2026-122 Rvs. Zienswijze ontwerpbegroting 2027 Recreatieschap Stichtse Groenlanden

Gemeenteraad

Onderwerp

Zienswijze ontwerpbegroting 2027 Recreatieschap Stichtse Groenlanden

Datum

31 maart 2026

Raadsvoorstel

Afdeling E-mailadr es opst eller C.Bergman@nieuwegein .nl Portefeuilleh ouder

John van Engelen

Onderwerp Zienswijze ontwerpbegroting 2027 Recreatieschap Stichtse Groenlanden

Gevraagd besluit 1. Een zienswijze in te dienen bij de ontwerpbegroting 2027 van Recreatieschap Stichtse Groenlanden, waarmee de raad het besluit van het Dagelijks Bestuur ondersteunt, waarbij hij: a.

aangeeft dat de begroting structureel en reëel in evenwicht moet zijn;

b. zich kan vinden in de opgenomen taakstelling voor SGL‑A, onder voorwaarde dat deze realistisch en structureel wordt ingevuld; c.

het schap verzoekt inzicht te geven in de financiële gevolgen van toenemende recreatiedruk in relatie tot stedelijke groei;

d. benadrukt dat de raad tijdig wordt geconsulteerd als financiële kaders risico’s opleveren voor kwaliteit, veiligheid of duurzame instandhouding. 2. Een zienswijze in te dienen bij het uitvoeringsplan en het financieel perspectief 2027-2030, waarmee de raad het besluit van het Dagelijks Bestuur ondersteunt, waarbij hij: a.

aangeeft dat meerjarige beheer- en investeringsopgaven realistisch en uitvoerbaar moeten zijn binnen beschikbare middelen;

b. verzoekt de financiële gevolgen van de voorgenomen uittreding van IJsselstein volledig en transparant uit te werken; c.

benadrukt dat keuzes over onderhoud, investeringen en taakuitvoering geen risico mogen vormen voor kwaliteit, veiligheid of aansprakelijkheid;

d. vraagt om tijdige betrokkenheid van de deelnemers bij de uitwerking van structurele besparingen en aanvullende inkomsten.

Inleiding Recreatieschap Stichtse Groenlanden is een samenwerkingsverband tussen negen gemeenten en de provincie Utrecht. De regeling behartigt de belangen van recreatie, natuur en landschap in bovengemeentelijke gebieden. Staatsbosbeheer is de uitvoerende partij en verzorgt beheer, onderhoud, toezicht, handhaving, vergunningverlening, exploitatie en bedrijfsvoering.

Bladnummer 2/6 Raadsvoorstel 31 maart 2026

De gebieden van het schap liggen rond Utrecht, in de uiterwaarden langs de Lek en in het Groene Hart (programmagebied A). Daarnaast vallen de Vinkeveense Plassen onder programmagebied B. Nieuwegein neemt uitsluitend deel aan programmagebied A. Wat eraan voorafging Met ingang van 31 december 2022 is uitvoeringsorganisatie Recreatie Midden‑Nederland (RMN) geliquideerd. Staatsbosbeheer voert sinds 1 januari 2023 de recreatietaken uit. De gemeenteraad van Nieuwegein besloot lid te blijven van het samenwerkingsverband vanwege het belang van goede recreatievoorzieningen, solidariteit en schaalvoordelen. Brief Utrechtse gemeenten over de gemeenschappelijke regelingen In de regio is aandacht gevraagd voor het hanteren van een uniforme indexeringsmethodiek voor gemeenschappelijke regelingen, gebaseerd op de prijsmutatie van het BBP (circa 2,5%). Dit signaal is door de Utrechtse gemeenten onder meer verwoord in hun gezamenlijke brief van 5 februari 2026 (bijlage 5). Het Recreatieschap verwerkt dit onderwerp niet in de ontwerpbegroting 2027, maar betrekt het bij de voorbereiding van de kadernota 2028, die in het najaar van 2026 ter zienswijze aan de raden wordt voorgelegd. Nieuwegein bepaalt op dat moment haar positie ten aanzien van de gewenste indexeringsmethodiek.

