2023-308 Bijlage Nota kapitaalgoederen Openbare Ruimte 2024-2027

•

Voor de te hanteren waarderingsgrondslagen, afschrijvingsmethodes en afschrijvingstermijnen verwijzen wij naar de actuele nota Investerings- en afschrijvingsbeleid en de bijbehorende bijlage Staat van afschrijvingstermijnen.

•

De kostenramingen zijn exclusief prijsstijgingen. De inflatiecorrectie wordt jaarlijks door de gemeenteraad vastgesteld.

•

De kostenramingen zijn exclusief toekomstig areaalaccres. Dit heeft nog geen invloed op de vervangingsinvesteringen voor de komende beheerplanperiode. De impact op de onderhoudskosten wordt jaarlijks per domein bepaald. Dan wordt ook beoordeeld of financiering (deels) kan plaatsvinden uit extra middelen die we ontvangen uit “Groei voor de stad”.

•

Uitgangspunt bij de vaststelling van de rioolheffing is dat alle kosten die samenhangen met de uitvoering van het Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP) gedekt worden door de rioolheffing. In het GRP is een eerste berekening opgenomen. In de begroting 2024 zal het tarief voor de rioolheffing vastgesteld worden.

5.2

Financiële vertaling per domein

Op basis van de beheerpannen is een financiële doorrekening opgenomen voor: •

Investeringen (vervanging / levensduur verlengend): o

beheerplanperiode 2024-2027: detailoverzichten o.b.v. inspecties en beheersysteem

o

Periode

2028-2031:

een

doorkijk

voor

de

daaropvolgende

beheerplanperiode (globale inschatting) •

Kapitaallasten: effect van doorrekening kapitaallasten nieuwe beheerplannen ten opzichte van het meerjaren investeringsplan 2023 (MIP 2023)

•

Exploitatielasten: kosten voor onderhoud en overige operationele kosten.

•

Voorziening: indien er een voorziening beschikbaar is voor egalisatie van jaarlijkse onderhoudskosten, dan is een doorrekening opgenomen voor de komende 10 jaar. Dit is alleen nog van toepassing bij Civiele kunstwerken.

Een overzicht van exploitatie, vervangingsinvesteringen en effect op de kapitaallasten per domein wordt hieronder weergegeven.

Not a kapit aalgoeder en 2024 -2027 Raadsnummer

5.2.1

xx

Versie

01

Openbaar dom ein

Datum 31 augustus 2023

Spelen en bewegen

Exploitatie:

exclusief kapitaallasten en interne doorrekeningen

Vervangingsinvesteringen:

Effect beheerplan op de kapitaallasten:

5.2.2

Openbaar groen

Exploitatie:

2024: inclusief bijdrage uit het coalitieakkoord “Meer voor elkaar” exclusief kapitaallasten en interne doorrekeningen

Vervangingsinvesteringen:

Effect beheerplan op de kapitaallasten:

27 (38)

Not a kapit aalgoeder en 2024 -2027 Raadsnummer

5.2.3

xx

Versie

01

Openbaar dom ein

Datum 31 augustus 2023

Civiele kunstwerken

Exploitatie:

exclusief kapitaallasten en interne doorrekeningen, inclusief € 550.000 dotatie aan onderhoudsvoorziening.

Onderhoudsvoorziening Civiele kunstwerken

Vervangingsinvesteringen:

Effect beheerplan op de kapitaallasten:

28 (38)

Not a kapit aalgoeder en 2024 -2027 Raadsnummer

5.2.4

xx

Versie

01

Openbaar dom ein

Datum 31 augustus 2023

Weg- en straatmeubilair

Exploitatie:

Vervangingsinvesteringen:

Effect beheerplan op de kapitaallasten:

5.2.5

Verkeersregelinstallaties (VRI’S)

Exploitatie:

Vervangingsinvesteringen:

Van het investeringsbedrag in 2024 is ruim € 600.000 nog beschikbaar vanuit bestaande kredieten.

