidswijzigingen (bijvoorbeeld in de Wet publieke gezondheid). Eventuele aanpassingen aan wet- en regelgeving kunnen financiële of organisatorische gevolgen hebben die nog niet volledig zijn meegenomen in deze begroting.en niet alleen lokaal uitvoerbaar.

1.2

De begroting is vanwege solidariteit mede afhankelijk van andere gemeenten Aangezien de GGDrU een gemeenschappelijke regeling is, is de begroting mede afhankelijk van solidariteit tussen deelnemende gemeenten. Als één of meerdere gemeenten besluiten tot lagere bijdragen, kan dit invloed hebben op het dienstenpakket voor alle

Bladnummer 4/5 Raadsvoorstel 21 april 2026

delnemende partijen. Daarnaast is beleid als infectieziektebestrijding, pandemischeparaatheid en seksuele gezondheid gemeente overstijgend en niet lokaal uitvoerbaar. 1.3

Het reserveren van de overtollige middelen betekent dat ze niet ingezet kunnen worden voor verbetering van het begrotingssaldo Als besloten wordt de resterende middelen voor de genoemde doeleinden beschikbaar te houden kunnen ze niet vrijvallen en daarmee een verbetering van het begrotingssaldo (structureel) realiseren.

Financiële aspecten De opzet van de begroting van de GGDrU is met ingang van de begroting 2027 gewijzigd in A/B/C-taken, met bijbehorende budgetten. De indeling van de GGDrU wijkt af van de indeling in de gemeentebegroting, die is gebaseerd op de indeling naar kwadranten (basistaken, basistaken-plus en maatwerk) van de GGDrU. Om die reden wordt een vergelijk op totaalbedrag voor de gemeentelijke bijdrage gemaakt, zie de tabel hierna.

Eindtotaal

GGDrU B 2027-0 Gemeentebegroting NWG 2027 Verschil 3.531.505 3.675.008

De effecten van de loon‑ en prijscompensatie en de volumemutaties uit de begroting van de GGDrU zijn verwerkt. Dit leidt op onderdelen tot budgetverschuivingen en resulteert per saldo in een positief verschil van € 143.500. Dit positieve verschil ontstaat doordat de modules Maatwerk Gezonde Schooladviseur, Meldpunt Advies en Bezorgd (MAB) en Meer Aandacht voor de Ziekgemelde Leerling (MAZL) vanaf 2026 niet meer worden afgenomen, terwijl de daarvoor opgenomen middelen nog wel beschikbaar zijn. Het verschil veroorzaakt door het MAB is per 2026 structureel verwerkt en toegevoegd aan het meldpunt van de gemeente Nieuwegein bij Geinwijs. Dit was een maatwerkafspraak voor de Lekstroom gemeentes. De meerderheid van de gemeentes wilde dit niet meer afnemen, waardoor het teruggebracht is naar 1% in de basisdienstverlening. Daarnaast zijn de kosten voor Stevig Ouderschap lager. Deze middelen waren doorbegroot en blijven hierdoor onbenut. Er wordt verkend hoe deze vrijgekomen middelen ingezet kunnen worden voor mentale gezondheid op middelbare scholen, seksuele gezondheid en het verhogen van de vaccinatiegraad. Seksuele gezondheid en de vaccinatiegraad komt uit de motie Borging pandemische paraatheid, vaccinatiegraad en seksuele gezondheidszorg (motie 114) en worden verder uitgewerkt in samenwerking met ketenpartners zoals de GGDrU en de maatschappelijke organisaties van de gemeente.

Deze middelen worden als stelpost begroot binnen het GGD-budget.

143.503

Bladnummer 5/5 Raadsvoorstel 21 april 2026

Communicatie aspecten De GGDrU wordt geïnformeerd door middel van bijgaande brief met het verzoek de raad goed te informeren in de komende periode over de transformatie van de GGDrU.

Uitvoering De GGDrU heeft verzocht om voor 1 juli 2026 een zienswijze op de begroting 2027 in te dienen. Na de raadsbehandeling wordt de zienswijze verzonden.

Bijlagen 1. Aanbiedingsbrief aan raden bij (ontwerp)begroting 2027 GGDrU 2. (ontwerp)Begroting 2027 GGDrU 3. Samenvattend overzicht zienswijzen Kaderbrief 2027 GGDrU 4. Zienswijze Begroting 2027 GGDrU - Gemeente Nieuwegein 5. Raadsbesluit Begroting 2027 GGDrU

burgemeester en wethouders,

Ellie Liebregts

Marijke van Beukering-Huijbregts

secretaris

burgemeester