Besluitvorming De ontwerpbegroting 2027 wordt op 10 juli 2026 ter besluitvorming voorgelegd aan het Algemeen Bestuur van Recreatieschap Stichtse Groenlanden. Voordat het Algemeen Bestuur een besluit neemt, wordt de raad (bijlage 2) in de gelegenheid gesteld om uiterlijk 17 juni 2026 een zienswijze kenbaar te maken. Het raadsvoorstel vormt de onderbouwing van de zienswijze op de ontwerpbegroting 2027, het vierjarig uitvoeringsplan en financieel perspectief 2027–2030. Ontwerpbegroting 2027 Recreatieschap Stichtse Groenlanden heeft de ontwerpbegroting 2027 (bijlage 3) ter zienswijze aangeboden aan de deelnemende gemeenten. Nieuw is dat dit jaar gelijktijdig ook het vierjarig uitvoeringsplan en financieel perspectief 2027–2030 ter zienswijze worden voorgelegd. Deze documenten geven richting aan de beheeropgaven, investeringen en financiële kaders voor de komende jaren, voor zover relevant voor programmagebied SGL-A, waar Nieuwegein aan deelneemt. De begroting 2027 laat zien dat de beheeropgaven toenemen, terwijl de financiële ruimte beperkt blijft. Het Dagelijks Bestuur kiest er opnieuw voor om de begroting van programmagebied SGL-A sluitend te maken door een taakstellende bezuiniging van € 221.000 op te nemen, waarvan de nadere invulling later volgt. Hiermee wordt een stijging van de deelnemersbijdrage in 2027 voorkomen.

De raad wordt gevraagd een zienswijze vast te stellen, waarin wordt meegegeven dat de begroting binnen de vastgestelde financiële kaders moet blijven en dat structurele keuzes noodzakelijk zijn om de kwaliteit, veiligheid

Bladnummer 3/6 Raadsvoorstel 31 maart 2026

en duurzame instandhouding van de recreatiegebieden te kunnen blijven waarborgen. Structurele keuzes noodzakelijk De ontwerpbegroting 2027 laat zien dat het financiële beeld voor programmagebied SGL-A onder aanhoudende druk staat. Het tekort dat in 2026 ontstond, keert in 2027 terug omdat de eerdere taakstelling slechts deels en met niet-structurele middelen is ingevuld. Hierdoor is opnieuw een taakstellende bezuiniging van € 221.000 nodig om de begroting sluitend te krijgen. Daarnaast nemen de beheeropgaven verder toe. De implementatie van het Terrein Beheer Model, het intensievere gebruik van de recreatiegebieden en de uitbreiding van werkzaamheden, onder andere in het Nedereindse Park, leiden tot structureel hogere lasten. Uitstel van groot en regulier onderhoud brengt bovendien risico’s mee voor de duurzame instandhouding van de terreinen. Wanneer noodzakelijk onderhoud wordt doorgeschoven, kunnen de lasten op langere termijn juist toenemen. Ook in de Kadernota en het meerjarig financieel perspectief wordt benadrukt dat structurele maatregelen nodig zijn om de stijgende onderhoudslasten op te vangen. Het schap onderzoekt daarom aanvullend welke structurele besparingen en aanvullende inkomsten mogelijk zijn, zowel binnen het beheer als in ondersteunende activiteiten.

Verder is in de begroting opgenomen dat de voorgenomen uittreding van de gemeente IJsselstein vanaf 2029 naar verwachting zal leiden tot een structurele lastenverzwaring van ongeveer € 44.000 voor de overblijvende deelnemers in programmagebied SGL-A. Ook dit vraagt om een tijdige en meerjarige financiële afweging.

Gewenst effect Bijdragen aan een vitaal woon- en leefklimaat in de regio met een aanbod van recreatieve voorzieningen dat aansluit op de vraag van de recreant, waarbij we toezien op de financiële gezondheid en continuïteit van het recreatieschap. Hierdoor blijven duurzame ontwikkeling en onderhoud van recreatieve voorzieningen gewaarborgd.

