2024-140 Rvs. Wijziging Gemeenschappelijke Regeling WIL 2024

Gemeenteraad

Onderwerp Datum

Wijziging Gemeenschappelijke Regeling WIL 2024

14 mei 2024

Raadsvoorstel

Afdeling

2024-140

E-mailadr es opst eller d.steba@nieuwegein.nl

Maatschappelijke ontwikkeling

Portefeuilleh ouder

Ellie Eggengoor

Onderwerp Wijziging Gemeenschappelijke Regeling WIL 2024 Gevraagd besluit 1. De Gemeenschappelijke regeling Werk en Inkomen Lekstroom te wijzigen op de volgende punten: 1.1 Wijzigingen die géén afweging vergen, maar wel in de GR WIL verwerkt moeten worden: a. Zienswijzeprocedure op de begroting; 1.2 Wijzigingen die een afweging vergen en in de GR verwerkt moeten worden: a.

Actieve informatieplicht;

b.

Burgerparticipatie;

c.

uitbreiding zienswijzeprocedure;

d.

Uittreding;

e.

Het introduceren van een evaluatiebepaling.

1.3. Technische aanpassingen. a.

aanhef

b.

dagelijks bestuur verstuurt de kaderbrief

c.

digitale versturing aangepaste regeling

2. Aan het college en de burgemeester eveneens toestemming te verlenen om de voorgestelde wijzigingen in beslispunt 1 door te voeren. 3. Hiervoor het Wijzigingsbesluit Gemeenschappelijke regeling Werk en Inkomen Lekstroom (vierde wijziging) vast te stellen. Inleiding Werk en Inkomen Lekstroom (WIL) is een zogenaamde ‘gemengde’ regeling: zij is in 2013 ingesteld door zowel de raden, de colleges als de burgemeesters. Op 1 juli 2022 is de gewijzigde Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) in werking getreden. Deze wijziging heeft als voornaamste doel de democratische legitimatie van gemeenschappelijke regelingen te versterken. Dit geschiedt via een versterking van de kaderstellende en controlerende rollen van de gemeenteraden. Daartoe zijn enkele wijzigingen in de Wgr opgenomen. Een aantal wijzigingen had directe werking, wat betekent dat daar waar de WIL-regeling in strijd is/was met de gewijzigde Wgr, de Wgr voorging.

Bladnummer 2/5 Raadsvoorstel 20 juni 2024

Voor de overige wijzigingen gold/geldt een overgangstermijn van twee jaar, wat betekent dat de Gemeenschappelijke regeling Werk en Inkomen Lekstroom (hierna: GR WIL) voor 1 juli 2024 moet zijn aangepast. Wat er aan vooraf ging 1. GR WIL is recentelijk aangepast i.v.m. de lokale werkteams. In 2023 is de GR WIL ook al aangepast. Die aanpassing was gericht op het formaliseren van de werkwijze van de lokale werkteams. De huidige wijziging richt zich op het aanpassen van de GR WIL aan de wetswijzigingen. 2. Welke wijzigingen zijn er nu aan de orde? De wijzigingen die in de wet zijn doorgevoerd zijn divers. Er zijn wijzigingen die: •

wel van betekenis zijn, géén afweging vergen en niet in de GR WIL verwerkt hoeven worden. Voorbeeld: het instellen van een regionale raadsadviescommissie;

•

géén afweging vergen, maar wel in de GR WIL verwerkt moeten worden. Voorbeeld: de verlenging van de termijn voor zienswijzen van 8 weken naar 12 weken;

•

een afweging vergen en in de GR WIL verwerkt moeten worden. Bij het opstellen van het concept wijzigingsbesluit is uitgegaan van hoe de GR WIL werkt en de gedachten daarachter. Er zijn geen bijzondere wijzigingen aangebracht.

In dit voorstel wordt ingegaan op de laatste twee typen wijzigingen, alsook enkele technische wijzigingen. Gewenst effect De GR WIL wordt aangepast aan gewijzigde Wet gemeenschappelijke regelingen. Argumenten 1.1 De GR-WIL wordt inhoudelijk aangepast naar aanleiding van wijzigingen die géén afweging vergen, maar wel in de GR WIL verwerkt moeten worden: Hiermee voldoen we aan de wettelijke vereisten, zie hieronder. 1.1.a Termijn zienswijze begroting naar 12 weken. De termijn voor het indienen van de zienswijze op de begroting is van 8 naar 12 weken gegaan (de artikelen 34, 34b en 35 van de Wgr zijn aangepast). Zie ook verderop onder § kanttekening. 1.2. De GR-WIL wordt inhoudelijk aangepast naar aanleiding van wijzigingen die een afweging vergen en in de GR verwerkt moeten worden: 1.2.a. invulling geven aan de actieve informatieplicht. Zie hiertoe artikel 24a in de integrale concept GR-tekst en de toelichting hierop (bijlage d). 1.2.b afspraken over burgerparticipatie.

