2025-163 Bijlage 1 Jaarrekening 2024 - Definitief
Tekst van het document
Jaarstukken 2024
2025-163 Bijlage 1
Jaarstukken 2024
Pagina 1 van 248
Jaarstukken 2024
Inhoudsopgave JAARSTUKKEN 2024
1
1 Algemeen
4
1.1 Leeswijzer
4
1.2 Bestuurlijke inleiding
7
1.3 Financiële inleiding
9
Ontwikkeling jaarrekeningresultaat
9
Resultaatbestemmingen
10
Budgetoverhevelingen
12
2 Jaarverslag 2.1 Programmaverantwoording
15 16
2.1.1 Programma Bestuur en Dienstverlening
16
2.1.2 Programma Wonen en economie
26
2.1.3 Programma Leefomgeving en veiligheid
40
2.1.4 Programma Vrije Tijd
62
2.1.5 Programma Versterking eigen kracht, Ondersteuning en Bescherming
70
2.1.6 Programma Bedrijfsvoering
90
2.1.7 Programma Algemene dekkingsmiddelen
103
2.2 Paragrafen
109
2.2.1 Inleiding
109
2.2.2 Lokale heffingen
109
2.2.3 Financiering
115
2.2.4 Weerstandsvermogen, risicobeheersing en financiële kengetallen
121
2.2.5 Onderhoud kapitaalgoederen
127
2.2.6 Verbonden partijen
130
2.2.7 Grondbeleid
147
2.2.8 Parkeerexploitatie
150
2.2.9 Bedrijfsvoering
152
2.2.10 Wet open overheid
165
3 Jaarrekening
167
3.1 Balans
168
3.2 Overzicht van baten en lasten
170
3.3 Toelichting op de balans
172
3.4 Toelichting op het overzicht van baten en lasten
203
3.5 Rechtmatigheidsverantwoording
212
3.6 Gebeurtenissen na balansdatum
213
3.7 Bijlage taakvelden
214
3.8 SISA bijlage
218
3.9 Bijlage investeringen
233
3.10 Bijlage afschrijvingstermijnen
243
4 Overige gegevens
245
4.1 Landelijke basisset indicatoren
245
4.2 Kerngegevens
247
4.3 Kerngegevens Groen
248
Pagina 3 van 248
Jaarstukken 2024
1 Algemeen 1.1 Leeswijzer Volgens het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) bestaan de jaarstukken uit een jaarverslag (deel I) en een jaarrekening (deel II). Het document begint met een bestuurlijke inleiding en een financiële inleiding. Hierin staan de hoofdlijnen van de jaarstukken.
Deel I: het jaarverslag Het jaarverslag (deel I) bestaat uit de verantwoording van wat in de programma's en de paragrafen in de begroting 2024 was opgenomen. De opbouw van het verslag is gelijk aan de begroting. Bij elk onderdeel beantwoorden we drie vragen. 1. Wat hebben we bereikt? Hier leest u de samenvatting van het resultaat op alle activiteiten die zijn opgenomen in de begroting. Dit is aangegeven met groene, gele, rode en grijze balletjes. Ook leggen we uit hoe hiermee wordt bijgedragen aan het realiseren van het doel. 2. Wat hebben we daarvoor gedaan? De activiteiten zoals opgenomen in de begroting worden hier verantwoord. Zoals gezegd, maken we hierbij gebruik van een stoplicht om het resultaat te duiden. Groen: doel behaald/activiteit uitgevoerd Geel: doel deels behaald/activiteit nog in uitvoering Rood: doel niet behaald/activiteit niet uitgevoerd Grijs: extra inzet/nieuwe ontwikkeling/onvoorziene activiteit, wel uitgevoerd of gestart
Bij de gele, rode en grijze activiteiten staat een verklarende toelichting. Bij de groene resultaten staat alleen een toelichting opgenomen als er een bijzonderheid te melden is over het resultaat. 3. Wat heeft het gekost? De financiële cijfers zijn per programma onderverdeeld in thema's. De verantwoording begint met een samenvattende tabel waarin de begrote baten (opbrengsten) en lasten (uitgaven) staan. Op veel thema's zijn alleen uitgaven, waardoor het eindbedrag van de tabel (saldo van baten en lasten) standaard negatief is. Hier staan dan geen specifieke inkomsten tegenover. De dekking is de algemene uitkering en andere baten die niet aan een specifieke uitgave zijn toebedeeld.
Pagina 4 van 248
Jaarstukken 2024
Een voorbeeld van een samenvattende tabel: (Bedragen x € 1.000) Primitieve
Begroting na
begroting
wijziging
Bestuur
-
Dienstverlening
Omschrijving thema
Realisatie
Resultaat
-
-
-
-
-
-
-
Totaal lasten
-
-
-
-
Bestuur
-
-
-
-
Dienstverlening
-
-
-
-
Totaal baten
-
-
-
-
Saldo van baten en lasten
-
-
-
-
Storting in reserves
-
-
-
-
Onttrekking aan reserves
-
-
-
-
Totaal van het programma
-
-
-
-
Wat ziet u in deze tabel? •
In de eerste financiële kolom (primitieve begroting) staat wat in de oorspronkelijke begroting was opgenomen.
•
In de tweede kolom (begroting na wijziging) zijn de wijzigingen verwerkt die in het jaar 2024 bij de diverse P&C-documenten zijn doorgevoerd. Dit zijn de 1e technische wijziging, de bestuursrapportage en de 2e technische wijziging. Dit is het meest actuele saldo waar we het uiteindelijke resultaat tegen afzetten.
•
In de derde kolom (realisatie) zijn de daadwerkelijk gerealiseerde bedragen opgenomen.
•
Het resultaat is het verschil tussen de tweede kolom (begroting na wijziging) en de derde kolom (realisatie).
Als er bij een programma een onttrekking of toevoeging aan reserve is (dat is niet altijd het geval), dan ziet u dat ook in de tabel: •
de stortingen in de reserve (er is een positief resultaat)
•
of onttrekkingen aan de reserve (er is een negatief resultaat)
Na de samenvattende tabel volgen per thema en per product de onderliggende tabellen. En worden verschillen toegelicht. Toelichting bij verschil in resultaat groter dan € 25.000 Volgens de financiële beheersverordening lichten we een verschil toe als de afzonderlijke verschillen van baten en lasten per product groter zijn dan € 25.000 of een bijzondere oorzaak hebben. Kleinere verschillen worden niet toegelicht. Hierdoor staat niet bij iedere tabel een toelichting. Ook wordt niet altijd het totale verschil toegelicht, omdat dit is opgebouwd uit diverse kleinere verschillen die op zich geen toelichting vragen. Reserves Aan het eind van ieder programma staat een totaaloverzicht met de eventuele afwijkingen over opnames uit reserves of stortingen in reserves.
Pagina 5 van 248
Jaarstukken 2024
Programma 7 (Algemene dekkingsmiddelen) Dit programma kent een andere opbouw dan de andere programma's. Hier gaat het om de algemene dekkingsmiddelen van de gemeente. In de paragrafen worden de inhoudelijk relevante ontwikkelingen en financiële ontwikkelingen benoemd. In het 7e programma wordt het financiële beeld toegelicht.
Deel II De jaarrekening De jaarrekening (deel II) bestaat uit de balans met toelichting, een cijfermatig overzicht van baten en lasten en een aantal bijlagen. Prestatie- en effectindicatoren De prestatie- en effectindicatoren zijn bij 4.1 opgenomen. Per programma staat hier het resultaat en een toelichting bij opvallende afwijkingen tussen het doel en het resultaat.
Pagina 6 van 248
Jaarstukken 2024
1.2 Bestuurlijke inleiding Voor u ligt het jaarverslag en jaarrekening over het jaar 2024. Met deze stukken leggen wij verantwoording af over de uitvoering van de voorgenomen activiteiten in dat jaar, het al dan niet halen van de gestelde doelen en de middelen die daarvoor zijn ingezet. De onrust in de wereld heeft zich in 2024 voortgezet. In ons eigen land is in de loop van het jaar het kabinet Schoof aangetreden. In het hoofdlijnenakkoord dat daarvoor is gesloten en ook de verdere uitwerking daarvan staan verscheidene voornemens die het werk van de gemeente direct raken. Denk aan de intensivering op het terrein van woningbouw, de keuzes met betrekking tot asielopvang. Tegelijkertijd zien we dat de impact van deze voornemens nog niet heel groot is geweest. De Woontop van 11 december is één van de weinige momenten waarop daadwerkelijk met en voor gemeenten tot intensivering is besloten. In 2024 is er nog geen duidelijkheid gekomen over de bijdrage van het Rijk in de steeds verder toenemende kosten van de jeugdzorg bij gemeenten, waar ook Nieuwegein mee te maken heeft. Als we voor Nieuwegein terugkijken op 2024 dan zien wij dat veel van de voornemens tot uitvoering zijn gekomen. Er gebeurt veel in de stad. De contouren van het “nieuwe” City worden steeds beter zichtbaar, de verbouwing bij Merwestein is in volle gang en de nieuwbouw van het MEC is nagenoeg afgerond.
