2025-287 Rvs. Bijdrage voor algemene voorziening was- en strijkservice en aanpassing Wmo Jeugdhulpverordening

Gemeenteraad

Onderwerp Was en strijkservice als algemene voorziening Datum

27 november 2025

Raadsvoorstel

Afdeling

2025-287

E-mailadres opsteller w.vander.wielen@Nieuweg

Maatschappelijke Ondersteuning ein.nl

Portefeuillehouder

Guido Bamberg

Onderwerp Bijdrage voor de algemene voorziening was- en strijkservice en aanpassing Wmo en Jeugdhulpverordening gemeente Nieuwegein 2020.

Gevraagd besluit 1. Aan inwoners met een Wmo indicatie voor huishoudelijke ondersteuning een bijdrage in de kosten te vragen die lager is dan de NIBUD norm, indien zij gebruik gaan maken van de algemene voorziening was- en strijkservice. 2. De hoogte van deze bijdrage vast te stellen op 5 euro voor inwoners met een Wmo indicatie voor huishoudelijke ondersteuning en 2,50 euro voor inwoners met een Wmo indicatie HO die in bezit zijn van een stadspas. 3. De Wmo en Jeugdhulpverordening gemeente Nieuwegein 2020 op dit onderdeel aan te passen en daarnaast technische wijzigingen mee te nemen met als belangrijkste wijziging: a. de opname van de hoogte van de bijdrage voor was- en strijkservice b. het toevoegen van het afwegingskader eigen kracht jeugdhulp c. Het aanpassen van het tarief pgb informeel netwerk. 4. Overgangsrecht toe te passen voor de inwoners die nu wasverzorging ontvangen. 5. Hiertoe het besluit tot wijziging van de Wmo en jeugdhulpverordening gemeente Nieuwegein 2020 vast te stellen

Bladnummer 2/8 Raadsvoorstel 7 oktober 2025

Inleiding In het traject van de sluitende meerjarenbegroting (SMB) is de maatregel om de was- en strijkservice in te richten als algemene voorziening opgenomen. Deze richting heeft u ook gegeven met het vaststellen van de kadernota. Om deze plannen verder te concretiseren is nadere besluitvorming nodig. Het college heeft op 14 oktober 2025 besloten om de was- en strijkservice met ingang van 1 december 2025 aan te merken als algemene voorziening, en deze algemene voorziening te beleggen bij Wederkeer. Daarnaast is besluitvorming nodig door de raad. Aan u wordt in dit voorstel voorgesteld om een bijdrage in de kosten te vragen aan de inwoner die gebruik gaat maken van de algemene voorziening. En indien het vorenstaande wordt gevolgd om hierna de hoogte van de bijdrage vast te stellen. Uitgangspunt is dat alle inwoners met een Wmo indicatie huishoudelijke hulp per 1 december 2024 gebruik kunnen maken van de was- en strijkservice als algemene voorziening tegen een gereduceerd tarief. Overige inwoners kunnen gebruik maken van deze service tegen een marktconform tarief. Inwoners die nu wasverzorging ontvangen krijgen een periode van drie maanden om te wennen aan deze situatie, zodat dit voor hen later ingaat. Deze groep is ca 400 inwoners (ca 80 inwoners die gebruik maken van Wederkeer en ca 320 die wasverzorging ontvangen van hun aanbieder Huishoudelijke hulp).

Onze maatwerkvoorziening huishoudelijke ondersteuning kent dan in principe geen onderdeel wasverzorging meer. Geynwijs zal alleen nog een maatwerkondersteuning toekennen voor het schoon en op orde houden van het huishouden. Er blijven wel uitzonderingen bestaan: een aantal inwoners kent een medische noodzaak (bijv chemotherapievervuiling, zware incontinentie). Voor deze kleine groep zal nog wasverzorging als maatwerkvoorziening blijven bestaan, na onderzoek door Geynwijs. In deze gevallen blijft de aanbieder Huishoudelijke hulp wel de was doen. Overige aanpassingen: Daarnaast voeren we een aantal noodzakelijke technische wijzigingen door. Uit recente rechtspraak van de Centrale Raad van Beroep blijkt dat de gemeenteraad in de verordening moet uitwerken wat de eigen kracht voor jeugdigen en ouders precies inhoudt, welke voorwaarden daarbij gelden en wat de afwegingsfactoren zijn om dit vast te stellen. Momenteel staat dit afwegingskader voor jeugd in de door het college vastgestelde beleidsregels. Het vaststellen van dit afwegingskader behoort echter tot de bevoegdheid van de gemeenteraad. Daarnaast heeft de Centrale Raad van Beroep ook een andere uitspraak gedaan waarin is bepaald dat gemeenten een ander tarief (minimaal wettelijke minimumloon) moet hanteren bij het vaststellen van het bedrag voor een pgb voor de inhuur van iemand uit het sociale netwerk.