Effect beheerplan op de kapitaallasten:

*) exclusief € 125.000 afboeking boekwaarde i.v.m. vervroegde vervanging van 4 verkeersregelinstallaties. Vervroegde vervanging noodzakelijk in verband met technische staat, veiligheid en gebruik kunnen maken van een subsidie vanuit de Provincie.

29 (38)

Not a kapit aalgoeder en 2024 -2027 Raadsnummer

5.2.6

xx

Versie

01

Openbaar dom ein

Datum 31 augustus 2023

Wegen

Exploitatie:

Vervangingsinvesteringen:

Effect beheerplan op de kapitaallasten:

Hogere kapitaallasten door inhaalslag en een hoger prijspeil, maar vooral ook door het consistent doorvoeren van het onderscheid tussen vervangingsinvesteringen (40 jaar afschrijving) en levensduurverlengende investeringen (20 jaar afschrijving). Het grootste deel betreft levensduurverlengende investeringen. Door de kortere afschrijvingsperiode heeft dit een groot effect op de kapitaallasten.

5.2.7

Riolering en baggeren

Exploitatie:

Aanvullende kosten ten opzichte van het vorige GRP zijn nodig voor onder andere extra inspectie- en reinigingskosten, kosten voor opheffen foutieve aansluitingen, het opstellen van een basisrioleringsplan en onderzoek bodemverzakking zoals beschreven in het GRP. Het budget voor baggerplan is gebaseerd op het “Baggerbeleid- en beheerplan 2024-2027”.

30 (38)

Not a kapit aalgoeder en 2024 -2027 Raadsnummer

xx

Versie

01

Openbaar dom ein

Datum 31 augustus 2023

Vervangingsinvesteringen:

Effect beheerplan op de kapitaallasten:

Rioolheffing Uitgangspunt bij de vaststelling van de rioolheffing is dat alle kosten die samenhangen met de uitvoering van het Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP) gedekt worden door de rioolheffing. De eerste berekeningen laten een tariefstijging van ca. 8,2% voor 2024 zien. Hierbij is geen rekening gehouden met inzet van financiële middelen vanuit de egalisatie voorziening. Het huidige saldo van de egalisatievoorziening rioolheffing is € 1,067 miljoen. In de begroting 2024 zal het tarief voor de rioolheffing vastgesteld worden. Op basis van het onderliggende GRP 2024-2027 (inclusief baggerplan) lijken de tarieven de komende jaren jaarlijks met 2-3% geïndexeerd te moeten worden. Totaal lasten o.b.v. GRP 2024-2027:

Bedragen x € 1.000

5.3

Overzicht van benodigde en beschikbare financiële middelen

In de onderstaande tabellen wordt een overzicht gegeven van de benodigde en beschikbare financiële middelen voor de openbare ruimte. Tabellen zijn exclusief GRP/Riool (financiële effecten moeten verwerkt worden in de tariefstelling van de rioolheffing) en bedragen x € 1.000.

31 (38)

Not a kapit aalgoeder en 2024 -2027 Raadsnummer

xx

Versie

01

Openbaar dom ein

Datum 31 augustus 2023

Vervangingsinvesteringen:

Bij openbaar groen en

straatmeubilair is de verwachting dat de benodigde

vervangingsinvesteringen min of meer gelijkmatig over de jaren verdeeld zijn. Bij de VRI’s, Civiele Kunstwerken en Wegen is een piek zichtbaar in het jaar 2024. Kapitaallasten: In onderstaande tabel is de impact zichtbaar van de jaarlijkse kapitaalkosten (rente en afschrijving) van de huidige beheerplannen ten opzichte van de aannames in het meerjaren investeringsplan 2023 (MIP 2023).