Ook willen we de oplevering van Sportpark Parkhout, inclusief de verhuizing van hockeyclub MHCN, en de fusie van vv Vreeswijk en SV Geinoord tot SV Parkhout niet onbenoemd laten. De verhuizing van MHCN maakte daarbij ruimte voor een (tijdelijk) nieuwe school op de oude velden en inmiddels is ook besloten tot permanente huisvesting in die omgeving. In 2024 zijn ook de kaders voor de verdere ontwikkeling van het terrein van en rond de Zeepfabriek vastgesteld. De fysieke ontwikkelingen zijn zichtbaar en vallen daardoor op. Minder zichtbaar maar minstens even relevant zijn de ontwikkelingen die we op vele andere terreinen, vaak samen met partners in de stad, hebben ingezet. Wij denken in dat verband onder andere aan de werkzaamheden in de centrale as en rond het Nypelsplantsoen, maar ook aan de huisvesting van vluchtelingen en het jaarlijkse succes van Licht op Noorderveld. Kortom de stad bruist en is in beweging. Alleen tijdens de werkzaamheden aan de A2 rond de zomer was dat letterlijk even niet het geval. De gevolgen die dat had voor de doorstroming en bereikbaarheid in en van de stad waren enorm en hebben veel inzet van veel medewerkers gevraagd. Datzelfde geldt voor het instorten van de hellingbanen in de parkeergarage van het Antoniusziekenhuis. De impact daarvan is tot op de dag van vandaag merkbaar.
Ook in het Stadshuis was er veel in beweging met de verbouwing van de begane grond, eerste en tweede verdieping. Hier is een prachtige plek ontstaan waar de stad kan samenkomen rond uiteenlopende thema's. We zien dagelijks veel bezoekers hun weg vinden in het Stadshuis. De diversiteit aan plekken om te praten of te werken lijkt goed aan te slaan. De gezamenlijke programmering door de diverse partners in het Stadshuis is mooi in ontwikkeling en biedt nog veel meer kansen. Het doet ons plezier om te zien hoe vertrouwd deze nieuwe omgeving inmiddels lijkt in het stadshuis maar ook met de stad en onze inwoners. In onderstaande tabel ziet u op hoofdlijnen in welke mate het is gelukt de voornemens voor 2024 af te ronden. In de programma's wordt hier nader op ingegaan.
Pagina 7 van 248
Jaarstukken 2024
Naast al deze resultaten en de tevredenheid over de ontwikkeling die de stad doormaakt, zijn er ook zorgen. De inkomsten die wij van het rijk ontvangen, zijn in toenemende mate ontoereikend om al onze taken als gemeente te kunnen blijven uitvoeren. Met het oog op het financiële perspectief in de nabije toekomst hebben wij met u eind 2023 een traject in gang gezet om in het voorjaar van 2025 te komen tot een sluitende meerjarenbegroting (SMB). Hier is in 2024 hard aan gewerkt en dit alles zal in het eerste half jaar van 2025 tot het maken van keuzes moeten leiden. Keuzes die ons in staat stellen te blijven werken aan een leefbare en levendige stad, maar wel binnen de middelen die we daarvoor beschikbaar hebben. Het is daarbij ongemakkelijk dat de jaarstukken die wij nu aan u voorleggen een flink voordelig resultaat laat zien. Dat vraagt om nog een keer met de nodige realiteitszin naar de ramingen en planningen voor de komende jaren te kijken. Dat lost het vraagstuk waarschijnlijk niet op, maar voorkomt dat we voortijdig bezuinigen op onze voorzieningen. Het financiële perspectief voor de jaren na 2029 geeft ook een uitdaging om de dan noodzakelijke investeringen in onze scholen en openbare ruimte te kunnen gaan realiseren en te kunnen betalen. Daarom start na de Begroting 2026 een actualisatie van de nota Duurzaam Financieel Evenwicht.
In de volgende paragraaf gaan wij dieper op het financiële resultaat in.
Pagina 8 van 248
Jaarstukken 2024
1.3 Financiële inleiding Ontwikkeling jaarrekeningresultaat In onderstaande tabel ziet u de ontwikkeling van het saldo van de begroting 2024 tot aan deze jaarrekening. In deze paragraaf worden deze onderdelen nader toegelicht. Daarnaast wordt het effect van de voorstellen voor budgetoverhevelingen en reservemutaties aangegeven, die wij in het raadsvoorstel ter besluitvorming aan u voorleggen. Deze worden inhoudelijk toegelicht in de paragrafen 1.3.2 en 1.3.3. Bedragen x € 1.000
A
B
C
OntGewijzigde wikkeling na begroting 2e TW
Begroting 2024
D
E
F
Rekening 2024
Voorgestelde besluitvorming
Saldo na besluitvorming
( B + C) Saldo programma's
-2.062
2.383
8.015
10.398
-
10.398
-
-
-
-
-1.547
-1.547
2.486
-718
-
-718
-5.398
-6.116
424
1.665
8.015
9.680
-6.945
2.735
Budgetoverhevelingen Reservemutaties Saldo totaal
(D + E)
Ontwikkeling begroting 2024 Het vertrekpunt voor het boekjaar 2024 was een begroting met een positief saldo van € 0,4 mln. (kolom A). Door aanpassingen in de begroting gedurende het jaar was het geraamde positieve saldo € 1,7 mln. na de tweede technische wijziging (kolom B). Ontwikkelingen na tweede technische begrotingswijziging Na het opmaken van de tweede technische begrotingswijziging heeft het jaarresultaat 2024 zich verder positief ontwikkeld. Het financiële effect hiervan bedraagt, zonder de voorgestelde reservemutaties en budgetoverhevelingen, € 8,0 mln. voordelig (kolom C). De grootste voordelige afwijkingen hebben zich voorgedaan op de programma's Wonen en economie (€ 3,2 mln.), Versterking eigen kracht, ondersteuning en bescherming (€ 2,8 mln.) en de algemene dekkingsmiddelen (€ 1,3 mln.). Bij de overige programma's zijn de verschillen per saldo minder dan € 0,5 mln. De grootste afwijkingen worden onderstaand verder verklaard. Wonen en economie Bij het programma Wonen en economie is sprake van een voordelig saldo ten opzichte van de gewijzigde begroting. Dit komt vooral doordat het resultaat grondbedrijf over 2024 hoger is dan werd ingeschat bij de tweede technische wijziging (€ 1,8 mln.).
Daarnaast is er een onderuitputting op de middelen voor economisch beleid, verduurzaming en klimaatadaptatie (€ 0,5 mln.) en zijn er meer omgevingswetsleges ontvangen (€ 0,7 mln.). Versterking eigen kracht, ondersteuning en bescherming Het voordelige verschil op dit programma ontstaat voor een deel doordat de ontvangen bijdrage voor de asielopvang hoger is dan de lasten die in 2024 zijn gemaakt (€ 2,4 mln.). De verwachte stijging van de kosten vanwege de Participatiewet heeft zich niet voorgedaan, waardoor de lasten lager zijn dan begroot (€ 1,7 mln.). Ook is er sprake van onderbesteding op incidenteel beschikbare middelen (€ 1,1 mln.). Daar staat als nadeel tegenover dat de afrekening van de kosten voor de jeugdzorg op basis van de laatste prognose opnieuw hoger uitkomt dan geraamd
Pagina 9 van 248
Jaarstukken 2024
(€ 2,6 mln.). Ook zijn er hogere kosten gemaakt als gevolg van het tijdelijke contract voor leerlingenvervoer (€ 0,75 mln.). Algemene dekkingsmiddelen De algemene dekkingsmiddelen laten een voordelige ontwikkeling zien als gevolg van een hogere opbrengst van de lokale heffingen, met name de OZB en de parkeerbelasting (0,8 mln.). Daarnaast is de algemene uitkering hoger uitgevallen als gevolg van de decembercirculaire (€ 0,6 mln.). Saldo conform staat van baten en lasten Als gevolg van het saldo van de begroting na de 2e technische wijziging en de ontwikkeling daarna komt het saldo op de staat van baten en lasten uit op € 9,7 mln. positief (kolom D). Saldo na resultaatbestemming en na budgetoverheveling Wij stellen voor per saldo een bedrag van € 5,4 mln. te storten in de reserves (kolom E, 3e regel) en een bedrag van € 1,5 mln. aan budgetten over te hevelen naar 2025 (kolom E, 2e regel). De toelichtingen op de resultaatbestemmingen en de budgetoverhevelingen zijn in de volgende paragrafen opgenomen. Saldo na besluitvorming Voor het daarna nog resterende bedrag ad € 2,7 mln. (kolom F) wordt, conform eerder gemaakte afspraken, voorgesteld om dit voor de helft toe te voegen aan de algemene reserve en voor de helft aan de reserve voor de bijdrage aan de Merwedelijn en de ontwikkeling van Groot Merwede.
