2024-160 Rvs. Jaarrekening 2023 gemeente Nieuwegein

Gemeenteraad

Onderwerp Jaarrekening 2023 gemeente Nieuwegein Datum

28 mei 2024

Raadsvoorstel

Afdeling E-mailadres opsteller j.muilerman@nieuwegein.nl

2024-160

Portefeuillehouder

Ellie Eggengoor

Onderwerp Jaarrekening 2023 gemeente Nieuwegein

Gevraagd besluit 1. De jaarstukken 2023 vast te stellen, met een resultaat voor bestemming van € 6.130.000; 2. Een reserve Transitie warmte en energie in te stellen; 3. Op het resultaat voor bestemming de volgende resultaatbestemmingen vast te stellen: a.

Een bedrag van € 3.432.000 ten laste te brengen van de reserve Grondbedrijf;

b.

Een bedrag van € 219.000 ten gunste te brengen van de reserve WABO;

c.

Een bedrag van € 72.000 ten laste te brengen van de reserve Betaald parkeren;

d.

Een bedrag van € 755.000 ten gunste van de reserve Nota kapitaalgoederen te brengen;

e.

Een bedrag van € 3.267.000 ten gunste van de reserve Opvang vluchtelingen te brengen

f.

Een bedrag van € 649.000 ten gunste te brengen van de reserve Opvang verhoogde instroom statushouders;

g.

Een bedrag van € 10.000 ten gunste te brengen van de reserve Cultuurvisie;

h. Een bedrag van € 352.000 ten gunste te brengen van de reserve Scholen en maatschappelijk vastgoed; i.

Een bedrag van € 50.000 ten gunste te brengen van de reserve

j.

Een bedrag van € 7.000 ten laste te brengen van de reserve

Uitvoering woonwijs; Startersleningen; k.

Een bedrag van € 671.000 ten gunste te brengen van de reserve Transitie warmte en energie;

4. Voor de niet uitgevoerde activiteiten in 2023 de volgende bedragen over te hevelen naar 2024: a.

Een bedrag van € 1.235.000 voor middelen beschikbaar voor deze raadsperiode;

Bladnummer 2/7 Raadsvoorstel 28 mei 2024

b.

Een bedrag van € 1.278.000 voor bestemde middelen;

c.

Een bedrag van € 99.000 voor laat ontvangen middelen;

d.

Een bedrag van € 349.000 voor niet bestede middelen;

5. Van het saldo na resultaatbestemming en budgetoverheveling ad € 707.000 een bedrag van € 353.500 toe te voegen aan de algemene reserve en € 353.500 toe te voegen aan de reserve Merwedelijn en ontwikkeling A12-zone. 6. De eerder beschikbaar gestelde kredieten voor Betere buurten, hemelwaterafvoer en Anders werken opnieuw vast te stellen.

Inleiding Met de jaarstukken 2023 legt het college van Burgemeester en Wethouders aan de gemeenteraad verantwoording af over het gevoerde beleid en beheer in 2023. De jaarstukken bestaan uit de volgende onderdelen: 1. Algemeen; 2. Jaarverslag 2023; 3. Jaarrekening 2023 en 4. Overige gegevens. In de begroting 2023 werd een positief jaarresultaat verwacht van € 706.000. Na alle ontwikkelingen gedurende het jaar is het werkelijke saldo € 6.130.000 positief. Hiervan wordt voorgesteld € 5.423.000 te bestemmen en het restant toe te voegen aan de algemene reserve en de reserve Merwedelijn en ontwikkelingen A12-zone. Eerste jaar van de rechtmatigheidsverantwoording Zoals bekend zijn de verantwoordelijkheden rondom de rechtmatigheidsverantwoording met ingang van het jaar 2023 gewijzigd. Dit jaar wordt de rechtmatigheidsverantwoording voor het eerst afgegeven door het college. De formele verklaring vindt u in hoofdstuk 3.5 van de jaarrekening, de nadere toelichting vindt u in de paragraaf Bedrijfsvoering. Zoals in de jaarrekening aangegeven constateren we dat, door gewijzigde BBV regels, de toetsing van het onderdeel begrotingsrechtmatigheid strenger is dan voorheen. Op grond van onze analyse en toepassing van bovenstaande regels constateren wij dat de door de raad vastgestelde grens van 1% rechtmatigheidsfouten is overschreden.