In onze huidige verordening is het informele tarief nu gebaseerd op het voor de Wet langdurige zorg geldende uurtarief. We volgen het advies van de Centrale Raad van Beroep en sluiten aan bij het wettelijk minimumloon bij verstrekking

Bladnummer 3/8 Raadsvoorstel 7 oktober 2025

van een maatwerkvoorziening Jeugdhulp en een maatwerkvoorziening Wmo in de vorm van een informeel pgb voor de dienst begeleiding. Voor deze wijzigingen is een aanpassing van de Wmo en Jeugdhulpverordening gemeente Nieuwegein 2020 nodig. Wat eraan voorafging In het collegebesluit van 14 oktober jl is besloten de was en strijkservice te beleggen bij onze bestaande aanbieder Wederkeer, nu de huidige dienstverlening naar tevredenheid verloopt. De inwoners zijn erg tevreden over de huidige dienstverlening van Wederkeer en de schone was en het strijkwerk. Wederkeer biedt daarnaast een begeleide activeringsplek, een stap die nodig is voordat men bijvoorbeeld richting betaald werk kan doorstromen. Ook is Wederkeer een lokaal ingebedde partij die veel lijntjes heeft met andere (in)formele partijen. Er is daarnaast geen partij die nu hetzelfde kan bieden. In gemeente Houten is sinds vorig jaar ook een was en strijkservice (Wast). Deze biedt echter geen werkervaringsplek aan voor inwoners uit Nieuwegein. Daarnaast is in eerste instantie ook niet voor Werkwijss gekozen. Er is een verschil tussen de inwoners die bij Werkwijss en Wederkeer de was en strijkservice uitvoeren. Wederkeer biedt een begeleide activeringsplek; Werkwijss biedt begeleide werkplekken voor inwoners met een indicatie beschut werk of WSW.

Zij hebben deze indicatie gekregen van het UWV omdat er is gebleken is dat zij duurzaam begeleiding en/of aanpassingen nodig hebben in werk. Het is belangrijk om voor beide groepen inwoners een voorziening in stand te houden rondom dit vakgebied.

Gewenst effect Binnen de Wmo draagt het vragen van een bijdrage voor een algemene voorziening van de was - en strijkservice bij: 

Aan het beheersbaar houden van de kosten voor de Wmo



Aan het beschikbaar houden van huishoudelijke ondersteuning, dus minder druk op het personeel. Doordat er minder minuten voor Huishoudelijke ondersteuning door de zorgaanbieders worden ingezet per inwoner, kunnen er meer inwoners geholpen worden.

Argumenten 1.1 Het innen van een bijdrage voor algemene voorzieningen is juridisch mogelijk. De algemene voorziening valt niet onder het Abonnementstarief. Er mag daarom een bijdrage worden gevraagd, mits dit wordt vastgelegd. In dat verband wordt de Wmo jeugdhulpverordening gemeente Nieuwegein 2020 aangepast. Wederkeer zal de bijdrage innen bij de inwoner. Wederkeer behoudt deze bijdrage, dit is een onderdeel van de contractuele afspraken. 2.1. De hoogte van deze bijdrage is reëel. Inwoners die ondersteuning nodig hebben bij wasverzorging betalen €5,00,-. Daarnaast wordt aan inwoners die daarnaast in bezit zijn van een stadspas