Structurele doorwerking afwijkingen De jaarrekening kent ook dit jaar een voordelig saldo. Bovenstaand zijn enkele grotere afwijkingen aangegeven die tot dit resultaat hebben geleid. Meer in detail vindt u de toelichtingen bij de thema’s op elk programma. Een aantal van de afwijkingen is structureel van aard. Deze zullen nog nader worden geanalyseerd. Voor 2025 worden deze betrokken bij de bestuursrapportage en voor de verdere doorwerking bij de kadernota 2026 en het traject Sluitende meerjarenbegroting.
Resultaatbestemmingen Wij stellen in deze jaarrekening de volgende resultaatbestemmingen naar reserves voor: (Bedragen x € 1.000 )
Nummer Betreft
Stand voor bestemming
Storting
1
34.004
1.708
Grondbedrijf: saldo 2024
Subtotaal algemene reserve grondbedrijf
1.708
Onttrekking
Stand na bestemTotaal ming 1.708
0
35.712
1.708
2
Reserve Omgevingswet
2.922
397
397
3.319
3
Reserve Betaald parkeren
881
446
446
1.327
4
Reserve opvang vluchtelingen
5.016
2.424
2.424
7.440
5
Reserve startersleningen
118
29
29
147
6
Reserve Energiearmoede
1.090
160
160
1.250
7
Reserve Transitie warmte en energie
671
249
249
920
Pagina 10 van 248
Jaarstukken 2024
Nummer Betreft
Stand voor bestemming
8
Reserve Betere buurten en Beheerplannen
15.747
9
Reserve Bijdrage Merwedelijn en ontwikkelingen Groot Merwede
2.146
Subtotaal bestemmingsreserves
Totaal
Storting
Onttrekking
Stand na bestemTotaal ming
22 7
-22
15.725
7
2.153
3.712
22
3.690
5.420
22
5.398
Onderstaand lichten wij de resultaatbestemmingen toe. 1. Reserve Grondbedrijf Dit betreft het verschil tussen het begrote jaarresultaat (zoals verwerkt in de 2e technische begrotingswijziging) en het werkelijke jaarresultaat grondbedrijf 2024. Voor een verdere toelichting daarop verwijzen wij u naar de paragraaf grondbeleid (2.2.7); 2.
Reserve Omgevingswet De storting van € 397.000 aan de reserve Omgevingswet betreft hogere legesinkomsten in 2024, waarvoor de werkzaamheden deels in 2025 worden uitgevoerd. In de komende jaren zullen kosten worden gemaakt, waarvoor de legesinkomsten al zijn ontvangen.
3.
Reserve Parkeren De toevoeging betreft het aanvullende positief resultaat op de parkeerexploitatie in 2024, zoals toegelicht in de paragraaf parkeren (paragraaf 2.2.8).
4. Reserve Opvang vluchtelingen Doordat de vergoeding van het Rijk voor de opvang van Oekraïners in 2024 hoger was dan de lasten is een voordelig saldo ontstaan op dit onderdeel. Voorgesteld wordt dit bedrag niet terug te storten naar het Rijk, maar net zoals in 2023 toe te voegen aan de reserve voor dekking van kosten van opvang vluchtelingen in de gemeente. De komende jaren zijn middelen nodig voor ontwikkelingen in de huisvesting van Oekraïners en andere vluchtelingen. 5. Reserve startersleningen Voorgesteld wordt het positieve saldo van de lasten en de baten, als gevolg van een groter aantal verstrekte leningen, toe te voegen aan de voor dat doel gevormde reserve. 6. Reserve Energiearmoede Voorgesteld wordt het restant van de niet bestede middelen (€ 73.000) en de bij de decembercirculaire toegekende middelen voor dit doel (€ 87.000) toe te voegen aan de reserve Energiearmoede. 7. Reserve Transitie warmte en energie Voorgesteld wordt om het restant van de niet bestede eigen middelen op het gebied van transitie warmte en energie toe te voegen aan deze reserve. 8. Reserve Betere buurten en beheerplannen Werkelijke kosten met betrekking tot Betere buurten zijn hoger dan begroot, zie ook het
Pagina 11 van 248
Jaarstukken 2024
programma Wonen en Economie. Zodoende wordt voorgesteld deze te onttrekken uit de hiervoor bestemde reserve. 9. Reserve Bijdrage Merwedelijn en ontwikkelingen Groot Merwede De huuropbrengsten Galecopperzoom zijn hoger dan begroot. Voorgesteld wordt dit restant conform eerdere afspraak toe te voegen aan deze reserve.
Budgetoverhevelingen In deze jaarrekening worden, in aanvulling op de besluiten die zijn genomen in de tweede technische wijziging 2024, de volgende overhevelingen naar 2025 voorgesteld. Deze overhevelingen hadden we nog niet voorzien ten tijde van het opstellen van de tweede technische wijzigingen. Hierbij gaat het bijvoorbeeld om laat ontvangen (incidentele) middelen, incidentele middelen beschikbaar voor de gehele raadsperiode of niet volledig bestede, maar wel bestemde middelen. Conform toezegging wordt medio 2025 gerapporteerd over de middelen beschikbaar voor deze raadsperiode en besteding hiervan. (Bedragen in € 1.000) Nummer
Programma
Onderwerp
Bedrag
Overhevelingen jaarrekening 2024 1
Leefomgeving en Veiligheid
Openbare verlichting
50
2
VEKOB
Nationaal programma leefbaarheid en veiligheid
155
3
VEKOB
Innovatiefonds jeugd
100
4
VEKOB
Armoedebeleid
72
5
VEKOB
Maatschappelijke ondersteuning beschermd wonen (MOBW)
662
6
Bedrijfsvoering
Sportaccommodaties
337
7
Algemene dekkingsmiddelen
Taakmutatie Nationaal programma leefbaarheid en veiligheid
50
7
Algemene dekkingsmiddelen
Taakmutatie Opvang Oekraïners
69
7
Algemene dekkingsmiddelen
Taakmutatie Opvang Vluchtelingen
52
Totaal overhevelingen jaarrekening
1.547
1. Openbare verlichting Noodzakelijke vervanging van lichtspots in Oud Vreeswijk heeft nog niet plaats kunnen vinden in 2024. De opdracht is reeds verleend en wordt uitgevoerd in de eerste maanden van 2025. Hiervoor is incidenteel budget beschikbaar gesteld in 2024, voorgesteld wordt dit over te hevelen. 2. Nationaal programma leefbaarheid en veiligheid Naast de middelen vanuit de Rijkssubsidie zijn ook incidenteel middelen beschikbaar voor deze aanpak gedurende de raadsperiode. Deze zijn beperkt besteed in 2024 en hiervan wordt voorgesteld om deze ook in 2025 beschikbaar te houden in aanvulling op de Rijksmiddelen via overheveling.
Pagina 12 van 248
Jaarstukken 2024
3. Innovatiefonds Jeugd Er zijn incidentele budgetten beschikbaar in het kader van het innovatiefonds jeugd. Deze maken onderdeel uit van de taskforce jeugd. De kosten in 2024 zijn bekostigd middels Rijkssubsidie, waardoor eigen middelen niet zijn besteed. Om de middelen ook in 2025 in te kunnen zetten voor nieuwe initiatieven uit de taskforce wordt voorgesteld dit restant over te hevelen. 4. Armoedebeleid Gedurende de huidige raadsperiode zijn middelen beschikbaar gesteld voor armoedebeleid. Om hier ook in 2025 uitvoering aan te kunnen geven wordt voorgesteld het restantbedrag van 2024 over te hevelen. 5. Lokaal maatwerk beschermd wonen (MOBW) Ten behoeve van het lokaal maatwerk beschermd wonen zijn in 2024 minder kosten gemaakt dan geraamd. Het restant van deze geoormerkte middelen dient beschikbaar te blijven voor dit doel aangezien deze gerelateerd zijn aan het regioplan MOBW U16. Daarom wordt voorgesteld deze over te hevelen naar 2025. 6. Sportaccommodaties Voor eenmalige kosten Sportpark Parkhout (SPZ) is incidenteel budget beschikbaar gesteld. Dit project is nog niet afgerond en zodoende wordt voorgesteld om het restant van dit incidenteel budget over te hevelen. 7.
Taakmutaties Nationaal programma leefbaarheid en veiligheid/ Opvang Oekraïners /Opvang vluchtelingen In de decembercirculaire 2024 zijn extra middelen aan de algemene uitkering toegevoegd voor een aantal taken. Deze zijn toegelicht in het programma algemene dekkingsmiddelen. Voor zover deze middelen niet in 2024 zijn besteed, wordt bij deze resultaatbestemming voorgesteld deze over te hevelen naar 2025.
