2023-194 Bijlage 2. Open brief - Voorop voor gelijke gezondheid_20230233.pdf

2023-194 Bijlage 2

Iedereen in Nederland een kans op een zo gezond mogelijk leven Open brief artsenfederatie KNMG en ruim 70 organisaties Aan: de minister van Armoedebeleid, Participatie en Pensioenen en staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Geachte mevrouw Schouten, heer Van Ooijen, Dagelijks zien artsen en andere professionals mensen in hun spreekkamer met gezondheidsproblemen waarvan de oorzaken en oplossingen buiten het medische domein liggen. Meer dan een luisterend oor, erkenning van het probleem en het bestrijden van de symptomen zit er vaak helaas niet in. Artsen schrijven slaappillen voor aan wie wakker ligt vanwege een baan die op de tocht staat. Of een puffer voor een kind met astma veroorzaakt door een schimmelig huis. Wie voortdurend ieder dubbeltje moet omdraaien, kan in de supermarkt niet anders dan kiezen voor de goedkoopste optie, wat vaak ook de ongezondste is. Als artsen zien wij deze mensen op het spreekuur met knieproblemen door overgewicht. Voor artsen en andere professionals voelt dit soms als dweilen met de kraan open. Artsenfederatie KNMG heeft daarom onlangs verschillende partijen van binnen en buiten de zorg samengebracht, om na te denken over hoe de oorzaken van dergelijke problemen kunnen worden aangepakt. De KNMG heeft dit gedaan omdat onder artsen breed het gevoel leeft dat zij te veel bezig zijn met symptoombestrijding.

De impact van de medische zorg op gezondheid van mensen is slechts elf procent. Terwijl leefstijl, en sociale en fysieke omgeving voor bijna zeventig procent iemands gezondheid bepalen. Door de samenwerking tussen organisaties in verschillende domeinen te bevorderen willen wij het inzicht en de bewustwording vergroten dat kans-gelijkheid vanuit een gezonde sociaal-economische basis de sleutel is tot een gezonder leven. Iedereen in Nederland verdient een kans op een zo gezond mogelijk leven, ongeacht in welke stad of wijk je wordt geboren, naar welke school je bent gegaan of wat je inkomen is. De eerste werkconferentie met deze partijen heeft geleid tot een aantal oplossingsrichtingen. Vier belangrijke signalen delen wij graag met u. Namens alle ondertekenende partijen vragen wij u: 1.

2.

3.

4.

In te zetten op structurele verbetering van de bestaanszekerheid van mensen en het recht hierop wettelijk te borgen. We hebben het dan over een stabiel en voldoende besteedbaar inkomen en de mogelijkheden tot gezond eten, onderwijs, gezond en veilig wonen en werken. Beleid te ontwikkelen met ervaringsdeskundigen. We moeten niet oordelen over de keuzes die mensen maken vanuit armoede, maar de vraag stellen waarom ze die keuzes maken. Kijk lokaal wat er nodig is en ga gezamenlijk aan de slag in de wijk. Hiermee brengen we ook de menselijke maat terug en het zo nodige vertrouwen in de overheid. Mee te werken aan de structurele verbetering van de gezondheid van de burger en dit te borgen. Daarvoor moeten lange termijn gezondheidsdoelen wettelijk worden verankerd zodat de urgentie om deze doelen te bereiken breed wordt gevoeld en opgevolgd. Toezicht op naleving van deze gestelde doelen departement-onafhankelijk in te richten. Er zijn langdurige (dit gaat over decennia) en integrale oplossingen nodig, waarbij de kans op een gezond leven wordt verankerd in beleid op ieder niveau. De gezondheidsproblematiek kan niet geïsoleerd aangepakt worden. Om te voorkomen dat mensen ziek worden, is het van belang dat de gezondheid van de burger uitgangspunt is bij elk beleid: Health in all policies.

Er moet een beoordeling worden gemaakt over wat de impact op de gezondheid van de burger is, ongeacht door welk departement of decentrale overheid het beleid wordt gemaakt.

