2025-062 Rvs. Gedragscode integriteit burgemeester en wethouders

Gemeenteraad

Onderwerp

Gedragscode integriteit burgemeester en wethouders

Datum

4 maart 2025

Raadsvoorstel

Afdeling CJZ E-mailadr es opst eller m.murray@nieuwegein.nl

2025-062

Portefeuilleh ouder

Marijke van BeukeringHuijbregts

Onderwerp Gedragscode integriteit burgemeester en wethouders

Gevraagd besluit 1. De Gedragscode integriteit burgemeester en wethouders gemeente Nieuwegein 2025 vast te stellen, die de volgende onderwerpen bevat: a.

Belangenverstrengeling en aanbesteding;

b. Minder geschikte nevenfuncties; c.

Zakelijke belangen;

d. Het verstrekken van informatie; e.

Procedures voor het aanmelden van geschenken;

f.

Declaratiegedrag;

g. Buitenlandse reizen; h. Het gebruik van gemeentelijke voorzieningen voor privédoeleinden.

Inleiding De Gemeentewet verplicht de raad om gedragscodes voor onderscheidenlijk hemzelf, de burgemeester en de wethouders vast te stellen. Daarom wordt aan uw raad een geactualiseerde gedragscode integriteit van de wethouders en de burgemeester ter besluitvorming voorgelegd. Goed bestuur is integer bestuur. Daarmee is integriteit niet alleen een verantwoordelijkheid van de individuele politieke ambtsdragers, maar een gezamenlijk belang dat de hele organisatie en het hele bestuur in al zijn geledingen aangaat. De gedragscode richt zich daarom zowel tot de individuele politieke ambtsdragers als tot de bestuursorganen. Integriteit van politieke ambtsdragers verwijst naar de zorgvuldigheid die politieke ambtsdragers moeten betrachten bij het invullen van hun rol in de democratische rechtsstaat. De gedragscode voor de gemeenteraad wordt door het presidium met een apart raadsvoorstel ook aan uw raad ter besluitvorming voorgelegd. Wat eraan voorafging

Bladnummer 2/4 Raadsvoorstel 25 februari 2025

De huidige gedragscode van de burgemeester en wethouders is op 29 januari 2015 (2014-259) door de gemeenteraad vastgesteld. De VNG heeft in 2021 nieuwe gedragscodes voor de gemeenteraad en voor het dagelijks bestuur (burgemeester en wethouders) opgesteld. Deze modellen vormen de leidraad voor de nieuwe gedragscode.

Gewenst effect Bevorderen en borgen van integer dagelijks bestuur op basis van een geactualiseerde gedragscode integriteit voor de burgemeester en de wethouders.

Argumenten 1.1 De gedragscode is een middel om een open, transparant en integere bestuurscultuur (en organisatiecultuur) te realiseren Voor het dagelijks besturen is het nodig dat het college of de burgemeester besluiten neemt over allerlei wettelijke taken die uitgevoerd moeten worden of in overleg gaat met andere overheden, ondernemers en inwoners. In dergelijke gevallen kunnen zich situaties voordoen doen die al dan niet bewust kunnen gaan over integer handelen als bestuurder. Wetten en gedragscodes bevorderen het integer handelen van politieke ambtsdragers. Maar bestuurders zijn ook zelf verantwoordelijk voor het agenderen, bewaken en borgen van integriteit. Integriteit is een grondhouding, waaraan we dagelijks dienen te werken. Dat is niet altijd even makkelijk. De praktijk van alledag is vaak weerbarstig en ingewikkeld, morele keuzes zijn zelden zwart wit. Daarom is het belangrijk om met elkaar het gesprek te blijven voeren. De onderhavige code draagt bij aan het bevorderen van een open bestuurscultuur. 1.2 De gedragscode is conform de modelgedragscode van de VNG De VNG (en het Interprovinciaal Overleg) hebben in samenspraak met het rijk een modelgedragscode opgesteld. De onderwerpen van verboden handelingen zijn conform de door wetgever in de toelichting bij de Gemeentewet aangeduide onderwerpen.

