2024-097 Rvs. Jaarrekening 2023, begrotingswijziging 2024 en ontwerpbegroting 2025 AVU

Gemeenteraad

Onderw erp AVU concept jaarrekening 202 3

AVU begrotingswijz. 2024 AVU ontwerp-begroting 2025 Datum

Raadsvoorstel

2024-097

9 april 2024

Afdeling

Openbaar Domein

E- mailadres o psteller jj.vaningen@nieuwegein.nl Po rtefeuilleho uder

5

J. van Engelen

Onderwerp AVU concept jaarrekening 2023 AVU begrotingswijziging 2024 AVU ontwerpbegroting 2025

Gevraagd besluit: 1.

Een zienswijze in te dienen op de begrotingswijziging 2024 van de AVU met de strekking dat Nieuwegein: a.

verzoekt om voortdurend geïnformeerd te worden over de bevindingen en ‘best practices’ om lachgas-cilinders in het restafval te voorkomen;

b.

instemt met de voorgestelde meerkosten die gemaakt worden om lachgas-cilinders te verwijderen uit het restafval;

c.

tot haar genoegen vaststelt dat na een onderbreking van meer dan 3 maanden na de brand bij AVR Rotterdam in september 2023, de nascheiding op het restafval van Nieuwegein grotendeels weer is hervat en tevens de hoop uitspreekt dat zo spoedig mogelijk al het restafval weer nagescheiden wordt.

d.

er bij AVU op aandringt dat AVU alles in het werk zal stellen om alle financiële effecten, zowel de directe als de indirecte, zal verhalen op AVR waaronder in elk geval de verschuldigde verbrandingsbelasting over de normaliter nagescheiden PMDfractie, de nascheidingskorting vanuit de aanbesteding en de nascheidingsvergoeding over het na te scheiden restafval vanuit het Afvalfonds.

2.

Een zienswijze in te dienen op de ontwerpbegroting 2025 van AVU met de strekking dat Nieuwegein: a.

instemt met de voorgestelde ontwerp-begroting 2025;

b.

aan AVU verzoekt om rekening te houden met de krappere financiële situatie van de gemeente en daarom verzoekt om scenario’s te ontwikkelen die het mogelijk maken om bestuurlijke keuzes te maken. Ook wordt AVU verzocht om binnen de eigen begroting te zoeken naar mogelijkheden om stijgende kosten op te vangen.

Bladnummer 2/6 Raadsvoorstel 26 januari 2021

Inleiding In Nieuwegein draagt de gemeenschappelijke regeling RMN (Reinigingsbedrijf Midden Nederland) zorg voor de inzameling van het (huishoudelijk) afval en grondstoffen. Vervolgens regelt de gemeenschappelijke regeling AVU (Afval Verwijdering Utrecht) de contractering van de afvoer en verwerking van het huishoudelijk afval en grondstoffen. Doorgaans worden de stukken van AVU tegelijk met die van RMN behandeld aangezien de begroting van AVU onderdeel is van de RMN. In dit geval is dat lastig omdat RMN nog bezig onderhavige stukken en andere kostenstijgingen in haar begrotingen te verwerken.

Concept jaarrekening 2023 De AVU heeft ons de concept jaarstukken over 2023 gestuurd. Hoewel het de raad van Nieuwegein vrijstaat hier een zienswijze over in te dienen, wordt deze concept-jaarrekening ter kennisgeving gestuurd. De goedkeurende accountantsverklaring wordt voor de zomer van 2024 verwacht. Voor Nieuwegein kent de afrekening over 2023 wederom een positief resultaat. Anders dan gebruikelijk zijn nu niet de hoge oud-papieropbrengsten hier de oorzaak van; de opbrengst is door de gekelderde oud-papierprijzen zelfs lager dan verwacht. De belangrijkste meevaller is dat er minder (duur) restafval en minder (nog duurder) grof huishoudelijk restafval vrijkwamen in Nieuwegein. Ook het tonnage ingezameld GFT-afval bleef achter. Omdat dit binnen de AVU en daarbuiten over de brede linie speelt, is dit hoogstwaarschijnlijk te wijten aan het lange droge voorseizoen. Het positieve resultaat wordt verwerkt in de jaarrekening van RMN over 2023 die zo spoedig mogelijk naar u wordt verstuurd. Begrotingswijziging 2024 De AVU heeft eveneens een begrotingswijziging over 2024 toegestuurd. De wijziging heeft louter betrekking op de problematiek van de lachgas-cilinders die voor alle gemeenten in Nederland voor hoofdbrekens zorgt.