Argumenten 1.a.1. De gemeente Nieuwegein heeft financieel beperkte ruimte om lastenstijgingen op te vangen. Dit volgt uit de meerjarige financiële ontwikkeling van de gemeente, waarin de inkomsten vanuit het Rijk achterblijven en structurele ombuigingen noodzakelijk zijn. In de Sluitende Meerjarenbegroting is vastgelegd dat slechts beperkte ruimte bestaat om stijgende bijdragen aan gemeenschappelijke regelingen te absorberen. Hierdoor is het van belang dat de begroting van SGL structureel en reëel in evenwicht is.

Bladnummer 4/6 Raadsvoorstel 31 maart 2026

1.a.2. De deelnemende gemeenten hebben gezamenlijk aangedrongen op kostenbeheersing en realistische indexatie. Deze regionale oproep benadrukt dat ook SGL-A de lasten binnen de beschikbare financiële kaders moet houden en dat een taakstelling alleen acceptabel is wanneer deze realistisch en structureel wordt ingevuld. 1.b.1. Zo blijft de deelnemersbijdrage in 2027 binnen de beschikbare financiële kaders. Het tekort voor programmagebied SGL‑A kan in theorie worden gedekt met een hogere deelnemersbijdrage, maar hiervoor bestaat bestuurlijk geen draagvlak en Nieuwegein heeft zelf geen ruimte om extra lasten op te vangen. Voor Nieuwegein zou een stijging van de deelnemersbijdrage neerkomen op ongeveer € 19.000 extra, op basis van een aandeel van ongeveer 8,6% in programmagebied SGL‑A. Door het tekort af te dekken met een taakstellende bezuiniging van € 221.000 blijft de deelnemersbijdrage in 2027 binnen de beschikbare financiële kaders. 1.c.1. Dit geeft inzicht in lasten die voortkomen uit stedelijke groei. Het gebruik van de recreatiegebieden neemt toe door intensivering en hogere bezoekersaantallen, zoals ook in de ontwerpbegroting 2027 wordt benoemd. Een deel van deze druk hangt samen met de groei van Nieuwegein en omliggende gemeenten.

Door inzichtelijk te maken welk deel van de kostenstijging uit deze stedelijke groei voortkomt, kan beter worden bepaald welke lasten horen bij de reguliere beheeropgave van het schap en welk deel behoort tot gemeentelijke groeilasten. 1.d.1. Zo kunnen effecten en risico’s op tijd worden beoordeeld. Wanneer de raad niet tijdig wordt betrokken bij maatregelen die nodig zijn om binnen de financiële kaders te blijven, kunnen keuzes over beheer, onderhoud of investeringen te laat zichtbaar worden. Dit kan gevolgen hebben voor de kwaliteit, veiligheid en duurzame instandhouding van de recreatiegebieden in SGL‑A. Tijdige consultatie maakt het mogelijk hier vroegtijdig op te sturen. 2.a.1

Zo blijft het meerjarig financieel beeld van SGL A beheersbaar.

Uit het vierjarig uitvoeringsplan en het financieel perspectief blijkt dat de beheeropgaven en kapitaallasten binnen SGL A de komende jaren structureel toenemen. Daarom is het noodzakelijk dat meerjarige beheer- en investeringsopgaven realistisch en uitvoerbaar worden geraamd binnen de beschikbare middelen. Als structurele lasten hoger uitvallen dan is voorzien, ontstaat opnieuw druk op de deelnemersbijdragen en op de financiële kaders van de deelnemende gemeenten. 2.b.1

Dit geeft inzicht in de financiële gevolgen door het vertrek van

IJsselstein. In de ontwerpbegroting 2027 staat dat de voorgenomen uittreding van de gemeente IJsselstein vanaf 2029 leidt tot een structureel nadeel van ongeveer € 44.000 voor programmagebied SGL-A. Dit bedrag ontstaat doordat enerzijds de deelnemersbijdrage van IJsselstein vervalt en anderzijds een deel van de aan IJsselstein gerelateerde beheerkosten wegvalt, maar niet in gelijke mate. Voor Nieuwegein betekent dit naar verwachting ongeveer € 4.000 extra lasten

