2022-277 Rvs. Zienswijze jaarverslag 2021 en ontwerpbegroting 2023 RMN.pdf

Gemeenteraad

Onderwerp

RMN concept jaarverslag 2021 / RMN ontwerpbegroting 2023

Datum

Raadsvoorstel 2022-277

15 september 2022

Afdeling

Openbaar Domein

E-mailadr es opst eller jj.vaningen@nieuwegein.nl Portefeuilleh ouder

5 J. van Engelen

Onderwerp RMN concept jaarverslag 2021 & RMN ontwerpbegroting 2023

Gevraagd besluit: 1.

Een zienswijze in te dienen op het concept jaarverslag 2021 van RMN met de strekking dat: a.

de raad van Nieuwegein onderkent dat er in 2021 voor RMN een transitie in gang is gezet nadat het bestuur geconcludeerd heeft dat er een andere wijze van aansturing noodzakelijk is;

b. er op de avond voor de stad van 20 januari 2022 is kennisgenomen van het verbeterplan ‘Basis op orde’ bij RMN; c.

een verdere verbeterslag wenselijk is in het separaat presenteren van de inzamelkosten vanuit RMN en de verwerkingskosten vanuit AVU.

d. de raad van Nieuwegein kennis heeft genomen van het jaarverslag 2021 en de verbeteringen die daarin zijn doorgevoerd. 2.

Een zienswijze in te dienen op de ontwerpbegroting 2023 van RMN met de strekking dat: a.

Nieuwegein instemt met de ontwerpbegroting RMN 2023 en deze verwerkt in haar eigen begroting;

b. Nieuwegein uitziet naar de verwachte inverdieneffecten van de investeringen in de ondergrondse containers voor restafval en het mogelijk maken van de scheiding van GFT in de gebieden met gestapelde bouw; c.

het onderscheid tussen verwerkingskosten (van AVU) en inzamelkosten (vanuit RMN) nog beter beschreven moet worden in de begroting.

Bladnummer 2/6 Raadsvoorstel 15 september 2022

Inleiding In Nieuwegein draagt de gemeenschappelijke regeling RMN (Reinigingsbedrijf Midden Nederland) zorg voor de inzameling van het (huishoudelijk) afval en grondstoffen. Vervolgens regelt de gemeenschappelijke regeling AVU (Afval Verwijdering Utrecht) de contractering van de afvoer en verwerking van het huishoudelijk afval en grondstoffen. Medio 2021 heeft het Algemeen Bestuur van RMN geconcludeerd dat er een andere wijze van aansturing nodig is bij RMN om de organisatie klaar te maken voor de toekomst. Dit heeft geleid tot een directiewisseling in de zomer van 2021. Er is vervolgens hard gewerkt aan een analyse en een strategie die op 20 januari 2022 aan de raad van Nieuwegein is gepresenteerd. Op 16 februari 2022 heeft het Algemeen Bestuur van RMN het Meerjarenbeleidsplan 2022-2025 en het Verbeterplan Basis op orde, samen bouwen aan RMN vastgesteld. Het onderdeel sturing en beheersing van de financiën voorziet in een projectmatige aanpak met duidelijke doelen, producten en mijlpalen en streeft naar structurele verbetering van met name de managementinformatie, bedrijfsvoeringprocessen en de P&C-cyclus, waarbij de begroting dient aan te sluiten bij de uitvoering van werkzaamheden. Momenteel implementeert RMN dit verbeterplan.

Het bestuur van RMN hecht, geheel in lijn met het Meerjarenbeleidsplan en het Verbeterplan, grote waarde aan het zorgvuldige opstellen van een begroting die aansluit op de uitvoering van werkzaamheden en welke is afgestemd met alle deelnemende gemeenten. Deze zorgvuldige procedure kost echter meer tijd dan voorzien. Tegelijkertijd is er sprake van wisseling van medewerkers en vacatures bij de afdeling financiën. De raden krijgen vervolgens, conform de nieuwe wettelijke termijn van 12 weken, tot eind september om een zienswijze in te dienen. Naar verwachting zal in november 2022 het Algemeen Bestuur de definitieve jaarrekening 2021 en begroting 2023 vaststellen. Het bestuur van RMN heeft tevens bij de Gedeputeerde Staten van de provincie Utrecht uitstel aangevraagd voor de wettelijke aanlevertermijnen van zowel de jaarrekening 2021 als de begroting 2023. Dit uitstel was noodzakelijk vanwege personele wisselingen en krapte bij RMN. Tot slot wordt opgemerkt dat de controle van de accountant nog is niet afgerond. De bevindingen van de accountant worden, inclusief de verklaring, nagezonden zodra deze beschikbaar zijn.

Gewenst effect De raad in de gelegenheid te stellen haar controlerende en budgetterende taak uit te voeren.

Bladnummer 3/6 Raadsvoorstel 15 september 2022

Argumenten 1.1

Het resultaat over 2021 van RMN is binnen budget gebleven.