Het gaat -gelet op het forse bedrag dat begroot staat voor de overslag en verwerking van de kleine 13.500 ton restafval [à €2.067.440,-] - weliswaar om een relatief klein bedrag [€41.850] maar het is goed het risico te onderkennen en de nodige voorzorgsmaatregelen te nemen. De meerkosten zorgen dan ook voor een extra sorteerslag op het restafval op lachgas-cilinders, waarmee het risico aanzienlijk wordt verkleind. Nieuwegein loopt net als Utrecht vanwege haar hogere mate van verstedelijking en het grote aantal ondergrondse containers voor restafval, een verhoogd risico op het aantreffen van lachgas-cilinders in haar restafval maar er is een belangrijk verschil. Nieuwegein is sinds 2021 hard bezig haar inzamelstructuur te moderniseren door het plaatsen van ondergrondse containers met toegangscontrole met behulp van pasuitlezers. Los van de efficiencyslag is dit een groot voordeel in de strijd tegen lachgascilinders in het restafval. De lachgascilinders kunnen dan weliswaar in de overige, niet afgesloten ondergrondse containers (bijv. oud-papier) worden gedumpt maar die stromen worden in tegenstelling tot restafval niet direct thermisch bewerkt (verbrand) waardoor de schade beperkt blijft. Voor nadere details, waaronder in elk geval ook een afbeelding van de lachgas-cilinders,

Bladnummer 3/6 Raadsvoorstel 26 januari 2021

wordt verwezen naar de toelichting in de begrotingswijziging 2024 van AVU (Bijlage 3) Ook de brand bij AVR Rotterdam in september 2023 heeft grote impact op de afvalverwerking van veel gemeenten, waaronder ook Nieuwegein. Kort gezegd komt het er voor Nieuwegein op neer dat de nascheiding van het restafval op PMD per begin 2024 weer grotendeels opgestart is en dat Nieuwegein er bij AVU op aandringt dat alle directe en indirecte kosten van dit tragische incident op AVR worden verhaald. Op grond van de GR AVU kunnen alle deelnemende gemeenten tot uiterlijk 1 juni 2024 een zienswijze indienen op de gewijzigde begroting 2024 en de ontwerpbegroting 2025 van AVU. Ontwerp-begroting 2025 AVU Tot slot heeft AVU ook de ontwerpbegroting 2025 vastgesteld. De begroting 2025 kent een degelijke opbouw en roept weinig vragen op. De verhogingen zijn hoofdzakelijk contractuele indexaties op verwerkingstarieven. Ook is de verwachte opbrengst voor oud-papier en karton neerwaarts bijgesteld. De achterliggende reden voor de gedaalde opbrengsten liggen in de sterk gestegen energiekosten van de papierverwerkende industrie in Nederland en West-Europa. Het glas daarentegen levert naar verwachting meer op dan voorgaande jaren.

Het college van Nieuwegein kan instemmen met deze ontwerpbegroting 2025 en ziet deze begroting graag verwerkt worden in de begroting 2025 van RMN (die op het moment van schrijven nog niet vastgesteld is). In de paragraaf financiële aspecten worden de cijfers nader toegelicht. Wat er aan vooraf ging In lijn met de wettelijke vereisten stelt de gemeenschappelijke regeling AVU een begroting en een jaarrekening op. Zowel de begroting als de jaarrekening worden overgenomen door RMN die het weer in haar begroting, respectievelijk jaarrekening, verwerkt. Hierdoor ontstaat er een completer beeld van wat de inzameling (RMN) en de verwerking (AVU) totaal kost voor Nieuwegein.

Gewenst effect De raad in de gelegenheid te stellen haar kaderstellende rol uit te voeren.

Argumenten 1.1

De stijging van de kosten is beperkt en reduceert het risico op veel

hogere kosten als er een afvalverbrandingsinstallatie beschadigd raakt als gevolg van lachgas-cilinders. Nieuwegein en AVU trekken gezamenlijk op om de problemen rondom de lachgas-cilinders het hoofd te bieden. En de eerder ingezette weg om restafval bij gestapelde bouw in te zamelen door middel van afgesloten ondergrondse containers, blijkt ook het risico op lachgas-cilinders sterk te verkleinen. Een

Bladnummer 4/6 Raadsvoorstel 26 januari 2021

structurele oplossing zal van de landelijke politiek moeten komen, zo is de consensus bij afvalinzamelaars en verwerkers die hiervoor een juridisch traject doorlopen. 1.2

Gemeente Nieuwegein is opgelucht dat de nascheiding van het

restafval op PMD na de brand bij AVR in september 2023 weer grotendeels op gang is gekomen maar een zorgvuldige afwikkeling van de gevolgen voor Nieuwegein is nodig. Nieuwegein en AVU trekken samen met andere ‘nascheidings-gemeenten’ op om alle directe en indirecte kosten die kunnen ontstaan als gevolg van het tijdelijk staken van de nascheiding op AVR te verhalen. 2.1

De begroting is helder en degelijk opgesteld en er is geanticipeerd op de

lagere opbrengst voor oud-papier. De overige prijsstijgingen betreffen grotendeels contractueel vastgelegde prijsindexaties op verwerkingscontracten.

