2023-322 Rvs. Tijdelijke huisvesting school Rijnhuizen

Gemeenteraad

Onderwerp Datum

Onderwijshuisvesting in Rijnhuizen

23 november 2023

Raadsvoorstel

2023-322

Afdeling E-mailadr es opst eller j.willemsen @nieuwegein.nl Portefeuilleh ouder

Guido Bamberg

Onderwerp Onderwijshuisvesting in Rijnhuizen

Gevraagd besluit Aan de raad voor te stellen: 1. De tijdelijke onderwijshuisvesting op locatie MHCN terrein noordzijde in Rijnhuizen te realiseren. 2. Hiertoe een krediet van € 3.500.000 beschikbaar te stellen. 3. De permanente onderwijshuisvesting op locatie MHCN terrein zuidzijde in Rijnhuizen te realiseren. 4. Voor uitwerking van permanente onderwijshuisvesting in Rijnhuizen een voorbereidingskrediet van € 250.000,- beschikbaar te stellen. 5. Het effect van dit besluit op de grondexploitatie Rijnhuizen-Noord te verwerken bij de herziening van de grondexploitatie per 1 januari 2024, en daarbij een verliesvoorziening in te stellen.

Inleiding Op 15 december 2022 besloot de raad tot onderzoek naar haalbaarheid van tijdelijke onderwijshuisvesting in Rijnhuizen en stelde een voorbereidingskrediet ter beschikking (raadsnummer 2022-396). Met dit krediet is een plan gemaakt voor tijdelijke huisvesting. Verschillende locaties zijn hierbij onderzocht, maar niet haalbaar gebleken of veel te kostbaar. In twee raadsbrieven is de raad geïnformeerd over bijstelling van de te onderzoeken locaties: locatie Rond Het Fort 14 viel af i.v.m. ontoegankelijkheid voor zwaar transport (raadsbrief 6 december 2022); Er is aan de raad gemeld dat ook een locatie op de Marconibaan tevens onderzocht zou worden (raadsbrief 14 april 2023). Het haalbaarheidsonderzoek richtte zich op de locaties: 1) Parkeerterrein Newtonbaan en 2) Marconibaan 12. Beide locaties achten wij inmiddels niet haalbaar, respectievelijk vanuit resultaten van participatie en financiën. Inmiddels is er ook een vergelijking opgesteld van kosten tót de bouw van de permanente onderwijshuisvesting. Hierbij zijn de locaties WVG Plettenburg 7 (waar de Wet Voorkeursrecht Gemeente op gevestigd is), Marconibaan en de hockeyvelden locatie MHCN betrokken. Het resultaat van deze vergelijking is

Bladnummer 2/11 Raadsvoorstel 20 juni 2023

dat de kosten voor de locaties Plettenburg 7 en de Marconibaan significant hoger zijn dan die voor de hockeyvelden MHCN, die immers gemeentelijk eigendom zijn. Alles overziend is ons voorstel om zowel de tijdelijke als de permanente school in Rijnhuizen op twee plekken van de hockeyvelden MHCN te realiseren. De ambitie is om zo spoedig mogelijk tijdelijke onderwijshuisvesting te realiseren in Rijnhuizen, met als doel dit per schooljaar 2024-2025 in gebruik te nemen. Onder tijdelijke onderwijshuisvesting wordt verstaan een school en buitenschoolse opvang, aangevuld met vroeg- en voorschoolse educatie. Voor de permanente onderwijshuisvesting volgt te zijner tijd een apart raadsvoorstel. In overleg met de schoolbesturen in Nieuwegein is afgesproken dat Stichting Robijn het basisonderwijs uitvoert op de tijdelijke en permanente locatie.

Gewenst effect Voorzien in de gemeentelijke verplichting om adequate onderwijshuisvesting te realiseren. Het realiseren van maatschappelijke voorzieningen in de wijk Rijnhuizen.

