2024-219 Rvs. Duurzaamheids-, Starters-, Blijvers- en Verzilverlening

Gemeenteraad

Onderwerp

Duurzaamheids-, Starters-, Blijvers- en Verzilverlening

Datum

Raadsvoorstel

2024-219

9 juli 2024

Afdeling Ruimtelijk Domein E-mailadr es opst eller c.hofstede@nieuwegein.nl

b.wesseling@nieuwegein.nl Portefeuilleh ouder

Marieke Schouten

Onderwerp Duurzaamheids-, Starters-, Blijvers- en Verzilverlening

Gevraagd besluit 1. Met terugwerkende kracht vanaf 1 januari 2024 het aanbieden van duurzaamheidsleningen, startersleningen, blijversleningen en verzilverleningen zoals vastgelegd in de Verordening Starterslening Nieuwegein 2019, de Verordening Duurzaamheidslening Nieuwegein 2019, de Verordening Blijverslening Nieuwegein 2016 en de Verordening Verzilverlening Nieuwegein 2019 te continueren tot en met 31 oktober 2027. 2. Hiervoor € 3.5 mln aan SVN beschikbaar te stellen voor het aanbieden van bovenstaande leningen. 3. De extra benodigde middelen ad € 10.000 per jaar aan rente en beheerskosten te dekken uit de reserve startersleningen.

Inleiding Gemeente Nieuwegein heeft de ambitie uitgesproken om in 2040 energieneutraal te zijn. Daarnaast heeft Nieuwegein voor wonen de ambitie om een gezonde en evenwichtige woningmarkt te faciliteren, waarbij zoveel mogelijk Nieuwegeiners een passende woning kunnen bewonen. Om deze ambities kracht bij te zetten, heeft de raad in 2019 (2019-192) een aantal bestaande leningproducten verlengd en nieuwe leningen beschikbaar gesteld. De Duurzaamheidslening, Starterslening, Blijverslening en Verzilverlening zijn vervolgens met behulp van het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederland (SVn) aangeboden bij de inwoners. De afgelopen 4,5 jaar zijn de SVn leningen een groot succes gebleken, want door de grote vraag is vrijwel het volledige budget gebruikt. Met € 5,4 mln

Bladnummer 2/4 Raadsvoorstel 2 juli 2024

aan leningen in de periode 2019-2022 en € 2,2 mln in 2023, hebben Nieuwegeiners hun huis onder financieel aantrekkelijke voorwaarden kunnen verduurzamen, toekomstbestendig gemaakt of een huis kunnen kopen. Om deze financieringsvorm te kunnen blijven aanbieden is een verlenging van de verordeningen noodzakelijk, alsook een verhoging van het beschikbare budget voor de uitgaande leningen.

Wat er aan vooraf ging Starters-, en Verzilverleningen worden al langer aangeboden. In 2019 heeft uw raad (2019-192) het verstrekken van deze leningen verlengd en ook de Duurzaamheids- en Verzilverlening beschikbaar gesteld.

Gewenst effect Het kunnen blijven aanbieden van financiële producten ten behoeve van energiebesparing, toepassing van energiemaatregelen, verbetering van woonomstandigheden, vergroten van kansen van Nieuwegeinse starters op de Nieuwegeinse koopwoningmarkt en het mogelijk maken van langer zelfstandig wonen voor ouderen en mensen met een beperking.

Argumenten 1.1. De SVn leningen sluiten goed aan op de behoefte van Nieuwegeinse inwoners Het budget dat de raad in 2019 beschikbaar heeft gesteld is al bijna volledig gebruikt. Dit laat niet alleen zien dat het beschikbaar stellen van de SVn leningen een groot succes is geworden, maar ook dat het aansluit op de vraag vanuit de Nieuwegeinse samenleving. Afgelopen jaren zijn er meer dan 400 huishoudens verduurzaamd, 100 starters geholpen met het verkrijgen van een woning en 30 asbesthoudende daken vervangen en geïsoleerd. 1.2. De SVn leningen spelen een belangrijke rol in het mogelijk maken van de gemeentelijke doelstellingen Onder andere op het gebied van verduurzaming zijn de doelstellingen onveranderd en komen alleen maar dichterbij. Hoewel vele huishoudens afgelopen jaren hebben bijgedragen aan energiebesparing en energieopwekking in Nieuwegein, zijn we er nog lang niet. Door de huidige financiële producten aan te blijven bieden, wordt er een belangrijk signaal afgegeven; komende jaren blijft gemeente Nieuwegein inwoners ondersteunen bij de verduurzaming van hun huis. 1.3.

