2025-286 Rvs. Nota Grondbeleid 2026-2030

Gemeenteraad

Onderwerp Nota Grondbeleid 2026-2030 Datum

Raadsvoorstel

14 oktober 2025

Afdeling E-mailadres opsteller e.vankleef@nieuwegein.nl

2025-286

Portefeuillehouder

Guido Bamberg

Onderwerp Nota Grondbeleid 2026-2030

Gevraagd besluit 1. De Nota Grondbeleid 2026-2030 vast te stellen met daarin als belangrijkste punten: a.

het situationele grondbeleid wordt gehandhaafd, maar tegelijkertijd;

b.

meer de noodzaak wordt gezien om actief grondbeleid toe te passen;

c.

werken aan instrumenten voor kostenverhaal van (ontwikkel)gebied overstijgende kosten.

Inleiding De Nota Grondbeleid wordt elke 5 jaar vastgesteld door de gemeenteraad. Het grondbeleid is een krachtig instrument om ruimtelijke opgaves te kunnen realiseren en om ruimtelijke kwaliteit te borgen en te verbeteren. In deze Nota Grondbeleid worden de beleidskaders vastgesteld waarbinnen het grondbeleid van de gemeente Nieuwegein wordt uitgevoerd. Deze Nota Grondbeleid continueert het beleid van de vorige Nota Grondbeleid, namelijk het situationeel grondbeleid. Tegelijkertijd is in deze nota nadrukkelijker gesteld dat we bij de keuze om al dan niet een actieve grondexploitatie te openen de urgentie zien om woningen te realiseren, te investeren in voorzieningen en in de openbare ruimte. De afweging is gebaseerd op de volgende criteria: - Langs welke weg kunnen we de ambities het beste realiseren? - Langs welke weg kunnen we bovenplanse kosten financieren vanuit de ontwikkeling? Dat betekent dat we kiezen voor actief grondbeleid als we bepaalde gronden willen kopen als strategisch grondbezit of om meer te kunnen sturen op de

Bladnummer 2/3 Raadsvoorstel 14 oktober 2025

kwaliteit, op het gewenste programma of op de financiering van bovenplanse voorzieningen. Uiteraard hoort bij deze afweging ook te worden afgewogen wat de financiële risico's zijn. Deze nota is geactualiseerd op grond van de Omgevingswet welke op 1 januari 2024 inwerking is getreden en de meest recente richtlijnen van de commissie BBV (Notitie Grondbeleid in begroting en jaarstukken december 2023).

Gewenst effect Bijdragen aan het realiseren van ruimtelijke opgaves en verbeteren van de ruimtelijke kwaliteit.

Argumenten 1.1

Vaststelling door de raad is vereist conform de financiële beheersverordening artikel 18 Omdat de raad de kaders vaststelt waarbinnen het grondbeleid wordt uitgevoerd. a.

Situationeel grondbeleid zorgt voor maatwerk

Situationeel grondbeleid betekent dat per situatie maatwerk wordt toegepast op het te voeren grondbeleid. Zo zal per project/initiatief worden bekeken welke vorm van grondbeleid (actief/faciliterend/mengvorm) gevoerd wordt door de gemeente en met welk instrument. Het maatwerk is afhankelijk van de geformuleerde doelstellingen, de prioriteit die de gemeente aan een ontwikkeling geeft, de financiële consequenties en de risico’s die gelopen worden. b.

Actief grondbeleid geeft de gemeente een meer sturende rol in het ontwikkelproces bij ruimtelijke opgaves

Het actief grondbeleid geeft de meeste sturing ten aanzien van de ruimtelijke opgaven uit de Omgevingsvisie. Vanwege de urgentie van deze opgaven zien we de noodzaak om vaker actief gronden aan te kopen. De afweging is gebaseerd op de volgende criteria: - Langs welke weg kunnen we de ambities het beste realiseren? - Langs welke weg kunnen we bovenplanse kosten financieren vanuit de ontwikkeling? Uiteraard hoort bij deze afweging ook te worden afgewogen wat de financiële risico's zijn. c.

Kostenverhaal is noodzakelijk om (ontwikkel)gebied overstijgende investeringen mogelijk te maken

De Omgevingswet biedt instrumenten om kostenverhaal van (ontwikkel)gebied overstijgende kosten mogelijk te maken. Om het kostenverhaal van deze bovenplanse kosten ook afdwingbaar te maken is het noodzakelijk het gebied overstijgend kostenverhaal breed vast te leggen. We werken aan algemene uitgangspunten en een langjarige

Bladnummer 3/3 Raadsvoorstel 14 oktober 2025

investeringsagenda voor het kostenverhaal van (ontwikkel)gebied overstijgende kosten. Daarbij houden we ook de mogelijke toekomstige instrumenten, zoals bijvoorbeeld de planbatenheffing, nauwlettend in de gaten.

Kanttekeningen Niet van toepassing

Financiële aspecten Dit voorstel heeft geen financiële consequenties.

Communicatie aspecten Na besluitvorming wordt ook dit onderdeel binnen het beleid op gebruikelijke wijze gepubliceerd.

Uitvoering De gemeenteraad geeft de kaders van het te voeren grondbeleid aan. Dit gebeurt onder andere door middel van deze Nota Grondbeleid en het jaarlijks vaststellen van de (herziene) grondexploitaties. Bij nieuwe projecten wordt de grondexploitatie geopend door de gemeenteraad, waarmee de financiële kaders worden vastgesteld. Het college voert het door de gemeenteraad vastgestelde grondbeleid uit, legt verantwoording af in de planning & control cyclus en is op basis van de gemeentewet bevoegd tot het kopen en uitgeven van gronden (en opstallen). Jaarlijks stelt zij de Nota Grondprijzen vast. Het Grondbedrijf richt zich op de realisatie en uitvoering van door de gemeenteraad vast te stellen ruimtelijke plannen binnen de vastgestelde financiële kaders.

Bijlagen 1.

Nota Grondbeleid 2026-2030

2.

Raadsbesluit

burgemeester en wethouders,

Ellie Liebregts

Marijke van Beukering-Huijbregts

secretaris

burgemeester