1.3 Hiermee hebben het college en de burgemeester geactualiseerde gedragsnormen over bestuurlijke integriteit voor het dagelijks bestuur De huidige gedragscode dateert uit 2015. De nieuwe gedragscode is mede gebaseerd op het Handboek integriteit voor politieke ambtsdragers van decentrale overheden (hierna: handboek) dat door het ministerie van Binnenlandse Zaken is opgesteld. Dit handboek zal periodiek worden geactualiseerd en bevat onder meer een beschrijving van instrumenten die kunnen worden toegepast om integriteit binnen het dagelijks bestuur te bevorderen en te borgen. 1.4 De Gemeentewet verplicht de gemeenteraad om voor de wethouders en de burgemeester een gedragscode vast te stellen In artikel 41c, tweede lid, van de Gemeentewet is bepaald dat de raad een gedragscode voor wethouders vaststelt. Deze verplichting van de raad past in

Bladnummer 3/4 Raadsvoorstel 25 februari 2025

uw controlerende taak ten opzichte van de wethouders. Het niet-naleven van de gedragscode heeft geen rechtsgevolgen voor de wethouder. Wel kan de raad daaraan eventueel politieke consequenties verbinden (Memorie van Antwoord, Kamerstukken I 2002/03, 28384, 33b, p. 15). In artikel 69, tweede lid, van de Gemeentewet is bepaald dat de raad een gedragscode voor de burgemeester vaststelt. Deze gedragscode moet worden gezien als aanvullend ten aanzien van de bestaande voorschriften in en krachtens de Gemeentewet inzake (inkomsten uit) nevenfuncties (art. 67) alsmede het Rechtspositiebesluit decentrale politieke ambtsdragers waarin wordt bepaald dat de burgemeester zich moet onthouden van gedragingen die de goede uitoefening of het aanzien van het ambt schaden of kunnen schaden (Kamerstukken II 27751, 6, p. 29-30) De onderhavige gedragscode bevat gedragsnormen voor de burgemeester en voor het college van burgemeester en de wethouders (twee in een).

Kanttekeningen N.v.t.

Financiële aspecten N.v.t.

Communicatie aspecten Als de raad de gedragscode heeft vastgesteld zal de gedragscode in het digitale gemeenteblad op overheid.nl gepubliceerd worden om de formele inwerkingtreding daarvan te bewerkstelligen.

Uitvoering Voorafgaand aan benoeming van een bestuurder wordt een integriteitsanalyse oftewel een screening uitgevoerd door een extern bureau. De gedragscode wordt actief besproken tijdens de screening. Er is een overzicht van nevenfuncties beschikbaar op de gemeentelijke website. De volgende registers worden, na vaststelling van de gedragscode, bijgehouden op de website van de gemeente Nieuwegein: •

Declaraties van bestuurders: binnen drie maanden nadat deze zijn ingediend.

•

Geschenken die bestuurders hebben ontvangen boven 50 euro: binnen een maand nadat deze zijn ontvangen, met een toelichting waarom het geschenk is aanvaard en wat de bestemming van het geschenk is.

•

Een overzicht van buitenlandse dienstreizen, met een motivatie van het belang en verantwoording van de kosten voor gemeente en derden.

Bladnummer 4/4 Raadsvoorstel 25 februari 2025

Bijlagen 1.

Gedragscode college van burgemeester en wethouders gemeente Nieuwegein 2025;

2.

Raadsbesluit;

3.

Modelgedragscode VNG; https://vng.nl/sites/default/files/202104/modelgedragscode_integriteit_voor_dagelijks_bestuurders.pdf

4.

Handboek integriteit voor politieke ambtsdragers van decentrale overheden (mei 2023);

5.

Gedragscode integriteit politieke ambtsdragers Nieuwegein (2014259).

burgemeester en wethouders,

Ellie Liebregts

Marijke van Beukering-Huijbregts

secretaris

burgemeester