Argumenten 1.1/ 3.4

De locatie MHCN terrein biedt meer zeggenschap

Dit terrein is in eigendom van de gemeente en zal per 1 augustus 2024 worden overgedragen aan de gemeente en verhuist MHCN naar sportpark Parkhout-Zandveld. Hiermee heeft de gemeente volledige zeggenschap over deze locatie. Zo kan de permanente onderwijshuisvesting waarschijnlijk sneller tot stand komen en de tijdelijke onderwijshuisvesting waarschijnlijk beperkt blijven tot een paar jaar. 1.1

De locatie MHCN terrein is financieel aantrekkelijker

De investeringskosten voor de optie MHCN terrein noordzijde zijn substantieel lager dan die voor bijvoorbeeld de tijdelijke huisvesting op de Marconibaan, vooral omdat de verbouwkosten op de Marconibaan bij een korte looptijd niet concurrerend zijn. 1.2

De locatie Newtonbaan is niet tijdig haalbaar

Participatie van direct omliggende bedrijven en omwonenden rond parkeerterrein Newtonbaan heeft opgeleverd dat er een concreet en hoog risico op formele bezwaarprocedures is vastgesteld, waardoor de snelle realisatie van de tijdelijke onderwijshuisvesting per schooljaar 2024-2025 waarschijnlijk niet haalbaar zou worden. Zie ook de paragraaf communicatie aspecten.

Bladnummer 3/11 Raadsvoorstel 20 juni 2023

1.4

De realisatie van een permanente school gaat te lang duren

De realisatie van een permanente school zal minimaal 3 jaar, mogelijk langer duren. De recente leerlingenprognoses van september 2023 (zie bijlage) laten zien dat het aantal kinderen in de wijk sterk zal toenemen in de komende jaren. Wij hebben het bureau Pronexus opdracht gegeven om prognoses op te stellen, gebaseerd op de verwachte woningbouw. De verwachting is dat het aantal basisschoolleerlingen de komende jaren sterk zal toenemen en binnen 5 jaar op ongeveer 460 leerlingen zit, binnen 10 jaar een piek bereikt op ongeveer 560 leerlingen, waarna dit aantal in de prognoses afvlakt tot circa 400 leerlingen. Een groot deel van deze kinderen zal in de eigen wijk naar school willen gaan. De tijdelijke school zal hier – mits in gebruik genomen per schooljaar 2024-2025 – in kunnen gaan voorzien. 1.5

Langer uitstel leidt tot grote financiële risico’s

Indien de realisatie van de tijdelijke onderwijshuisvesting in Rijnhuizen vertraging oploopt is er het risico dat ouders die in Rijnhuizen wonen uitwijken naar bestaande scholen. Als de gemeente dan met aanvragen voor uitbreiding van die bestaande scholen wordt geconfronteerd (omdat de leerlingaantallen onverwacht toenemen) ontstaan financiële risico’s die de realisatie van de tijdelijke huisvesting mogelijk te boven gaan. 1.6

De afstand tot de huidige scholen is te groot

In Nieuwegein zijn er relatief veel scholen en de gemiddelde afstand van woningen naar een school is 600 meter. Dit ligt dicht in de buurt van het landelijk gemiddelde van 700 meter. De grootste afstand in Nederland tot een basisschool is 1,7 km, wat in minder verstedelijkte gebieden gangbaar is. Er zijn wettelijk geen richtlijnen voor de fietsafstand van huis tot aan school. De bestaande school die het dichtst bij (op circa 1.000 meter) de wijk Rijnhuizen ligt is de montessorischool de Vleugel, onderdeel van Stichting Monton. Deze school heeft een groeicapaciteit van circa 60 leerlingen in het bestaande 8-klassige gebouw (in 2022 waren er 140 leerlingen), waarbij uitbreidingsmogelijkheden stedenbouwkundig worden onderzocht maar beperkt zijn. De scholen in Fokkesteeg en Zuilenstein liggen verder dan 2 kilometer van de wijk Rijnhuizen. 1.7