De gestegen opbrengsten voor diverse reststromen compenseren de gestegen kosten voor de inzameling van het restafval. Ook het feit dat RMN in 2021 zelf nog enkele dagen per week zelf grofvuil inzamelt naast de dienstverlening door RMN zorgt voor een geringe kostendaling ten opzichte van wat er begroot was. 1.2

De eerder geuite wens om per afvalstroom de kosten voor de

inzameling en de tonnen van de verwerking separaat gerapporteerd te krijgen blijft overeind. Als de financiële aspecten per afvalstroom meer inzichtelijk worden gemaakt, kan ook het effect van afval scheiden meer zichtbaar worden. Naast een goede scheiding per afvalstroom is een heldere scheiding tussen verwerkingskosten en inzamelkosten gewenst. Dit onderscheid is noodzakelijk om inzicht te krijgen in de beleidseffecten van het scheiden van afval en het biedt Nieuwegein een handelingsperspectief om te sturen op afvalstromen. 2.1

De ontwerpbegroting 2023 kent voor Nieuwegein een forse verhoging.

Deze verhogingen zijn met name het gevolg van een investering in ondergrondse containers en een verhoogde inzet op de inzameling van restafval, GFT en grof huisvuil. Daarnaast worden geen kosten meer doorgerekend voor het afleveren van grondstoffen op het RecycleStation. Naar verwachting leidt dit tot lagere kosten voor restafval en, na de plaatsing van ondergrondse containers, ook tot een gedeeltelijke verlaging van de inzamelfrequentie. Deze inverdieneffecten zijn nog niet ingerekend in de begroting.

Kanttekeningen 1.1 De bevindingen van de externe accountant zijn nog niet bekend maar deze zullen worden nagestuurd zodra deze bekend zijn. Zoals gebruikelijk voert de accountant de wettelijke verplichte controle uit op het concept jaarverslag. Dit is helaas nog niet afgerond. Naar verwachting komt deze goedkeuring in het najaar van 2022. Hiervoor is de provincie Utrecht om uitstel gevraagd voor zowel het insturen van de begroting als het opleveren van het jaarverslag 2021. Dit zal mogelijk leiden tot een aanvullende zienswijze. 2.1 De inzameling van grondstoffen kost geld. Het moderniseren en verduurzamen van de afvalinzamelstructuur kost geld en het duurt enige tijd voordat de positieve effecten van het scheiden van afval zichtbaar worden. Het restafval en het grof huishoudelijk restafval blijven, onder andere vanwege de naderende CO2-beprijzing, duurder worden. De noodzaak om afval goed te scheiden om de kosten beheersbaar te houden, is evident.

Financiële aspecten Onderstaand schema geeft beknopt inzicht in de grootste mutaties op de verschillende onderdelen. Hoewel pagina 31 van de ontwerpbegroting RMN

Bladnummer 4/6 Raadsvoorstel 15 september 2022

2023 enig inzicht biedt, wordt in onderstaand schema een uitgebreider overzicht geboden van de diverse kostenstijgingen.

inzameling GFT (1) inzameling restafval (2)

Jaarrekening begroting begroting verschil tov '21 2022 2023 begroting'22 € 978.200 € 954.000 € 1.064.000 € 110.000 € 3.266.300 € 2.932.000 € 3.108.000 € 176.000

Inzameling grof afval (3) inzameling snoeihout inzameling kerstbomen inzameling papier inzameling glas inzameling kunststof verpakkingen inzameling klein chemisch afval Recyclingstation (4)

€ 312.700 € 18.000 € 14.000 -€ 40.500 € 2.600

€ 405.000 € 17.000 € 14.000 € 118.000 € 1.000

€ 619.000 € 41.000 € 9.000 € 142.000 € 24.000

€ 214.000 € 24.000 -€ 5.000 € 24.000 € 23.000

-€ 134.700 -€ 89.000 -€ 93.000 € 48.200 € 44.000 € 45.000 € 1.114.800 € 1.160.000 € 1.344.000

-€ 4.000 € 1.000 € 184.000

Ov. kosten afvalinzameling (5) totaal

€ 412.000 € 289.000 € 620.000 € 5.991.600 € 5.845.000 € 6.923.000

€ 331.000 € 1.078.000

Waarbij het volgende opgemerkt: 1. GFT: er worden vanaf 2023 inzamelroutes GFT gereden in de gestapelde bouw; iedere inwoner kan zijn/haar afval makkelijker scheiden. 2. Restafval: er worden meer routes gereden vanwege het verhogen van de inzamelfrequentie. De verwachting is dat de nieuwe Ondergrondse Containers (OC’s) hier verlichting gaan bieden vanaf 2023 maar deze effecten zijn nog niet meegenomen in de onderhavige begroting. 3. Grof huishoudelijk afval: dit is een zeer dure reststroom, zowel qua verwerkingstarief als qua inzameling. Vanaf 2021 kost het voor inwoners €10,- per afspraak om het grofvuil op te laten halen hetgeen resulteerde in bijna 50% minder grofvuilafspraken. Anderzijds is de wachttijd voor een grofvuilafspraak teruggebracht tot maximaal een week. Sinds 2020 reed Nieuwegein zelf ook nog 2 dagen per week de ‘illegale bijplaatsingen’ weg, maar vanaf 2023 neemt RMN dit geheel weer over. De bijplaatsingen worden zo snel mogelijk verwijderd om erger ter voorkomen. Dit leidt wel tot hogere kosten. 4. Het RecycleStation (RS): dit is per 2021 ‘gratis gemaakt’ voor alle afvalstromen. De bemensing en het inhalen van achterstallig onderhoud maakt het RS per 2023 fors duurder. Maar het blijft een relatief goedkope manier om duurzaam afvalstromen in te zamelen vanwege de optimale scheidingsmogelijkheden onder toezicht. 5.