Pagina 13 van 248
Jaarstukken 2024
2 Jaarverslag
Pagina 15 van 248
Jaarstukken 2024
2.1 Programmaverantwoording 2.1.1 Programma Bestuur en Dienstverlening Wat is de bedoeling van dit programma? We zoeken in Nieuwegein naar mogelijkheden om de samenleving optimaal te betrekken bij bestuurlijke keuzes. En om duidelijk te maken waarom we keuzes maken. We vinden het belangrijk dat onze dienstverlening effectief en efficiënt is. En goed past bij onze inwoners, ondernemers en instellingen. Door de wijkgerichte aanpak met wijkcoördinatoren kunnen we knelpunten in een wijk bespreekbaar maken en passende oplossingen zoeken. Met het Stadshuis willen we een gezamenlijk aantrekkelijk aanbod van activiteiten en diensten bieden. Dat bezoekers helpt, vooral als hun vraag meervoudig is.
Wat hebben we bereikt? Een belangrijk onderdeel in dit programma is het vertrouwen van inwoners, ondernemers en organisaties in de overheid. Als gemeente zijn we de meest nabije overheid voor onze inwoners en geven we invulling aan landelijke ontwikkelingen. Bij alles wat we doen binnen het lokale bestuur werken we aan dit vertrouwen. Door transparant te zijn. Door toegankelijk en begrijpelijk te zijn. En door een goede dienstverlening te bieden. Bestuur Raad en college nemen jaarlijks veel besluiten voor de stad, ook in 2024. Deze besluiten zijn genomen op basis van goede raads- en collegevoorstellen. In 2024 hebben we gewerkt aan betere voorstellen door training aan medewerkers te geven en de toetsing te versterken. Per besluit is goed nagedacht over welke route moet worden genomen, welke informatie er nodig is en wie erbij betrokken moeten zijn, van binnen of buiten de gemeentelijke organisatie. Met de kwaliteit van de stukken, de zorgvuldigheid in processen en de informatievoorziening aan raad en college dragen we bij aan de kwaliteit van het debat en het vertrouwen in het lokaal bestuur. Verder hebben we, in onze besluitvorming maar ook daarbuiten, gewerkt aan de betrokkenheid en de verbinding met inwoners. Dit hebben we gedaan door communicatie, participatie, informatie en voorlichting en door ook de raad daarbij te ondersteunen.
Jeugd en jongeren kregen bijzondere aandacht: in de ideeënmarkt, het zoeken en benoemen van een kinderburgemeester en extra scholenprogramma's. Dienstverlening Onze dienstverlening is verweven door de hele organisatie. We stemmen deze dienstverlening af op de behoeften van inwoners en ondernemers: digitaal waar het kan, persoonlijk waar het moet en ondersteunend waar nodig. Het doel is betrouwbare, eenduidige en begrijpelijke (digitale) informatie geven aan onze inwoners en ondernemers. Zodat iedereen vanuit diens eigen rol mee kan doen. In 2024 is de verbouwing van het Stadshuis afgerond. Dit betekent dat alle gemeentelijke diensten weer worden aangeboden in het Stadshuis. En dat niet alleen. Samen met maatschappelijke
Pagina 16 van 248
Jaarstukken 2024
partners WIL, Bibliotheek, Movactor, GGD, VrijwilligersHuis en KunstGein ontvangen we inwoners, ondernemers en organisaties op een nieuwe, warme ontmoetingsplek. Samen gaan we de uitdaging aan om onze activiteiten en diensten beter op elkaar af te stemmen. De eerste ervaringen zijn positief en er zijn al diverse nieuwe initiatieven genomen. De fysieke toegankelijkheid van het Stadshuis is verbeterd. En de nieuwe inrichting nodigt uit om er wat langere tijd door te brengen. Ook hierover ontvangen we positieve reacties; wat betreft vindbaarheid en toegankelijkheid van onze diensten staat er nu een goede basis. Maar we staan altijd open voor alle opmerkingen en suggesties. Wat betreft het aanvragen van reisdocumenten zitten we inmiddels in een vijf jaar durende piek (als gevolg van het verlengen van de geldigheidsduur). We zijn hier goed op voorbereid en in staat om deze extra aanvragen te verwerken. Uiteraard houden we een vinger aan de pols en nemen maatregelen als dat nodig blijkt. De doorontwikkeling van onze organisatiebrede dienstverlening heeft constante aandacht. Communicatie en participatie De afgelopen jaren zetten we communicatie gerichter in. De focus ligt daarbij op bestuurlijke prioriteiten die veel impact hebben op de Nieuwegeinse gemeenschap. En waarbij communicatie ook daadwerkelijk het verschil kan maken. In 2024 is de social media-strategie doorontwikkeld.
Door te werken via een heldere visie en meer beeld en film te gebruiken, hebben we het afgelopen jaar meer inwoners bereikt en aan ons verbonden. Ook lukt het ons meer doelgroepgericht te communiceren. Dankzij een nieuw systeem voor webmonitoring kunnen we beter inspelen op vragen die er leven in Nieuwegein en sneller reageren. We zijn in 2024 gestart met de evaluatie van onze participatienota. Voeren we ons participatiebeleid uit zoals we dat met elkaar hebben vastgesteld? En past het beleid nog in de huidige tijd? We laten onze participatienota door een extern onderzoeksbureau evalueren. De resultaten hiervan verwachten we in Q2 2025. Wijkgerichte aanpak In 2024 was de rol van de wijkcoördinator weer in vele opzichten belangrijk in de relatie tussen de inwoners en de gemeente. Met name daar waar het stroever loopt tussen organisatie en inwoners is de wijkcoördinator vaak een belangrijke verbinder. De wijkcoördinator luistert naar de inwoners, inventariseert, legt onze beleidskaders uit en pakt - samen met de collega's van de het desbetreffende domein - waar nodig en mogelijk binnen de vastgestelde kaders de zaak op om tot een bevredigend resultaat te komen. Daarnaast is de wijkcoördinator de schakel tussen organisatie en wijken bij zowel leuke bijeenkomsten en evenementen als bij moeilijke gemeentelijke thema's en rondom grote incidenten.
Hieronder vindt u het resultaat van het programma.
Pagina 17 van 248
Jaarstukken 2024
Thema Bestuur Ambitie 1: De beste, transparante besluiten nemen voor de stad. Doelstelling(en): 1. 2.
3. 4.
We willen dat de programmabegroting nog meer als sturingsinstrument wordt benut voor het realiseren van ambities in een jaar. We hanteren het NSOB-model (Nederlandse School voor het Openbaar Bestuur) om te bepalen hoe we komen tot een bestuurlijk besluit; daarbij is de mate van participatie afhankelijk van de mate waarin de gemeente een verantwoordelijkheid heeft in het realiseren van prestaties. Besluitvorming is het sluitstuk van een herleidbaar proces waarin de betrokkenheid van stakeholders en inwoners expliciet onderdeel is van het voorstel dat voorligt voor besluitvorming. In de sturing op de gemeenschappelijke regelingen wordt aan de raad een zienswijze gevraagd op de begroting en wordt via een jaarrekening verantwoording afgelegd. We vergemakkelijken de vindbaarheid van informatie voor bestuur en inwoners.
Nr.
Status
Activiteiten
D1-A1
Via de Planning & Control cyclus sturen we op het realiseren van ambities door deze te vertalen naar ambities, doelstellingen, activiteiten en indicatoren. We monitoren via de bestuursrapportage in welke mate we erin slagen invulling te geven aan onze voorgenomen activiteiten en sturen waar wenselijk bij.
D2-A1
In elk raadsvoorstel en collegevoorstel is zichtbaar hoe betrokkenheid van stakeholders en inwoners is georganiseerd.
D2-A2
We wegen bij alle op te stellen beleidskaders af welke rol de gemeente heeft: de wetgevende overheid, de presterende overheid, de samenwerkende overheid, of de responsieve overheid en richten het proces van totstandkoming van het beleidskader hierop in.
D3-A1
Er wordt een nieuwe nota verbonden partijen vastgesteld in de raad waarin kaders worden meegegeven hoe invulling te geven aan de betrokkenheid van de raad en het college in de sturing en verantwoording van gemeenschappelijke regelingen.
D3-A2
We versterken de samenwerking tussen raad, college en ambtelijke organisatie.
D4-A1
Binnen het bestaande raadsinformatiesysteem gaan we op zoek naar optimalisaties. Waar nodig kopen we aanvullende applicaties voor zoeken en vinden en integreren deze in het bestaande systeem.
Pagina 18 van 248
Jaarstukken 2024
Nr.
