2025-346 STV Rvs. Het instellen van een jongerenraad

Gemeenteraad

Onder werp Jongerenraad Datum

4 d ecemb er 2025

STREKT TER VERVANGING Raadsvoorstel

2025-246

Afdeling Griff ie E-mailadres opsteller b.abel s@ni euw eg ei n.nl Por tefeuillehouder

Presi di um

Onderwerp Het instellen van een jongerenraad

Gevraagd besluit 1. Het college opdracht te geven een jongerenraad aan te stellen en hierin volgens de beschreven richtlijnen samen te werken met de raadswerkgroep jeugdparticipatie. 2. Voor organisatie en werkwijze de richtlijnen in de bijlage bij dit raadsvoorstel te hanteren. 3. Hiervoor 50 duizend euro beschikbaar te stellen uit het raadsbudget voor ideeënmarkten en andere initiatieven. 4. De jongerenraad na een periode van 2 jaar, in te gaan op het moment van installatie, te evalueren.

Inleiding De gemeenteraad heeft in de Kaderraad 2023 uitgesproken jongeren structureel te willen betrekken bij het lokale bestuur. Jongeren vormen een belangrijke groep binnen onze gemeente en worden dagelijks geraakt door besluiten die op lokaal niveau worden genomen. Het is daarom van belang hen een herkenbare en betekenisvolle positie te geven binnen het besluitvormingsproces. Met dit raadsvoorstel wordt invulling gegeven aan deze ambitie. Op deze wijze wordt een duurzame vorm van participatie gerealiseerd, waarbij jongeren niet incidenteel maar op vaste basis onderdeel uitmaken van de lokale democratie. Het voorstel voorziet in een evaluatie na twee jaar en in de ontwikkeling van een verordening waarmee de juridische positie van de jongerenraad wordt geborgd. Dit draagt bij aan het versterken van de betrokkenheid van jongeren bij de lokale politiek en aan de kwaliteit en representativiteit van de besluitvorming. Wat eraan voorafging

Bl adnummer 2/ 6

De ontwikkeling van een jongerenraad sluit aan bij eerdere initiatieven en toezeggingen rond jeugdparticipatie binnen onze gemeente. In motie M53 (2019) heeft de raad besloten om jeugdparticipatie te versterken, bijvoorbeeld door het instellen van een jeugdraad of het benoemen van een kinderburgemeester. Onder meer naar aanleiding van deze motie is de raadswerkgroep jeugdparticipatie opgericht. Tijdens de Kaderraad in 2023 heeft de burgemeester toegezegd te verkennen hoe een jongerenraad vorm zou kunnen krijgen. In overleg met de commissie bestuurlijke en democratische vernieuwing is vervolgens besloten de verdere ontwikkeling hiervan in eerste instantie onder te brengen bij de werkgroep jeugdparticipatie. In 2024 is de eerste kinderburgemeester van onze gemeente benoemd; recentelijk heeft haar opvolger het stokje overgenomen. Met de instelling van een jongerenraad wordt een volgende stap gezet richting structurele jeugdparticipatie en versterking van de stem van jongeren binnen het lokaal bestuur. Het voorliggende voorstel is op 4 september 2025 tijdens de Avond voor de Stad in dialoog met de raad besproken. Daarbij zijn, mede op basis van voorbeelden uit omliggende gemeenten met een jongerenraad, verschillende scenario’s verkend voor de inrichting van de jongerenraad, onder meer op het gebied van betrokkenheid, mandaat en financiële ruimte.

Uit deze dialoog kwam naar voren dat degelijk financieel beleid noodzakelijk is, maar dat de jongerenraad ook voldoende mogelijkheden moet krijgen om goed te kunnen functioneren. Op basis hiervan is gekozen voor een variant die sterk aansluit bij het toen besproken scenario 2: een evenwichtige middenweg.

Gewenst effect 

Jongeren voelen zich serieus genomen en betrokken bij de politiek en gehoord bij politieke besluitvorming.



Beleidsvorming en besluitvorming sluiten beter aan bij de leefwereld van jongeren.



De gemeenteraad krijgt een diverser perspectief door de inbreng van Nieuwegeinse jongeren.



Democratische vernieuwing: jongeren oefenen met politiek, participatie en verantwoordelijkheid.