Bladnummer 3/5 Raadsvoorstel 20 juni 2024

Dit betreft de wijze waarop ingezetenen én belanghebbenden betrokken worden bij de voorbereiding, uitvoering en evaluatie van beleid. Zie artikel 24b in de integrale concept GR-tekst en de toelichting hierop (bijlage d). Deze aanpassing is besproken met de cliëntenraad van WIL en heeft hun akkoord. 1.2.c De zienswijzeprocedure. Het betreft de verplichte afweging in de regeling of, en zo ja met betrekking tot welke onderwerpen, hier gebruik van wordt gemaakt. Naast de verplichte zienswijzeprocedure in relatie tot de begroting vraagt WIL ook zienswijzen op bij de kaderbrief en bij de strategische visie. Dit staat al in de huidige GR WIL (artikel 25, lid 3) en blijft zo. Het artikellid behoeft geen verdere aanpassing. 1.2.d Hiermee worden afspraken over uittreding en evaluatie van de regeling vastgelegd. Zie artikel 39 van de concept-regeling in bijlage d. De bestaande regeling is uitgebreid met tekst die algemeen geaccepteerd is als het over het vaststellen van de financiële gevolgen van een uittreding gaat. De tekst geeft maxima aan voor een deelnemer die wenst uit te treden, maar laat ook voldoende ruimte om de uittreedsom over een korter aantal jaren vast te stellen als uit berekeningen blijkt dat de desintegratiekosten dat toelaten (bij de uittreding van Vianen in 2019 was een uittreedsom berekend over drie jaar voldoende).

1.2.e Hiermee wordt een evaluatiebepaling vastgelegd in de regeling. Zie artikel 46 van de concepttekst. Voorgesteld wordt om te kiezen voor een termijn van zes jaar, waarbij de eerste evaluatie in 2029 plaatsvindt. Dit omdat de GR WIL vorig jaar (2023) nog aangepast is aan de ontwikkelingen met de lokale werkteams. Daarnaast is de bepaling ruim gehouden, in die zin dat een evaluatie altijd eerder kan worden uitgevoerd als dat gewenst wordt geacht. 1.3 De GR-WIL wordt technisch aangepast op de volgende punten: 1.3.a de aanhef van de gemeenschappelijke regeling: Deze tekst dateerde van de start van WIL in 2013 en leidt nu voor de lezer tot onduidelijkheid. 1.3.b. DB verstuurt kaderbrief. In de huidige GR WIL staat dat het algemeen bestuur de kaderbrief naar de raden toestuurt, terwijl de wet heeft bepaald dat het dagelijks bestuur dit doet. 1.3.c. Digitale verzending van GR-wijzigingen. Voorheen werd elke verandering van de regeling fysiek naar gedeputeerde staten verstuurd, maar door een ingezette digitaliseringsslag wordt nu gewerkt met een (digitaal) GR-register, waar alle informatie over iedere GR te vinden is. 2.1. Voldoen aan de Wgr.

Bladnummer 4/5 Raadsvoorstel 20 juni 2024

Met de voorgestelde wijzigingen voldoet de GR WIL aan de eisen die de gewijzigde Wet gemeenschappelijke regelingen stelt, zie ook de toelichting bij het Wijzigingsbesluit GR WIL 2024. 2.2. Zonder toestemming van de raad mogen het college en de burgemeester de gemeenschappelijke regeling niet wijzigen. Op grond van artikel 1, lid 4 Wgr dient de gemeenteraad toestemming te geven voor de wijziging van een GR. Omdat er bij de GR WIL ook raadsbevoegdheden worden overgedragen, moet de raad zich in dit geval zowel een inhoudelijk oordeel vormen over het wijzigingsbesluit als toestemming geven aan het college en de burgemeester. 2.3. Het recht of het algemeen belang verzet zich niet tegen de wijziging. De raad kan de toestemming op grond van artikel 1, lid 4 Wgr alleen weigeren op grond van strijd met het recht of het algemeen belang. Van geen van beide is sprake. Kanttekeningen 1. Aanpassing zienswijzetermijn begroting en begrotingswijziging heeft in de praktijk weinig gevolgen. Zoals eerder vermeld is de termijn voor het indienen van de zienswijze op de begroting van 8 naar 12 weken gegaan (de artikelen 34, 34b en 35 van de Wgr zijn aangepast, zie art 27 in de GR-WIL) en in lijn hiermee ook de termijn voor de zienswijze op de begrotingswijziging (art. 27.9). In de wet is die extra tijdspanne ‘naar achteren’ verwerkt.