Toelichting Jaarrekening
D3-A1
De nieuwe nota verbonden partijen is nog niet opgestart. In 2025 zal deze activiteit alsnog worden uitgevoerd met betrokkenheid van raad en college.
Ambitie 2: Inwoners, ondernemers en instellingen hebben vertrouwen in het lokale bestuur. Doelstelling(en): 1.
Raad, college en ambtelijke organisatie werken, ieder vanuit een eigen rol en verantwoordelijkheid, samen aan het bereiken van de ambities voor de stad. We onderzoeken hoe burgerbetrokkenheid bij besluitvorming kan worden versterkt.
2. 3.
We willen een diverse groep jongeren enthousiasmeren voor en committeren aan de lokale democratie. De gemeente communiceert betrouwbaar, eenduidig en begrijpelijk.
4. 5.
Het college geeft proactief invulling aan haar informatieplicht richting raad, inwoners, ondernemers en organisaties. Raad en college staan in verbinding met de stad.
6. Nr.
Status
Activiteiten
D1-A1
Door serieus invulling te geven aan participatie bij de totstandkoming van kaders of plannen weten we welke belangen gewogen moeten worden bij besluitvorming.
D2-A1
We onderzoeken hoe het instrument ‘burgerberaad’ kan bijdragen aan goede besluitvorming.
D3-A1
We werken samen met de begeleidingscommissie Bestuurlijke en democratische vernieuwing aan een voorstel voor een jongerenraad dat wordt voorgelegd aan de raad.
D4-A1
De gemeente gebruikt de communicatiewijzer bij het opstellen van teksten, om ervoor te zorgen dat berichtgeving van de gemeente betrouwbaar, eenduidig en begrijpelijk is.
D4-A2
Het college informeert inwoners en organisaties via buurtberichten over grotere ontwikkelingen in de buurt.
D5-A1
Het college benut de gemeentepagina en sociale media om inwoners proactief te informeren.
D5-A2
Het college informeert de gemeenteraad proactief over ontwikkelingen die relevant zijn voor de raad als de reguliere P&C cyclus hier niet in voldoet.
D6-A1
De raad zoekt inwoners actief op, bijvoorbeeld door geregeld met een koffiekar in de stad te gaan staan, inwoners uit te nodigen bij maaltijden voorafgaande aan de Avond voor de Stad en aanwezig te zijn bij bijeenkomsten voor specifieke doelgroepen.
D6-A2
Het college is regelmatig aanwezig bij activiteiten in de stad.
Nr.
Toelichting Jaarrekening
D3-A1
In afstemming tussen begeleidingscommissie bestuurlijke en democratische vernieuwing, werkgroep jongerenparticipatie en de burgemeester is deze activiteit anders uitgewerkt. Er is in eerste instantie gekozen voor een voorstel kinderburgemeester (behandeld in de raad op 30 mei 2024). Het voornemen is om aansluitend in 2025 te werken aan een voorstel voor een jongerenraad.
Indicatoren Effectindicatoren Type
Nr.
Omschrijving
E
1
Waardering voor het bestuur van de gemeente door inwoners (1)
Pagina 19 van 248
Realisatie 2023
Streefwaarde 2024
Realisatie 2024
45%
55%
42%
Jaarstukken 2024
E
2
Waardering voor het bestuur van de gemeente van ondernemers (2)
3,4
3,5
3,3
E
3
Waardering ruimte voor participatie door inwoners (2)
3,2
4,0
3,2
E
4
Waardering ruimte voor initiatieven door inwoners (2)
3,4
4,0
3,4
E
5
Waardering ruimte voor initiatieven door ondernemers (2)
3,4
4,0
3,2
E
6
Waardering uitvoeringstaken van regionale samenwerkingsverbanden waar we aan deelnemen (2)
-
3,5
3,5
1. Percentage dat veel of heel veel vertrouwen heeft. 2. Gemeten op schaal van 1 (laag) tot 5 (hoog).
Financiële toelichting (Bedragen x € 1.000) Product Bestuur Begroting Primitief
Begroting na wijziging
Jaarrekening
Resultaat
Lasten
2.855
2.816
3.212
-396
Baten
0
0
8
8
Saldo
-2.855
-2.816
-3.203
-387
Toelichting In het onderdeel Bestuur in de begroting zitten budgetten voor diverse onderdelen. Zo worden hier de personele kosten voor het College van Burgemeester en Wethouders en de gemeenteraad geraamd. Daarnaast is er een budget geraamd voor ondersteuning van de gemeenteraad en de Rekenkamer. Het product Bestuur heeft over 2024 een negatief resultaat van € 387.000. Dit resultaat bestaat uit € 396.000 hogere lasten en € 8.000 hogere baten. Dit is onderstaand toegelicht. Toevoeging voorziening wethouderspensioenen (hogere lasten, € 620.000) De jaarlijkse toevoeging aan de voorziening wethouderspensioenen is fors hoger dan begroot (per saldo € 620.000). De benodigde hoogte van deze voorziening en bijbehorende toevoeging of vrijval is voor een belangrijk deel afhankelijk van de renteontwikkeling. Doordat de rentestand ten opzichte van 2023 is gedaald, leidt dit tot een hoger benodigde voorziening. Dit verklaart dit jaar echter slechts een deel van de benodigde toevoeging. Doordat de ABP-pensioenen met ingang van 2023 met 11,96% zijn verhoogd is een aanvullende toevoeging aan de voorziening noodzakelijk. Hier was in de bijstelling bij de jaarrekening 2023 namelijk nog geen rekening mee gehouden. Met deze toevoeging is de voorziening weer op peil.
Hierbij speelt dat met invoering van het nieuwe pensioenstelsel in 2028 ook de pensioenregeling voor politieke ambtsdragers verandert. In plaats van een gemeentelijke voorziening zal deze worden ondergebracht bij het ABP. Om dit zonder nadelig effect te kunnen doen, is het van belang dat de voorziening toereikend is.
Pagina 20 van 248
Jaarstukken 2024
Eindafrekening voormalig personeel (lagere lasten € 145.000) In 2024 is een afrekening ontvangen voor terugbetaald bedrag pensioen van een voormalige bestuurder, omdat deze (neven)inkomsten ontvangt. Raad en ondersteuning Raad (lagere lasten, € 83.000) De Raad en de ondersteuning van de Raad sluit het jaar ten opzichte van de gewijzigde begroting af met een financiële meevaller van € 83.000. Dit is de optelsom van diverse kleinere verschillen; onder andere lagere fractiekosten (€ 15.000), lagere uitgaven voor het burgerberaad dan voor 2024 ingeschat (€ 8.000), lagere personeelsgerelateerde kosten (€ 18.000), lagere kosten voor de technische (geluids)installatie (€ 9.000), lagere uitgaven bedrijfsrestaurant (€ 7.000), lagere accountantskosten (€ 12.000) en overig (€ 14.000).
(Bedragen x € 1.000) Product Strategie en samenwerking Begroting Primitief
Begroting na wijziging
Jaarrekening
Resultaat
Lasten
437
417
438
-22
Baten
0
0
0
0
Saldo
-437
-417
-438
-22
Toelichting In het onderdeel Strategie en samenwerking zitten budgetten voor diverse onderdelen. Zo worden hier de kosten voor Intergemeentelijke samenwerking (voornamelijk bijdrage VNG) begroot, evenals de budgetten voor de Nieuwegeinse bijdrage van de Sustainable Development Goals. Het saldo van de lasten en baten is € 22.000 nadelig. De afwijkingen worden vanwege de geringe omvang niet nader toegelicht. (Bedragen x € 1.000) Product Wijkgericht samenwerken Begroting Primitief
Begroting na wijziging
Jaarrekening
Resultaat
Lasten
303
263
193
70
Baten
102
102
114
12
Saldo
-201
-161
-79
81
Toelichting In het onderdeel Wijkgericht samenwerken zitten budgetten voor diverse onderdelen. Zo worden hier de kosten voor wijknetwerken (initiatieven in de wijk) begroot, evenals een budget voor het project buurtbemiddeling. Het resultaat van dit product is € 81.000 positief en is onderstaand toegelicht. Wijkgericht samenwerken, lagere lasten € 70.000 en hogere baten € 12.000 De lagere lasten (€ 70.000) hangen hoofdzakelijk samen met een lagere besteding van middelen die de wijkcoördinatoren in staat stellen om snel te schakelen bij kosten voor bepaalde activiteiten
Pagina 21 van 248
Jaarstukken 2024
of kleine aanpassingen in de openbare ruimte (zogenaamd 'handgeld'). In het kader van de SMB is het “handgeld” ingaande 2025 verlaagd met € 50.000. Daarnaast zijn de begrote subsidies, in lijn met de subsidieregels, niet volledig uitbetaald doordat een aantal wijknetwerken inmiddels een reserve heeft opgebouwd. In de begroting 2025 is op het onderdeel subsidierelaties met wijknetwerken een besparing doorgevoerd van € 17.000. Verder zijn de baten € 12.000 hoger dan begroot als gevolg van een teruggave van de wijknetwerken, die samen met de gemeente de 'hanging baskets' inkopen om de toegangswegen van de wijken te verfraaien.