Nederland is één van de meest welvarende landen van de wereld. Maar in ons land overlijden mensen in een lagere sociaaleconomische positie gemiddeld acht jaar eerder dan mensen in een hogere sociaaleconomische positie. Ook leven ze gemiddeld drieëntwintig jaar in minder goed ervaren gezondheid. De gezondheidsverschillen tussen mensen nemen niet af, maar juist toe. Het vergroten van de kans-gelijkheid vanuit een gezonde sociaal-economische basis is de sleutel tot een gezonder leven voor iedereen. Er worden al veel maatregelen getroffen om de bestaanszekerheid te verbeteren, maar helaas met te weinig effect. We vragen u dan ook met klem om hier extra werk van te maken en de bovengenoemde oplossingsrichtingen hierin mee te nemen. Namens alle ondertekende partijen dragen we hier graag aan bij. Ondertekenaars René Héman, Voorzitter artsenfederatie KNMG, mede namens: Janny Bakker-Klein

Voorzitter RvB Movisie

Leo Bisschops

Voorzitter KBO-Brabant en vertegenwoordiger Senioren Netwerk Nederland

Wouter Bos

Voorzitter Raad van Bestuur Coöperatie Menzis

Maurice van den Bosch

Bestuursvoorzitter OLVG

Lea Bouwmeester

Voorzitter Federatie voor Gezondheid

Lex Burdorf

Hoogleraar Maatschappelijke Gezondheidszorg (Erasmus MC)

Jet Bussemaker

Voorzitter Raad voor Volksgezondheid & Samenleving, Hoogleraar ‘Wetenschap, beleid en maatschappelijke impact, in het bijzonder in de zorg’ (LUMC, Universiteit van Leiden)

Bianca Buurman

Voorzitter Verpleegkundigen & Verzorgenden Nederland (V&VN)

Ton Coenen

Algemeen directeur GGD GHOR Nederland

Erik Dannenberg

Voorzitter Divosa, Vereniging van gemeentelijke directeuren en leidinggevenden in het sociaal domein

Otwin van Dijk

Burgemeester Gemeente Oude IJsselstreek

Rutger Jan van der Gaag

Voorzitter NVZD, Vereniging van bestuurders in de zorg

Leonard Geluk

Algemeen directeur Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG)

Carla van Gils

Directeur KWF Kankerbestrijding, voorzitter Gezondheidsfondsen voor Rookvrij

Ien van de Goor

Bijzonder hoogleraar Publieke gezondheid en preventie, Tranzo (Tilburg University)

Joep de Groot

Bestuursvoorzitter CZ

Louise GunningSchepers

Oud-hoogleraar Sociale Geneeskunde UvA

Boris van der Ham

Voorzitter Vereniging Gehandicaptenzorg Nederland

Patricia Heijdenrijk

Directeur bestuurder Pharos, expertisecentrum gezondheidsverschillen

Bert van der Hoek

Voorzitter RvB Trimbos Instituut

Nic van Holstein

Voorzitter Vakcentrale voor Professionals (VCP)

Ale Houtsma

Voorzitter RvB Canisius Wilhelmina Ziekenhuis

Igor Ivakic

Directeur Stichting Nederland Centrum Jeugdgezondheid

Kitty Jong

Vicevoorzitter FNV

Marian Kaljouw

Voorzitter RvB Nederlandse Zorgautoriteit

Monique Kavelaars

Bestuurder 113 Zelfmoordpreventie

Marenne van Kempen

Voorzitter Associatie Wijkteams

John Kerstens

Voorzitter Koepel Gepensioneerden

Marleen KraaijDirkzwager

Arts Maatschappij + Gezondheid, lid van de Raad voor Volksgezondheid & Samenleving

Jan Kremer

Hoogleraar zorg en samenleving (Radboudumc)

Bertine Lahuis

Voorzitter van de Nederlandse Federatie van Universitair Medische Centra (NFU)

Marcel Levi

Voorzitter Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek

Janouke van Meerveld

Voorzitter Landelijk Aktie Komitee Scholieren (LAKS)

Leon Meijer

Wethouder gemeente Ede

Ad Melkert

Voorzitter Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen (NVZ)

Thijs Merkx

Voorzitter RvB Integraal Kankercentrum Nederland (IKNL)