De uiterste datum van indiening bij gedeputeerde staten is verplaatst van 1 augustus naar 15 september. Echter, omdat deze extra weken volledig in het zomerreces vallen, levert dit voor de p&c-cyclus in GR-en en gemeenten geen werkelijk voordeel op. Het streven blijft dat WIL een begroting in april langs het DB laat gaan. In jaren dat het reces voor de regio midden vroeg valt zal de volledige 12-weken termijn niet altijd haalbaar zijn. WIL verzoekt de raad daarom om pragmatisch om te gaan met de herziening van de zienswijzetermijn en de begrotings- en jaarrekeningcyclus vóór de start van het zomerreces af te ronden. De raad zal voor de zomer alle P&C stukken vaststellen, mits de GR op tijd aanlevert. 2. Overige termijnen blijven ongewijzigd. De termijnen voor overige zienswijzen (bv op de kaderbrief en het meerjarenbeleidsplan) zijn in de GR-WIL niet aangepast. Financiële aspecten Met deze wijziging van de GR WIL zijn geen kosten gemoeid. Communicatie aspecten •

Het wijzigingsvoorstel is doorgenomen met de regiojuristen en met de accounthouders van de gemeenten.

•

Na besluitvorming zal de gewijzigde gemeenschappelijke regeling door de gemeente Nieuwegein bekend worden gemaakt in het door het

Bladnummer 5/5 Raadsvoorstel 20 juni 2024

gemeentebestuur uitgegeven gemeenteblad (artikel 26 Wet gemeenschappelijke regelingen en artikel II, lid 3 van het hierbij voorliggende wijzigingsbesluit van de Gemeenschappelijke Regeling Werk en Inkomen Lekstroom). Zie voor communicatie en planning verder onder uitvoering. Uitvoering Planning Het besluitvormingsproces in de gemeenten verloopt in de volgende stappen: •

Elk college en elke burgemeester van de gemeenten Houten, IJsselstein, Lopik en Nieuwegein vormt zich een oordeel over het voorstel tot wijziging van de gemeenschappelijke regeling en besluit de raad toestemming te vragen om te mogen instemmen met dit voorstel.

•

Elke raad van de vier gemeenten vormt zich een oordeel over het voorstel tot wijziging van de gemeenschappelijke regeling en neemt ook een besluit over de verzoeken van college en burgemeester om toestemming.

•

Na verkregen toestemming van de raden besluiten de colleges en burgemeesters tot wijziging van de Gemeenschappelijke regeling Werk en Inkomen Lekstroom.

•

Na besluitvorming in de vier gemeenten zal het AB van WIL vaststellen of de vereiste meerderheid behaald is (in dit raadsvoorstel worden geen artikelen gewijzigd waarvoor unanimiteit gevraagd wordt).

•

Daarna verzorgt het college van de gemeente Nieuwegein de bekendmaking van de wijziging in het Gemeenteblad.

•

Voorts wordt de GR-wijziging om de zes jaar - of zoveel eerder als gewenst geëvalueerd. De eerste evaluatie staat gepland voor 2029.

Bijlagen 1. Raadsbesluit 2. Aanbiedingsbrief AB WIL met bijlagen: a) Bijlage 1: Voorstel wijzigingsbesluit GR WIL b) Bijlage 2: Toelichting bij wijzigingsbesluit GR WIL c)

Bijlage 3: Was Wordt tabel

d) Bijlage 4 integrale versie Gemeenschappelijke Regeling Werk en Inkomen Lekstroom 3.

Concept-besluit college.

burgemeester en wethouders,

Ellie Liebregts

Marijke van Beukering-Huijbregts

secretaris

burgemeester