In onderstaand tabel is bovenstaand effect van de kapitaallasten gespecificeerd per beheerdomein:

De toename van de kapitaallasten als gevolg van hogere vervangingsinvesteringen hangt samen met:

32 (38)

Not a kapit aalgoeder en 2024 -2027 Raadsnummer

•

xx

Versie

01

Openbaar dom ein

Datum 31 augustus 2023

Inhaalslag; doorschuiven van uitgestelde vervangingsinvesteringen vanuit de vorige beheerplanperiode. Vervangingsinvesteringen die in het vorige beheerplan waren opgenomen, maar om moverende redenen zijn uitgesteld, zijn opnieuw verwerkt in het nieuwe beheerplan voor de periode 2024-2027. Hieraan gerelateerde beschikbare kredieten zullen vervallen en zijn opnieuw in de meerjaren investeringsplanning (MIP) opgenomen. Krediet van reeds opgestarte maar nog niet afgeronde vervangingsinvesteringen, zijn niet vervallen, maar blijven voor de nieuwe planperiode beschikbaar voor deze uitvoering van deze werkzaamheden.

•

Hoger prijspeil.

•

Uitkomst van onderhoudsinspecties die aangeven dat vervanging noodzakelijk is om het met de raad afgesproken kwaliteitsniveau te kunnen waarborgen.

•

Geleidelijk uitbreiding van het te beheren areaal.

•

Op basis van de vervangingscyclus zijn de oorspronkelijk aangelegde activa in de komende perioden aan vervanging toe.

Bovenstaande effecten zijn met name bij wegen zichtbaar. Daarnaast is bij wegen het onderscheid tussen vervangingsinvesteringen (afschrijvingsduur 40 jaar) en levensduurverlengende investeringen (afschrijvingsduur 20 jaar) consistent doorgevoerd wat een groot effect heeft op de kapitaallasten gezien de kortere afschrijvingsduur van levensduurverlengende investeringen. Door de toevoeging van extra middelen neemt ook de inzet van personeel toe. Er moet immers meer werk in planvorming, voorbereiding en directievoering en toezicht worden verricht (VAT kosten). De financiële consequenties hiervan zijn in het overzicht verwerkt. De regel “verwachte vrijval kapitaallasten 2023” is een grove inschatting van lagere kapitaallasten, omdat bepaalde nu nog openstaande investeringskredieten eind 2023 zullen vrijvallen. Redenen van vrijval van een ‘restant krediet’ kunnen bijvoorbeeld zijn: lagere kosten investering na aanbesteding/uitvoering, vervanging minder omvangrijk dan oorspronkelijk ingeschat, aanpassen planning vanwege capaciteitsgebrek of omdat vervanging uitgesteld kon worden. Vervangingen die gepland stonden in de vorige beheerplanperiode (2020-2023) maar nog niet gestart en wel nodig zijn, zijn opnieuw opgevoerd in de huidige beheerplannen. In onderstaande tabel is het totaalbedrag aan begrote kapitaallasten opgenomen:

Bij het opstellen van de Kadernota 2024 is er wel gerefereerd aan de actualisatie van de beheerplannen voor de periode 2024-2027, maar waren de doorrekeningen nog niet

33 (38)

Not a kapit aalgoeder en 2024 -2027 Raadsnummer

xx

Versie

01

Openbaar dom ein

Datum 31 augustus 2023

34 (38)

definitief. Het financiële effect van de nieuwe beheerplannen wordt in de begroting 2024 verwerkt. De impact van de hogere kapitaallasten kan eventueel verzacht worden door gebruik te maken van het saldo van de reserve kapitaalgoederen. Exploitatie

Beschikbaar budget = meerjarenbudget vorige begroting, inclusief tussentijds goedgekeurde mutaties, effect kadernota 2024 en indexatie.

