2023-118 Rvs. Jaarrekening 2022, ontwerpbegroting 2023 en wijziging GR AVU.pdf

Gemeenteraad

AVU concept jaarrekening 2022

Onderwerp

AVU ontwerpbegroting 2024 Wijziging GR AVU Datum

Raadsvoorstel

1 juni 2023

Afdeling

Openbaar Domein

E-mailadr es opst eller jj.vaningen@nieuwegein.nl

2023-118

Portefeuilleh ouder

5

J. van Engelen

Onderwerp AVU concept jaarrekening 2022 AVU ontwerpbegroting 2024 Wijziging GR AVU

Gevraagd besluit: 1.

Met instemming kennis te nemen van de concept-jaarrekening 2022;

2.

Een zienswijze in te dienen op de ontwerpbegroting 2024 van de AVU met de strekking dat: a.

Een controle gewenst is of de verbrandingsbelasting alleen berekend moet worden over afval dat daadwerkelijk wordt verbrand en niet ook over nagescheiden PMD;

b. Er met instemming is kennisgenomen van de uitgebreide en inzichtelijke ontwerpbegroting 2024. 3.

Geen bedenkingen te hebben ten aanzien van het voorgestelde ontwerp-wijzigingsbesluit van de Gemeenschappelijke Regeling AVU, zoals verwoord in Bijlage 7 en dit kenbaar te maken aan het college.

Inleiding In Nieuwegein draagt de gemeenschappelijke regeling RMN (Reinigingsbedrijf Midden Nederland) zorg voor de inzameling van het (huishoudelijk) afval en grondstoffen. Vervolgens regelt de gemeenschappelijke regeling AVU (Afval Verwijdering Utrecht) de contractering van de afvoer en verwerking van het huishoudelijk afval en grondstoffen. Omdat de begroting van AVU deel uitmaakt van de begroting van RMN, worden de stukken van RMN en AVU zoveel mogelijk gelijktijdig aangeboden aan de raad.

De AVU heeft ons op 16 februari 2023 de concept jaarstukken over 2022 gestuurd. Hoewel het de raad van Nieuwegein vrijstaat hier een zienswijze over in te dienen, wordt deze concept-jaarrekening ter kennisgeving gestuurd. De goedkeurende accountantsverklaring wordt rond april 2023 verwacht. Voor Nieuwegein kent de afrekening over 2022 een positief resultaat. De piek in de oud-papieropbrengsten was hier de belangrijkste oorzaak van.

Bladnummer 2/6 Raadsvoorstel 26 januari 2021

De AVU heeft ons eveneens op 16 februari 2023 de ontwerpbegroting 2024 toegestuurd. Op grond van de GR AVU kunnen alle deelnemende gemeenten tot 12 mei 2023 een zienswijze indienen op de ontwerpbegroting 2024. Deze verlengde termijn van 12 weken is een uitvloeisel van de nieuwe Wet op de gemeenschappelijke regelingen die in december 2021 is aangenomen. De AVU ontwerpbegroting 2024 geeft een goed overzicht van alle activiteiten van de AVU en van de contracten die de AVU met verschillende verwerkers heeft uitstaan en een getrouw beeld van de te verwachten financiële baten en lasten voor het jaar 2024. De belangrijkste wijzigingen zijn in dit raadsvoorstel kort toegelicht. Wijziging Gr AVU Tevens heeft de AVU een voorstel tot wijziging van de Gemeenschappelijke Regeling toegestuurd. Het ontwerp-wijzigingsbesluit is door het Dagelijks Bestuur van de AVU voorgelegd aan de colleges van de deelnemende gemeenten van de AVU. Het college van Nieuwegein kan instemmen met dit ontwerpwijzigingsbesluit en legt het daarom voor aan haar raad ten behoeve van het kenbaar maken van zienswijzen. Het ontwerp-wijzigingsbesluit heeft betrekking op 4 zaken: a. Wijziging van de Wet gemeenschappelijke regelingen; b. Uittreding van de gemeente Vijfheerenlanden uit de GR-AVU op 1 januari 2021; c. Invoering van het arbeidscontract voor ambtenaren per 1 januari 2021; d.

Van kracht worden van de Wet Open Overheid per 1 mei 2022. Wijziging van de Wet gemeenschappelijke regelingen De Eerste Kamer heeft op 14 december 2021 ingestemd met een wijziging van de Wet gemeenschappelijke regelingen (verder: Wgr) en de Gemeentewet met betrekking tot de gemeenschappelijke regelingen. Deze wijziging trad op 1 juli 2022 in werking. Deze wijziging beoogt een versterking van de democratische legitimatie van de gemeenschappelijke regelingen met betrekking tot de invloedsmogelijkheden van de raden. Gemeenteraden krijgen hiermee meer mogelijkheden om hun kaderstellende en controlerende rol binnen deze samenwerkingsverbanden te versterken. Door de recente wijziging van de Wgr is een wijziging van een aantal onderdelen van de GR-AVU 2018 noodzakelijk. Voor de gemeenschappelijke regelingen geldt een overgangstermijn tot 1 juli 2024, dan dienen zij hun regeling te hebben aangepast. De wijziging van de Wgr leidt tot een aantal direct werkende bepalingen, hieraan moet de GR-AVU voldoen en een aantal verplicht op te nemen bepalingen, deze moeten weliswaar worden opgenomen in de GR-AVU, maar er wordt niet bepaald op welke wijze deze bepalingen inhoudelijk vorm moeten worden gegeven. Wat verandert er? De Wgr en de GR-AVU geven samen de formele regels voor de verhouding tussen het bestuur van de AVU en de deelnemende gemeenteraden. De in de

