2024-016 STV Rvs. Omgevingsprogramma Natuur in de Stad

Gemeenteraad

Onderwerp Datum

Omgevingsprogramma Natuur in de stad

16 januari 2024

Raadsvoorstel 2024-016

Afdeling E-mailadr es opst eller a.hoppezak@nieuwegein.nl Portefeuilleh ouder

John van Engelen

STREKT TER VERVANGING

Onderwerp Omgevingsprogramma Natuur in de stad 2023-2033.

Gevraagd besluit 1. De volgende beleidskaders uit het omgevingsprogramma Natuur in de stad 2023-2033 vast te stellen: a.

Versterken van de natuur in de stad door te werken langs de leidende pijlers: i.

verbinden

ii. verbeteren iii. vergroten iv.

beschermen

v.

betrekken

b. Vergroten van de biodiversiteit c.

Versterken van klimaatadaptatie

Inleiding In de Omgevingsvisie Nieuwegein verstedelijkt en vergroent (2021-066) staat een heldere ambitie, namelijk dat Nieuwegein een fijne en groene stad is met een levendig centrum. In september 2022 is de motie Bloemetjes en Bijtjes aangenomen. Hierin wordt nog eens benadrukt dat de ‘natuur niet kan wachten’ en dat de biodiversiteit ernstig onder druk staat. De stad moet zo ingericht zijn dat deze bijdraagt aan een gezondere leefomgeving. Daarbij is groen onontbeerlijk. Waar de Omgevingsvisie en het Groenstructuurplan 2017 ambities en keuzes aangeven voor een fijne en groene stad, is er voor de uitvoering het omgevingsprogramma Natuur in de stad. De looptijd is gezet op 10 jaar. Dat heeft alles te maken met de tijd die groen nodig heeft zich te ontwikkelen. Groen moet kunnen groeien voordat je de resultaten van maatregelen goed waar kunt nemen. Pas na een paar jaar zie je de effecten van de meeste maatregelen. Het is dan ook noodzakelijk de maatregelen langere tijd voort te zetten en te monitoren. Het omgevingsprogramma dat voor u ligt is een uitgebreid document. Om te bepalen hoe we optimaal willen bijdragen aan de biodiversiteit is het eerst nodig te weten hoe onze gemeente is ontstaan en met welke (a-)biotische factoren we te maken hebben. Dit hebben we ook opgenomen in dit

Bladnummer 2/4 Raadsvoorstel 16 januari 2024

omgevingsprogramma. De in het programma genoemde doelen en maatregelen geven een invulling aan de ingezette ambities in de Omgevingsvisie en het Groenstructuurplan. Daarmee geven we gerichte uitvoering aan die ambities. Hoewel het uitvoering geven aan ambities in een omgevingsprogramma een collegebevoegdheid is, zal -zoals toegelicht in de raadsbrief (2023-413) van december 2023- ieder omgevingsprogramma ten minste ter informatie aan uw raad worden voorgelegd. In de beslispunten bij dit voorstel zijn de kaders (wat?) opgenomen, zodat u hierover kunt beslissen. Dit voorstel is een eerste invulling van het vragen van advies aan uw raad over een omgevingsprogramma, alvorens het college dit zal vaststellen. Wat eraan vooraf ging In 2017 is het Groenstructuurplan voor de gemeente vastgesteld. Hierin is de basis neergezet voor het groen en is het NatuurNetwerkNieuwegein aangegeven. Vooruitlopend op een natuurbeleidsplan zijn enkele onderzoeken uitgevoerd ten aanzien van de wettelijke taken natuurbescherming en de maatschappelijke taken ten aanzien van de biodiversiteit. Het Groenstructuurplan 2017 en de rapporten zijn toegevoegd als bijlagen. In september 2022 is motie 15 Bloemetje en Bijtjes aangenomen. Hierin is aangegeven een natuurbeleidsplan op te stellen en vooruitlopend daarop alles in het werk te stellen de biodiversiteit te verbeteren.

In 2023 zijn er twee avonden georganiseerd met de raad: •

6 april 2023: Avond voor de Stad - Raadzaal (royalcast.com)

•

28 september 2023: Avond voor de Stad - Raadzaal (royalcast.com)

Gewenst effect Het zodanig inrichten van de stad dat de kwaliteit van onze leefomgeving verbetert op het gebied van biodiversiteit en tegelijk bijdraagt aan klimaatadaptatie.

Argumenten 1.1 Hiermee borgen we het groenbeleid voor de komende jaren. Door beleidskaders uit het omgevingsprogramma Natuur in de stad 2023-2033 vast te laten stellen, borgen we de koers voor groen tot en met 2033. Er is eenduidigheid in de te volgen koers en kaders. Betrokkenen kunnen de koers inzien, deze volgen en hierbij aansluiten. Bij die vijf pijlers horen duidelijke doelen, maatregelen en acties waarmee Nieuwegein werkt aan het versterken van de natuur in de stad. 1.2 In het omgevingsprogramma Natuur in de stad wordt invulling gegeven aan de opgave om in Nieuwegein de biodiversiteit te verbeteren tegen zo laag mogelijke maatschappelijke kosten. In dit omgevingsprogramma wordt ervoor gekozen om voor de inrichting/omvorming van de openbare ruimte zoveel mogelijk aan te sluiten bij bestaande uitvoeringsprojecten en gebiedsontwikkelingen, bijvoorbeeld via het programma Betere Buurten. Daarnaast worden bewoners en andere partijen nadrukkelijk uitgenodigd en gestimuleerd om zelf aan de slag te gaan.

