2025-075 Br. college aan raad over Meicirculaire 2025 gemeentefonds

Postbus 1 3430 AA Bezoekadres Stadsplein 1 3431 LZ IBAN: NL49 BNGH 0285 0043 87 BIC: BNGHNL2G

www.nieuwegein.nl

2025-075 Contactpersoon Telefoon

Harry Harkema

14 030

E-m ail gemeente@nieuwegein.nl

Gemeenteraad Nieuwegein

Datum

Postbus 1

Uw kenmerk

3430 AA NIEUWEGEIN

16 juni 2025 OPF

Kenmerk Zaaknummer Berichtnummer

Ond erwerp

Meicirculaire 2025 gemeentefonds

Geachte leden van de raad, Recent is de meicirculaire van het gemeentefonds verschenen. Hierin zijn de voorstellen van het kabinet uit de voorjaarsnota verwerkt. Deze nota is nog niet door het parlement vastgesteld. Hierdoor kunnen er wijzigingen in worden aangebracht, die gevolgen hebben voor de algemene uitkering. Het is, met het oog op de val van het kabinet, de vraag in hoeverre het demissionaire kabinet het jeugdzorgdossier en de verwerking van de adviezen van de commissie Van Ark verder kan uitvoeren. Effecten meicirculaire voor 2025 In de bestuursrapportage verwerken we de effecten van de meicirculaire voor het jaar 2025. In grote lijnen worden de volgende ontwikkelingen met budgettaire effecten aangekondigd:

De raming van het prijsdeel van het bbp is ten opzichte van de septembercirculaire naar boven bijgesteld. Dit levert een hogere algemene uitkering op van € 1,3 mln. De structurele doorwerking hiervan was al verwerkt in het perspectief van de kadernota 2026. De landelijke ontwikkeling van de maatstaven leidt tot een hogere uitkering van € 400.000 voor Nieuwegein. Jaarlijks wordt het bedrag dat gemeenten meer of minder compenseren uit het BTW-compensatiefonds verrekend met de algemene uitkering. De teruggave over 2024 wordt verlaagd. Dit heeft ook gevolgen voor het bedrag dat we in 2025 hiervoor mogen ramen. Samen leidt dit tot een nadeel van € 600.000. Voor 2026 en verder verwachten wij, vooralsnog, geen effect.

Bladnummer Kenmerk

2/4

OPF

Ond erwerp

Meicirculaire 2025 gemeentefonds

Op basis van het rapport van de commissie Van Ark vergoedt het Rijk de helft van de meerkosten die gemeenten hebben op dit onderdeel. Voor Nieuwegein gaat het daarbij om een bedrag van € 1,4 mln. Ook hier is de structurele doorwerking reeds in het perspectief van de kadernota 2026 verwerkt. Daarnaast wordt er een bedrag van € 860.000 toegevoegd voor taakmutaties. In de bestuursrapportage wordt een voorstel gedaan voor de verwerking hiervan in de begroting. Effecten meicirculaire voor 2026 en verder In de kadernota 2026 hebben we op basis van de voorjaarsnota van het Rijk een inschatting gemaakt van de effecten daarvan voor Nieuwegein. In de meicirculaire zijn de aanpassingen verwerkt in het gemeentefonds. Onderstaand zijn in hoofdlijnen de ontwikkelingen ten opzichte van de cijfers in de kadernota aangegeven.

De raming van de prijs- en volumeontwikkeling van de algemene uitkering komt iets hoger uit dan in de berekening in de kadernota. De landelijke ontwikkeling van de maatstaven leidt in het meerjarenperspectief tot een hogere uitkering. Dit komt onder meer door een landelijk andere inschatting van het aantal uitkeringsgerechtigden en de ontwikkeling van de WOZ-waarden. Deze en ook andere maatstaven zullen in de toekomst wijzigen waardoor voorzichtig moet worden omgegaan met de raming van dit bedrag. De berekening van de maatstaf lage inkomens is landelijk aangepast, wat voor Nieuwegein leidt tot een hogere uitkering. In de kadernota was een inschatting opgenomen van het bedrag dat de gemeente krijgt voor de demping van de terugval in de algemene uitkering. Rekening houdend met indexering neemt dit bedrag iets toe. Datzelfde geldt ook voor de berekening van de bijdragen op basis van het rapport van de commissie Van Ark.

Bladnummer Kenmerk

3/4

OPF

Ond erwerp

Meicirculaire 2025 gemeentefonds

Bij het bovenstaande perspectief moet wel een aantal kanttekeningen worden geplaatst: De bedragen met betrekking tot de jeugdzorg zijn gebaseerd op de besluiten van het inmiddels demissionaire kabinet. Op dit moment is onduidelijk hoe dit traject verder gaat. Zoals hierboven ook is aangegeven is de meerjarige grote toename van het bedrag in de uitkeringsbasis onzeker. Toch rekenen wij deze voor het volledige meerjarenperspectief door. Daarbij is er een kans dat dit bedrag in volgende circulaires wijzigt. In de meicirculaire wordt aangekondigd dat de herijking van het gemeentefonds in 2027 wordt voortgezet, maar dit wordt pas in de meicirculaire 2026 verwerkt. Voor Nieuwegein is het nadeel van € 960.000 in 2027 nog niet meegenomen in de cijfers. Dit bedrag was voor 2028 en verder al wel verwerkt. Onduidelijk is nog of in 2028 de volgende (en laatste stap) wordt gezet. In dat geval zou er ook voor dat jaar en verder een extra nadeel in die orde van grootte ontstaan. In de kadernota is, conform advies van de VNG, rekening gehouden met compenserende maatregelen om de lagere bijdragen voor de jeugdzorg in 2028 en 2029 op te vangen tot een bedrag van € 2,66 mln. Voor wat betreft het onderdeel indexeren opbrengst hervormingsagenda (€ 1,73 mln.) hebben de provinciale toezichthouders aangegeven alleen hiermee in te stemmen als gemeenten hiervoor concrete maatregelen opnemen.

Gevolgen voor het meerjarenperspectief Verwerking van bovenstaande ontwikkelingen leiden tot de volgende actualisatie van het perspectief bij de kadernota. Daarbij is ook, waar mogelijk, het effect aangegeven die de kanttekeningen zouden kunnen hebben.

Uitgaande van de bedragen na verwerking van de effecten van de kanttekeningen is de conclusie dat voor alle jaren een iets beter perspectief wordt verwacht dan bij de kadernota 2026 was geraamd. Vooralsnog willen we dit perspectief na kanttekeningen gebruiken als basis voor de meerjarenbegroting 2026-2029.

Bladnummer Kenmerk

4/4

OPF

Ond erwerp

Meicirculaire 2025 gemeentefonds

Zoals eerder aangegeven kunnen daarin in aanloop naar de rijksbegroting 2026 nog wel aanpassingen komen door aanvullende besluitvorming in Den Haag of bij de toezichthouders. Ondanks deze verbetering van het perspectief tot en met 2029 zal er in de jaren daarna sprake blijven van een toenemend tekort. Dit komt met name door de oplopende kapitaallasten van investeringen in onderwijsaccommodaties. Met vriendelijke groet, Namens burgemeester en wethouders,

Ellie Liebregts

Marijke van Beukering-Huijbregts

secretaris

burgemeester