2024-138 Rvs. Concept jaarverslag 2023, begrotingswijziging 2024-01 en ontwerpbegroting 2025 RMN

Gemeenteraad

Onderwerp

RMN concept jaarverslag 2023 / RMN begrotingswijziging 2024 -01 en ontwerpbegroting 2025

Datum

14 mei 2024

Raadsvoorstel

Afdeling

Openbaar Domein

E-mailadr es opst eller jj.vaningen@nieuwegein.nl

2024-138

Portefeuilleh ouder

5 J. van Engelen

Onderwerp RMN concept jaarverslag 2023 & RMN begrotingswijziging 2024-01 en RMN ontwerpbegroting 2025

Gevraagd besluit: 1.

Een zienswijze in te dienen op het concept RMN jaarverslag 2023 met de strekking dat de raad van Nieuwegein: a.

met instemming kennis neemt van de meevallers die in het jaar 2023 zijn ontstaan;

b. met instemming kennis neemt van de vorderingen met de implementatie van het plan ‘de basis op orde’ met als doel de bedrijfsvoering te verbeteren; c.

hoopt dat ook in de hierop volgende jaren er binnen de begroting zal worden gewerkt.

2.

Een zienswijze in te dienen op de RMN begrotingswijziging 2024-01 met de strekking dat de raad van Nieuwegein: a.

met instemming kennis heeft genomen van de begrotingswijziging 2024-01;

b. met instemming kennis neemt van de vorderingen op het vlak van de organisatieontwikkeling en oproept deze trend vast te houden; c.

het Dagelijks Bestuur van RMN oproept de middelen zo spaarzaam mogelijk in te zetten en te komen met meer voorstellen om kosten te besparen.

3.

Een zienswijze in te dienen op de ontwerpbegroting 2025 van RMN met de strekking dat Nieuwegein: a.

met enige zorg over de gestegen kosten toch instemt met de ontwerpbegroting RMN 2025 en deze verwerkt in haar eigen begroting;

b. uitziet naar de verwachte inverdieneffecten van de investeringen in de afgesloten ondergrondse containers voor restafval en het mogelijk maken van de scheiding van GFT in de gebieden met gestapelde bouw; c.

instemt met de plannen van het Bestuur van RMN om de bedrijfsvoering verder te verbeteren aan de hand van het plan ‘de basis op orde’.

Bladnummer 2/7 Raadsvoorstel 14 mei 2024

Inleiding In Nieuwegein draagt de gemeenschappelijke regeling RMN (Reinigingsbedrijf Midden Nederland) zorg voor de inzameling van het huishoudelijk afval en grondstoffen. Vervolgens regelt de gemeenschappelijke regeling AVU (Afval Verwijdering Utrecht) de contractering van de afvoer en verwerking van het huishoudelijk afval en grondstoffen. De begrotingswijziging van AVU over 2024 en de begroting AVU 2025 zijn eerder al aangeboden aan de raad. Op 15 april 2024 heeft het Dagelijks Bestuur van RMN het concept jaarverslag RMN 2023 vastgesteld. Het laat een forse meevaller zien die grotendeels te danken is aan meevallende verwerkingskosten als gevolg van meevallende hoeveelheden afval. De meevaller is verwerkt in de jaarstukken van de gemeente Nieuwegein en wordt toegevoegd aan de voorziening Afval. Op 15 april heeft het Dagelijks Bestuur van RMN besloten tot een begrotingswijziging over het lopende jaar 2024. Eerder had het Dagelijks Bestuur geconcludeerd dat het jaar 2024 er anders uit gaat zien als eerder werd ingeschat. De inflatie in 2023 was hoger dan verwacht en ook de CAO stijging was nog iets hoger dan vooraf ingeschat. Desalniettemin gaat het voor Nieuwegein in 2024 om een beperkte kostenstijging ten opzichte van de eerder vastgestelde begroting. Voor nadere financiële details wordt verwezen naar de paragraaf Financiële Aspecten.

