2022-156 Bijlage 2 Fasedocument VO Doorslag.pdf

Fasedocument Voorlopig Ontwerp Onderzoek Vitale scholen -Doorslag Noord Amsterdam, 4 maart 2022

2022-156 Bijlage 2

Fasedocument Voorlopig Ontwerp Project Betreft

12009 – Vernieuwbouw onderwijshuisvesting gemeente Nieuwegein Definitief versie 02

Van

ir. Michaela Brethauer m.brethauer@bbn.nl 06 12 69 40 13

Amsterdam, 4 maart 2022

12009 – Vernieuwbouw onderwijshuisvesting gemeente Nieuwegein Fasedocument Voorlopig Ontwerp Definitief versie 02

Pagina 1 van 24

Managementsamenvatting Doorslag Noord is een van de aangewezen PO complexen die tijdens het onderzoek ‘Vitale scholen Nieuwegein’ wordt meegenomen. Binnen het complex Doorslag Noord vallen twee basisscholen; De Krullevaar en De Trompetvogel. Daarnaast zit er een peutergroep (Kind & Co) en een kinderdagverblijf (Blos) en heeft het complex een gymzaal. Het onderzoek ‘Vitale scholen Nieuwegein’ omvat twee delen. Deel 1 ‘haalbaarheidsstudie’ en deel 2 ‘Voorlopig Ontwerp’. Het deel 1-onderzoek voor Doorslag Noord is in september 2021 met een tussenrapportage afgerond. Voor u ligt het einddocument van deel 2 van het onderzoek: het ‘fasedocument Voorlopig Ontwerp’. Doel van het deel 2-onderzoek is te komen tot een voorkeursscenario, dat als advies aan de Raad kan worden voorgelegd. De Raad neemt uiteindelijk een besluit welk scenario verder tot een Definitief Ontwerp kan worden uitgewerkt. In de onderstaande spin zijn de scores van alle kwaliteitsaspecten voor alle scenario's voor Doorslag Noord ingevuld. De scores gaan van 1 (hoog) naar 5 (laag). Voor de gemeente wegen de twee kwaliteitsaspecten erfgoedwaarde en duurzaamheid extra zwaar wat met de vervorming goed zichtbaar wordt. Hoe meer oppervlakte de scorevorm van een bepaald scenario inneemt, hoe hoger het scenario in totaal op alle aspecten samen scoort.

In de ingevulde spin is goed te zien dat de vernieuwbouw op vier thema’s hoger scoort dan de nieuwbouw, dat zijn erfgoedwaarde, functionaliteit, kosten en ontwikkeling. Op de overige twee thema’s technische kwaliteit en duurzaamheid scoren de twee scenario’s even goed. Deze kwaliteitsaspecten hebben daarmee geen onderscheidend karakter. Over het geheel gezien scoort de vernieuwbouw hoger. De verdiepingsslag van het deel 2-onderzoek, waarbij Voorlopige Ontwerpen voor beiden scenario’s zijn gemaakt, bevestigd daarmee de eerdere uitkomst uit het deel 1-onderzoek, waarin de vernieuwbouw ook het hoogste scoorde. Met deze uitkomst is onze aanbeveling voor Doorslag Noord om scenario 2 vernieuwbouw als voorkeursvariant te benoemen.

12009 – Vernieuwbouw onderwijshuisvesting gemeente Nieuwegein Fasedocument Voorlopig Ontwerp Definitief versie 02

Pagina 2 van 24

Inhoudsopgave 1. 1.1. 1.2. 1.3. 1.4.

Inleiding Aanleiding Doel onderzoek deel 1 ‘haalbaarheidsstudie’ Doel onderzoek deel 2 ‘Voorlopig Ontwerp’ Leeswijzer

5 5 5 5 5

2. 2.1. 2.2. 2.3. 2.4. 2.5. 2.6.

Project Projectgegevens Projectomschrijving Planning Betrokken partijen Projectorganisatie Informatie en communicatie

6 6 6 6 6 7 8

3. 3.1. 3.2. 3.3. 3.4.

Uitgangspunten en eisen Erfgoed Functionaliteit Technische kwaliteit Duurzaamheid

9 9 9 10 10

4. 4.1. 4.1.1. 4.1.2. 4.1.3. 4.1.4. 4.1.5. 4.1.6. 4.2. 4.2.1. 4.2.2. 4.2.3. 4.2.4. 4.2.5. 4.2.6.

Beoordeling scenario’s Beoordeling scenario 2 Vernieuwbouw Erfgoedwaarde Functionaliteit Technische kwaliteit Duurzaamheid Ontwikkeling Kosten Beoordeling scenario 3 Nieuwbouw Erfgoedwaarde Functionaliteit Technische kwaliteit Duurzaamheid Ontwikkeling Kosten

11 11 11 12 13 14 14 15 15 15 15 17 17 17 18

5. 5.1. 5.2. 5.3. 5.3.1. 5.3.2. 5.3.3. 5.3.4. 5.3.5.

