2025-007 Rvs. Zienswijze kaderbrief 2026 GGDrU

2025-007 Gemeenteraad

Onderwerp Zienswijze kaderbrief 2026 GGDrU Datum

Raadsvoorstel

13 februari 2025

Afdeling E-mailadres opsteller a.broekman@nieuwegein.nl Portefeuillehouder

Marieke Schouten

Onderwerp Zienswijze kaderbrief 2026 GGDrU.

Gevraagd besluit 1. Een zienswijze in te dienen bij de GGD regio Utrecht met als strekking dat: a) De raad instemt met vaststelling van de kaderbrief 2026; b) de raad tijdig geïnformeerd wil worden over de voortgang en financiële ontwikkelingen op het gebied van maatwerk; c)

in de begroting 2026 en verder van de GGDrU rekening gehouden wordt met de financiële situatie van de gemeente Nieuwegein.

Inleiding De GGD regio Utrecht (GGDrU) is de gezondheidsdienst van de deelnemende gemeenten en ondersteunt het lokale gezondheidsbeleid. Daartoe verwerft de GGDrU inzicht, beschermt, bewaakt en bevordert de gezondheid van de bevolking. De GGDrU legt in deze kaderbrief de financiële en beleidsmatige uitgangspunten voor het jaar 2026 vast. De kaderbrief wordt aan de gemeenteraad aangeboden om de raad in de gelegenheid te stellen een zienswijze naar voren te brengen. Zo kan deze meegewogen worden bij de vaststelling van de kaderbrief 2026 en het opstellen van de ontwerpbegroting 2026 van de GGDrU. De GGDrU is zich bewust van de financiële positie van gemeenten en het feit dat gemeenten keuzes moeten maken in de uitvoering van taken. Bij het opstellen van de kaderbrief 2026 is soberheid en doelmatigheid een belangrijk uitgangspunt geweest. Wat eraan voorafging Het bestuur van de GGDrU heeft in het najaar van 2023 besloten het gesprek aan te gaan met gemeenten over de verwachte financiële ontwikkelingen voor 2026 en verder. Om zoveel mogelijk recht te doen aan de verschillende

Bladnummer 2/4 Raadsvoorstel 13 februari 2025

geluiden van de 26 bestuurders is een zorgvuldig traject doorlopen waarin concrete mogelijkheden zijn besproken om een bestuurlijke keuze te kunnen maken over de inhoudelijke en financiële richting voor GGDrU vanaf 2026 en verder. Een collectieve bezuiniging bij GGDrU is het wenselijke scenario voor de ene gemeente en het onwenselijke scenario voor de ander. Dit komt door de ongelijke afname van dienstverlening van GGDrU en doordat de bezuinigingsopgave per gemeente verschilt. Als uitkomst van de bestuurlijke gesprekken is er door het Algemeen Bestuur (AB) besloten te kiezen voor een inhoudelijke doorontwikkeling met een financiële taakstelling om concrete invulling te kunnen geven aan een toekomstbestendig GGD, binnen de financiële mogelijkheden en waarbij de impact van de bezuinigingen op de meest kwetsbare groepen in de regio zoveel mogelijk wordt voorkomen. Daarnaast wordt met de kaderbrief 2026 beoogd dat de doorontwikkeling van GGDrU tot effectievere preventieve maatregelen leidt, waardoor het op andere plekken in de keten of levensloop besparingen oplevert binnen het gemeentelijk domein. De GGDrU voert voor gemeenten diverse taken uit, zowel wettelijk als nietwettelijk: 

A-taken: Dit zijn verplichte wettelijke taken, waarbij de uitvoering verplicht belegd dient te worden bij een GGD;



B-taken: Dit zijn ook wettelijke taken, maar gemeenten kunnen zelf kiezen of ze deze door de GGD laten uitvoeren;



C-taken: Dit zijn niet-wettelijke taken die gemeenten op maat kunnen laten uitvoeren door de GGDrU middels maatwerkfinanciering, afhankelijk van hun behoeften en budget.

Omdat in de regio Utrecht de afname van C-taken varieert, bieden deze de meeste ruimte voor eventuele bezuinigingen. Gemeenten kunnen hierop besparen als dat nodig is, afhankelijk van hun financiële situatie.

Gewenst effect De raad in de gelegenheid stellen invloed uit te oefenen op de financiële en beleidsmatige uitgangspunten van de GGDrU.