Bovenstaande budgetten omvatten alle exploitatiekosten (exclusief personeelskosten) ten laste van het programma, die nodig zijn voor de uitvoering van het beheerplan (dus bijvoorbeeld ook inclusief inspectiekosten, energiekosten, contractkosten, kosten herstellen schades, etc.). Deze budgetten zijn in de meerjarenbegroting 2024 verwerkt. De exploitatiebegroting valt bij bijna alle domeinen binnen het huidig beschikbare budget. Het tekort is onderdeel van de begroting Openbaar Groen. Hier zijn extra posten opgenomen

voor

flora

en

fauna,

zelfbeheer,

extra

inspectiekosten

en

aanbestedingskosten. Voor 2024 is hier extra budget voor toegekend op basis van de kadernota 2024. Voor de vervolgjaren is dit nog niet als ‘beschikbaar budget’ opgenomen en de keuze gemaakt om op basis van het beheerplan Groen het meerjarenbudget aan te passen. Voorziening: In het verleden is een tweetal onderhoudsvoorzieningen gevormd met als doel de egalisatie van kosten voor (groot) onderhoud (BBV artikel 44 lid 1c). •

Voorziening onderhoud Civieltechnische bouwwerken

•

Voorziening onderhoud wegen

Voorwaarden; bijzondere bepalingen m.b.t. voorzieningen:

Not a kapit aalgoeder en 2024 -2027 Raadsnummer

•

xx

Versie

01

Openbaar dom ein

Datum 31 augustus 2023

35 (38)

Onderhoudsvoorzieningen worden gevormd voor groot onderhoud indien binnen de meerjarencyclus de schommelingen op de jaarlijkse onderhoudsbudgetten meer bedragen dan € 50.000.

•

De onderhoudsvoorzieningen worden gevormd ter dekking van de werkelijke directe onderhoudskosten (beheerplannen).

•

De onderhoudsvoorzieningen zijn gebaseerd op actuele onderhoudsplannen die voor 10 jaar zijn berekend. Elke vier jaar worden deze plannen geactualiseerd en aan de raad voorgelegd.

•

Stortingen in de voorziening (dotaties) worden verwerkt in de exploitatie. Aanwending van de voorziening vindt rechtstreeks plaats ten laste van de voorziening. In het BBV is bepaald, dat uitgaven voor investeringen na 1 januari 2017 met maatschappelijk nut worden geactiveerd.

•

Opheffen van een voorziening:

−

Wanneer het doel waarvoor de voorziening is gevormd vervalt of wanneer de voorziening niet meer voldoet aan de in het BBV opgenomen criteria.

−

Besluitvorming

hierover

dient

via

een

voorstel

(apart

beslispunt)

en

begrotingswijziging aan de raad te worden voorgelegd. Onderhoudsvoorziening wegen (doel: egalisatie van kosten): De definities voor wat valt onder vervangingsonderhoud, levensduurverlengend onderhoud en regulier onderhoud voor instandhouding van het actief zijn aangescherpt. Dit

laat

een

verschuiving

zien

van

groot

onderhoud

(voorziening)

naar

levensduurverlengend onderhoud (20 jaar afschrijving). In 2024 is er nog een piek zichtbaar vanwege inhalen achterstand in het aan brengen van

wegmarkeringen.

Daarna

is

de

verwachting

dat

onderhoudskosten

voor

instandhouding over de jaren heen stabiel zullen zijn. Daarmee zou dan ook de functie van deze onderhoudsvoorziening komen te vervallen. In het beheerplan wegen wordt er nu van uitgegaan dat: •

De onderhoudsvoorziening per 31-12-2023 wordt opgeheven.

•

Het saldo toegevoegd zal worden aan de reserve kapitaalgoederen.

Beide punten worden in de jaarrekening 2023 verwerkt en dan aan de raad voorgelegd. De

onderhoudskosten

die

voorheen

rechtstreeks

ten

laste

van

de

onderhoudsvoorziening werden geboekt, zijn nu opgenomen in de exploitatiebegroting. Onderhoudsvoorziening Civiele Kunstwerken (doel: egalisatie van kosten): Deze voorziening blijft wel gehandhaafd. De voorziening is ingesteld voor het gelijkmatig verdelen van de onderhoudskosten over de verschillende boekjaren. Op basis van de doorrekening in het huidige beheerplan 2024-2027 wordt de dotatie €550.000. Dit is verwerkt in de begroting 2024.