Bladnummer 3/6 Raadsvoorstel 26 januari 2021

Wgr gewijzigde direct werkende bepalingen hebben voornamelijk betrekking op de mogelijkheid tot het indienen van zienswijzen en de termijnen hiervoor en een actieve informatieplicht van het bestuur aan de raden. Deze bepalingen gaan direct in werking op 1 juli 2022. Voor de AVU betekent dat dat termijnen, procedures en verplichtingen van rechtswege veranderen. Informeel organiseert de AVU raadsinformatiebijeenkomsten wanneer er belangrijke besluiten moeten worden genomen en voorziet de AVU de raden ongevraagd en desgewenst van informatie door middel van notities en presentaties. De gewijzigde Wgr verplicht alleen een zienswijzeprocedure bij het treffen, wijzigen en opheffen van of het toetreden tot en uittreden uit een gemeenschappelijke regeling. De betrokkenheid en invloed van de raden is bij de AVU dus reeds uitgebreider dan op grond van de bestaande Wgr (directe bepalingen) vereist. Geconcludeerd kan worden dat de AVU al voldoet aan de doelstelling van de wetswijzing, namelijk grotere invloed van de raden bij de taakuitvoering van de AVU. Daarom is met het voorliggende ontwerp-wijzigingsbesluit GR-AVU vanuit die gedachte een voorstel gedaan voor de invulling van de verplicht uit te werken bepalingen. Een deel van de huidige bepalingen in de GR-AVU voldoet reeds aan de gewijzigde Wgr en behoeft daarom niet te worden aangepast.

Daarnaast zijn de verplicht op te nemen, maar vrij in te vullen, bepalingen in de GR-AVU verwerkt. In de bijgevoegde toelichting is de argumentatie van de voorstellen nader uitgewerkt. Overige wijzigingen Als gevolg van de uittreding van de gemeente Vijfheerenlanden uit de GR-AVU, de invoering van het arbeidscontract voor ambtenaren per 1 januari 2021 en het van kracht worden van de Wet Open Overheid per 1 mei 2022, moet een aantal artikelen in de GR-AVU 2018 worden gewijzigd. Deze wijzigingen zijn niet van invloed op de wijze van functioneren van de GR AVU of de AVU-organisatie, omdat deze administratief van aard zijn. Bijlage 6 ‘Ontwerp wijzigingsbesluit GR-AVU’ geeft het overzicht van de voorgestelde wijzigingen weer. Bijlage 7 ‘Toelichting college en raad’ geeft een uitgebreide toelichting op de voorgestelde wijzigingen.

Gewenst effect De raad in de gelegenheid te stellen haar kaderstellende en budgetterende rol uit te voeren en zo de afvalverwerking van Nieuwegein te verduurzamen.

Argumenten 1.1

De concept-jaarrekening van AVU over 2022 is voor Nieuwegein inzichtelijk en transparant. Ook is de hoge opbrengst voor oud-papier over een groot deel van 2022 een forse meevaller voor Nieuwegein.

Nieuwegein ziet dat het tonnage recyclebare stromen licht afnam. Bij GFT is deze trend landelijk en waarschijnlijk een gevolg van langdurige droogte in 2022.

Bladnummer 4/6 Raadsvoorstel 26 januari 2021

2.1

Gemeente Nieuwegein kan met instemming kennisnemen van de

ontwerpbegroting over 2024. De stijging van de kosten kan door een effectieve afvalscheiding worden beperkt. Het verbeteren van de afvalscheiding is een effectieve manier om de kosten beheersbaar te maken. Zo zijn per 2021 bijvoorbeeld alle afvalstromen op het Recyclestation gratis gemaakt en is het ophalen van grof vuil een betaalde dienst geworden. Nieuwegein blijft zich inzetten voor de voortvarende uitvoer van het grondstoffeninzamelplan ’21-’24. De nieuwe wijze van inzamelen maakt het gemakkelijker om afval te scheiden. 3.1

Door de wijziging van de Wgr is wijziging van een aantal artikelen van

de GR-AVU noodzakelijk. De GR-AVU is in 2018 voor het laatst gewijzigd. De recente wetswijzigingen van de Wgr zijn deels direct werkend en leiden deels tot een verplichting tot aanpassing van de bestaande gemeenschappelijke regelingen. Voor de gemeenschappelijke regelingen geldt een overgangstermijn tot 1 juli 2024, dan dienen zij hun regeling aangepast te hebben. De reden dat AVU dit ontwerp reeds nu aan de colleges en raden voorlegt is ingegeven door efficiëntieoverwegingen, vanwege het complexe en langdurige wijzigingsproces van gemeenschappelijke regelingen.