Argumenten 1a1. De financiële uitgangspunten 2026 zijn akkoord De financiële uitgangspunten voor 2026 zijn gericht op technische aanpassingen, indexering en cao-ontwikkelingen en doorrekening op basis van huidige aantallen en prijzen. Daarom adviseert het college aan de raad om hiermee akkoord te gaan.

Bladnummer 3/4 Raadsvoorstel 13 februari 2025

1b1. De financiële effecten zijn nog niet uitgewerkt De kaderbrief 2026 geeft een beeld van de te verwachten trends en ontwikkelingen die relevant zijn voor publieke gezondheid voor het begrotingsjaar 2026 en bevat hoofdzakelijk een aantal externe en inhoudelijke ontwikkelingen die op dit moment kunnen worden voorzien. De financiële impact voor de gemeente Nieuwegein is nog niet geheel inzichtelijk. Het is wenselijk om de effecten tijdig in beeld te hebben ter voorbereiding op de gemeentebegroting 2026. 1c1. Door tijdige betrokkenheid kan de gemeenteraad een goede afweging maken bij besluiten. Door in gesprek te blijven met gemeenten kan de GGDrU rekening houden met de financiële situatie van gemeenten door te (blijven) zoeken naar mogelijkheden om stijgende kosten op te vangen, en zo gemeenten hier beter bij te ondersteunen.

Kanttekeningen 1a1. Door ontwikkelingen is het onzeker of de GGDrU de financiële doelstellingen gaat behalen. Het Algemeen Bestuur heeft eind 2024 besloten voor een inhoudelijke doorontwikkeling met een financiële taakstelling van € 300.000. De GGDrU vaart naar eigen zeggen al jaren scherp aan de wind en heeft tot op heden financiële knelpunten zoveel mogelijk binnen eigen begroting opgelost. Hier bovenop komen de aangekondigde bezuinigingen vanuit het rijk, waarvoor gemeenten geen extra financiële bijdrage gaan leveren om deze tekorten aan te vullen. 1b1. De impact op de dienstverlening van GGDrU en het collectief van gemeenten is afhankelijk van de keuze die individuele gemeenten maken. De omvang van de intensivering basistaken en maatwerk in de begroting 2026 is gebaseerd op een inschatting. De precieze impact op de dienstverlening van GGDrU en het collectief van gemeenten is afhankelijk van de keuze die individuele gemeenten hierin gaan maken. De financiële impact van de voorgenomen opzeggingen door de 26 gemeenten wordt pas inzichtelijk na het collectieve weegmoment in januari 2025. De werkelijke afname van intensiverings- en maatwerktaken voor 2026 kan afwijken van de bedragen, zoals nu wordt voorzien.

Financiële aspecten De ingeboekte taakstelling van € 300.000 leidt voor de gemeente Nieuwegein tot een bezuiniging van € 14.000. De gemeentelijke bijdrage stijgt in 2026 ten opzichte van 2025 met € 143.000 van € 3.215.000 naar € 3.358.000 (inclusief Maatwerk). De stijging is gevolg van toegepaste technische uitgangspunten loon- en prijsindexatie en volumemutaties, maar exclusief nog niet financieel vertaalde beleidsmatige ontwikkelingen.

Bladnummer 4/4 Raadsvoorstel 13 februari 2025

In de jaarschijf 2026 van de gemeentebegroting 2026 is een bedrag begroot van totaal € 3.362.000, op basis van de huidige prijzen en afname Maatwerk. Het daadwerkelijke effect van de uitgewerkte GGDrU-begroting 2026 én de keuzes ten aanzien van de dienstverlening, zal naar verwachting in de Kadernota 2026 of uiterlijk bij de uitwerking van de gemeentebegroting 2026 verwerkt worden.

Communicatie aspecten De GGDrU wordt geïnformeerd door middel van bijgaande brief.

Uitvoering Op 13 februari 2025 behandelt de raad van de gemeente Nieuwegein de kaderbrief 2026 van de GGDrU. Na behandeling in de raadsvergadering ontvangt de GGDrU de zienswijze. Alle zienswijzen worden door de GGDrU betrokken bij het opstellen van de (ontwerp)begroting van 2026.

Bijlagen 1.

Brief aan de raden kaderbrief 2026 GGDrU

2.

Kaderbrief 2026 GGDrU

3.

Zienswijze kaderbrief 2026 GGDrU - Gemeente Nieuwegein

4.

Raadsbesluit zienswijze kaderbrief 2026 GGDrU

burgemeester en wethouders,

Ellie Liebregts

Marijke van Beukering-Huijbregts

secretaris

burgemeester