2023-187 Rvs. Jaarstukken 2022, ontwerpbegroting 2024 en begrotingswijziging 2023 VRU.pdf

Gemeenteraad

Onderwerp

Voorlopige jaarstukken 2022, ontwerpbegroting 2024, geactualiseerde begroting 2023

Datum

22 juni 2023

Raadsvoorstel

2023-187

Afdeling E-mailadr es opst eller k.otten@nieuwegein.nl Portefeuilleh ouder

Marijke van BeukeringHuijbregts

Onderwerp Voorlopige jaarstukken 2022, ontwerpbegroting 2024 en de geactualiseerde begroting 2023 van de Veiligheidsregio Utrecht (VRU).

Gevraagd besluit 1. Een zienswijze in te dienen bij het dagelijks bestuur van de Veiligheidsregio Utrecht (VRU), met de strekking dat de gemeente Nieuwegein instemt met de voorlopige jaarstukken 2022, ontwerpbegroting 2024 en de geactualiseerde begroting 2023 van de Veiligheidsregio Utrecht (VRU).

Inleiding In overeenstemming met het gestelde in de gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Utrecht biedt het dagelijks bestuur van de Veiligheidsregio Utrecht (VRU) de hierboven benoemde financiële stukken voor zienswijzebehandeling aan in de gemeenteraad. Na verwerking van de zienswijzen worden de definitieve stukken voor vaststelling voorgelegd aan het algemeen bestuur op 3 juli 2023.

Gewenst effect Zorgen dat een financiële gezonde Veiligheidsregio Utrecht uitvoering kan geven aan een adequate risico-/ crisisbeheersings- en brandweerorganisatie en daarmee bijdraagt aan een veilige leefomgeving in Nieuwegein.

Argumenten 1.1

De jaarstukken sluiten aan bij het gevoerde beleid.

In 2022 heeft de VRU haar werkzaamheden conform de begroting uitgevoerd. Het jaarrekening resultaat is positief.

Bladnummer 2/6 Raadsvoorstel 9 mei 2023

Het rekeningresultaat over 2022 bedraagt € 0,7 miljoen (ca. 0,7% van de begroting. Het positieve resultaat is incidenteel van aard en wordt in hoofdlijnen veroorzaakt door lagere personele lasten (€ 0,6 miljoen) en materiële lasten (€ 0,13 miljoen) enerzijds en hogere baten (€ 0,07 miljoen) anderzijds. Voorgesteld wordt om het positieve resultaat te storten in de ontwikkel- en egalisatiereserve als dekking voor activiteiten uit 2022 die doorlopen in 2023. Het resultaat is lager dan geschat bij de tweede bestuurlijke rapportage van de VRU (november 2022), onder andere als gevolg van de nabetaling op de nieuwe CAO die in december 2022 is gedaan. Daarnaast is meer (realistisch) geoefend en opgeleid door de brandweer dan waarmee rekening was gehouden in de prognose. Hiermee is een deel van de achterstand uit de COVID-19 periode ingelopen. Dit werkt door in hogere vergoedingen aan vrijwilligers en kosten voor operationele middelen. De kosten voor de opvang van Oekraïense ontheemden bedroegen in 2022 € 9,6 miljoen. Deze kosten worden één op een vergoed door het rijk. De kosten voor de crisisnoodopvang bedragen € 6,2 miljoen. Deze kosten zijn rechtstreeks doorbelast aan het COA en daarmee geen onderdeel van de exploitatie van de VRU.

1.2

De geactualiseerde begroting 2023 van de VRU bouwt voort op de vastgestelde begroting 2023 VRU.

Met enkel een effect vanuit de loon en prijsaanpassing op de gemeentelijke bijdrage. De geactualiseerde begroting VRU 2023 is gebaseerd op de vastgestelde begroting VRU 2023, waarop de volgende aanpassingen zijn doorgevoerd: - De beleidsteksten en indicatoren zijn geactualiseerd; - Het financiële kader is geactualiseerd (o.a. de reguliere loon- en prijsaanpassing); - Een aantal beleidsontwikkelingen als gevolg van exogene ontwikkelingen is verwerkt; - Een aantal (incidentele) technische wijzigingen voor het lopende boekjaar is doorgevoerd; - zonder effect op de gemeentelijke bijdrage. Hierbij zal het dagelijks bestuur actief blijven zoeken naar mogelijkheden om – binnen de bestuurlijk vastgestelde kaders – de gemeentelijke bijdrage verder te beperken, bijvoorbeeld door inzet van het positieve rekeningresultaat van 2022. Het jaar 2024 is de start van een nieuwe beleidsperiode voor de VRU. Gelijktijdig met de financiële stukken ligt ook de bestuursagenda 2024-2027 ter vaststelling voor aan de raad. De thema’s uit de nieuwe bestuursagenda zijn terug te vinden in de ontwerpbegroting 2024 en geactualiseerde begroting 2023. Hiermee is er een herkenbare koppeling tussen beleid en financiën.