Thema Dienstverlening Ambitie 1: Wij zijn goed bereikbaar voor inwoners, ondernemers en instellingen en betrouwbaar, eenduidig en begrijpelijk in onze contacten. Doelstelling(en): 1.
De gemeente is open, laagdrempelig en goed toegankelijk.
2.
Wij leveren onze diensten steeds meer digitaal.
3.
Wij zijn snel en makkelijk te bereiken.
4.
Onze dienstverlening is betrouwbaar, eenduidig en begrijpelijk.
5.
Wij geven waar mogelijk direct en correct antwoord op vragen via alle kanalen.
6.
Wij staan voor kwaliteit en handelen meldingen, aanvragen, producten en diensten adequaat en binnen de gestelde termijn af. Het Atrium is dé vindplaats voor informatie en een bezoeker die een hulpvraag heeft voelt zich geholpen ongeacht het loket waar hij aanklopt.
7. Nr.
Status
Activiteiten
D1-A1
We verbeteren, met het nieuwe Atrium, de fysieke toegankelijkheid van ons stadshuis.
D1-A2
Het Atrium faciliteert een goede toegankelijkheid door het concept: time well spent en time wel saved. De inrichting nodigt uit om er te zijn en te willen verblijven en voor bezoekers die gericht een partner bezoeken kunnen die snel vinden en hoeven niet onnodig te wachten.
D2-A1
Om de formulieren op onze website zo eenvoudige en toegankelijk mogelijk te maken bieden we alle invulbare pdf-formulieren digitaal aan.
D2-A2
De Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer gaat vermoedelijk op 1 juli 2024 in werking treden. Er komt een zorgplicht voor ondersteuning bij alle communicatie met de overheid (ook niet elektronisch).
D3-A1
We implementeren een nieuw communicatieplatform dat bijdraagt aan een snelle en makkelijke bereikbaarheid.
D4-A1
De informatie op onze website(s) is zoveel als mogelijk in begrijpelijke taal geschreven. Dit is een doorlopend proces, maar heeft met de invoering van de Omgevingswet onze extra aandacht.
D5-A1
Wij verbeteren de kennisbank van ons KCC.
D6-A1
We meten de afhandeling van terugbelverzoeken en meldingen openbare ruimte.
D7-A1
Wij maken, samen met de partners van het Atrium, een integraal Dienstverleningsconcept voor alle partners die in het Stadshuis (Atrium) samenwerken.
Nr.
Toelichting Jaarrekening
D2-A1
Nog niet alle formulieren zijn invulbaar. De afronding van deze werkzaamheden vindt plaats in de eerste helft van 2025.
Pagina 22 van 248
Jaarstukken 2024
D2-A2
De Wet modernisering elektronisch verkeer is niet ingegaan in 2024; de wet zal op 1 januari 2026 in werking treden. We gebruiken 2025 om de impact van deze wet te analyseren en ons daarop voor te bereiden.
D5-A1
We zijn aan het verkennen op welke manier we de kennisbank van het KCC kunnen verbeteren.
Ambitie 2: We gebruiken digitalisering om onze dienstverlening te verbeteren. Doelstelling(en): 1.
Wij leveren goede en passende manier van dienstverlening die aansluit bij de hulpvraag.
Nr.
Status
Activiteiten
D1-A1
We ontwikkelen onze digitale formulieren en kaartmateriaal op de website verder door en wij voldoen hierbij aan de eisen die de wet digitale toegankelijkheid stelt. Met altijd in het achterhoofd dat de formulieren begrijpelijk en eenvoudig in het gebruik moeten zijn.
D1-A2
Door aan te sluiten op de berichtenbox en overheid.nl hebben inwoners en ondernemers 24/7 status-inzicht over belangrijke documenten, wanneer deze verlopen en (opnieuw) aan te vragen zijn.
Nr.
Toelichting Jaarrekening Dit is onderzocht maar de winst in de dienstverlening is zeer beperkt. Informatie-uitwisseling is alleen eenzijdig (inloggen om een bericht te kunnen lezen). Onze eigen signalering naar inwoners voorziet zonder extra inloggen in die behoefte. Daarom is besloten deze aansluiting niet te gaan realiseren.
D1-A2
Ambitie 3: Wij beheren betrouwbare basisregistraties en leveren diensten en producten van burgerzaken en de burgerlijke stand. Doelstelling(en): 1.
Wij beheren betrouwbare basisregistraties.
Nr.
Status
Activiteiten
D1-A1
Wij maken de digitale aangifte van geboorte mogelijk.
D1-A2
Wij acteren integraal op signalen van woonfraude.
Nr.
Toelichting Jaarrekening
D1-A1
We zijn nog aan het onderzoeken of de kwaliteit die we willen bieden niet in het geding is door deze stap. Nu de naamkeuzes breder zijn wordt er in de gesprekken regelmatig informatie gegeven aan ouders die als prettig wordt ervaren. Deze stap zou je missen in het digitale proces. Het aantal geboortes ligt rond de 700 per jaar.
Indicatoren Prestatie-indicatoren Type Amb. P
Nr.
Omschrijving
1
Digitale processen I-burgerzaken
1
Pagina 23 van 248
Realisatie 2023
Streef waarde 2024
Realisatie 2024
-
30
23
Jaarstukken 2024
P
2
1
Digitale formulieren zijn toegankelijk met eherkenning en e-idas (europese Digid)
15
30
21
P
3
1
Zelfevaluatie Kwaliteit Basisregistratie Personen (BRP)
95%
95%
85%
Realisatie 2023
Streefwaarde 2024
Realisatie 2024
Effectindicatoren Type
Nr.
Omschrijving
E
1
Waardering algehele gemeentelijke dienstverlening door inwoners (1)
3,6
4,0
3,5
E
2
Waardering algehele gemeentelijke dienstverlening door ondernemers (1)
3,3
4,0
3,4
E
3
Waardering dienstverlening via digitale faciliteiten door inwoners (1)
3,6
4,0
3,6
E
4
Waardering dienstverlening via digitale faciliteiten door ondernemers (1)
3,3
4,0
3,4
E
5
"De medewerker verraste mij aangenaam met de service die hij/zij verleende" door inwoners (2)
56%
60%
54%
"De medewerker verraste mij aangenaam met de service die hij/zij verleende" door ondernemers (2)
34%
50%
45%
E
6
1. Gemeten op schaal van 1 (laag) tot 5 (hoog). 2. Percentage dat veel of heel veel vertrouwen heeft.
Financiële toelichting (Bedragen x € 1.000) Product Burgerzaken Begroting Primitief
Begroting na wijziging
Jaarrekening
Resultaat
Lasten
982
1.021
1.263
-242
Baten
1.369
1.369
1.649
280
Saldo
386
348
386
38
Toelichting Het product burgerzaken omvat een divers aantal budgetten. Zo worden hier de kosten van verkiezingen en ontvangen leges voor reisdocumenten en rijbewijzen in verantwoord. Burgerzaken, hogere lasten € 242.000 en hogere baten € 280.000 In het product burgerzaken valt op dat de kosten voor automatisering in 2024 € 100.000 boven de begroting uitkomen. De leverancier van de software voor burgerzaken heeft de licentiekosten voor de gebruikte systemen fors verhoogd. De kosten voor het verstrekken van reisdocumenten en rijbewijzen zijn ook gestegen. Dat leidt dan ook tot een hogere opbrengst; de paspoortpiek van 2024-2028 is daarmee ook in de cijfers zichtbaar. Het nadeel van de automatiseringskosten wordt daardoor deels gedempt.
Pagina 24 van 248
Jaarstukken 2024
(Bedragen x € 1.000) Product Klantcontacten en voorlichting Begroting Primitief
Begroting na wijziging
Jaarrekening
Resultaat
Lasten
217
181
169
13
Baten
0
0
0
0
Saldo
-217
-181
-169
13
Toelichting Op dit product verantwoorden we de kosten van verschillende communicatiekanalen, zoals de gemeentelijk webpagina, het Klant Contact Centrum (KCC) en de gemeentepagina in Nieuwegein Nieuws. De verschillen tussen de begrotingen en realisaties daarvoor zijn gering en worden niet verder toegelicht. (Bedragen x € 1.000) Product Vergunningsverlening Begroting Primitief
Begroting na wijziging
Jaarrekening
Resultaat
Lasten
4
4
2
2
Baten
56
56
52
-4
Saldo
51
51
50
-2
Toelichting In het onderdeel Vergunningsverlening in de begroting zitten de budgetten voor het verlenen van vergunningen en de bijbehorende ontvangen leges op het gebied van bijvoorbeeld horecaexploitatie en evenementen. De verschillen tussen de begroting en de realisatie zijn gering en worden hier niet verder toegelicht.