Bladnummer 4/8 Raadsvoorstel 7 oktober 2025

een korting gegeven op het gereduceerde tarief, zij betalen € 2,50. Dit bedrag (€5,- resp 2,50) is voor 1 waszak van maximaal 10 kg (2 wasmachines) was per week. Dit is over het algemeen een normale hoeveelheid was (Nibud). De was wordt thuis opgehaald en binnen een week schoon teruggebracht. De bijdrage is lager dan de door het NIBUD berekende kosten van €7,16 per 2 wasmachines was per week. Dit bedrag is gebaseerd op een was op 60/90 graden en een was op 40 graden per week en de kosten voor het drogen en strijken van de was. Hierin is rekening gehouden met de kosten voor wasmiddel, water, elektriciteit en onderhoud en afschrijving van de machine. Per huishouden wordt in principe 10 kilo was gedaan. Hiermee kan alle was van het huishouden worden gewassen. In uitzonderingsgevallen kunnen meer dan twee waszakken worden gedaan. Inwoners die gebruik maken van de was -en strijkservice hoeven verder geen kosten voor hun was thuis te maken. Er zijn geen kosten meer voor wasmiddel, energie, water en afschrijvingen voor wat betreft het doen van de was. Alle kleding en beddengoed wordt door de was- en strijkservice gewassen. 3.1 De huidige beschrijving van ‘eigen kracht’ ten aanzien van jeugd in de verordening voldoet niet meer. In het afgelopen jaar zijn er een aantal uitspraken vanuit de Centrale Raad van Beroep geweest over eigen kracht binnen de jeugdwet.

Daaruit blijkt dat de gemeenteraad in de verordening moet uitwerken wat de eigen kracht precies inhoudt, welke voorwaarden daarbij gelden en wat de afwegingsfactoren zijn om dit vast te stellen. Deze informatie stond al in de Beleidsregels Wmo en Jeugdhulp Nieuwegein 2020, maar volgens de rechter moet dit in de verordening staan om het afwegingskader toe te kunnen passen in jeugdhulpaanvragen. Deze wijziging betreft het verplaatsen van het afwegingskader eigen kracht jeugdhulp van de beleidsregels naar de verordening, maar geen inhoudelijke wijziging van het afwegingskader. Hiertoe zijn de nieuwe modelverordeningen van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten en Schulinck gebruikt. 3.2. Zonder wijziging in de verordening mogen de sociaal professionals het voorgestelde afwegingskader eigen kracht jeugd niet toepassen. Totdat dit artikel is toegevoegd kunnen de sociaal professionals van Geynwijs deze toets in de praktijk niet uitvoeren, omdat de grondslag hiervoor ontbreekt. In een recente uitspraak van de rechtbank, is gemeente Nieuwegein in het ongelijk gesteld, omdat het afwegingskader voor de eigen kracht ontbreekt in onze verordening. Om hun werk goed te kunnen doen is het van belang dat we dit artikel toevoegen aan de verordening. 3.3 De wijziging van het afwegingskader eigen kracht voor jeugdigen en ouders biedt mogelijk een kleine besparing op de jeugdhulp.

Professionals van Geynwijs hebben grond om een aanvraag voor een maatwerkvoorziening af te wijzen wanneer er sprake is van eigen kracht van jeugdigen en/of hun ouders.

Bladnummer 5/8 Raadsvoorstel 7 oktober 2025

3.4 De huidige bepaling in de verordening over het informele PGB tarief wijzigt vanuit rechtspraak en wordt gelijkgetrokken met de Jeugdwet. In recente rechtspraak van de Centrale Raad van Beroep (CRvB) is bepaald dat bij informele hulp het tarief gebaseerd kan worden op minimaal het wettelijk minimumloon, dit geldt zowel voor de Jeugdwet als de Wmo. Met de wijzigingen voldoen we aan het advies hierin. 4.1 Een overgangstermijn van drie maanden voor inwoners die nu wasverzorging hebben is nodig gezien zorgvuldigheid en rechtszekerheid. Een overgangstermijn geeft inwoners de tijd om zich aan te passen aan de nieuwe situatie. Inwoners zullen moeten wennen aan het feit dat de hulp niet meer de was doet bij hen thuis. Een termijn van drie maanden wordt in rechtspraak als redelijk beschouwd. Uit ervaring van buurgemeenten blijkt dat ongeveer 10% van de inwoners bezwaar indient. Deze bezwaren behandelen we zorgvuldig (al dan niet via het informele traject). Indien blijkt dat sprake is van een bijzondere situatie dan blijft het mogelijk om een maatwerkvoorziening toe te kennen. In de overige gevallen is de impact minder zwaar, nu er een goed alternatief is. Sommige inwoners zullen erop wijzen dat de extra minuten voor de was en strijk ook een sociale functie hebben zoals het bestrijden van eenzaamheid.