Kanttekeningen 1.1 De concept-jaarrekening 2022 maakt melding van een forse meevaller. Dit is het gevolg van fluctuerende tarieven op de grondstoffenmarkt maar beslist geen zekerheid voor opvolgende jaren. Zo is de opbrengst voor oud-papier in de tweede helft van 2022 al gaan dalen. Ook was er een meevaller doordat de hoeveelheid grofvuil lager uitviel dan begroot. Het begroten van de kosten voor de afvalverwerking blijft omgeven door onzekerheden doordat hoeveelheden en marktprijzen continu veranderen. 2.1 De ontwerpbegroting 2024 laat geen grote aanpassingen zien ten opzichte van de begroting 2023. De stijgingen zijn grotendeels het gevolg van jaarlijkse indexaties. 3.1 Er worden geen extra formele instrumenten met betrekking tot besluiten van het bestuur van de AVU toegevoegd in de GR-AVU. Redenen daarvoor zijn vooral de beperkte toegevoegde waarde van het toevoegen van deze extra instrumenten, alsook de administratieve lasten die daardoor worden ervaren en de vertragende werking die deze geven.

Financiële aspecten Concept-jaarrekening 2022 De concept-jaarrekening 2022 maakt melding van een positief resultaat van €364.275,-.

Bladnummer 5/6 Raadsvoorstel 26 januari 2021

Onderstaand schema maakt inzichtelijk wat de belangrijkste afwijkingen waren die zorgden voor dit positieve resultaat. Zie hiervoor de middelste en twee rechterkolommen.

- fijn restafval -grof restafval GFT Papier

begroting 2024 2.068.988 404.427 373.502 -209.593

begroting 2023 1.981.260 409.081 378.827 -309.501

jaarrekening 2022 begroting 2022 1.828.898 1.850.278 315.607 398.321 309.714 360.518 -405.037 -200.718

Het grootste deel van dit positieve resultaat over 2022 is de hoge opbrengst van papier. Ook waren de kosten voor brandbaar afval (fijn restafval en grof restafval) lager, mede als gevolg van lagere hoeveelheden. Het financiële effect wordt via de jaarrekening van RMN over 2022 verwerkt in de gemeentelijke jaarrekening. Begroting 2024 De wijzigingen in de AVU begroting 2024 bestaan hoofdzakelijk uit een relatief beperkte indexaties op brandbaar afval. De post opbrengst papier is naar beneden bijgesteld aangezien de papierprijs sinds eind 2022 sterk is gedaald. Om een volledig beeld te geven, is ook de begroting van 2023 aan de bovenstaande tabel toegevoegd. Geen Inzamelvergoeding PMD maar nascheidingsbijdrage voor Nieuwegein Gemeenten die het PMD aan de bron scheiden krijgen daarvoor een inzamelvergoeding uit het afvalfonds. Gemeenten die het PMD nascheiden uit het restafval krijgen ook een vergoeding maar deze komt neer op een vergoeding voor elke ton nagescheiden restafval. Voor 2024 bedraagt deze vergoeding €8,90 per ton. Deze vergoeding maakt geen onderdeel uit van de AVU begroting maar is opgenomen in de RMN begroting. Vanwege het nascheiden van het restafval, is het van belang dat over het PMD dat achteraf uit het restafval wordt gehaald, geen verbrandingsbelasting wordt betaald.

Verband met RMN-begroting De kosten van de AVU worden niet rechtstreeks aan de AVU betaald maar zijn opgenomen in de begroting van RMN. De ontwerpbegroting RMN 2024 wordt naar verwachting in dezelfde raadsvergadering aan u voorgelegd. Wijziging Gemeenschappelijke Regeling AVU De financiële gevolgen van het wijzigen van de GR AVU zijn nihil. De gevolgen van de eerder gemelde uittreding van (een klein deel van de fusie-)gemeente Vijfheerenlanden zijn verwaarloosbaar.

resu t.o

Bladnummer 6/6 Raadsvoorstel 26 januari 2021

Communicatie aspecten De AVU heeft, na verzending van de stukken, de reactietermijn verlengd tot 12 mei 2023. Zo hebben de meeste gemeenten de mogelijkheid om de AVU begroting en de RMN begroting tegelijkertijd aan de raad voor te leggen. Middels bijgevoegde concept-zienswijzebrief wordt de AVU na de college vergadering van 4 april 2023 op de hoogte gesteld van het raadsbesluit.

Uitvoering n.v.t.

Bijlagen 1. Aanbiedingsbrief AVU jaarstukken 2022 2. Concept-jaarstukken 2022 AVU 3. Aanbiedingsbrief AVU ontwerpbegroting 2024 4. Ontwerpbegroting AVU 2024 5. Collegebrief Wijziging GR-AVU 6. Ontwerp wijzigingsbesluit GR-AVU 7. Toelichting college en raad-Wijziging GR 8. Raadsbesluit 9. Concept reactie-zienswijzebrief aan AVU

burgemeester en wethouders,

Ellie Liebregts

Frans Backhuijs

secretaris

burgemeester