2025-304 Rvs Actualisatie Financiële beheersverordening, controleverordening en controleprotocol

Gemeenteraad

Onderwerp

Actualisatie Financiële beheersverordening, controleverordening en controleprotocol

Datum

Raadsvoorstel 2025-304

28 oktober 2025

Afdeling E-mailadres opsteller Portefeuillehouder

Griffie f.cornelisse@nieuwegein.nl Auditcommissie

Onderwerp Actualisatie Financiële beheersverordening, controleverordening en controleprotocol.

Gevraagd besluit 1. De Controleverordening 2025 en het Controleprotocol 2025-2028 vast te stellen. 2. De Financiële beheersverordening gemeente Nieuwegein 2025 vast te stellen.

Inleiding De Financiële beheersverordening beschrijft de regels waarmee de gemeenteraad het financieel beheer van de gemeente inricht. De controleverordening beschrijft de regels waarmee de gemeenteraad de accountantscontrole inricht, en het controleprotocol geeft aan de accountant de regels en normen mee waarmee die de controle moet uitvoeren. Deze actualisatie is nodig omdat landelijke wet- en regelgeving veranderd is, met name het Besluit Begroting en Verantwoording gemeenten en provincies (BBV) en het Besluit Accountantscontrole Decentrale Overheden (BADO). De belangrijkste wijzigingen zijn: 1. De rechtmatigheidsverantwoording wordt niet meer door de accountant afgegeven, maar door het college. Dit was wel al geregeld in de Financiële beheersverordening, maar nog niet in de andere twee voorliggende verordeningen. 2. Het BADO schrijft andere grenzen voor de controle van de jaarrekening door de accountant voor: de materialiteitsgrens stijgt van 1% naar 2%. En daarnaast is deze grens nu geldend voor het totaal van fouten en onzekerheden. De BBV is hierop eveneens aangepast.

Bladnummer 2/5 Raadsvoorstel 28 oktober 2025

3. Voor de rechtmatigheidsverantwoording wordt voorgesteld om een gelijke materialiteitsgrens toe te passen als die voor de accountant: 2%. Met de voorgestelde actualisaties worden de relevante verordeningen in lijn gebracht met het BADO en het BBV. Doordat fouten en onzekerheden nu onder dezelfde grens vallen, is er het risico dat controles meer onrechtmatigheden opleveren. Dit zijn dan geen rechtmatigheden volgens het misbruik en oneigenlijk gebruik criterium in de Financiële beheersverordening, maar begrotingsonrechtmatigheden, nl. dat er meer is uitgeven dan waartoe de raad besloten heeft. Hier heeft de gemeente geen keuze in, omdat het een wettelijke plicht is.

De voorgestelde wijzigingen zijn weergegeven in onderstaande was-wordt tabel. Was

Wordt

Financiële beheersverordening Art.9, lid 2.

“In de rechtmatigheids-

“In de rechtmatigheids-

verantwoording bij de

verantwoording bij de jaarrekening

jaarrekening rapporteert het

rapporteert het college aan de raad

college aan de raad over

over afwijkingen met een

afwijkingen met een

verantwoordingsgrens van 2% van de

verantwoordingsgrens van 1%

totale lasten van de gemeente,

van de totale lasten van de

exclusief de dotaties aan de

gemeente, inclusief de dotaties

reserves.”

aan de reserves.” Controleverordening Huidige tekst: 2020-013 Controleverordening Nieuwegein 2020 getekend Art.1, lid 2.

“het rechtmatig tot stand komen

Schrappen, want dat is nu een

van de baten en lasten en

wettelijke taak van het college.

balansmutaties” Art.1, lid 3.

“rechtmatigheid in het kader van

Schrappen, want dat is nu een

de accountantscontrole: (….),

wettelijke taak van het college.

zoals bedoeld in het Besluit Accountantscontrole Decentrale Overheden (BADO).” Controleprotocol Huidige tekst: Controleprotocol accountantscontrole 2019-2021 Goedkeurings-

“1. Ten aanzien van fouten in de

Ten aanzien van fouten en

toleranties,

Jaarrekening: 1% van de

onzekerheden in de jaarrekening: 2%

p.5.

omvangsbasis. Als omvangsbasis

van de lasten exclusief dotaties aan

wordt aangemerkt het totaal van

de reserves

de lasten van de gemeente in

Bladnummer 3/5 Raadsvoorstel 28 oktober 2025

het te controleren begrotingsjaar; 2. Ten aanzien van onzekerheden in de controle: 3% van de omvangsbasis. Als omvangsbasis wordt aangemerkt het totaal van de lasten van de gemeente in het te controleren begrotingsjaar.” Goedkeurings-

Voor fouten:

Voor fouten en onzekerheden

toleranties,

•

Goedkeurend =< 1%

p.5.

