2025-295 Rvs. Nota verbonden partijen Nieuwegein 2026

Gemeenteraad

Onderwerp Nota verbonden partijen Nieuwegein 2026 Datum

Raadsvoorstel

4 november 2025

Afdeling

Concerndirectie

E-mailadres opsteller r.hunting@nieuwegein.nl

2025-295

Portefeuillehouder

Ellie Eggengoor

Onderwerp Nota verbonden partijen Nieuwegein 2026

Gevraagd besluit 1. De nota verbonden partijen Nieuwegein 2026 vast te stellen waarin specifiek aandacht wordt besteed aan: a.

De redenen en voorwaarden om tot een verbonden partij toe te treden;

b.

Prioritering van de verbonden partijen onderling;

c.

Wijze waarop de raad over verbonden partijen wordt geïnformeerd;

d.

De wijze waarop de verbonden partijen in P&C documenten worden opgenomen;

2. De nota verbonden partijen 2015 in te trekken. 3. Het kader voor op afstand zetten van taken 2007 in te trekken.

Inleiding Om de maatschappelijke opgaven, waar lokale overheden zich voor gesteld zien, te kunnen realiseren en de bestuurlijke slagkracht te vergroten, werken overheden steeds meer en intensiever met elkaar en met andere partijen (verplicht) samen. Het deelnemen aan een verbonden partij kan belangrijke voordelen met zich meebrengen, zoals kostenbesparing, vermindering van de kwetsbaarheid en verbetering van de kwaliteit van de taakuitvoering, of soms verplicht zijn voorgeschreven. Daar staat tegenover dat de ruimte voor lokale keuzes kleiner wordt. Dit alles vraagt heldere kaders voor het sturen en toezicht op verbonden partijen. De huidige nota verbonden partijen dateert uit 2015, terwijl de kaders voor het op afstand zetten van taken nog ouder zijn. Inmiddels is de wet gemeenschappelijke regeling in 2022 aangepast. Daarmee is de democratische legitimatie van gemeenschappelijke regelingen versterkt. Ook heeft de commissie Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) een nieuwe notitie Verbonden Partijen uitgebracht en heeft de rekenkamercommissie eerder dit jaar een onderzoek naar grip op verbonden

Bladnummer 2/4 Raadsvoorstel 4 november 2025

partijen uitgevoerd. Al deze nieuwe inzichten zijn in de voorliggende nota verwerkt en geïntegreerd met eerdergenoemd afwegingskader.

Wat er aan vooraf ging Vanwege het toenemende belang van de verbonden partijen voor gemeenten is dit jaar op meerdere momenten het gesprek met de raad gevoerd over dit thema. Zo heeft u op 9 januari (AvdS 9 januari), 8 mei (AvdS 8 mei), 12 juni (AvdS 12 juni) tijdens dialoogavonden gesproken over verbonden partijen en de wijze waarop u daar als raad invloed op uit kunt oefenen. Daarbij is op 12 juni ook het gesprek gevoerd over de uitkomsten van het onderzoek van de rekenkamer naar grip op verbonden partijen. Het raadsvoorstel daarbij is vastgesteld tijdens de raadsvergadering op 19 juni 2025 (Raad 19 juni). Tijdens deze raadsvergadering heeft u motie 92 aangenomen met als titel sturingsstrategie verbonden partijen (M92). Deze motie en de contouren van de voorliggende nota zijn tot slot aan bod gekomen tijdens de Avond voor de Stad op 2 oktober jongstleden (AvdS 2 oktober). Alle opgedane inzichten uit deze gesprekken zijn in de voorliggende nota verbonden partijen 2026 verwerkt.

Gewenst effect Heldere kaderstelling over de wijze waarop in Nieuwegein met verbonden partijen wordt omgegaan.