Hiervoor kan een oplossing worden gezocht in het voorliggend veld (maatjes, belcirkels en dergelijke) en dit hoeft niet ten laste van de maatwerkvoorziening huishoudelijke ondersteuning te gaan.

Kanttekeningen 1.1 Het is voorstelbaar dat inwoners voelen alsof ze nu moeten betalen voor de was- en strijk en dat dit voorheen niet het geval was. Dat is echter niet juist. Thuis maakt men immers ook kosten. De kosten van de voorgestelde bijdrage zijn lager dan thuis wassen en conform Nibud berekening. Daarbij moet een algemene voorziening voldoen aan: 1. de algemene voorziening moet beschikbaar zijn (hieraan wordt per 1 december 2025 voldaan); 2. De voorziening moet het probleem waarmee de inwoner mee kampt oplossen (dat gebeurt: er is schone en gestreken was); 3. De inwoner moet de voorziening kunnen betalen (de bijdrage is maximaal even hoog als de huidige kosten voor wassen en strijken thuis); 4. Wanneer dit relevant is moet de gemeente de inwoner met een indicatie financieel compenseren (dit is alleen aan de orde wanneer men nu al geen geld heeft om de thuishulp de was te laten doen); 5. Er moet voldoende tijd (gewenningsperiode) worden geboden om zich aan te passen (3 maanden is gangbaar blijkt uit rechterlijke uitspraken). 1.2 Als de raad niet akkoord gaat met een bijdrage zullen de opbrengsten lager zijn en zal de beraamde kostenreductie niet gehaald worden. Ook wanneer geen bijdrage (o euro) of een lagere bijdrage aan inwoners wordt gevraagd, dan is de was- en strijkservice als algemene voorziening

Bladnummer 6/8 Raadsvoorstel 7 oktober 2025

rendabel. Dat komt doordat de kostenreductie met name zit in de afname van het aantal gebruikers van de was verzorging. Als de bijdrage die we aan inwoners vragen lager wordt vastgesteld dan zal de reductie alleen lager komen te liggen. 2.1 Mogelijk zijn er inwoners die aangeven de 5 euro per 10 kilo was niet te kunnen betalen. Aangezien we de kosten lager hebben bepaald dan de Nibud norm, kan dit aan de inwoner worden uitgelegd. Daarnaast wordt rekening gehouden met inwoners die ook een stadspas hebben. Voor hen wordt aan de raad voorgesteld om 2,50 te betalen per 10 kilo was. 2.2 Mogelijk komt er een sterke daling van het aantal inwoners die bij Wederkeer klant is. Het is onzeker hoeveel nieuwe inwoners vanuit de Wmo gebruik willen maken van de diensten van Wederkeer. Het is evenmin zeker of alle inwoners die nu al gebruik maken van de was en strijkservice van Wederkeer ook blijven als ze (na overgangstermijn) een bijdrage moeten betalen. Eveneens is het een prognose dat een deel van de inwoners die nu van de aanbieder HO wasverzorging ontvangt overstapt naar Wederkeer. Dit kan betekenen dat Wederkeer op den duur niet meer inwoners erbij krijgt maar dat minder. We zullen inwoners goed informeren over de diensten van Wederkeer, zowel op onze website als door Geynwijs tijdens het keukentafelgesprek.

