2025-282 Bijlage 3 Plankosten Groot Merwede

Postbus 1 3430 AA Bezoekadres Stadsplein 1 3431 LZ IBAN: NL49 BNGH 0285 0043 87 BIC: BNGHNL2G

www.nieuwegein.nl

Ruimtelijk Domein

Afzender

Riëtte Zonnenberg en Peter Schinkel

Telefo o n

2025-282 Bijlage 3 Bijlage: Programmakosten Groot Merwede

E- mail

r.zonnenberg@nieuwegein.nl p.schinkel@nieuwegein.nl

Datum

9 oktober 2025

K enmerk Zaaknummer Berichtnummer Onderw erp

Programmakosten Groot Merwede 2026 t/m 2030

1

Samenvattend

Met Groot Merwede groeit Nieuwegein uit tot een stad met circa 90.000 inwoners. Groot Merwede is een groot project, wat vraagt om aanvullingen op de bestaande organisatie om dit project tot ontwikkeling te brengen. Dit vraagt om voldoende capaciteit voor een langere periode: interne capaciteit en daar waar nodig externe capaciteit. Het is belangrijk om in de voorfase hier goed op voorbereid te zijn en hierin te investeren. Dit om te voorkomen dat aan de achterkant er veel (onvoorziene) extra kosten gemaakt moeten gaan worden door onvoldoende goede inzet aan de voorkant. In deze bijlage hebben we voor het programma Groot Merwede een eerste inschatting gemaakt van de benodigde capaciteit en plankosten voor de periode van 2026 tot en met 2030. Uitgangspunt hierbij is dat we als gemeente dit programma zelfstandig kunnen uitvoeren. De totale programmakosten voor de komende vijf jaar worden daarbij inclusief loon/prijsstijgingen, geraamd op 9,4 miljoen euro. In 2026 verwachten we 1,7 miljoen euro nodig te hebben en dit loopt, rekening houdend met loon-/prijsstijging, op naar 2 miljoen euro in 2030. Dit omvat zowel externe onderzoek en advieskosten als interne personele kosten. 2

Gemaakte kosten tot nu toe (verkenningsfase)

In de periode 2021 tot en met 2025 is een budget van 1,83 miljoen euro beschikbaar gesteld voor het programma A12-zone, nu; programma Groot Merwede Nieuwegein. Deze kosten bestaan uit onderzoek en advieskosten, daarentegen zijn interne personele kosten t/m 2025 uit de algemene dienst gedekt. Dit beschikbaar gestelde budget voor de verkenningsfase is gedekt uit de reserve Grondbedrijf. Met deze middelen is in de verkennende periode gewerkt aan het opstellen van de Ruimtelijke Positiebepaling A12 zone (2022), het Koersdocument Groot Merwede Nieuwegein (2025) en hebben we in samenwerking met het Rijk en de regio gewerkt

Bladnummer

2/5

K enmerk Onderw erp

Plankosten Groot Merwede 2026 t/m 2030

aan samenhangende (onderzoeks)projecten zoals de MIRT-Verkenning OV en Wonen en het MIRT-Onderzoek A12-zone in samenhang met Rijnenburg. Nieuwegein is geen betalend partner in U Ned, deze onderzoeken zijn betaald door de partners. Wel zijn er incidentele bijdragen door Nieuwegein gedaan aan deelproducten. In de komende fase zullen we als Nieuwegein zelf meer onderzoek moeten uitvoeren ten behoeve van de planvorming. Met het vaststellen van het Koersdocument Groot Merwede wordt de verkenningsfase afgesloten en starten we de planvormingsfase van de gebiedsontwikkeling Groot Merwede Nieuwegein. 3

Planvormingsfase Groot Merwede 2026 t/m 2030

De planvormingsfase bestaat uit twee parallelle sporen: •

Het gemeentelijke spoor voor de gebiedsontwikkeling van Groot Merwede in Nieuwegein.

•

Het Rijk-Regio spoor waarin gezamenlijke onderzoeken worden uitgevoerd, afstemming plaats vindt en bestuurlijke afspraken zullen worden gemaakt.

Afspraken die worden gemaakt in rijk-regio verband hebben invloed op het Nieuwegeinse planontwikkelingsspoor en vice versa. Gemeentelijk spoor We starten met de gebiedsontwikkeling in het deelgebied Galecopperzoom. Passend bij planvormingsfase van een dergelijk grote gebiedsontwikkeling is een globale schets van het planningsproces gemaakt. Hierin is uitgegaan van het parallel plannen en uitvoeren van werkzaamheden die nodig zijn om in 2032 te kunnen starten met de bouw van woningen in het oostelijk deel van de Galecopperzoom. Rijk-Regio spoor In samenwerking met het Rijk, regio binnen Uned en de Gebiedsalliantie Groot Merwede en Rijnenburg wordt gewerkt aan nadere afspraken over de structurerende randvoorwaarden en gebiedsoverstijgende condities, zoals die zijn benoemd in het Koersdocument Groot Merwede. Dit betreffen o.a. bovenwijkse (infrastructurele) maatregelen en overige samenhangende maatregelen. Te verwachten werkzaamheden zijn: gezamenlijk onderzoek, het deelnemen aan project- en werkgroepen, het opstellen van een regionaal ontwikkelperspectief en regionale ontwikkelstrategie als ook lobbyactiviteiten richting het Rijk. 4

Toelichting berekening (plan)kosten

Bij de berekening van de programma-/ plankosten werken we van grof naar fijn. Deze planvormingsfase kent nog veel onzekerheden omdat er nog afspraken