Bladnummer 3/6 Raadsvoorstel 9 mei 2023

Rekening houdend met de financiële positie van gemeenten, is de insteek ook voor de nieuwe beleidsperiode om een stijging van de gemeentelijke bijdrage zoveel mogelijk te beperken. Voor 2024 wordt geen aanvullende bijdrage van gemeenten voor het in de bestuursagenda opgenomen nieuwe beleid gevraagd. De gemeenteraad heeft op 26 januari 2023 besloten een zienswijze in te dienen bij het dagelijks bestuur van de Veiligheidsregio Utrecht (VRU), met de strekking dat de gemeente Nieuwegein instemt met de kadernota 2024. De stijging van de gemeentelijke bijdrage betreft uitsluitend de actualisatie van de ijkpuntscores en de loon- en prijsaanpassing. Ten opzichte van de kadernota is de stelpost voor loonontwikkeling nog verhoogd met € 2 miljoen door het effect van het recent gesloten principeakkoord voor de cao 2023. Waar eerder in de kadernota voor 2024 een stijging van de totale gemeentelijke bijdrage was voorzien van ruim € 1 miljoen als gevolgd van het weggevallen van de opbrengsten uit het openbaar meldsysteem (OMS), is het gelukt om dit te voorkomen door in de begroting 2024 een bezuiniging op de overhead op te nemen tezamen met twee wijzigingen in het financiële kader.

1.3

De effecten van de herijking van het gemeentefonds zijn verwerkt in

de ontwerpbegroting 2024 en in de geactualiseerde begroting 2023. De individuele bijdrage per gemeente in de kadernota VRU 2024 is gebaseerd op de nieuwe verdeling van het gemeentefonds. De nieuwe ijkpuntscores zijn toegepast in het verdeelmodel voor de gemeentelijke bijdrage. De effecten van het herijkingsonderzoek op het verdeelmodel van de VRU en daarmee op de individuele bijdrage per gemeente zijn nu verwerkt in het verdeelmodel voor de begroting 2024 inclusief de actualisatie van de begroting VRU 2023.

Kanttekeningen 1.1

Omgevingswet

Voor de invoering van de Omgevingswet krijgt de VRU nog te maken met incidentele - en structurele kosten. Bij invoering van de Omgevingswet speelt gelijktijdig de invoering van de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb). Tussen het Rijk en de bestuurlijke partners zijn afspraken gemaakt over het monitoren en evalueren van de financiële gevolgen van de stelselherziening Omgevingswet. De inzet is dat de wet budgetneutraal kan worden ingevoerd, waarbij de minister heeft afgesproken op zoek te gaan naar oplossingen als uit de financiële evaluatie blijkt dat de invoeringskosten substantieel hoger zijn dan eerder voorzien. 1.2 Implementatie verplichtend karakter toekomstbestendige brandweer Er bestaat een reëel risico dat de kosten voor brandweerzorg als gevolg van de uitwerkingen van de stuurgroep 'toekomstbestendig brandweerstelsel' significant stijgen. De vrijwilliger werkt op basis van vrijwilligheid en kan niet worden verplicht om taken uit te voeren en beschikbaar te zijn op een bepaald

Bladnummer 4/6 Raadsvoorstel 9 mei 2023

moment. Vormen van consignering (het buiten werktijd verplicht oproepbaar zijn voor spoedgevallen) en kazernering (verplichte aanwezigheid op de kazerne) zijn dan niet meer aan de orde. Voor de beroepsmedewerker geldt dat de verplichting blijft. Het landelijke plan van aanpak voor het onderwerp ‘verplichtend karakter’ wordt in 2023 verwacht. Op het moment dat dit plan beschikbaar is, wordt dit vertaald naar de specifieke situatie in onze regio. Uitgangspunt hierbij is dat eventuele meerkosten door het rijk (als stelselverantwoordelijke) worden betaald. 1.3 De veiligheidsregio kan worden geconfronteerd met overige (onvoorziene) kosten De veiligheidsregio kan worden geconfronteerd met onvoorziene kosten binnen het begrotingsjaar als gevolg van exogene ontwikkelingen (zoals premiestijgingen, claims, kostenfluctuaties die samenhangen met incidenten en crises). In de begroting van de VRU zijn geen posten voor onvoorziene uitgaven opgenomen.