Mocht het scenario zich voordoen dat aantal inwoners lager wordt dan het huidige aantal dan gaan we met Wederkeer in gesprek. We onderzoeken dan of compensatie aan Wederkeer nodig is. We evalueren in ieder geval na 6 maanden, een andere mogelijke optie is om de bijdrage te verlagen en opnieuw naar de raad te gaan. 3.4 Als de rechtspraak deze lijn niet meer volgt en wijzigt, dan kan een aanpassing weer nodig zijn. We volgen recente rechtspraak. We sluiten daarom aan bij het advies van minimaal het minimumloon als tarief voor informele hulp. We willen voorkomen dat een persoon uit het sociaal netwerk een even hoog of hoger uurtarief krijgt dan professionals die vergelijkbaar werk verrichten. 4.1 de overgangstermijn kan als te kort worden beschouwd In rechtspraak is bepaald dat een overgangstermijn van drie maanden veelal redelijk is. Inwoners hebben de mogelijkheid in bezwaar te gaan. Mocht in individuele gevallen meer maatwerk nodig zijn dan wordt hiernaar gehandeld. Financiën Was en strijk als algemene voorziening Wanneer de was- en strijkservice een algemene voorziening wordt, waarbij een bijdrage van €5,- resp 2,50 aan de gebruikers wordt gevraagd is de maximale besparing €227.187,-.

We gaan uit van een schatting waarbij de helft van de inwoners die nu via de hulp in de huishouding washulp krijgt gebruik blijven maken van de was- en strijkservice (inclusief de 80 inwoners die al van Wederkeer gebruik maken).

Bladnummer 7/8 Raadsvoorstel 7 oktober 2025

Op het moment van opstellen van de berekening, hadden 424 inwoners een indicatie voor wasvoorziening. In de berekening van de besparing houden we dan 212 gebruikers van de was – en strijkservice van Wederkeer over. Omdat 86 van die 212 nu al de service van Wederkeer gebruiken, betekent dit een ruime verdubbeling van het klantenbestand. In cijfers ziet dat er als volgt uit:

PGB tarief Het tarief voor het informele PGB wijzigt naar het minimumloon. In totaal betreft het op dit moment maar maximaal 50 inwoners. We schatten in dat de kosten hiermee iets naar beneden gaan, tot het niveau van twee jaar geleden. Op jaarbasis zal dit verschil niet groter zijn dan €5000,-, wat verwaarloosbaar is ten opzichte van zorg in natura.

Communicatie aspecten Onderdeel was en strijk -

We zorgen voor goede communicatie met de inwoners

-

We zorgen voor afstemming met de aanbieders Huishoudelijke hulp in samenwerking met onze regionale backoffice (RBL)

Ingrediënten voor de communicatieboodschap: 

De invoering van de was- en strijkservice levert een besparing op in de kosten van huishoudelijke ondersteuning.



De invoering zorgt voor minder druk op de huishoudelijke hulp. Huishoudelijke hulpen kunnen meer inwoners helpen.



Wederkeer blijft werk bieden aan inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt.



De was-en strijkservice is beschikbaar voor inwoners met indicatie huishoudelijke hulp tegen een gereduceerd tarief. Andere inwoners kunnen hiervan gebruik maken tegen een marktconform tarief.



Maatwerk blijft mogelijk.



De dienstverlening verandert niet: schone was.



Nieuw is dat de was nu ook gestreken wordt.

Bladnummer 8/8 Raadsvoorstel 7 oktober 2025

Afwegingskader eigen kracht jeugdhulp en PGB tarief Na besluitvorming worden de verordening en de beleidsregels op de gebruikelijke wijze gepubliceerd.

Uitvoering Bij positief besluit worden de verordening en de beleidsregels in het gemeenteblad gepubliceerd. Een dag na bekendmaking treden de documenten in werking. Gestreefd wordt naar 1 december 2025 als datum van inwerkingtreding. Beleid, juridische zaken en Geynwijs zijn in nauwe samenwerking bezig met de voorbereiding van de implementatie. Te denken valt aan het waar nodig aanpassen van formats, werkinstructies, brieven en beschikkingen.

Bijlagen 1. Raadsbesluit bijdrage voor de was- en strijkservice als algemene voorziening en aanpassing Wmo en Jeugdhulpverordening gemeente Nieuwegein 2020. 2. Wijzigingsbesluit Wmo en Jeugdhulpverordening gemeente Nieuwegein 2020 3. Was Wordt Wmo en Jeugdhulpverordening gemeente Nieuwegein 2020 En ter kennisname 4. Wijzigingsbesluit Beleidsregels Wmo en Jeugdhulp gemeente Nieuwegein 20206. 5. Was Wordt Beleidsregels Wmo en Jeugdhulpverordening gemeente Nieuwegein 2020

burgemeester en wethouders,

Ellie Liebregts

Marijke van Beukering-Huijbregts

secretaris

burgemeester