Kanttekeningen 1.1 De begrotingswijziging 2024 van AVU maakt duidelijk dat ook Nieuwegein in de gevarenzone zit qua financiële risico’s door de lachgascilinders. AVU en Nieuwegein treffen de noodzakelijke maatregelen om de kans op lachgascilinders in het restafval te minimaliseren. De noodzakelijke sorteerslag op de overslaglocaties moet ‘erger’ voorkomen. 1.2 De brand bij AVR zorgde voor het tijdelijk staken van de nascheiding. Het tijdelijke opgeslagen (gestorte) afval is niet meer geschikt om nog na te scheiden. Dit toont wel een kwetsbaarheid van de keuze voor nascheiding. Op dit moment zijn er nog 2 grote nascheidingsinstallaties in Nederland in aanbouw waardoor er vanaf 2026 meer capaciteit beschikbaar is. Een meer gespreide manier van het vermarkten van restafval wordt voor de toekomst overwogen door het bestuur van AVU. 2.1 De ontwerp-begroting 2025 van AVU is degelijk en helder opgesteld. De meeste prijsstijgingen zijn het gevolg van indexaties in langlopende afvalcontracten. Maar uiteindelijk blijven marktprijzen en hoeveelheden altijd enigszins fluctueren.

Financiële aspecten Concept-jaarrekening 2023 De concept-jaarrekening 2023 maakt melding van een positief resultaat van €244.321,-. Onderstaand schema maakt op hoofdlijnen inzichtelijk welke onderdelen zorgden voor dit positieve resultaat. Zie hiervoor de 3 linker kolommen.

Bladnummer 5/6 Raadsvoorstel 26 januari 2021

Meevallers of opbrengsten voor recyclebare stromen worden met een minteken aangeduid.

Verwerking GFT Verwerking restafval Verwerking grof afval Verwerking papier Verwerking glas Diverse overige posten

totaal

concept concept Jaarrekening Begroting Saldo ontwerpJaarrekening '23 Saldo tov 2024begrotingswijziging begroting Begroting 2023 '23 begroting'23 definitief 2024-01 2025 € 378.827 € 310.196 -€ 68.626 € 406.128 € 403.678 € € € 1.981.260 € 1.850.998 -€ 130.262 2.067.440 € 41.850 2.185.938 € 409.081 € 316.523 -€ 92.558 € 403.799 € 420.092 -€ 309.501 -€ 243.469 € 66.032 -€ 210.560 -€ 194.898 -€ 13.363 -€ 12.369 € 994 -€ 10.018 -€ 29.820 -€ 19.897 € 1.721 -€ 351 -€ 20.248 -€ 2.650

€ 2.445.952

€ 2.201.631

-€ 244.321

€ 2.658.510

€ 41.850

Begrotingswijziging 2024 De wijziging in de AVU begroting 2024 betreft louter de problematiek rondom de lachgascilinders. De meerkosten bedragen €3,- per ton vanaf 2024 hetgeen veroorzaakt wordt door de 13.950 ton huishoudelijk restafval die voor 2024 begroot staat. Om een volledig beeld te geven, zijn ook enkele kengetallen uit de AVU-begroting van 2023 aan de bovenstaande tabel toegevoegd. Ontwerpbegroting 2025 De begroting stijgt van totaal €2.700.360,- over 2024 [€2.658.510,- , vermeerderd met €41.850 vanwege lachgascilinders] met €81.980,- tot €2.782.340,- voor 2025. Dit betreft grotendeels indexaties van langlopende verwerkingscontracten en een verlaging van de te verwachten opbrengsten voor oud-papier.

Communicatie aspecten De AVU heeft, na verzending van de stukken, de reactietermijn verlengd tot 1 juni 2024. Helaas lukt het dit keer niet om de AVU begrotingen en de RMNbegroting gelijktijdig aan te bieden. De zienswijze van Nieuwegein moet uiterlijk voor de vergadering van het algemeen Bestuur van AVU begin juni 2024 vastgesteld kunnen worden. De planning voor de begroting van RMN is

€ 2.782.340

Bladnummer 6/6 Raadsvoorstel 26 januari 2021

erop gericht om medio april in het dagelijks bestuur van RMN vastgesteld te worden waarna de stukken worden verstuurd aan de raad.

Uitvoering n.v.t.

Bijlagen 1. Aanbiedingsbrief AVU jaarstukken 2023 2. Concept-jaarstukken 2023 AVU 3. Begrotingswijziging AVU 2024 4. aanbiedingsbrief Ontwerpbegroting AVU 2025 5. Ontwerpbegroting AVU 2025 AVU 6. Raadsbesluit 7. Concept reactie-zienswijzebrief aan AVU

burgemeester en wethouders,

Ellie Liebregts

Marijke van Beukering-Huijbregts

secretaris

burgemeester