De overige kosten: die stijgen hoofdzakelijk door de stijging in kapitaalslasten van nieuw te plaatsen ondergrondse containers. In het [op 14 juli 2021 vastgestelde] grondstoffeninzamelplan ’21-’24 is hier al rekening mee gehouden in de financiële paragraaf.

Bladnummer 5/6 Raadsvoorstel 15 september 2022

De invloed op de afvalstoffenheffing De kosten van de RMN maken het grootste deel uit van de afvalstoffenheffing voor de inwoners van Nieuwegein. Toch zal de opbrengst van de afvalstoffenheffing niet met een dergelijk bedrag (namelijk de totale kostenstijging bij RMN van €1.078.000,-) hoeven te stijgen. Zo is een deel van

de stijging al begroot als onderdeel van het grondstoffeninzamelplan '21-’24, en al verwerkt in de afvalstoffenheffing voor 2022. Onderstaande tabel geeft inzicht in de mogelijke dekking van de kostenstijging: Reeds begroot voor 2023: Reeds begroot in GiP 21-24 (1) Verschuiving werkzaamheden (2) Te verwerken in begroting 2023 Areaaluitbreiding 2023 (3) Maximaal 3% stijging heffing (4) Inzet voorziening (5) Totale dekking

€ 309.000 € 79.000 € 388.000 € 200.000 € 240.000 € 250.000 € 690.000 € 1.078.000

1. Het GIP '21-'24 (unaniem aangenomen op 14 juli 2021) houdt rekening met de projectkosten voor het moderniseren en verduurzamen van de afvalinzameling in Nieuwegein. Ook is de verwachte stijging van de kapitaalslasten voor nieuwe ondergrondse containers meegenomen. 2. Dat er in Nieuwegein sinds 2020 vanwege Corona (net als elders in Nederland) plotseling veel huizen werden opgeruimd, leidde ertoe dat de gemeente Nieuwegein sinds die tijd RMN is bijgesprongen met het verwijderen van illegaal gedumpt grof afval. Deze werkzaamheden worden per 2023 weer geheel door RMN overgenomen. 3. In 2023 bestaat de verwachte areaaluitbreiding van Nieuwegein uit circa 540 huishoudens. Deze huishoudens leveren ook een bijdrage in de kosten van de afvalstoffenheffing. 4. Als voor 2023 wordt gerekend met maximaal 3% stijging van de afvalstoffenheffing (terwijl alleen al het areaal 1,8% groeit), dekt dit een deel van de kostenstijging. 5. De voorziening van de afvalstoffenheffing per 1-1-2022 bedraagt €1.025.000,-. Hiervan wordt dan in 2023 een kwart ingezet om de tariefstijging te beperken. Over 2022 worden er tot nu toe geen grote tegenvallers voorzien waardoor de inzet van deze voorziening een solide basis heeft.

Communicatie aspecten De RMN verzoekt in haar aanbiedingsbrief de eventuele zienswijzen uiterlijk 30 september 2022 aan te leveren. Dit geldt zowel voor de jaarrekening 2021 als

Bladnummer 6/6 Raadsvoorstel 15 september 2022

de ontwerpbegroting 2023. Omdat de raadsvergadering waarin dit voorstel wordt behandeld voor deze datum plaatsvindt, is er genoeg tijd om de zienswijze van Nieuwegein na deze raadsvergadering naar RMN te sturen.

Uitvoering -

Bijlagen 1. Concept Jaarverslag 2021 RMN 2. Aanbiedingsbrief RMN concept jaarrekening 2021 3. Ontwerpbegroting 2023 RMN 4. Aanbiedingsbrief RMN ontwerpbegroting 2023 5. Meerjarenbeleidsplan RMN 2022-2025 6. Aanbiedingsbrief Meerjarenbeleidsplan RMN 7. Brief bij Verbeterplan Basis op orde 8. Verbeterplan Basis op orde 2022-2023 9. Collegevoorstel jaarverslag 2021 en ontwerpbegroting 2023 10.Concept zienswijze jaarverslag 2021 en ont. Begroting 2023 RMN 11.Raadsbesluit zienswijze jaarverslag 2021 en ont. Begroting 2023 RMN

burgemeester en wethouders,

Ellie Liebregts

Frans Backhuijs

secretaris

burgemeester