Jochen Mierau

Hoogleraar Economie van de Volksgezondheid (RUG/UMCG) en Wetenschappelijk Directeur Lifelines

Maria van den Muijsenbergh

Huisarts en hoogleraar gezondheidsverschillen en persoonsgerichte integrale eerstelijnszorg Radboudumc en Pharos

Henk Nies

Bijzonder hoogleraar Organisatie en beleid van zorg, (VU)

Robin Peeters

Voorzitter van de Nederlandse Internisten Vereniging, Mede-oprichter Gezondheidskloof.nl, Co-voorzitter Preventie Netwerk Federatie Medisch Specialisten

Ruth Peetoom

Voorzitter de Nederlandse ggz

Thomas Plochg

Directeur Federatie voor Gezondheid

Martin Pragt

Ervaringsdeskundige armoede en sociale uitsluiting, Sterk uit Armoede

Menno Reijneveld

Voorzitter Interuniversitair overleg sociale geneeskunde (IOSG), hoogleraar UMCG/RUG, arts Maatschappij + Gezondheid

Ingrid Rep

Directeur KBO-PCOB

Sophie de Rooij

Voorzitter RvB Ziekenhuis Amstelland

André Rouvoet

Voorzitter GGD GHOR Nederland

Karen van Ruiten

Directeur Instituut Positieve Gezondheid

Michael Rutgers

Namens Gezondheidsfondsen voor Rookvrij, Samenwerkende Gezondheidsfondsen en Longfonds

Shakib Sana

LHV-ambassadeur Rotterdam, medeoprichter gezondheidskloof

Michel van Schaik

Directeur Gezondheidszorg, Rabobank

Onno van Schayck

Hoogleraar preventieve geneeskunde (Maastricht University)

Floortje Scheepers

Voorzitter kwaliteitsraad ZiN, hoogleraar innovatie in de GGZ, lid van de Raad voor Volksgezondheid & Samenleving

Eric Scheppink

Raad van Bestuur Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG)

Anneke Sipkens

Directeur-bestuurder ANBO

Hans Snijder

Directeur Hartstichting

Marieke Smith

Voorzitter Koninklijke Nederlandse Organisatie van Verloskundigen (KNOV)

Jaap van der Spek

Vicevoorzitter Koepel Gepensioneerden

Lex Staal

Directeur-bestuurder Sociaal Werk Nederland

Karien Stronks

Hoogleraar public health (Amsterdam UMC/Universiteit van Amsterdam)

Jacqueline Timmermans Bestuurder HIKOS Brigit Toebes

Hoogleraar Gezondheidsrecht in Internationaal Perspectief (RUG), wetenschappelijk directeur Aletta Jacobs School of Public Health

Leon van den Toorn

Voorzitter Nederlandse Vereniging van Artsen voor Longziekten en Tuberculose (NVALT). Co-voorzitter van het Netwerk Preventie van de Federatie Medisch Specialisten

Dianda Veldman

Directeur-bestuurder Patiëntenfederatie Nederland

Edwin Velzel

CEO PGGM

Joram van Velzen

Voorzitter Landelijke studentenvakbond

Carl Verheijen

Directeur kennis en innovatie Noaber foundation

Marjo Vissers-Kuijpers

Voorzitter Raad van Bestuur, Coöperatie VGZ UA

Christine de Vries-de Winter

Directeur Academie Gezondheid en Vitaliteit, Hogeschool van Arnhem en Nijmegen

Gerrit van der Wal

Oud-inspecteur-generaal gezondheidszorg, oud-huisarts, emeritus-hoogleraar sociale geneeskunde

Ruben Wenselaar

Voorzitter InEen

Anneke Westerlaken

Voorzitter ActiZ, branchevereniging van zorgorganisaties

Lode Wigersma

Oud-directeur KNMG

Sjaak Wijma

Voorzitter Zorginstituut Nederland

Guido van Woerkom

Voorzitter KNGF, raadslid SER, Lid Algemeen Bestuur VNO/NCW

Bram Wouterse

Universitair docent EUR/ESHPM

Anneke van ZanenNieberg

Voorzitter van NOC*NSF