Bladnummer

3/5

K enmerk Onderw erp

Plankosten Groot Merwede 2026 t/m 2030

gemaakt gaan worden met het Rijk en de regio over structurerende randvoorwaarden en condities. Bij de berekening van de programma-/plankosten is de benodigde personele inzet in beide sporen tezamen meegenomen. De komende periode wordt de gebiedsontwikkeling Groot Merwede Nieuwegein uitgewerkt met, waarin de opgaven, capaciteitsinzet, organisatie, samenwerking, kostendragers, risico’s en planning hierin verder verfijnd. De plankosten van individuele projecten die hieruit voortkomen voor de verschillende deelgebieden maken geen onderdeel uit van deze kostenberekening. Hier horen aparte begrotingen bij die t.z.t. zullen worden opgesteld en ter vaststelling aan de raad zullen worden voorgelegd. De te maken programmakosten Groot Merwede voor de komende vijf jaren (20262030) bestaan uit: 1. Personeelskosten (capaciteit) 2. Onderzoek-, advies en proceskosten Personeelskosten De totale personeelskosten voor de komende vijf jaren worden geraamd op 6,0 miljoen euro. Dit betreft grotendeels bestaande capaciteit die nu ten laste is gekomen van de algemene dienst en in de planvormingsfase ten laste zullen worden gebracht van het programma Groot Merwede.

De totale benodigde capaciteit op jaarbasis wordt geraamd op 9,5 fte bestaande uit: 1 fte programmamanager 1,6 fte intern management 1,5 fte omgeving & communicatie 4,4 fte programmateam (projectleiders/strategisch adviseurs) 1 fte beleidsadviseurs Onderzoek-, advies en proceskosten De onderzoek-, advies en proceskosten voor de komende vijf jaren worden geraamd op 3,4 miljoen euro. Deze kosten bestaan uit onderzoek en advieskosten. Dit wordt nog verder uitgewerkt en onderbouwd. Hierbij gaat het o.a. om welke onderzoeken exact nodig zijn, hoe we het participatieproces en omgevingsmanagement gaan inrichten, wat zetten we uit bij onderzoeks- en adviesbureaus.

Bladnummer

4/5

K enmerk Onderw erp

Plankosten Groot Merwede 2026 t/m 2030

Bandbreedte vergelijkbare gebiedsontwikkelingen Het programmabudget Groot Merwede is globaal getoetst aan vergelijkbare complexe en langjarige gebiedsontwikkelingen. Gemiddeld wordt gewerkt met een bandbreedte van 5.000-10.000 euro per woning. Als rekening gehouden wordt met het aantal te realiseren woningen en de looptijd van de ontwikkeling, ligt het aangevraagde budget onder de onderkant bandbreedte van vergelijkbare complexe gebiedsontwikkelingen. 5

Programmabegroting 2026

De vaststelling van het koersdocument en daarbij de benodigde middelen voor de planvormingsfase, zijn voorzien na vaststelling van de programmabegroting 2026. In de programmabegroting 2026 wordt daarom alvast een werkbudget opgevoerd van 600.000 euro ten laste gebracht van complex 1 van het grondbedrijf (een verhoging van 200.000 euro) zodat de lopende en noodzakelijke (voorbereidende) werkzaamheden binnen het programma voortgezet kunnen worden. Dit omvat de externe personeel- en advieskosten om strategische kennis en kunde in te schakelen op het gebied van onder meer mobiliteit, gezond stedelijk leven en gebiedsontwikkeling. Het verhogen van het werkbudget met 200.000 euro is noodzakelijk aangezien we met Groot Merwede richting de gebiedsontwikkeling gaan van de Nieuwegeinse deelgebieden. Daarnaast heeft een deel van de kosten die we in 2026 maken betrekking op verplichtingen die binnen het programmabudget 2025 zijn aangegaan. Anders dan in de verkennende fase zullen de ambtelijke uren in de planvormingsfase zoals voorgesteld (deels)gedekt gaan worden uit het programmabudget. Dit is opgenomen in het raadvoorstel en wordt geëffectueerd in de eerste technische wijziging van de programmabegroting 2026. 6

Dekkingsmiddelen

De gemeentelijke boekhoudregels bieden de mogelijkheid, dat voorbereidingskosten, zoals de programmakosten, maximaal vijf jaar blijven staan: a.

Actief grondbeleid: als geactiveerd onder de voorwaarde dat maximaal na vijf jaar de kosten moeten hebben geleid tot een actieve grondexploitatie, dan wel de kosten afgeboekt worden tlv het resultaat of moet een voorziening getroffen

of b.

Faciliterend grondbeleid:

Bladnummer

5/5

K enmerk Onderw erp

Plankosten Groot Merwede 2026 t/m 2030

als nog te ontvangen bijdragen onder de voorwaarde, na maximaal vijf jaar het kostenverhaal moet zijn gerealiseerd (AOK), dan wel de kosten afgeboekt worden tlv het resultaat of moet een voorziening getroffen Op dit moment is nog niet aan te geven, of en zo ja voor welk deel, van de programmakosten binnen vijf jaar een actieve grondexploitatie geopend kan worden, dan wel het kostenverhaal gerealiseerd kan zijn. Werkend van grof naar fijn krijgen we in de planvormingsfase meer zicht op de planning/fasering van de realisatie en daarmee op het binnen de kaders van een (financieel) haalbare gebiedsontwikkeling (alsnog) doorbelasten van de programmakosten. Voorgesteld wordt de programmakosten in de periode 2026 t/m 2030 ad 9,4 miljoen euro, evenals in deze verkenningsfase, te dekken uit de reserve Grondbedrijf. Op basis van de verfijning in de planvormingsfase wordt bepaald of en zo ja welk deel van de voorbereidingskosten worden doorbelast aan de gebiedsontwikkeling, rekening houdend met een (financieel) haalbare ontwikkeling.