De afstand tot de toekomstige school naar een gymvoorziening is te

groot Volgens de gemeentelijke verordening onderwijshuisvesting mag de maximale fietsafstand voor basisschool leerlingen 1.200 meter zijn. De afstand van de locatie MHCN terrein noordzijde naar de gymzaal in Zuilenstein is 1.400 meter. Er is geen ruimte in deze gymzaal. De afstand naar sportzaal Wijkersloot is 2.400 meter. Ons voorstel locatie MHCN noordzijde voorziet in een groter speellokaal zodat tot en met de middenbouw kinderen daar kunnen gymmen. Zodoende hoeven alleen de bovenbouw kinderen elders bewegingsonderwijs te krijgen. Hierin zullen wij voorzien door leerlingenvervoer naar een gymzaal te organiseren. 1.8

Op de locatie MHCN worden herbruikbare modulaire units toegepast

Bladnummer 4/11 Raadsvoorstel 20 juni 2023

Dat herbruikbare modulaire units worden toegepast betekent dat deze nadat ze voor tijdelijke onderwijshuisvesting in Rijnhuizen hebben gediend op een andere locatie in Nieuwegein kunnen worden ingezet. Dit is gezien de diverse projecten in het kader van project Vitale scholen in Nieuwegein goed inpasbaar. 1.9

De tijdelijke periode kan worden verlengd

Realisatie van permanente onderwijshuisvesting op het MHCN terrein zuidzijde kan uitlopen tot na 2027. Verlengen van tijdelijke huisvesting op het MHCN terrein zuidzijde is mogelijk. Na het verwijderen van de tijdelijke huisvesting is woningbouw op MHCN terrein noordzijde voorzien. Daarom is een zo kort mogelijke periode van de tijdelijke onderwijshuisvesting gewenst. 1.10

Voor- en nadelen van de locatie zijn stedenbouwkundig afgewogen

Op deze gemeentelijke grond is een stedenbouwkundige inpassing gemaakt die het tijdelijke programma op het terrein plaatst. Voor deze locatie gaan wij uit van modulaire tijdelijke units. Ook maken we gebruik van het bestaande MHCN verenigingsgebouw om de BSO functie een plek te geven. Parkeren voor de medewerkers van de tijdelijke huisvesting kan op dit het MHCN terrein noordzijde worden gerealiseerd. 2.1

Het gevraagde krediet is een raming

Het krediet van 3.500.000 is gebaseerd op de bijgevoegde raming (geheime bijlage 1). Na het raadsbesluit volgt de aanbesteding, zie verder onder uitvoering.

Bladnummer 5/11 Raadsvoorstel 20 juni 2023

Figuur 1: tijdelijke locatie MHCN terrein noordzijde, waarbij met roze de nieuwe fietsroute is aangegeven

3.1

Financieel is de permanente locatie MHCN zuidzijde het gunstigst

Voor de permanente huisvesting is een programma voorzien met basisschool, gymvoorziening, vroeg- en voorschoolse educatie, kinderdagopvang, buitenschoolse opvang, 1e lijns zorg en een buurtfunctie. De permanente locatie in Rijnhuizen kon op voorhand op drie plaatsen komen: 1. Plettenburg 7 (WVG gevestigd op deze locatie) 2. Marconibaan (panden van De Waal beheer) 3. Hockeyvelden MHCN De drie mogelijk locaties zijn vergeleken en de vergelijking richtte zich op de aanschafkosten voor de gemeente (kosten voor verwerving, sloop en het bouw- en woonrijp maken) en grondopbrengsten (verkoop van de bouwrijpe