Bladnummer 5/6 Raadsvoorstel 31 maart 2026

per jaar. Het is van belang dat het schap transparant maakt op welke uitgangspunten deze berekening is gebaseerd en hoe dit leidt tot het genoemde nettobedrag dat over de overblijvende deelnemers wordt verdeeld. 2.c.1

Zo wordt voorkomen dat financiële druk leidt tot kwaliteits- en

veiligheidsrisico’s. De ontwerpbegroting 2027 en het vierjarig uitvoeringsplan laten zien dat de beheeropgaven binnen SGL‑A toenemen door intensiever gebruik, verouderde voorzieningen en hogere structurele lasten. Wanneer financiële kaders te strak worden toegepast, bestaat het risico dat onderhoud wordt uitgesteld of versoberd. Dit kan gevolgen hebben voor de kwaliteit en veiligheid van de recreatiegebieden. 2.c.2

Hiermee blijft de aansprakelijkheidspositie van het schap gewaarborgd.

Keuzes over onderhoud, investeringen en taakuitvoering hebben direct invloed op de zorgplicht van het schap. Als noodzakelijke maatregelen uit financiële overwegingen worden beperkt of uitgesteld, kan dit leiden tot situaties waarin de veiligheid of toegankelijkheid niet meer is gegarandeerd, met mogelijke aansprakelijkheidsrisico’s tot gevolg. Het is daarom van belang dat dergelijke keuzes nooit ten koste gaan van de wettelijke en maatschappelijke normen voor veilige en duurzame instandhouding. 2.d.1

Dit stelt ons in staat om tijdig te sturen op de financiële gevolgen van

structurele keuzes. Het meerjarig financieel perspectief maakt duidelijk dat aanvullende inkomsten en structurele besparingen noodzakelijk zijn om toekomstige tekorten te voorkomen. Een deel van deze maatregelen is nog niet uitgewerkt of moet opnieuw worden onderzocht, omdat eerdere voorstellen onvoldoende bestuurlijke steun kregen. Door deelnemers tijdig te betrekken, kunnen financiële effecten vooraf worden beoordeeld.

Kanttekeningen 1.b.1. Er is onzekerheid over de structurele invulling van de taakstelling. De invulling van de taakstellende bezuiniging van € 221.000 is nog niet uitgewerkt. Daardoor is onduidelijk of de besparing structureel realiseerbaar is en in hoeverre deze bijdraagt aan een reëel en structureel sluitende begroting, zoals het BBV voorschrijft. Zonder nadere onderbouwing bestaat het risico dat financiële knelpunten worden doorgeschoven naar volgende jaren. Daarom zal het schap de komende periode blijven zoeken naar meer structurele besparingen en aanvullende inkomsten. De resultaten daarvan zullen worden opgenomen in de begrotingswijziging 2026.

Financiële aspecten Voor programmagebied SGL-A bedraagt de gemeentelijke bijdrage voor Nieuwegein in 2027 € 330.762, zoals opgenomen in de ontwerpbegroting 2027. In de gemeentelijke begroting is € 318.700 gereserveerd; het verschil van ongeveer € 12.000 wordt in de Kadernota 2027 structureel verwerkt. Dit verschil wordt verklaard door toegenomen kosten (o.a. uitbreiding van taken) boven op de toegepaste indexering.

Bladnummer 6/6 Raadsvoorstel 31 maart 2026

Communicatie aspecten Met bijgevoegde zienswijze informeren wij het bestuur van Recreatieschap Stichtse Groenlanden over ons besluit (bijlage 4).

Uitvoering De verantwoordelijkheid voor de uitvoering ligt bij Recreatieschap Stichtse Groenlanden.

Bijlagen 1.

Raadsbesluit

2.

Aanbiedingsbrief deelnemers

3.

Ontwerpbegroting Recreatieschap Stichtse Groenlanden 2027, vierjarig uitvoeringsprogramma en financieel perspectief 2027-2030

4.

Conceptzienswijze raad aan Recreatieschap Stichtse Groenlanden

5.

Brief Utrechtse gemeenten over de gemeenschappelijke regelingen burgemeester en wethouders,

Ellie Liebregts

Marijke van Beukering-Huijbregts

secretaris

burgemeester