Not a kapit aalgoeder en 2024 -2027 Raadsnummer

6

xx

Versie

01

Openbaar dom ein

Datum 31 augustus 2023

Ontwikkelingen; kansen en risico's

Ontwikkelingen, van lokaal tot globaal, hebben invloed op het beheer en onderhoud van de openbare ruimte. Deze ontwikkelingen bieden zowel kansen als uitdagingen. 6.1

Kansen

6.1.1

Synergiën:

In beheer en onderhoud wordt altijd synergie gezocht met andere interne en externe opdrachten en projecten. Denk bijvoorbeeld aan de toepassing van indicatoren en modellen, ontwikkeld in het kader van het onderzoek Grip op de groei van de stad (mei 2023) of het werk met werk maken in de selectie van wijken voor de warmte transitie. Nutsbedrijven en bijvoorbeeld de provincie staan vaak voor dezelfde uitdagingen. Door krachten te bundelen kunnen wij meerwaarde creëren, zeker in deze tijden met een krappe arbeidsmarkt en veel onzekerheden. 6.1.2

Van databeheer naar datagedreven beheer:

Actuele, betrouwbare en complete gegevens vormen het fundament onder professioneel beheer. Als beheerorganisatie beschikt de gemeente over ontzettend veel data over de objecten (assets of kapitaalgoederen). Met de komst van open data, sensordata en kunstmatige intelligentie gaan al die data een steeds grotere rol spelen. Datagedreven beheer geeft inzicht in de objecten, zorgt voor beter onderbouwde keuzes, accurate voorspellingen over kwaliteit en levensduur en het werkt kostenefficiënt. Zo wordt het beheer beter voorspelbaar, veiliger en goedkoper. 6.1.3

Omgevingsprogramma voor de fysieke leefomgeving:

In 2021 is de omgevingsvisie voor 2040 vastgesteld. De Omgevingswet wordt per 1 januari 2024 ingevoerd. Aanbevolen is om de strategische gemeentelijke doelen uit de omgevingsvisie te vertalen naar tactisch/operationeel niveau door middel van een vrijwillig omgevingsprogramma. Door het vertalen van de ambities naar middellange termijn (10 jaar) kunnen wij de kloof tussen de ambities uit de omgevingsvisie (2040) en de 4-jarige beheerplannen dichten. 6.2

Risico’s

6.2.1

Levenscyclus kapitaalgoederen:

Veel van de Nieuwegeinse kapitaalgoederen is gerealiseerd in de jaren vijftig, zestig en zeventig van de vorige eeuw en is toe aan vervanging en of vernieuwing. Er zal ook in de toekomst voldoende budget vrijgemaakt moeten worden om aan onze zorgplicht te kunnen blijven voldoen. 6.2.2

Personeelscapaciteit:

De situatie op de arbeidsmarkt is van invloed op de organisatie van het beheer. De verwachting is dat de huidige krapte op de arbeidsmarkt voorlopig blijft bestaan. Hierdoor wordt de wijze waarop je het beheer organiseert, maar ook zaken als databeheer en projectadministratie van nog groter belang.

36 (38)

Not a kapit aalgoeder en 2024 -2027 Raadsnummer

6.2.3

xx

Versie

01

Openbaar dom ein

Datum 31 augustus 2023

Capaciteit in de markt:

Ook externe partijen in de samenwerking en realisatie hebben of krijgen te maken met schaarste aan personele capaciteit of grondstoffen voor te leveren goederen. Hierdoor kunnen vertragingen en/of kostenstijgingen ontstaan bij de uitvoering van beheer en onderhoud.

37 (38)

Not a kapit aalgoeder en 2024 -2027 Raadsnummer

7

xx

Versie

01

Openbaar dom ein

Datum 31 augustus 2023

Bijlagen

Bijlage 1 tot 6 Beheerplannen per domein 1. Spelen en bewegen; 2. Openbaar groen; 3. Civiele kunstwerken (inclusief beschoeiingen); 4. Weg- en straatmeubilair; 5. Verkeersregelinstallaties (VRI’s); 6. Wegen. Bijlage 7 7. Gemeentelijk rioleringsplan GRP incl. baggerplan

38 (38)