Bladnummer 6/11 Raadsvoorstel 20 juni 2023

grond) voordat er gebouwd gaat worden (dus niet de bouw zelf). Hierin zit namelijk het grootste financiële verschil. De investering voor de locatie MHCN zuidzijde voor de permanente vestiging in Rijnhuizen kwam met 2 – 3 miljoen euro het meest voordelig eruit (Plettenburg 7 ca. 5 – 7 miljoen euro en Marconibaan ca. 15 miljoen euro). De investering van 2 – 3 miljoen is inclusief de gevolgen voor de grondexploitatie Rijnhuizen-Noord, de investeringen voor de andere twee locaties zijn onder meer gebaseerd op externe taxaties, zie verder de financiële aspecten. 3.2

Permanente locatie MHCN terrein zuidzijde is ruimtelijk inpasbaar

De locatie is voldoende groot om een school te realiseren, een gymvoorziening en eventueel andere wijkvoorzieningen. Een goede fietsontsluiting via Rond ’t Fort is mogelijk, autoverkeer voor bijvoorbeeld leerkrachten kan via de noordkant geregeld worden.

Bladnummer 7/11 Raadsvoorstel 20 juni 2023

Figuur 2: indicatieve locatie permanente onderwijshuisvesting MHCN terrein zuidzijde

3.3

De gymvoorziening zal ook door de school De Vleugel worden benut

De locatie MHCN terrein zuidzijde ligt nabij montessorischool De Vleugel. Langere reistijd naar gym voor de kinderen van De Vleugel zal zo tot het verleden behoren. 5.1 Dit besluit heeft effect op de grondexploitatie van Rijnhuizen-Noord Het geprognotiseerd resultaat van de grondexploitatie per 01-01-2023 was € 470.000. Het aangepaste resultaat zal circa € 1.700.000 negatief worden. Deze wijziging zal meegenomen worden in de herziening van de grondexploitatie Rijnhuizen-Noord per 1 januari 2024. Hierbij zal ook een voorstel voor de benodigde voorziening bijgevoegd worden. Zie verder de financiële aspecten

Bladnummer 8/11 Raadsvoorstel 20 juni 2023

Kanttekeningen 1.1

Stagnatie woningbouw ontwikkelingen kan lagere groei in leerlingen betekenen

Leerlingenprognoses worden altijd gemaakt op basis ven bevolkingsprognoses en woningbouw monitoring. De leerlingenprognoses 2023 (bijlage) laten al binnen enkele jaren forse groei zien. Het is de vraag of met huidige tekenen van stagnerende woning realisatie en verkoop deze groei zo zal blijken. Op de locatie van de tijdelijke huisvesting MHCN noordzijde kan de gemeente snel op de actuele ontwikkelingen reageren. Uitgangspunt is te starten met de tijdelijke school voor circa 220 leerlingen. 1.2

De leerlingenprognoses zijn slechts een indicatie

De nieuwe leerlingenprognoses van zomer 2023 geven onverminderd sterke groei van leerlingen met belangstelling voor de permanente onderwijshuisvesting in Rijnhuizen. Echter, de woningbouw stagneert. Hoeveel leerlingen de school daadwerkelijk zal krijgen is lastig te voorspellen. 1.3

Het gebruik van de tijdelijke units kan in tijd afwijken

De afschrijving van de tijdelijke units is gesteld op 10 jaar, dit kan een afwijking geven bij korter of langer gebruik. 5.1

De grondexploitatie Rijnhuizen-Noord zal wijzigen

De consequentie van dit raadsbesluit is een wijziging van de grondexploitatie Rijnhuizen-Noord ten gevolge van het niet langer bouwen van maximaal circa 20 woningen in het hogere segment op locatie MHCN terrein zuidzijde. Ondanks het niet bouwen van de woningen is deze locatie evengoed een stuk voordeliger. Deze wijziging wordt verwerkt bij de herziening van de grondexploitatie per 1 januari 2024. 3.2

Woningbouw kan naar elders verschuiven

De realisatie van de permanente locatie op het MHCN terrein zuidzijde betekent dat daar maximaal circa 20 woningen in het hogere segment minder zullen komen op die plek. Verschuiven van deze woningbouw kan eventueel naar een andere vrijkomende locatie plaatsvinden. Ook enige verdichting op de rest van de locatie hockeyvelden wordt nog onderzocht met behoud van de stedenbouwkundige uitgangspunten.