Op 15 april 2024 heeft het Dagelijks bestuur ook ingestemd met de begroting RMN 2025. Helaas kent deze begroting voor Nieuwegein een forse stijging. De oorzaak van de stijging ligt in lijn met wat er bij arbeid-, kapitaal- en energieintensieve activiteiten mag worden verwacht. De toename van de kosten bij RMN ligt voor Nieuwegein grotendeels aan de gestegen CAO-lonen en de reeds verwachte kapitaalslasten, hoofdzakelijk door de geplaatste ondergrondse containers. Het is goed te weten dat Nieuwegein bij het uitvoeren van het Grondstoffeninzamelplan 2021-2024 inzet op het slimmer (efficiënter en betere afvalscheiding) inzamelen van afval bij de gestapelde bouw door middel van ondergrondse containers. De sterk gestegen loonkosten en de nog altijd krappe arbeidsmarkt, zijn een bevestiging voor deze aanpak. Voor nadere financiële details wordt verwezen naar de paragraaf Financiële Aspecten. Terugkoppeling inzake de governance van RMN Conform eerdere toezegging informeert het college de raad voortdurend, maar minstens tweemaal per jaar, over de ontwikkelingen binnen RMN aangaande de governance van RMN. De onderhavige stukken maken melding van structurele verbeteringen in de bedrijfsvoering bij RMN in opvolging van de aansturing van RMN: • Het concept jaarverslag 2023 maakt melding van verdere automatisering en het invullen van een groot aantal cruciale vacatures binnen RMN.

Ook is er ruime aandacht geweest voor het werken aan de cultuur binnen RMN, bijvoorbeeld door het volgen van leiderschapstrainingen. Ook de dashboards voor de gemeenten en het werken met de nieuwe DVO-structuur krijgen vaste vorm. Hoewel het positieve resultaat over 2023 deels het gevolg is van schommelende hoeveelheden afval, komt RMN als organisatie daadwerkelijk meer in control. • De begrotingswijziging 2024-01 en de begroting 2025 laten zien dat het op orde krijgen van de bedrijfsvoering topprioriteit blijft bij RMN.

Bladnummer 3/7 Raadsvoorstel 14 mei 2024

•

De verdergaande automatisering is daarin cruciaal. Dit maakt verdere routeoptimalisatie, beter inzicht in de werkelijke kosten van diensten en het uiteindelijke ledigen van ondergrondse containers op vullingsgraad sneller mogelijk. Ondanks de verwachte inverdieneffecten als gevolg van het slimmer inzamelen in Nieuwegein, stijgt de totale begroting voor 2025 maar het beperkt de stijging van de kosten. Uiteraard zijn zaken als routeoptimalisatie en ledigen op vullingsgraad alleen mogelijk als Nieuwegein de afvalinzameling bij de gestapelde bouw heeft gemoderniseerd. De uitvoer van dit onderdeel van het grondstoffeninzamelplan 2021-2024 verloopt volgens planning en zal naar verwachting eind 2024 grotendeels zijn afgerond.

De raden krijgen vervolgens, conform de nieuwe wettelijke termijn van 12 weken, tot 5 juli 2024 de gelegenheid om een zienswijze in te dienen. Naar verwachting zal in september 2024 het Algemeen Bestuur de definitieve jaarrekening 2023, de gewijzigde begroting 2024-01 en de definitieve begroting 2025 vaststellen. Tot slot wordt opgemerkt dat de controle van de accountant nog niet is afgerond. De bevindingen van de accountant worden, inclusief de verklaring, nagezonden zodra deze beschikbaar zijn.

Wat er aan vooraf ging De gemeenschappelijke regeling RMN is vanuit gemeente Nieuwegein belast met de inzameling van het huishoudelijke afval. De verwerking van de grondstoffen en het afval gebeuren door AVU maar de begroting van AVU loopt door die van RMN. Naast de gebruikelijke begrotingscycli loopt bij RMN sinds 2022 het verbeterplan ‘de basis op orde’. Over de voortgang hieromtrent wordt de raad op verschillende manieren op de hoogte gehouden, o.a. via de reguliere begrotingsstukken en een geplande avond van de stad in de eerste helft van 2024.

Gewenst effect De raad in de gelegenheid te stellen haar controlerende en budgetterende taak uit te voeren.

Argumenten 1.1

Het resultaat over 2023 van RMN is ruimschoots binnen budget gebleven.

De meevallende hoeveelheden afval en de ruime nascheidingsvergoeding voor het na te scheiden PMD maken dat Nieuwegein weer €500.000,- mag bijschrijven bij de voorziening Afval. Hiervan is €331.300,- afkomstig vanuit de AVU; het overige deel komt vanuit RMN. 2.1

De begrotingswijziging 2024-01 kent voor Nieuwegein per saldo een

minimale verhoging. Maar binnen de begroting zijn er wel forse verschuivingen. Zo blijkt het inzamelen en verwerken van grofvuil nog duurder dan gedacht. Het is dus

Bladnummer 4/7 Raadsvoorstel 14 mei 2024

zaak om hier op in te spelen. De nascheidingsvergoeding voor PMD vanuit het Afvalfonds is dit jaar verder gestegen en vormt een forse meevaller. 3.1

De ontwerpbegroting 2025 kent voor Nieuwegein een forse verhoging.