•

Beperking: >1% en

•

Goedkeurend: < 2%

<3%

•

Beperking: > 2% en < 4%

Afkeurend: >=3%.

•

Afkeurend: > 4%

•

gezamenlijk:

Voor onzekerheden: •

Goedkeurend: =< 3%

•

Beperking: >3% <10%

•

Afkeurend: >=10%.

Rapporterings-

“1. Ten aanzien van fouten in de

1. geen wijziging, blijft € 100.000

toleranties, p.5

Jaarrekening: € 100.000;

2. Vervalt, want valt nu onder een

2. Ten aanzien van

norm met fouten en onzekerheden

onzekerheden in de jaarrekening

gezamenlijk.

3% van de omvangsbasis”

Wat eraan vooraf ging In 2024 is de Financiële beheersverordening grootscheeps geactualiseerd,met als aanleiding de invoering van de rechtmatigheidsverantwoording door het college In 2025 is vervolgens landelijk een nieuwe wijziging doorgevoerd: aanpassing van de materialiteitsgrens en de combinatie van fouten en onzekerheden. De huidige versies van de Controleverordening en het Controleprotocol zijn vastgesteld in respectievelijk 2020 en 2019. Hier zijn de wijzigingen uit het BBV (rechtmatigheidsverantwoording door het college) en BADO (aanpassing van de materialiteitsgrens van 1% naar 2%) nu verwerkt.

Gewenst effect Met de geactualiseerde verordeningen voldoen aan de landelijke wet- en regelgeving voor rechtmatigheid en financieel beheer.

Argumenten 1.1 Met de geactualiseerde verordeningen voldoet de gemeente aan de nu geldende wet- en regelgeving. De accountant moet werken met de regels die de gemeenteraad hem meegeeft. De basis hiervoor is het BADO en het BBV. De huidige regels zijn niet meer actueel. Met deze actualisatie zijn de bevoegdheden weer in lijn met de landelijke wet- en regelgeving.

Bladnummer 4/5 Raadsvoorstel 28 oktober 2025

1.2 De grenzen in de verordening worden overzichtelijker. De huidige verordeningen gaat uit van aparte grenzen voor fouten (maximaal 1%) en onzekerheden (maximaal 10%). Met de nieuwe regelgeving worden deze grenzen onder éen noemer gebracht, waardoor het overzichtelijker wordt voor de raad. 1.3 De omgang met reserves wordt transparanter. De oude regelgeving ging uit van getallen inclusief dotaties aan reserves. De nieuwe gaat uit van grenzen exclusief dotaties aan reserves. Dit is transparanter voor de raad. 1.4 De nieuwe grenzen zijn weliswaar iets hoger, maar niet minder streng. Het kan lijken alsof de nieuwe grens van 2% minder streng is dan de oude van 1%. Dat is niet noodzakelijk zo. De oude was namelijk exclusief onzekerheden, de nieuwe inclusief onzekerheden (waarvoor een ruimere grens van 3% gold). Bovendien is de materialiteitsgrens gebaseerd op de totale lasten exclusief dotaties aan reserves. 2.1 Hiermee wordt de materialiteitsgrens voor de rechtmatigheidsverantwoording van het college in lijn gebracht met de grens die de accountant hanteert. Dit zorg ervoor dat we in de uit te voeren controles (zowel intern als door de accountant) uitgaan van dezelfde uitgangspunten. Samenvattend een was-wordt tabel van de voorgestelde wijzigingen.

Kanttekeningen Geen.

Financiële aspecten Aan dit besluit zitten geen financiële consequenties.

Communicatie aspecten Niet van toepassing.

Bijlagen 1.

Financiële beheersverordening gemeente Nieuwegein 2025

2.

Controleverordening 2025

3.

Controleprotocol 2025-2028

Bladnummer 5/5 Raadsvoorstel 28 oktober 2025

Auditcommissie gemeente Nieuwegein,

Johan Gadella

Frank Cornelisse

voorzitter

secretaris