Een deel van de SVn leningen hebben een versterkende werking in combinatie met andere financiële producten, zoals subsidies Financiële producten zoals de Duurzaamheidslening of de Verzilverlening zijn op zichzelf een sterke stimulans gebleken voor inwoners van Nieuwegein om over te gaan tot verduurzaming of het toekomstbestendig maken van hun woning. Deze producten kunnen goed worden

Bladnummer 3/4 Raadsvoorstel 2 juli 2024

gecombineerd met zowel Rijks als lokale subsidies, waardoor de drempels om in actie te komen verder worden verlaagd. 2.1. Het beschikbaar te stellen bedrag is een stuk kostefficiënter dan het lijkt Er wordt weliswaar 3.5 miljoen euro beschikbaar gesteld voor het aangaan van leningen, maar deze middelen vloeien ook weer geleidelijk terug. Het risico op niet terugbetalen van de leningen is beperkt. Er vindt een krediettoets plaats, zodat alleen verantwoorde leningen worden verstrekt. Specifiek voor de Starterslening geldt dat de NHG garant staat in het geval een woning met verlies wordt verkocht. De maximale jaarlijkse kosten van €10.000, die gedekt kunnen worden uit de reserve startersleningen zorgen dus voor 3.5 miljoen aan verduurzaming en ondersteuning van starters. 2.2. Gezien de vraag naar SVn leningen in Nieuwegein sinds 2019, is een aanvulling van 3.5 mln realistisch Voor de periode 2019-2022 zijn er voor €5.4 mln. aan leningen verstrekt. Vanwege de populariteit van o.a. de Duurzaamheidslening en de Starterslening zijn er in 2023 voor €2.2 mln. aan leningen verstrekt. De verwachting is dat er voor de periode 2023-2026 ongeveer €8 mln. aan leningen verstrekt kunnen worden. Voor de resterende periode van 2024-2027 is een aanvulling van €5.7 mln. nodig, waarvan €2.2 mln. kan worden gefinancierd vanuit de aflossingen. Een aanvullende storting van €3.5 mln.

kan het resterende gat opvullen. De verwachting is dat deze geleidelijk in de aankomende drie jaar zal worden verstrekt in de vorm van leningen. 3.1. We kunnen de verhoging goed opvangen binnen de huidige begroting Basis is dat we rente ontvangen (1,6%) rentekosten hebben (want we hebben het geld geleend) en beheerkosten moeten betalen. Per saldo kost dat € 10.000 meer per jaar en dat dekken we uit de daarvoor bestemde reserve. In de reserve startersleningen zit momenteel €126.000 die bedoeld is om dit soort kosten op te vangen.

Kanttekeningen 1.1. Onze inwoners hebben al toegang tot de Energiebespaarlening van het Nationaal Warmtefonds Een inwoner kan voor het nemen van energiemaatregelen al gebruik maken van de Energiebespaarlening. Voor inwoners met een verzamelinkomen tót € 60.000,- is een dergelijke lening verkrijgbaar voor een rentepercentage van 0.0%. Dat is een stuk voordeliger dan de gemeentelijke Duurzaamheidslening, die een rentepercentage van 1.6% heeft. Inwoners met een verzamelinkomen bóven de € 60.000,- krijgen bij de Energiebespaarlening echter te maken met een rentepercentage van minimaal 3.75%. Deze laatste groep is groter en doorgaans ook meer genegen tot het nemen van maatregelen. Als zij alleen toegang hebben tot een rentepercentage van 3.75% zal dat waarschijnlijk negatieve gevolgen hebben op het aantal Nieuwegeinse inwoners dat wil of kan verduurzamen.

Bladnummer 4/4 Raadsvoorstel 2 juli 2024

Financiële aspecten Zie argument 2.1 en 3.1: Omdat de hoogte van de leningen bij de SVn bank stijgen, zullen zowel de inkomsten uit rente als de beheerkosten stijgen. De inkomsten uit rente van de uitstaande leningen worden verrekend met de doorbelastingen (interne rente) die de gemeente op hetzelfde bedrag in rekening brengt (volgens de door de gemeente werkelijk betaalde gemiddelde rente op de langlopende lening). De verwachting is dat de kosten beperkt blijven en worden conform de vastgestelde systematiek verrekend met de reserve Startersleningen. De hoogte van de reserve is op dit moment €126.000. Basis is dat we rente ontvangen (1,6%) rentekosten hebben (want we hebben het geld geleend) en beheerkosten moeten betalen. Per saldo kost dat € 10.000 meer per jaar en dat dekken we uit de daarvoor bestemde reserve. De daadwerkelijke afwijkingen monitoren we gedurende het jaar en indien nodig wordt dit bijgesteld in de 2e technische wijziging.

Communicatie aspecten Met name het verschil tussen de Duurzaamheidslening en de Energiebespaarlening van het Warmtefonds behoeft nog extra aandacht. De gemeente start een informatieve communicatiecampagne waarbij vanzelfsprekend de reguliere kanalen van de gemeente worden benut, zoals de gemeentelijke pagina in Het Kontakt, Facebook en Twitter. Daarnaast maken we gebruik van het online energieloket ‘jouwhuisslimmer.nl’.

Uitvoering De uitvoering van de SVn leningen is inmiddels goed ingepast in het gemeentelijke werkproces. In zowel het (digitale) Duurzaamheidsloket als het Omgevingsloket weten collega's onze inwoners goed te informeren over de verschillende financiële producten. We verwachten dat het aantal aanvragen van met name de Starters en Duurzaamheidsleningen ongeveer hetzelfde blijft. De behandeling van aanvragen is daarmee nog steeds haalbaar.

Bijlagen 1. Raadsbesluit Duurzaamheids-, Starters-, Blijvers- en Verzilverlening burgemeester en wethouders,

Ellie Liebregts

Marijke van Beukering-Huijbregts

secretaris

burgemeester