Deze verhogingen zijn hoofdzakelijk het gevolg van een aanzienlijke stijging van de CAO-lonen en de geplande investeringen in ondergrondse containers in Nieuwegein in het kader van het grondstoffeninzamelplan 2021-2024. De inverdieneffecten hiervan komen vooral als alle ondergrondse containers in Nieuwegein zijn geplaatst.

Kanttekeningen 1.1 De jaarrekening 2023 maakt melding van een groot positief resultaat en dit kan de vraag oproepen of dit te voorzien was. De afvalinzameling kent altijd grote onzekerheden zoals hoeveelheden en brandstofprijzen. 2.1 De begrotingswijziging 2024-01 is minimaal voor Nieuwegein maar leidt toch tot een aparte wijziging over 2024. Het feit dat RMN over het lopende jaar de noodzaak voor een nieuwe begroting signaleert, maakt duidelijk dat RMN meer in control is over de lopende begroting. 3.1 De begroting RMN 2025 kent weliswaar een forse stijging terwijl Nieuwegein fors investeert in een efficiëntere afvalinzameling. Hoewel de plaatsing van ondergrondse containers in Nieuwegein volgens planning verloopt (en naar verwachting eind 2024 grotendeels afgerond zal zijn), zijn de inverdieneffecten nog maar beperkt zichtbaar in 2025. De reden is dat RMN pas inzamelroutes kan elimineren als de ondergrondse containers daadwerkelijk geplaatst zijn. Het restafval en het grof huishoudelijk restafval blijven, onder andere vanwege de naderende CO2-beprijzing, duurder worden. De noodzaak om afval goed te scheiden om de kosten beheersbaar te houden, is evident en dit blijft het middel om de kosten beheersbaar te houden.

Desgewenst kan er bij het vaststellen van de gemeentelijke tarieven worden besloten een deel van de meerkosten van de begroting 2025 uit de inmiddels goed gevulde voorziening Afval te bekostigen.

Financiële aspecten Onderstaand schema geeft beknopt inzicht in het verloop van de grootste mutaties op de verschillende onderdelen per periode. Dit zijn respectievelijk: de conceptjaarrekening 2023, de definitieve begroting 2024, de begrotingswijziging 2024-01, de ontwerpbegroting 2025 en de verschillenanalyse ten opzichte van de laatst vastgestelde begroting voor 2024. Pagina 33 van de RMN begroting 2025 geeft in detail weer waarvoor de diverse onderdelen begroot zijn.

Bladnummer 5/7 Raadsvoorstel 14 mei 2024

Jaarrekening 2023 (concept) inzameling restafval

definitieve begroting 2024

begrotingswijziging 202401

Ontwerp begroting 2025

verschil ontwerp-begrot. 2025 tov 2024-01

€ 2.988.718

€ 3.205.033

€ 3.066.017

€ 3.252.018

€ 186.001

inzameling GFT Inzameling grof afval inzameling snoeihout inzamel. kerstbomen

€ 996.875

€ 1.207.660

€ 1.101.848

€ 1.145.900

€ 44.052

€ 638.013

€ 664.341

€ 841.155

€ 893.919

€ 52.764

€ 45.288

€ 46.274

€0

€0

€0

€ 9.895

€ 10.133

€ 10.251

€ 11.013

€ 762

inzameling papier

€ 155.285

€ 195.955

€ 225.290

€ 269.715

€ 44.425

inzameling glas kunststof verpak (nasort.)

€ 19.968

€ 41.136

€ 53.573

€ 43.342

-€ 10.231

-€ 152.376

-€ 92.730

-€ 195.304

-€ 195.342

-€ 38

inzameling KCA

€ 48.682

€ 53.317

€ 23.493

€ 23.285

-€ 208

€ 50.254

€ 54.050

€ 3.796

€ 51.864

€ 55.783

€ 3.919

Metalen Elektrische appar. (AEEA) Recyclingst. Exploitatie Recyclingst. Afval Recyclingst. Transport Distributie minicontainers beheer inzamelmiddelen voorlichting/ Reiniging totaal

€ 862.485

€ 844.928

€ 565.145

€ 648.576

€ 83.431

€ 321.693

€ 524.336

€ 385.244

€ 394.650

€ 9.406

€ 323.116

€ 345.146

€ 22.030

€ 47.192

€ 48.415

€ 25.127

€ 27.025

€ 1.898

€ 524.460

€ 615.894

€ 887.050

€ 1.089.962

€ 202.912

€ 14.724

€ 26.170

€0

€0

€0

€ 6.520.902

€ 7.390.861

€ 7.414.121

€ 8.059.041

€ 644.919

Bladnummer 6/7 Raadsvoorstel 14 mei 2024

Hierbij de volgende toelichtende opmerkingen: 1.1

De concept jaarrekening RMN 2023 blijft ruimschoots binnen de begroting en dat levert Nieuwegein €500.000,- op ten gunste van de voorziening Afval. Dit bedrag is verwerkt in de jaarstukken van de gemeente Nieuwegein.