Argumenten 1.1 Jongeren voelen zich gehoord, gezien en serieus genomen Door jongeren actief te betrekken bij beleidsvorming, geven we een duidelijk signaal dat hun mening telt. Dit vergroot het gevoel van erkenning en stimuleert maatschappelijke betrokkenheid. Jongeren ervaren dat hun stem invloed heeft, wat hun vertrouwen in de politiek versterkt en de kloof tussen jeugd en bestuur verkleint. Dit geldt voor zowel jongeren in de jongerenraad,

Bl adnummer 3/ 6

als jongeren uit heel Nieuwegein die kennisnemen van het bestaan van deze raad. 1.2 Uitwerking van de wensen van de raad Met dit voorstel wordt een meermaals door de raad uitgesproken wens geconcretiseerd en uitgevoerd. In samenspraak met de begeleidingscommissie bestuurlijke & democratische vernieuwing is besproken om de ontwikkeling van de jongerenraad in eerste instantie te laten uitvoeren door de werkgroep jeugdparticipatie. Aan deze werkwijze is met dit voorstel, ingediend door het presidium, voldaan. 1.3 Kruisbestuiving: raad en jeugd wisselen perspectief uit Een jongerenraad bevordert uitwisseling: de gemeenteraad krijgt inzicht in wat er speelt onder jongeren, terwijl jongeren op hun beurt leren over besluitvorming, democratie en lokale politiek. Deze kruisbestuiving leidt tot meer wederzijds begrip en betere, inclusievere besluitvorming. 1.4 Lange termijn: sterke basis jongeren en jongvolwassenen Een jongerenraad biedt jongeren een duurzaam platform om hun stem te laten horen. Hiermee wordt op lange termijn gewerkt aan een generatie die politiek bewust, betrokken en vaardig is. Dit versterkt de democratische basis van de gemeente en investeert in actieve burgerschap.

2.1 Richtlijnen, geen verordening Een verordening kan bijdragen aan de juridische en organisatorische borging van de jongerenraad, door invoering, organisatie, functioneren en continuering formeel vast te leggen. In deze opstartfase vinden we het echter van belang dat jongeren zelf richting kunnen geven aan de invulling van hun raad. Daarom wordt in dit voorstel gekozen voor het hanteren van richtlijnen (zie bijlage) in plaats van een formele verordening. Bij de evaluatie na twee jaar kan alsnog worden overwogen te kiezen voor een verordening om de jongerenraad juridisch te borgen en structureel in de gemeentelijke organisatie te verankeren. 2.2 Uitwerking dialoog Avond voor de Stad (variant 2) Tijdens de Avond voor de Stad is met de raad gesproken over de mogelijke inrichting van een jongerenraad. In het gesprek is benadrukt dat het essentieel is om niet alleen óver jongeren te spreken, maar juist ook mét jongeren, en hen daarbij een eigen rol en verantwoordelijkheid te geven in de vormgeving en voortgang van de jongerenraad. Vanuit de raad is tevens het belang onderstreept van een duidelijke organisatiestructuur: als de jongerenraad wordt ingesteld, moet dit op een serieuze en zorgvuldige wijze gebeuren. De raad gaf aan dat het initiatief niet vrijblijvend mag zijn, maar dat er ook geen onnodige drempels moeten worden opgeworpen.

De in dit voorstel opgenomen richtlijnen geven invulling aan deze uitgangspunten en zorgen voor een evenwichtige balans tussen structuur en ruimte voor eigen invulling door jongeren. 2.3 Continuïteit, betrokkenheid en verankering

Bl adnummer 4/ 6

De richtlijnen zorgen voor continuïteit in het functioneren van de jongerenraad, ook bij wisselingen in samenstelling of begeleiding. Zo wordt de raad verankerd binnen de gemeentelijke structuur en ontstaat er een duurzame samenwerking tussen jongeren en gemeentelijke organen. 3.1 Van het raadsbudget dat is toegewezen aan ideeënmarkten en andere raadsinitiatieven, is voldoende over om de jongerenraad te financieren Binnen het bestaande raadsbudget, specifiek gereserveerd voor initiatieven zoals ideeënmarkten, is voldoende ruimte om de jongerenraad te bekostigen. Er wordt nu voor gekozen om de raad in elk geval uit deze middelen te financieren tot aan het eerste evaluatiemoment na twee jaar vanaf het installatiemoment. Daarmee kan de jongerenraad in ieder geval twee jaar functioneren zonder aanvullende financiële middelen nodig te hebben. 3.2 Gezien de formulering van het raadsvoorstel (2022-451) is het passend om deze middelen hiervoor in te zetten In raadsvoorstel 2022-451 Besteding raadsbudget ideeënmarkten en andere initiatieven Nieuwegein wordt (beslispunt 2) een bedrag gereserveerd voor ‘de invulling van periodieke ideeënmarkten en andere initiatieven vanuit de raad’. Op basis van het eerder vastgestelde raadsvoorstel is het logisch én rechtmatig om deze middelen aan te wenden voor de jongerenraad.