Argumenten 1.1

De nota bevat actuele kaders voor het omgaan met verbonden partijen

Verbonden partijen bieden kansen om werkzaamheden op efficiënte en effectieve wijze te organiseren, maar betekenen ook dat de invloed vanuit raad (en college) kleiner wordt. Om daar de juiste balans in te behouden is een heldere en actuele set aan spelregels noodzakelijk. 1.2

De nota sluit aan op de sturingsstrategie verbonden partijen

Met motie 92 (M92) heeft uw raad gevraagd om een sturingsstrategie ten aanzien van verbonden partijen. Deze wordt afzonderlijk aan u voorgelegd, maar kent vanzelfsprekend een nauwe band met de nota verbonden partijen. In die nota is die relatie beschreven en waar nodig zijn nota en sturingsstrategie op elkaar afgestemd. 1.a.1

De meeste invloed bestaat bij de start van een verbonden partij

Elke verbonden partij is gestart vanuit een besluit om tot samenwerking over te gaan. Dat moment is bij uitstek geschikt om als (individuele) raad kaders mee te geven en werkafspraken te maken. Vandaar dat de redenen en randvoorwaarden om aan een verbonden partij deel te nemen expliciet in deze nota zijn opgenomen. 1.b.1

Niet alle verbonden partijen zijn gelijk

Bladnummer 3/4 Raadsvoorstel 4 november 2025

De verbonden partijen waar Nieuwegein aan deelneemt zijn verschillend van aard en impact. Dat houdt in dat ze niet allemaal op dezelfde manier behandeld hoeven te worden. Om die reden is in de nota (en trouwens ook in de sturingsstrategie) een poging gedaan om de verbonden partijen te prioriteren. De prioritering kan periodiek worden herzien als daar aanleiding toe is. 1.c.1

invloed op verbonden partijen is afhankelijk van de mate waarin informatie beschikbaar is.

Wil je als raad (maar ook college) invloed uit kunnen oefenen op een verbonden partij dan moet je weten wat er in die partij gaande is. Om echter te voorkomen dat de raad wordt overstelpt met informatie is in de nota aangegeven wanneer welke informatie over welke partij met de raad wordt gedeeld. Dit is gekoppeld aan de prioritering van de partijen. 1.d.1

Begroting en jaarrekening zijn de momenten om over alle verbonden partijen te rapporteren

De commissie BBV heeft in haar notitie aangegeven op welke wijze verbonden partijen een plek dienen te krijgen in met name de begroting en jaarrekening. Deze aanbevelingen zijn in de nota overgenomen. Met name de relatie tussen de activiteiten van de verbonden partijen en die bijdrage daarvan aan de eigen gemeentelijke doelen zal de komende tijd verder worden uitgewerkt. 2.1 Hiermee wordt de oude nota verbonden partijen ingetrokken De voorliggende nota verbonden partijen vervangt de huidige uit 2015. Met dit voorstel wordt deze buiten werking gesteld. 3.1 Hiermee wordt het oude kader voor op afstand zetten van taken ingetrokken Het bestaande kader voor op afstand zetten van taken is in de voorliggende nota verbonden partijen geïntegreerd. Met dit voorstel wordt het bestaande kader uit 2007 ingetrokken.

Kanttekeningen 1.1

De kaders zijn op hoofdlijnen geformuleerd

Nieuwegein kent op dit moment 21 verbonden partijen en die hebben allemaal hun eigen dynamiek en bijzonderheden. De nota gaat daar niet per partij specifiek op in, maar biedt wel een handelingskader hoe met die verschillen om te gaan.

Financiële aspecten Het vaststellen van de nota verbonden partijen 2026 heeft geen financiële consequenties.

Bladnummer 4/4 Raadsvoorstel 4 november 2025

Communicatie aspecten De nota verbonden partijen 2026 zal na vaststelling via de gebruikelijke kanalen worden gepubliceerd.

Uitvoering n.v.t.

Bijlagen 1.

Nota verbonden partijen 2026

2.

Raadsbesluit

burgemeester en wethouders,

Ellie Liebregts

Marijke van Beukering-Huijbregts

secretaris

burgemeester