Wat heeft het gekost? (Bedragen x € 1.000) Primitieve begroting
Begroting na wijziging
Realisatie
Resultaat
Bestuur
3.594
3.495
3.843
-348
Dienstverlening
1.203
1.207
1.434
-227
Totaal lasten
4.797
4.702
5.276
-575
102
102
122
-20
Dienstverlening
1.424
1.424
1.700
-276
Totaal baten
1.526
1.526
1.823
-296
Saldo van lasten en baten
-3.271
-3.175
-3.454
-279
Storting in reserves
-
-
-
-
Onttrekking aan reserves
-
-
-
-
-3.271
-3.175
-3.454
-279
Omschrijving thema
Bestuur
Totaal van het programma
Pagina 25 van 248
Jaarstukken 2024
2.1.2 Programma Wonen en economie Wat is de bedoeling van dit programma? Wonen Nieuwegein is een groene, duurzame en veilige stad in de stedelijke regio Utrecht. De huidige en volgende generaties kunnen er in goede gezondheid wonen, werken, ondernemen en ontspannen. Het woningaanbod sluit aan bij de vraag van onze inwoners. De omgeving is aantrekkelijk: met groene buurten waar mensen zich thuis voelen en City als een levendige en duurzame binnenstad. Nieuwegein bouwt ook voort op haar geschiedenis met historische dorpsgezichten en waardevolle cultuurhistorie en archeologie. We zetten slim in op de energietransitie en de verduurzaming. En we zorgen ervoor dat onze stad de gevolgen van de klimaatverandering aankan. Economie Ondernemers krijgen de ruimte om duurzaam te ondernemen en er is voldoende werkgelegenheid. We werken intensief samen aan het herstructureren, intensiveren en verduurzamen van de bestaande bedrijventerreinen.
Wat hebben we bereikt? Thema Wonen Leefomgeving Omgevingswet Op 1 januari 2024 is de Omgevingswet ingegaan. Dat verliep zonder grote problemen. Alle bestemmingsplannen zijn op 1 januari 2024 opgegaan in het Omgevingsplan Nieuwegein. De wijziging van dit omgevingsplan Nieuwegein voor duurzaam bouwen is afgerond. Als uitwerking van de omgevingsvisie Nieuwegein verstedelijkt en vergroent hebben we een aantal omgevingsprogramma’s vastgesteld: Wonen, Geluid, en Vergunningen Toezicht Handhaving. Van andere is de voorbereiding gestart: Energietransitie, Bodem & ondergrond, en Circulaire stad. De vijf kritische succesfactoren voor de Groei van de Stad zijn onderdeel van de invulling van elk woningbouwproject. Merwedelijn We hebben gewerkt aan een voorkeursalternatief van het tracé voor de Merwedelijn ten behoeve van de uitbreiding van Groot Merwede. De omvang en het bijbehorende budget van dit voorkeursalternatief zijn nog niet bij elkaar gekomen. MEC Het vernieuwde Milieu Educatie Centrum is opgeleverd. Rijnhuizen De Gebiedsvisie Mooi Rijnhuizen is aangepast. Hiermee kan de verdere ontwikkeling van Rijnhuizen ook na het bereiken van circa 2.500 woningen doorgaan.
Pagina 26 van 248
Jaarstukken 2024
Zeepfabriek Het ontwikkelkader Zeepfabriek is vastgesteld. Hier kunnen we een levendige ontmoetingsplek creëren in het hart van de stad, met behoud van het industrieel erfgoed. City De ontwikkeling van City gaat nog steeds hard: •
De eerste 467 woningen in City West zijn opgeleverd.
•
We hebben toegewerkt naar de oplevering van 452 woningen in 2025 en de voorbereiding is begonnen voor de overige bouwblokken. In City West is locatie C5/Zadelstede bouwrijp gemaakt en is de bouw van 230 woningen op 13 januari 2025 gestart.
•
Het ontwerp Openbare Ruimte City (Kansenkaart Openbare Ruimte City) is afgerond. Dit geeft richting aan de uitwerking van de diverse deelgebieden.
Woningen Het omgevingsprogramma Wonen is vastgesteld en de eerste Nieuwegeinse dag van het wonen voor inwoners en professionals was druk bezocht. Op de Woontop in december in Nieuwegein heeft het Rijk extra middelen toegezegd bij woningbouw voor de Centrale as, vanuit het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid. Ook hebben Rijk, regio en marktpartijen afgesproken om zich in te zetten voor de gebiedsontwikkeling van onder andere Groot Merwede (o.a. A12-zone). De oplevering woningen in City komt op gang gaat en gaat in Rijnhuizen gestaag verder. Hierdoor zijn er meer woningen opgeleverd dan gepland. Ook is het aantal nultredenwoningen hoger dan gepland. Betere Buurten In 2024 zijn de technische voorbereidingen uitgevoerd om in 2025 de openbare ruimte van de Betere Buurt Kerkveld te vernieuwen. Het vernieuwde Muntplein is in 2024 opgeleverd. Monumentaal vastgoed Samen met bewoners hebben we een wandelroute gemaakt langs bijzondere gebouwen van na 1965 in Nieuwegein. Die gaat in mei 2025 van start. Er zijn twee duurzaamheidsscans uitgevoerd bij gemeentelijke monumenten. We hebben vier erfgoedsubsidies verleend om monumentale gebouwen in Nieuwegein beter beleefbaar te maken. Energietransitie Verduurzaming woningen We hebben een flinke stap gezet door ruim 1.600 huishoudens te helpen: •
Twee woningcorporaties hebben samen 500 woningen verduurzaamd.
•
Er zijn zo’n 400 energieboxen met advies uitgereikt voor kleine energiebesparende maatregelen.
•
De FIXbrigade heeft 533 woningeigenaren geholpen met verduurzamen.
•
287 inwoners hebben meegedaan aan de isolatieactie.
Elektriciteit Om ons elektriciteitsnet in de stad toekomstbestendig te maken ondersteunen wij Stedin, onze regionale netbeheerder, bij het oplossen van de netcongestie en hebben wij daartoe aandelen in Stedin genomen. Ook overleggen we met Stedin over de aanleg van 150 extra wijktransformatorhuisjes, tussen 2026 en 2050.
Pagina 27 van 248
Jaarstukken 2024
Samen met Rijkswaterstaat, de provincie en de gemeenten IJsselstein en Vijfheerenlanden hebben we een intentieverklaring getekend om langs de A2 zonnestroom op te wekken. Over extra windturbines in Nieuwegein oost: i) Waternet is bezig met een technisch haalbaarheidsonderzoek voor maximaal twee windturbines op hun terrein in Nieuwegein, ii) voor de extra windturbine van Windpark Nieuwegein langs de A27 is een turbine van dezelfde afmetingen als de vijf van Windpark Nieuwegein nog leverbaar, dit vergoot de kans dat vanwege de kernwaarden van het UNESCO werelderfgoed gebied Hollandse Waterlinies dat deze zesde turbine wordt toegestaan. Warmtetransitie De wijk Gebouwendriften wordt niet via een aansluiting op het bestaande stadsverwarmingsnet aardgasvrij gemaakt. Daarom zijn wij met de wijk in gesprek over een alternatief type warmtenet passend in de wijk. Samen met IJsselstein, de provincie en HDSR onderzoeken we nu de haalbaarheid om de rioolwaterzuivering Nieuwegein (locatie in het Klaphek IJsselstein) te benutten als warmtebron.
Thema Economie Toekomstbestendige bedrijventerreinen Om bedrijventerrein Plettenburg-De Wiers toekomstbestendig te maken, is een stichting opgericht voor en door ondernemers. Met werkgroepen Duurzaamheid, Groen, Veiligheid en Mobiliteit. Vanuit de provincie is een procesregisseur energyHubs actief om de netcongestie op bedrijventerrein Het Klooster en Plettenbrug-De Wiers het hoofd te bieden. Die werkt samen met de energiegroep van Parkmanagement Het Klooster en de stichting van Plettenburg-De Wiers. Start-ups in Zeepfabriek Bij de Zeepfabriek deed zich een kans voor om ruimtes aan start-ups te verhuren. Er zitten momenteel 33 huurders in de Zeepfabriek. In de gebiedsontwikkeling willen we ruimte voor startups permanent mogelijk maken. Omgevingsprogramma Horeca Als uitwerking van het Omgevingsprogramma Horeca is een subsidieregeling opgesteld voor elektrische bezorgfietsen. De ruimtelijke kaders uit het Omgevingsprogramma Horeca zijn vertaald naar het Omgevingsplan Nieuwegein. Besluitvorming vindt plaats in de raadsvergadering van maart 2025. PROVADA Nieuwegein heeft onder de vlag van de Metropool Regio Utrecht deelgenomen aan de PROVADA.