4.1 Nieuw instrument De jongerenraad heeft in het verleden een plek gehad in Nieuwegein. Nu is het een nieuw instrument binnen onze gemeente dat continue begeleiding en evaluatie nodig heeft. Daarom is het essentieel om na twee jaar te evalueren en daarbij te bekijken of de gewenste effecten worden behaald, de werkwijze effectief is en er draagvlak blijft bestaan. Zo kan worden geleerd van ervaringen en verbeteringen worden doorgevoerd. Een periode van twee jaar biedt hierbij voldoende tijd om de jongerenraad goed op te starten, in te werken en te laten groeien. Het is lang genoeg om eerste resultaten te boeken, maar ook kort genoeg om tijdig bij te kunnen sturen als dat nodig blijkt. 4.2 Mogelijkheid om bij te sturen: financiering, begeleiding, verordening De evaluatie biedt een moment om te bezien of aanpassingen nodig zijn in bijvoorbeeld de inzet van middelen, de ambtelijke begeleiding of de juridische verankering. Zo houden we flexibiliteit en kunnen we het initiatief versterken op basis van praktijkervaring.

Kanttekeningen 1.1 Instrumenten Het toekennen van raadsinstrumenten aan de jongerenraad om ze optimaal bij beleidsvorming te betrekken is zonder aanpassing aan bestaande verordeningen of instelling van nieuwe niet mogelijk. In de richtlijnen zijn enkele voorstellen te vinden om de jongerenraad toch de nodige statuur en mandatering te bieden. We dagen de jongeren ook uit om hiervoor zelf met ideeën te komen.

Bl adnummer 5/ 6

1.3 Vertegenwoordiging Hoewel de gemeenteraad met dit initiatief beoogt jongeren structureler te betrekken en daarmee nieuwe perspectieven binnen te halen, is de kans aanwezig dat de gebruikelijke jongeren zich hiervoor aanmelden. Daarmee is een representatieve vertegenwoordiging van onze diverse jeugd niet gegarandeerd. We vragen de jongerenraad zelf om met oplossingen te komen om dit te verbeteren. 1.4 Interesse en betrokkenheid Het is een uitdaging om jongeren geïnteresseerd te krijgen en langdurig gemotiveerd te houden naast school, werk of studie. We spreken een duidelijke verwachting uit over de duur van de inzet voor de jongerenraad en denken samen met de jongeren na over manieren om het werk voor de jongerenraad leuk, uitdagend, inspirerend en bevredigend te houden. 3.1 Kosten en capaciteit De financiën zijn op dit moment gedekt met incidenteel geld. De jongerenraad vraagt om structurele ambtelijke begeleiding en een werkbudget. De komende jaren zal gezocht moeten worden naar structurele financiële dekking hiervan.

Financiële aspecten Er wordt een bedrag beschikbaar gesteld uit het raadsbudget voor ideeënmarkten en andere initiatieven. Van dit budget is na de organisatie en afhandeling van drie ideeënmarkten nog een substantieel deel over. De jongerenraad krijgt een jaarlijks werkbudget van €5.000,- toegewezen om onder verantwoording aan de gemeente te besteden aan operationele kosten. Daarnaast reserveren we voor ambtelijke begeleiding €20.000,- aan formatiekosten. Dit bedrag wordt gereserveerd voor een ambtelijk aanspreekpunt. De invulling van deze functie wordt nader geconcretiseerd op het moment dat de werkgroep de samenstelling van de jongerenraad afgerond heeft. Daarmee kan de jongerenraad voor de eerste twee jaar bekostigd worden uit het budget voor initiatieven vanuit de raad. Bij het evaluatiemoment na twee jaar kan de manier waarop de jongerenraad begroot wordt, heroverwogen worden.

Communicatieaspecten Ten behoeve van werving zal er de nodige aandacht aan de jongerenraad worden gegeven via verschillende kanalen. Te denken hierbij valt aan de inzet van reclameborden, sociale media, (online) advertenties en scholenbezoeken. Naar aanleiding van behandeling van dit voorstel door de raad zal bovendien een persbericht verstuurd worden. Na installatie van de raad zullen zij de beschikking over eigen communicatiemiddelen en ambtelijk communicatieadvies krijgen, waarmee ze intern en extern verslag kunnen doen van hun voortgang en resultaten.

Bl adnummer 6/ 6

Uitvoering De werving en opstartfase van de werkgroep zal in handen gesteld worden van de werkgroep jeugdparticipatie. Verdere begeleiding is in handen van de ambtelijke organisatie van de gemeente.

Bijlagen 1.

Richtlijn jongerenraad

Het presidium van de gemeenteraad van Nieuwegein,

Jan Karens

Tom Verhoeve

griffier

voorzitter