Financiële aspecten Jaarstukken 2022 De gemeentelijke bijdrage voor 2022 is conform de begroting 2022. Zoals in de inleiding vermeld laten de jaarstukken 2022 van de VRU een positief resultaat zien van afgerond € 0,7 miljoen. Voorgesteld wordt dit te storten in de ontwikkel- en egalisatiereserve in het kader van uitgestelde en vertraagde werkzaamheden. Begroting 2023 In onderstaande tabel is weergegeven hoe de begrote bijdrage aan de VRU in 2023 zich ontwikkelt op basis van de actualisatie zoals opgenomen in deze stukken. Primitief begrote bijdrage 2023

Geactualiseerde bijdrage 2023

€ 3.884.000

€ 3.913.000

De stijging van € 29.000 is te verklaren door de loon- en prijsaanpassingen die samenhangen met de nieuwe CAO. Deze kostenstijging wordt grotendeels opgevangen door de hiervoor gevormde stelpost, maar zorgt dus ook voor een stijging van de gemeentelijke bijdrage in 2023. De overige opgenomen beleidsmatige en technische bijstellingen van de begroting leiden niet tot een bijstelling van de gemeentelijke bijdrage. Begroting 2024 en meerjarenperspectief Ten opzichte van de kadernota 2024 van de VRU (2022-429) is de geprognosticeerde bijdrage voor het GBTP naar boven bijgesteld. Waar in de kadernota uit werd gegaan van een totale bijdrage van € 4.038.000 is deze in de ontwerpbegroting € 4.084.000. Ook deze stijging wordt grotendeels veroorzaakt door loon- en prijsaanpassingen, omdat de nieuwe cao voor

Bladnummer 5/6 Raadsvoorstel 9 mei 2023

veiligheidsregio’s ten tijde van het opstellen van de kadernota nog niet bekend was. De structurele minderopbrengsten door het wegvallen van de concessievergoeding van het OMS is door de VRU opgevangen binnen haar eigen begroting en bedrijfsvoering. Zodoende heeft dit geen effect op de gemeentelijke bijdrage In onderstaande tabel zijn de geraamde gemeentelijke bijdragen weergegeven voor de jaren 2024–2027.

Ontwerpbegroting 2024-2027 VRU

Bedrag 2024

Bedrag 2025

Bedrag 2026

Bedrag 2027

€ 4.084.000

€ 4.084.000

€ 4.084.000

€ 4.084.000

De gevraagde gemeentelijke bijdrage is € 12.000 hoger dan de huidige raming zoals opgesteld in de meerjarenbegroting van Nieuwegein 2023-2026. Bij de op te stellen begroting Nieuwegein 2024-2027 worden de gevraagde bijdragen aan de VRU verwerkt. In tegenstelling tot de stukken van de VRU – die dit op jaarbasis bijstellen – zal ook rekening worden gehouden met de verwachte prijsindexatie in de jaren 2025-2027.

Communicatie aspecten N.v.t.

Uitvoering De VRU heeft op 30 maart 2023 de voorlopige jaarstukken 2022, de ontwerpbegroting 2024 en de geactualiseerde begroting 2023 aan uw griffie verzonden met het verzoek bij een zienswijze deze zienswijze uiterlijk 19 juni 2023 in te dienen zodat het algemeen bestuur van de VRU deze stukken op haar AB-vergadering van 3 juli 2023 kan vaststellen. De VRU is ambtelijk op de hoogte gebracht dat de raad van Nieuwegein op 22 juni 2023 een besluit neemt over de hierboven genoemde stukken en de zienswijze dus na 22 juni zal volgen.

Bijlagen 1. Voorlopige Jaarstukken 2022 2. Ontwerpbegroting 2024 en geactualiseerde begroting 2023 3. Zienswijze kadernota 2024 4. Infographic jaaroverzicht VRU 2022 5. Uitnodiging zienswijze financiële stukken VRU 6. Raadsbesluit

Bladnummer 6/6 Raadsvoorstel 9 mei 2023

burgemeester en wethouders,

Ellie Liebregts

Marijke van Beukering-Huijbregts

secretaris

burgemeester