2.1

De begrotingswijziging 2024-01 kent wel onderling verschillen maar wijzigt per saldo minimaal voor Nieuwegein. De kosten voor het Recyclestation zijn nader uitgesplitst in exploitatie- en transportkosten. En de nascheidingsvergoeding van het Afvalfonds voor het na te scheiden PMD stijgt verder. De reële kosten voor de grofvuilinzameling stijgen verder. Het is belangrijker dan ooit om hierop te sturen door de afvalscheiding van deze stroom te verbeteren teneinde het volume van het grofvuil terug te dringen.

3.1

Over 2025 stijgen de kosten voor de inzameling van het restafval (waar RMN over gaat) met ruim €512.000,-. Het overige deel komt voor rekening van de verwerking die via de AVU loopt. De landelijke bepaalde kostenstijgingen van de verbrandingsbelasting en de naderende CO2-heffing op het verbranden van restafval maken dat een verbeterde afvalscheiding de manier is de kostenstijging beheersbaar te houden. De reeds ingezette modernisering van de afvalinzameling bij de gestapelde bouw is een grote efficiëntieverbetering bij de inzameling van het restafval. De middels een toegangspas afgesloten containers voor restafval maken dat Nieuwegein voor onbevoegden niet meer de plaats is waar ‘gratis’ afval gedumpt kan worden. De andere grote stijging betreft de stijging van de kapitaalslasten als gevolg van de geplaatste ondergrondse containers. Hier is al rekening mee gehouden in het grondstoffeninzamelplan 2021-2024 maar er hangt wel een prijskaartje aan. Los van de nettere leefomgeving en verbeterde mogelijkheden om (bijvoorbeeld GFT-) afval te scheiden, verdienen deze kosten zich meer dan terug door een sterk verbeterde afvalinzameling. De (indertijd nog niet voorziene) sterke stijging van de CAO-lonen onderstreept nog eens de noodzaak om de afvalinzameling zo efficiënt mogelijk uit te voeren.

Tot slot vormt de stijging van het aantal huishoudens in Nieuwegein ook deel van de verklaring voor de kostenstijgingen. Bij de begroting komen we met een voorstel dat inzicht geeft wat het effect van de kostenverhoging is op de afvalstoffenheffing. We kunnen een deel van de voorziening Afval van 3 miljoen Euro per 1-1-2024 inzetten om het effect op de afvalstoffenheffing te dempen, gezien het feit dat we op termijn inverdieneffecten verwachten.

Communicatie aspecten De RMN verzoekt in haar aanbiedingsbrief de eventuele zienswijzen uiterlijk 30 juni 2024 aan te leveren. Dit geldt zowel voor de ontwerpbegroting 2024-01 en de ontwerpbegroting 2025. Omdat de raadsvergadering waarin dit voorstel

Bladnummer 7/7 Raadsvoorstel 14 mei 2024

wordt behandeld naar verwachting voor deze datum plaatsvindt, is er genoeg tijd om de zienswijze van Nieuwegein voor de beide begrotingen na deze raadsvergadering naar RMN te sturen. Voor de voorlopige jaarrekening wordt al uiterlijk 31 mei om een zienswijze gevraagd. Deze zal na de collegevergadering van 14 mei 2024 in concept naar RMN worden toegestuurd.

Uitvoering -

Bijlagen 1. Voorlopig Jaarverslag 2023 RMN 2. Aanbiedingsbrief RMN voorlopige jaarrekening 2023 3. Aanbiedingsbrief begrotingswijziging 2024-01 en ontwerpbegroting 2025 4. Ontwerpbegrotingswijziging RMN 2024-01 5. Ontwerpbegroting 2025 RMN 6. raadsbesluit begrotingswijziging 2024-01 en ont. Begroting 2025 RMN begrotingswijziging 2024-01 en ont. Begroting 2025 RMN 7. Concept zienswijzebrief jaarverslag 2023, begrotingswijziging 2024-01 en ont. Begroting 2025 RMN

burgemeester en wethouders,

Ellie Liebregts

Marijke van Beukering-Huijbregts

secretaris

burgemeester