2025-069 Rvs. Gedragscode integriteit gemeenteraad

Gemeenteraad

Onderwerp Datum

Gedragscode integriteit gemeenteraad

11 maart 2025

Raadsvoorstel 2025-069

Afdeling

Griffie

E-mailadr es opst eller griffie@nieuwegein.nl Portefeuilleh ouder

Presidium

Onderwerp Gedragscode integriteit voor de gemeenteraad van Nieuwegein 2025

Gevraagd besluit 1. De gedragscode integriteit voor de gemeenteraad Nieuwegein 2025 vast te stellen, die de volgende onderwerpen bevat: a.

Het voorkomen van belangenverstrengeling;

b. De omgang met (geheime) informatie; c.

De regels rondom (de schijn van) corruptie;

d. De regels rondom het gebruik van gemeentelijke faciliteiten; e.

De regels rondom de onderlinge omgang;

f.

De regels rondom de naleving van de gedragscode.

2. Het protocol zoals weergegeven in bijlage 2 vast te stellen als handelingskader voor (vermoedens van) integriteitsschendingen door raadsleden.

Inleiding Artikel 15, derde lid, Gemeentewet bepaalt dat de raad voor de raadsleden een gedragscode vaststelt. Deze heeft tot doel de integriteit van de raadsleden en steunfractieleden te waarborgen en geeft richting aan hun handelen. De raad is immers zelf verantwoordelijk voor integer handelen. Goed bestuur is namelijk integer bestuur. Daarmee is integriteit niet alleen een verantwoordelijkheid van de individuele politieke ambtsdragers, maar een gezamenlijk belang dat de hele organisatie en het hele bestuur in al zijn geledingen aangaat. De gedragscode richt zich daarom zowel tot de individuele politieke ambtsdragers als tot de bestuursorganen. Integriteit van politieke ambtsdragers verwijst naar de zorgvuldigheid die politieke ambtsdragers moeten betrachten in een democratische rechtstaat. De gedragscode integriteit voor het college van burgemeester en wethouders wordt met een apart raadsvoorstel aan u voorgelegd voor besluitvorming.

Bladnummer 2/3 Raadsvoorstel 11 maart 2025

Wat eraan voorafging •

Op 8 maart 2023 is er een werksessie geweest met gemeenteraad en college onder leiding van Governance & Integrity. In deze bijeenkomst zijn de raad en het college meegenomen op de actualiteit van het onderwerp integriteit. Eén van de afspraken die toen gemaakt is, is om de gedragscode te herzien.

•

Jaarlijks voert de gemeenteraad het gesprek over integriteit met de burgemeester. Dit gesprek heeft dit jaar plaatsgevonden op de Avond voor de stad van 16 mei 2024.

•

Op 10 oktober 2024 is het raadsvoorstel tijdens de raadsvergadering teruggenomen omdat er nog teveel onduidelijkheid was rondom de werking van het protocol voor integriteitsschendingen. Het protocol is herzien en wordt nu samen met de gedragscode voor de gemeenteraad opnieuw voor besluitvorming voorgelegd.

Argumenten 1.1

De gedragscode is een middel om een open, transparant en integere organisatiecultuur te realiseren

Wetten en gedragscodes bevorderen het integer handelen van politieke ambtsdragers. De gemeenteraad is ook zelf verantwoordelijk voor het agenderen, bewaken en borgen van integriteit. Het is belangrijk om met elkaar in gesprek te blijven. De gedragscode is daarbij een hulpmiddel. Het rechtskarakter van deze gedragscode is dat van een interne regeling, ter invulling van en in aanvulling op de wettelijke regels. Zij vormt een beoordelingskader en leidraad bij twijfel, vragen en discussies. Het niet naleven van de gedragscode heeft geen rechtsgevolgen, tenzij er sprake is van een aantoonbaar strafbaar feit. Ook ziet de gedragscode op de onderlinge omgangsvormen omdat een respectvolle omgang met burgers en organisaties en tussen politieke ambtsdragers onderling, met oog voor de eigen politieke inhoud en stijl, van groot belang is voor het uitdragen van het integriteitsbeleid. 1.2

De gedragscode is conform de modelgedragscode van de VNG

De VNG hebben in samenspraak met het Rijk een modelgedragscode opgesteld voor specifiek de gemeenteraad. Deze modelgedragscode is als basis gebruikt. 1.3

Met het vaststellen van de gedragscode integriteit gemeenteraad Nieuwegein 2025 heeft de gemeenteraad weer geactualiseerde gedragsnormen voor bestuurlijke integriteit.

De huidige gedragscode is in 2015 vastgesteld en niet meer actueel. Ook omdat per 1 januari 2023 de Wet bevorderen integriteit en functioneren decentraal bestuur in werking is getreden. Om die redenen is een nieuwe gedragscode nodig.

Bladnummer 3/3 Raadsvoorstel 11 maart 2025

2.1

Het protocol bij (vermoedens van) integriteitsschendingen raadsleden

helpt om duidelijkheid te geven in het handelingsperspectief bij twijfel, gesprek, of (voor)onderzoek naar integriteitsschendingen. Het protocol integriteitsschendingen is nieuw en is een richtlijn om te verhelderen hoe te handelen. Het geeft richting welke stappen te ondernemen bij vermoedelijke integriteitsschending of twijfel daarover. Tot wie richt je je, welke verantwoordelijkheid ligt bij welke functionaris of orgaan. 2.2

In het protocol is er naast een rol voor de burgemeester ook een rol voor het de gezamenlijke fractievoorzitters en of een gelegenheidscommissie van raadsleden voor het opdrachtgeverschap om uitdrukking te geven aan het feit dat de raad zelf verantwoordelijk is voor het eigen integer handelen.

Met deze gedragscode (bijlage 1) en het protocol (bijlage 2) worden verantwoordelijkheden van verschillende gremia rond integriteit duidelijker belegd. Hierdoor wordt de burgemeester in staat gesteld om invulling te geven aan de wettelijke taak van ‘hoeder van integriteit’ maar blijft de gemeenteraad zelf verantwoordelijk voor zijn eigen integriteit.

Financiële aspecten Het voorstel heeft geen financiële gevolgen.

Communicatie aspecten Na vaststelling wordt de nieuwe verordening gepubliceerd. De burgemeester zal minimaal één keer per jaar met de raad in gesprek treden over de gedragscode.

Bijlagen 1.

Gedragscode integriteit voor de gemeenteraad van Nieuwegein 2024.

2.

Protocol bij (vermoedens) integriteitsschendingen raadsleden.

Het presidium,

Jan Karens

Tom Verhoeve

griffier

voorzitter presidium