Financiële aspecten Het financiële effect van de kosten voor de tijdelijke en permanente onderwijshuisvesting Rijnhuizen (geen onderdeel van het project Vitale scholen) is als volgt. Op 2 november 2023 zijn bij raadsbesluit in de begroting, het MIP 2024-2027, de volgende investeringskosten als reservering opgenomen: •

Tijdelijke onderwijshuisvesting: € 3.687.000 incl. btw

•

Permanente onderwijshuisvesting: € 12.624.000 incl. btw

Bladnummer 9/11 Raadsvoorstel 20 juni 2023

•

Permanente onderwijshuisvesting sport: € 1.508.000 incl. btw

Uitgangspunt is koop en gebruik van de tijdelijke units voor een periode van 3 jaar op de locatie MHCN noordzijde. Mogelijk dat de units na die periode verplaatst kunnen worden in kader van vitale scholen. Voor de afschrijving wordt gerekend op 10 jaar, daarna blijft er een restwaarde over. Met dit raadsvoorstel wordt voor de tijdelijke onderwijshuisvesting € 3.500.000 incl. btw gevraagd. In het voorgestelde krediet is ook de som van het voorbereidingskrediet opgenomen. Dit voorstel voor de tijdelijke huisvesting leidt tot een jaarlast van € 385.000 en past daarmee in het beschikbare budget van € 414.400. Hierbij zal nog een huurinkomst worden verdisconteerd voor verhuur van ruimte aan een kinderopvangorganisatie. Voor de permanente onderwijshuisvesting Rijnhuizen zal te zijner tijd een separaat uitgewerkt raadsvoorstel worden gedaan. Vooruitlopend op de definitieve besluitvorming over de totale investering wordt in dit voorstel voor onderzoeken, uitwerking en participatie etc. een voorbereidingskrediet gevraagd van € 250.000,- incl. btw. Bij de voorstellen van de definitieve plannen voor de permanente onderwijshuisvesting zullen de totale kapitaallasten in beeld worden gebracht en dekkingsvoorstellen in een separaat raadsvoorstel worden gepresenteerd. Inkomsten uit verhuur van ruimten aan derden zullen hierbij worden verdisconteerd.

Indien besloten wordt om af te zien van de investering, worden de kosten van het voorlopige krediet ineens afgeschreven ten laste van de exploitatie. Geconcludeerd is dat de financiële verschillen en de voordelen voor een permanente én tijdelijke schoollocatie een duidelijke voorkeur geven voor de hockeyvelden als locatie voor een basisschool in Rijnhuizen. Deze voorkeur betekent een wijziging in de grondexploitatie Rijnhuizen-Noord. Door de komst van de school kan ongeveer 1/3 van de geplande woningbouw hier niet gerealiseerd worden. Logischerwijs moeten daarom de grondopbrengsten van de woningbouw naar rato bijgesteld worden. De totale grondopbrengsten waren geraamd op ca. € 10.000.000. Deze moeten dus met circa € 3.300.000 naar beneden worden bijgesteld. Deels wordt dit wel gecompenseerd door de grondopbrengsten van de maatschappelijke voorzieningen. Deze zijn geraamd op circa € 1.000.000. Het geprognotiseerd resultaat van de grondexploitatie per 01-01-2023 was € 470.000. Het aangepaste resultaat zal circa € 1.700.000 negatief worden. Hiernaast zullen als gevolg van de tijdelijke huisvesting renteverliezen optreden van in totaal circa € 100.000 voor de geplande 3 jaar. Deze renteverliezen komen ten laste van de grondexploitatie Rijnhuizen-Noord.