De wijziging van de BBV-regels eind vorig jaar gingen gepaard met het advies om afspraken met uw raad te maken over hoe om te gaan met over- en onderschrijdingen van beschikbaar gestelde budgetten en kredieten. Een voorstel daartoe is inmiddels in voorbereiding. Gelet op het feit dat het aantal en de aard van de over- en onderschrijdingen nauwelijks afwijkt van die in eerdere jaren, maar dat dit op grond van de nieuwe regels wel tot een ander oordeel leidt, willen wij met u kijken naar afspraken over de vraag wat in de volgende rechtmatigheidscontrole door u als ‘acceptabel’ wordt geacht en daarmee dan niet meetelt in het rechtmatigheidsoordeel. Dit leggen we aan u voor in een aangepaste financiële beheersverordening in september.

Bladnummer 3/7 Raadsvoorstel 28 mei 2024

Wat er aan vooraf ging De jaarrekening is het slot van de P&C cyclus van het boekjaar 2023. Gestart met de kadernota, vervolgens de begroting 2023, 1e technische wijziging, de bestuursrapportage en 2e technische begrotingswijziging.

Gewenst effect Verantwoording afleggen door het college van B&W aan de gemeenteraad over het gevoerde beleid en financieel beheer in 2023.

Argumenten 1.1 Op grond van artikel 198 van de Gemeentewet dient de gemeenteraad de jaarstukken van de gemeente vast te stellen. 2.1 Hiermee kunnen we de ontvangen middelen voor de energie- en warmtetransitie ook in de komende jaren inzetten. Voorgesteld wordt voor dit bedrag een bestemmingsreserve te vormen, zodat we de ontvangen middelen in de komende jaren kunnen inzetten voor de kosten van de energie- en warmtetransitie. 3.1a Conform afspraak met de raad worden winsten en verliezen binnen het grondbedrijf verrekend met de reserve grondbedrijf. Aan de reserve grondbedrijf worden voor twee onderdelen onttrekkingen gedaan: a. het verschil tussen het begrote jaarresultaat (verwerkt in de 2e technische begrotingswijziging) en het werkelijke jaarresultaat grondbedrijf 2023. b. de bijdrage vanuit de grondexploitaties aan de gemeentelijke organisatie vanwege plankosten en toezicht bij de uitvoering. 3.1.b Hiermee vangen we schommelingen in de baten en lasten binnen de WABO-leges (omgevingsvergunningen) op. De storting betreft de hogere legesinkomsten in 2023, waar lasten in latere jaren tegenover staan. 3.1.c Hiermee vangen we het tekort op de parkeerexploitatie op. De onttrekking betreft het aanvullende tekort op de parkeerexploitatie in 2023.

3.1.d De vrijval van de voorzieningen onderhoud wegen vanwege de nieuwe beheerplannen wordt toegevoegd aan de reserve Nota kapitaalgoederen. Als gevolg van de nieuwe beheerplannen is de voorziening voor onderhoud wegen niet langer noodzakelijk. Voorgesteld wordt het resterende saldo te storten in de reserve Nota kapitaalgoederen. In 2024 zal deze reserve worden samengevoegd met de reserve Betere buurten. 3.1.e Hiermee vangen we de kosten op voor de opvang van vluchtelingen voor de komende jaren. Doordat de vergoeding van het Rijk voor de opvang van Oekraïners in 2023 hoger was dan de lasten is een voordelig saldo ontstaan op dit onderdeel.