Bladnummer 3/4 Raadsvoorstel 16 januari 2024

1.3 Het omgevingsprogramma Natuur in de stad 2023-2033 borgt de ingezette koers om bij te dragen aan klimaatadaptatie. We zetten in op het verbeteren van de biodiversiteit en bijdragen aan klimaatadaptatie. Dat geldt zowel voor openbaar terrein als particulier terrein. De maatregelen die we uitvoeren zijn hierop gericht. Met voorlichting en educatie geven we uitleg, creëren we draagvlak en inspireren we derden om zelf ook bij te dragen.

Financiële aspecten In de meerjarenplanning van de gemeentelijke begroting zijn middelen gereserveerd voor groenonderhoud. Deze middelen zijn grotendeels toereikend om uitvoering te geven aan het omgevingsprogramma Natuur in de stad 2023-2033. De maatregelen in bijlage J vallen hier buiten. Het wordt in de komende jaren duidelijk of en hoeveel budget daarvoor nodig is (paragraaf 6.2). Zodra dit bekend is, zullen we dit via het eerstvolgende P&C document

aan u voorleggen. De komende 3 jaar voeren wij een basale monitoring uit om het effect van maatregelen te meten. Voor deze monitoring, die zowel bureau- als veldwerk betreft, vragen we een bedrag van €10.000 per jaar (2024, 2025 en 2026), te dekken uit de reguliere begroting. Voor 2027 evalueren we de behaalde resultaten en inzichten en of de wijze van monitoren afdoende is. Aanvullend hebben we voor de komende jaren een subisidiebedrag van in totaal tenminste €319.000 van de Provincie ontvangen voor het Soortenmanagementplan (SMP) (dit bedrag is voor uitgaven SMP tot aan 2028). Daarnaast dragen woningcorporaties €46.000 bij aan het SMP en is er binnen de begroting ook €46.000 beschikbaar. Het SMP en de bijdrage van c.q. samenwerking met de woningcorporaties maken onderdeel uit van de pijler Beschermen (hoofdstuk 3 en paragraaf 5.2). In 2024 zullen ook de bestekken voor Nieuwegein noord en west opnieuw aanbesteed gaan worden. De nieuwe aanbesteding voor Nieuwegein oost en zuid vond al eerder plaats en is gedaan via een nieuwe constructie. We werken volgens een zogenoemde ‘bouwteamconstructie’; waarbij de aannemer en opdrachtgever meer samenwerken en de aannemer zelf ook initiatieven voorlegt ten aanzien van het onderhoud en het verbeteren van de biodiversiteit. Deze werkwijze komt ten goede aan ‘Natuur in de stad’, maar is geen direct gevolg van dit omgevingsprogramma.

De aanbesteding voor Nieuwegein noord en west zal op een zelfde manier worden uitgevraagd. De verwachting is dat daarbij het bestek noord en west duurder zal worden. Dit zal verwerkt worden in de begroting van 2025.

Communicatie aspecten We werken volgens de afspraken uit de Participatienota en Participatieleidraad van de gemeente. Het vastgestelde omgevingsprogramma wordt digitaal gepubliceerd in het gemeenteblad van Nieuwegein op www.overheid.nl en ter inzage gelegd in het Stadshuis. Zie voor de communicatie, participatie en

Bladnummer 4/4 Raadsvoorstel 16 januari 2024

samenwerking met de stad voor de uitvoering van dit omgevingsprogramma met name de pijler Betrekken.

Uitvoering In de raadsbrief van december 2023, waar we in dit voorstel eerder naar verwezen, is toegelicht dat het college op grond van de Omgevingswet het bevoegd gezag is voor het vaststellen van een omgevingsprogramma. Nadat uw raad over de beleidskaders heeft besloten zal het college dan ook dit omgevingsprogramma als geheel vaststellen. Hierbij maken we gebruik van de koppelkansen met andere projecten in de stad en de expertise van de verschillende projectleiders, adviseurs, beleidsmedewerkers en communicatiemedewerkers. De uitvoering van dit omgevingsprogramma wordt begeleid door een programmamanager. De programmamanager zorgt voor de uitvoering van het omgevingsprogramma en zorgt ook dat de juiste lijnen worden gelegd, zodat iedereen op de hoogte is van de doelen en maatregelen in dit omgevingsprogramma. Zo zorgen we dat de biodiversiteit en klimaatadaptatie op de juiste momenten de juiste aandacht krijgen.

Bijlagen 1.

Omgevingsprogramma Natuur in de stad 2023-2033.

2.

Groenstructuurplan kaart 2017

3.

3 rapporten van bureau Ecogroen

4.

Raadsbesluit

burgemeester en wethouders,

Ellie Liebregts

Marijke van Beukering-Huijbregts

secretaris

burgemeester