Pagina 28 van 248
Jaarstukken 2024
Hieronder vindt u het resultaat van het programma.
Thema Wonen Ambitie 1: Een goede kwaliteit van de fysieke leefomgeving Doelstelling(en): 1.
We werken volledig volgens de Omgevingswet.
2.
De omgevingsvisie is de leidraad in al ons handelen.
3.
Integraal werken aan de inrichting van de stad via het programma Groei van de Stad.
4.
City is de meest duurzame binnenstad van Nederland.
Nr.
Status
Activiteiten
D1-A1
In 2024 gaat de Omgevingswet van start. We zijn hierop voorbereid, maar volgen en monitoren actief de inhoudelijke, financiële, technische effecten (ICT) en samenwerking in de regio.
D1-A2
We actualiseren het beleid hogere waarden geluid Omgevingswet.
D2-A1
In 2024 stellen we vijf omgevingsprogramma’s op; wonen, vrije tijd, duurzaamheid & energie, ruimtelijke kwaliteit en bodem & ondergrond.
D2-A2
In 2024 voeren we de eerste wijzigingen van het omgevingsplan door. We leggen de wijzigingen duurzaam bouwen en de bruidsschat met daarin de regels vanuit het Rijk voor ter besluitvorming.
D3-A1
We stellen de eerste jaarlijkse rapportage “ontwikkeling van de stad in balans: terugblik en vooruitblik” als rapportage over de groei van de stad op.
D3-A2
In 2024 werken we door middel van een MIRT (Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport) verkenning toe naar een voorkeursalternatief van het tracé voor de Merwedelijn ten behoeve van uitbreiding A12 zone.
D3-A3
We zorgen voor de start van de bouw van C5/Zadelstede (300+ woningen).
D3-A4
We bespreken de tussenevaluatie “Herijking Rijnhuizen”.
D3-A5
We zorgen voor de aanleg van de eerste delen van Park Rijnhuizen.
D3-A6
Voorbereidingen afronden om fietsverbindingen met de omgeving van Rijnhuizen te verbeteren. Keuze van de plek van de nieuw te ontwikkelen brug.
Pagina 29 van 248
Jaarstukken 2024
D3-A7
Uitgaande van een positieve uitkomst van lopende beroepszaken nemen we het plan Buizerdlaan (supermarkt en woningen) in uitvoering.
D3-A8
Vastleggen van het ontwikkelkader voor een gezondheids-/woninglocatie aan de Kauwenhof.
D3-A9
De buurt Kerkveld e.o. wordt in 2024 als betere buurt opgeknapt. We voeren de herinrichtingsplannen uit.
D3-A10
We leveren in 2024 het vernieuwde Muntplein op. De herinrichting van de Muntenbuurt start eind 2024.
D3-A11
Het ontwerp voor de Gebouwendriften werken we technisch uit in een Definitief Ontwerp en bestek. Parallel hieraan maken we met de buurt het wijkplan voor de warmtetransitie.
D3-A12
Samen met bewoners en overige interne en externe stakeholders van de in 2023 gekozen nieuwe Betere Buurt starten we met het opstellen van een Buurtplan van Aanpak.
D3-A13
In 2024 wordt de nieuwbouw voor het Milieueducatiecentrum (MEC) opgeleverd.
D3-A14
We bekijken en beoordelen ontwikkelingen in het bredere centrumgebied in het kader van de Groei van de stad.
D4-A1
We stellen het Masterplan Openbare Ruimte City vast.
D4-A2
We maken City West bouwrijp om alle deel-woningbouwontwikkelingen in dit gebied mogelijk te maken.
Nr.
Toelichting Jaarrekening
D2-A1
• • • •
•
Omgevingsprogramma Wonen is gereed (2024-044). Omgevingsprogramma Energietransitie vaststelling verwacht in 2025. Bodem en ondergrond startnotitie (2024-127). Omgevingsprogramma Ruimtelijke kwaliteit wordt niet als apart omgevingsprogramma opgesteld. We hebben prioriteiten gegeven aan ruimtelijke projecten zoals Rijnhuizen, City en Zeepfabriek. In deze projecten worden de ruimtelijke uitgangspunten van de Omgevingsvisie meegenomen. Het Omgevingsprogramma Vrije Tijd heeft vertraging opgelopen. In het eerste kwartaal 2025 komt de Startnotitie gereed.
D2-A2
De wijziging van het omgevingsplan voor duurzaam bouwen is volgens de planning dit jaar afgerond. Voor de bruidsschat hadden we meer tijd nog voor het afronden van de regels dan we van tevoren dachten. De voorbereidingsprocedure wordt opgestart in het eerste kwartaal 2025.
D3-A2
Omdat de scope en budget van voorkeursalternatief van het tracé voor de Merwedelijn nog niet bij elkaar komen is een verdiepingsfase afgesproken met besluitvorming op het bestuurlijk overleg MIRT van november 2025 (zie ook Avond voor de Stad 16 januari 2025)
D3-A7
De bouw van de woningen gaat begin 2025 van start. Voor start bouw supermarkt is het wachten op de uitspraak van de Raad van State. De Raad van State-zaak is aangespannen door concurrerende supermarkten..
D3-A8
Uitvoering en planning is afhankelijk van de verplaatsing van de supermarkt naar de Buizerdlaan. Het ontwikkelkader is nog niet vastgesteld, omdat er nog geparticipeerd moet worden. Wanneer dit gebeurt is, en relevante opmerkingen van betrokkenen verwerkt zijn, kan het ontwikkelkader vastgesteld worden.
D3-A9
Er is meer tijd nodig voor de technische voorbereidingen voordat we de aanbesteding kunnen starten. De start van de vernieuwing van de openbare ruimte schuift door naar 2025
D3-A11
Uitbreiding van het bestaande Eneco warmtenet naar Gebouwendriften is niet haalbaar gebleken. Er heeft een marktconsultatie plaatsgevonden om bij partijen actief in de warmtetransitie inzichten op te halen. Mede op basis van deze inzichten wordt begin 2025 het vervolgproces bepaald voor het selecteren van een samenwerkingspartner voor ontwikkeling, realisatie en exploitatie van een collectieve warmteoplossing in de Gebouwendriften.
Ambitie 2: Een woningaanbod dat aansluit bij woonwensen en woningbehoefte van alle inwoners, ook ouderen of mensen met een beperking. Doelstelling(en): 1.
We realiseren in onze woningbouwopgave minimaal 30% sociale huur en 15 % middenhuur.
2.
Het aantal doelgroepgerichte woningen stijgt.
Pagina 30 van 248
Jaarstukken 2024
3.
De doorstroom van ouderen op de woningmarkt stijgt.
4.
De verdeling van het aantal schaarse sociale huurwoningen is beter en rechtvaardiger.
5.
We voldoen aan de huisvestingstaakstelling voor vluchtelingen, spoedzoekers en statushouders.
Nr.
Status
Activiteiten
D1-A1
We implementeren de vereveningsverordening.
D2-A1
We maken een nieuw meerjarig afsprakenkader met de woningcorporaties. Hierin staat de bijdrage opgenomen die de woningcorporaties de komende jaren leveren aan de realisering van het omgevingsprogramma wonen.
D2-A2
We monitoren via “Ontwikkeling van de stad in balans: terugblik en vooruitblik” de gezonde groei van de stad. Onderdeel van deze rapportage is de woningbouwmonitor inclusief het vereveningsfonds.
D2-A3
We voegen nieuwe plekken toe in het segment klein en betaalbare woonruimte; het gaat hierbij om 150 eenheden (studio’s, kamers, 2-kamer appartementen) voor 2026.
D2-A4
We breiden het aantal zorgcirkels uit met een zorgcirkel in de wijk Rijnhuizen.
D2-A5
Het concept 'Verzorgd Wonen' ontwikkelen we met de partners uit de stad verder, waardoor inwoners langer zelfstandig kunnen blijven wonen. We gaan voor clustering van zorg en verkennen hoe we dat kunnen doen met de "Volledig Pakket Thuis"aanbieders.
D2-A6
Geschikte vrijkomende locaties in bestaande wijken beoordelen we vanuit de criteria van de groei van de stad voor onder andere woonzorg voorzieningen.
D3-A1
We continueren de dienstverlening van de wooncoach van de gemeente en de verhuisconsulent van de woningcorporaties continueren de verhuisconsulent. We zetten in op communicatie met de inwoners en starten een campagne 'Langer thuis'.
D3-A2
We ondersteunen lokale wooninitiatieven hun initiatief te realiseren, door de komende jaren minimaal één, maar liever twee tot drie initiatieven een locatie te bieden, zoals ouderinitiatief Huis Mandala.