Bladnummer 4/7 Raadsvoorstel 28 mei 2024

Voorgesteld wordt dit bedrag toe te voegen aan de reserve voor dekking van kosten van opvang vluchtelingen in de gemeente in de komende jaren. 3.1.f Hiermee blijven de middelen beschikbaar in de bestemmingsreserve Opvang verhoogde instroom statushouders. De kosten waren in 2023 lager dan de beschikbare middelen. Voorgesteld wordt om de resterende middelen die zijn ontvangen en bestemd voor de verhoogde instroom statushouders toe te voegen aan de hiervoor bestemde reserve. 3.1.g De begrote onttrekking aan de reserve Cultuurvisie bleek niet volledig noodzakelijk. De reserve Cultuurvisie is ingezet ter dekking van de ontwikkelingskosten voor de website “Zie meer in Nieuwegein”. Deze kosten zijn lager dan initieel begroot, zodoende wordt voorgesteld het restant terug te storten in de reserve Cultuurvisie. 3.1.h De begrote onttrekking aan de reserve Scholen en maatschappelijk vastgoed bleek niet noodzakelijk. In de begroting is de reserve Scholen en maatschappelijk vastgoed ingezet ter dekking van de huisvestingskosten van de eerste fase Vitale scholen. Doordat de bouw vertraging heeft opgelopen is de bijbehorende onttrekking aan de reserve niet noodzakelijk, zodoende wordt voorgesteld om dit bedrag terug te storten.

3.1.i de begrote onttrekking aan de reserve Uitvoering Woonwijs bleek niet noodzakelijk De storting ontstaat enerzijds doordat de activiteiten niet volledig in 2023 zijn uitgevoerd. Daarnaast konden de wel gerealiseerde uitgaven worden gedekt door inkomsten vanuit het Rijk. De verwerkte onttrekking is daarmee niet noodzakelijk. 3.1.j Met deze reserve worden verschillen tussen baten en lasten met betrekking tot de startersleningen opgevangen. De werkelijke beheerlasten waren hoger dan initieel begroot, hierdoor is een licht negatief saldo ontstaan met betrekking tot de startersleningen. Voorgesteld wordt dit saldo te dekken met de middelen uit de hiervoor bestemde reserve. 3.1.k Hiermee kunnen middelen bestemd voor de energietransitie gedurende de looptijd van het omgevingsprogramma worden benut. Uitgaven voor de energietransitie nemen in de aankomende jaren toe. Hiervoor zijn reeds middelen vanuit het Rijk ontvangen. Middels de bestemmingsreserve Transitie warmte en energie kunnen de beschikbare middelen gedurende de looptijd van het omgevingsprogramma worden ingezet om deze kosten te dekken. 4.1 In de jaarstukken wordt een aantal budgetoverhevelingen voorgesteld, deze dienen door de gemeenteraad te worden besloten.

Bladnummer 5/7 Raadsvoorstel 28 mei 2024 (Bedragen in € 1.000) Onderdeel

Bedrag

Totaal overheveling jaarrekening 2023 Middelen beschikbaar voor raadsperiode

1.235

Bestemde middelen

1.278

Laat ontvangen middelen

99

Niet bestede middelen Totaal overhevelingen jaarrekening

349 2.961

Overhevelen maakt het mogelijk deze budgetten in 2024 alsnog te benutten. Voor een toelichting wordt verwezen naar de financiële inleiding in de jaarrekening (paragraaf 1.3.3). 5.1 De raad besluit over de bestemming van het resultaat van de jaarrekening. Naar aanleiding van het voorstel bij de jaarrekening 2022 is bij de begroting 2024 de reserve ‘Bijdrage Merwedelijn en ontwikkelingen A12-zone’ ingesteld. De reserve heeft als doel om toekomstige uitgaven voor deze onderdelen op te kunnen vangen. Voorgesteld wordt om deze ook dit jaar te voeden met 50% van het voordelige saldo na bestemming van de jaarrekening 2023. Het overige deel van het voordelige saldo wordt toegevoegd aan de algemene reserve. 6.1 De Raad is bevoegd kredieten te verlengen voor (vervangings)investeringen. Bij een aantal kredieten is het noodzakelijk dat daarop ook in 2024 nog uitgaven gedaan kunnen worden. Omdat deze daardoor langer gebruikt worden dan twee jaar is het noodzakelijk dat er een besluit wordt genomen over het opnieuw vaststellen van de hiervoor benodigde kredieten in 2024.