Bladnummer 10/11 Raadsvoorstel 20 juni 2023

Deze wijzigingen zullen meegenomen worden in de herziening van de grondexploitatie Rijnhuizen-Noord per 1 januari 2024. Hierbij zal ook een voorstel voor de benodigde voorziening bijgevoegd worden. Ontwikkelingen Reserve Grondbedrijf Dit besluit leidt tot een aanpassing van de reserve grondbedrijf. Het saldo van de reserve is per 01-01-2023 € 30.150.000. Met de voorgenomen investeringen, te weten het negatieve resultaat als gevolg van de komst van de school bij de grondexploitatie Rijnhuizen-Noord (€ 1.700.000), de storting in de Reserve Sociale woningbouw (€ 1.000.000) en het extra tekort voor de grondexploitatie Deventerschans (€ 500.000 Collegevoorstel 1077659) is het saldo van de reserve grondbedrijf ca € 26.950.000. De verwachting van de meerjaren prognose van het grondbedrijf is uiteraard voor de komende jaren afhankelijk van de ontwikkeling van de projecten en de eventuele investeringen ten laste van deze reserve.

Communicatie aspecten Voor het parkeerterrein Newtonbaan zijn inmiddels twee informatiebijeenkomsten georganiseerd. Het verslag van de bijeenkomst op 19 april 2023 en het parkeerbalansonderzoek door Sweco is met deelnemers van de bijeenkomsten gedeeld. Het ROC heeft inmiddels per brief van 11 mei 2023 een gesprek aangevraagd met wethouder Bamberg dat heeft plaatsgehad op 15 juni 2023. Met andere omliggende bedrijven is met wethouder Bamberg een gesprek op 21 juni 2023 geweest (zie verder kanttekening 1.1). Ofschoon het parkeerbalansonderzoek van Sweco uitwees dat er voldoende parkeercapaciteit is om tijdelijke units te plaatsen, is alsnog een nieuwe parkeerdrukmeting uitgevoerd na afstemming over resultaten en moment van metingen. Op 11 oktober 2023 is een informatiebijeenkomst georganiseerd waarbij omliggende bedrijven en omwonenden geïnformeerd zijn over het voornemen van de gemeente om het parkeerterrein Newtonbaan als locatie voor de tijdelijke onderwijshuisvesting af te laten vallen. Op die bijeenkomst zijn de plannen voor tijdelijke en permanente huisvesting op het MHCN terrein toegelicht. Ook de eigenaren van de WVG-locatie en De Waal beheer voor de Marconibaan, alsmede het schoolbestuur zijn geïnformeerd over de hier voorgestelde koerswijziging, dit alles onder voorbehoud van de goedkeuring voor ons voorstel in de raad.

Uitvoering Na besluitvorming over dit voorstel start de realisatie fase. Doelstelling is oplevering per 1 juli 2024 met in gebruik name van deze tijdelijke onderwijs accommodatie per schooljaar 2024-2025.

Bladnummer 11/11 Raadsvoorstel 20 juni 2023

Direct na dit raadsbesluit volgt de publicatie van de aanbesteding voor de tijdelijke onderwijshuisvesting met volgens aanbestedingskalender de voorlopige gunning eind februari 2024. Zodra de opdracht is verleend starten de voorbereidende werkzaamheden met onder meer de vergunningsprocedures (kruimelvergunning) en andere noodzakelijke procedures. Extra aandacht voor de noodzakelijke procedures is een aanvraag voor Electra in het kader van de netcongestie.

Bijlagen 1. GEHEIM Samenvatting kostenraming tijdelijke onderwijshuisvesting Rijnhuizen 2. Concept leerlingen prognoses basisonderwijs 2023

burgemeester en wethouders,

Ellie Liebregts

Marijke van Beukering-Huijbregts

secretaris

burgemeester