Het gaat hierbij om de volgende kredieten: Voorstel verlengen kredieten BB Schansen Zuid (2019) BB Schansen Zuid Speelvoorzieningen (2021) BB Schansen Zuid Riool 50 jaar (2021) BB Schansen Zuid Groen (2021) BB Schansen Zuid Wegen (2021) BB Schansen Zuid klimaatmaatregelen (2021) Investeringen hemelwaterafvoer (2022) @nders werken De investeringen in Betere buurten (BB) zijn aangevraagd voor meerdere jaren tot en met 2023. Bij de begroting was nog niet de verlenging naar 2024 opgenomen. De investeringen in @nders werken (onder meer de herinrichting van 5e en 6e verdieping van het stadshuis) is, anders dan verwacht bij de begroting 2024, nog niet afgerond in 2023.

Kanttekeningen 1.1 Bij het versturen van de jaarstukken is er nog geen controleverklaring van de accountant aanwezig.

Bladnummer 6/7 Raadsvoorstel 28 mei 2024

De accountant is in de afrondende fase van de controle. Gezien de huidige stand van zaken gaan we er van uit dat er een goedkeurende verklaring wordt afgegeven. 1.2 In tegenstelling tot de begroting 2023 zijn de structurele lasten hoger dan de structurele baten. Dit betekent dat een deel van de structurele lasten worden gedekt met incidentele baten. De belangrijkste reden hiervoor is de toename van incidenteel geld van het Rijk, waar soms ook structurele lasten tegenover staan. Daarnaast betreft het de besteding van incidentele middelen die in 2022 zijn overgeheveld naar 2023 voor de opvang van hogere indexeringen. Voor meer informatie verwijzen we u naar paragraaf 2.2.4 Weerstandsvermogen en naar paragraaf 3.4.3 Incidentele baten en lasten.

Financiële aspecten Bedragen x € 1.000

A

B

Begroting 2023

C

D

Gewijzigd OntRekening e wikkeling 2023 begroting na 2e TW

E Voorgestelde besluitvorming

F Saldo na besluitvorming

( B + C) Saldo programma's Budgetoverhevelingen Reservemutaties Saldo totaal

(D + E)

-1.233

-706

8.659

7.953

-

7.953

-

-

-

-

-2.961

-2.961

1.939

-1.823

-

-1.823

-2.462

-4.285

706

-2.529

8.659

6.130

-5.423

707

Het vertrekpunt voor het boekjaar 2023 is de programmabegroting 2023–2026 met een positief saldo van € 706.000 (kolom A). Gedurende het jaar is het verwachte positieve saldo kleiner geworden en bijgesteld tot een verwacht negatief resultaat van € 2.529.000 na de tweede technische begrotingswijziging (kolom B). Na deze begrotingswijziging heeft het jaarresultaat zich positief ontwikkeld met ruim € 8,6 miljoen (kolom C). Dit wordt voor een groot deel veroorzaakt door een positieve ontwikkeling van de algemene uitkering in de decembercirculaire. Zoals uit onderstaande tabel blijkt (kolom D) sluit de gemeente het jaar af met een positief saldo van € 6.130.000 op de staat van baten en lasten. Wij stellen voor per saldo een bedrag van € 2.462.000 te storten in de reserves en een bedrag van € 2.961.000 aan budgetten over te hevelen naar 2024. Van het resterende bedrag van € 707.000 wordt voorgesteld om de helft toe te voegen aan de algemene reserve en de helft aan de reserve Merwedelijn en ontwikkeling A12-zone.

Communicatie aspecten De jaarrekening 2023 wordt gelijktijdig met de kadernota 2025 en de jaarstukken grondbedrijf 2023 door ons vastgesteld en aan u aangeboden. Op het moment van aanbieden aan de raad wordt ook een persbericht

Bladnummer 7/7 Raadsvoorstel 28 mei 2024

uitgegeven. Daarnaast is ook een online versie van de jaarrekening beschikbaar.

Uitvoering Na vaststelling van de jaarstukken 2023 door de gemeenteraad dienen de jaarstukken voor 15 juli 2024 te worden aangeboden aan de provincie Utrecht.

Bijlagen 1. Jaarstukken 2023 2. Raadsbesluit burgemeester en wethouders,

Ellie Liebregts

Marijke van Beukering-Huijbregts

secretaris

burgemeester