Samenvatting en conclusie Vergelijking kwaliteitsaspecten Toelichting spin Samenvatting Erfgoedwaarde Functionaliteit Technische kwaliteit Duurzaamheid Ontwikkeling

19 19 20 20 20 21 21 21 21

12009 – Vernieuwbouw onderwijshuisvesting gemeente Nieuwegein Fasedocument Voorlopig Ontwerp Definitief versie 02

Pagina 3 van 24

5.3.6. 5.4.

Kosten Conclusie en aanbevelingen

21 24

Bijlage 1 Overzicht stukken Voorlopig Ontwerp Bijlage 2 Rapport LP (S)BO 2021 september Bijlage 3 Ruimtestaat gymzaal Bijlage 4 Beoordelingsmethodiek deel 2-onderzoek

12009 – Vernieuwbouw onderwijshuisvesting gemeente Nieuwegein Fasedocument Voorlopig Ontwerp Definitief versie 02

Pagina 4 van 24

1.

Inleiding

1.1.

Aanleiding

Doorslag Noord is een van de aangewezen PO complexen die tijdens het onderzoek ‘Vitale scholen Nieuwegein’ wordt meegenomen. Binnen het complex Doorslag Noord vallen twee basisscholen; De Krullevaar en De Trompetvogel. Daarnaast zit er een peutergroep (Kind & Co) en een kinderdagverblijf (Blos) en heeft het complex een gymzaal. Het onderzoek ‘Vitale scholen Nieuwegein’ omvat twee delen. Deel 1 ‘haalbaarheidsstudie’ en deel 2 ‘Voorlopig Ontwerp’. Het deel 1-onderzoek voor Doorslag Noord is in september 2021 met een tussenrapportage afgerond. Voor u ligt het einddocument van deel 2 van het onderzoek: het ‘fasedocument Voorlopig Ontwerp’. 1.2.

Doel onderzoek deel 1 ‘haalbaarheidsstudie’

Het doel van het deel 1-onderzoek was de kwaliteit en de haalbaarheid van drie verschillende scenario’s (instandhouding, vernieuwbouw en nieuwbouw) te toetsen. Kwaliteitsaspecten waarop de scenario’s getoetst werden zijn erfgoedwaarde, functionaliteit, technische kwaliteit, duurzaamheid, ontwikkeling en kosten. Op basis van de tussenrapportage aan het eind van het deel 1-onderzoek bleek scenario 2 vernieuwbouw het scenario dat gemiddeld op alle aspecten het hoogste scoorde. 1.3.

Doel onderzoek deel 2 ‘Voorlopig Ontwerp’

Op basis van de eindbeoordeling van de drie onderzochte scenario’s is besloten dat scenario 1 instandhouding niet wenselijk zou zijn en daarom niet verder zou worden onderzocht. Voor de overige twee scenario’s zijn volwaardige Voorlopige Ontwerpen gemaakt door de ontwerpende adviseurs, zoals de architect, de constructeur, de installatieadviseur en de bouwfysisch adviseur. De ontwerpdocumenten van de verschillende disciplines behoren bij dit fasedocument. Een totaaloverzicht van alle bij het fasedocument behorende stukken is als bijlage 1 opgenomen. Doel van het deel 2-onderzoek is te komen tot een voorkeursscenario dat als advies aan de Raad kan worden voorgelegd. De Raad neemt uiteindelijk een besluit welk scenario verder tot een Definitief Ontwerp kan worden uitgewerkt. 1.4.

Leeswijzer

Dit document begint in hoofdstuk 2 met de projectgegevens en organisatie. In hoofdstuk 3 omschrijven we de uitgangspunten en eisen. Vervolgens toetsen wij in hoofdstuk 4 de ontwerpen van de twee scenario’s aan de zes kwaliteitsaspecten. Het laatste hoofdstuk omvat de vergelijking van de scenario’s, de samenvatting van de resultaten en de conclusie en aanbeveling.

12009 – Vernieuwbouw onderwijshuisvesting gemeente Nieuwegein Fasedocument Voorlopig Ontwerp Definitief versie 02

Pagina 5 van 24

2.

Project

2.1.

Projectgegevens

Projectnaam: Projectadres: Omvang gebouw: Omvang speelplaats: Gebruikers: Aantal leerlingen: 2.2.

Doorslag Noord Groenling 11-13, 3435 BZ Nieuwegein 3.360 m2 bvo (PvE) 600 m2 per school plus 200 m2 kinderdagverblijf, 1.400 m2 totaal De Trompetvogel, De Krullevaar, Kind & Co, Blos 481 (exclusief kinderopvang)

Projectomschrijving

In het huidige gebouw is basisschool De Krullevaar gevestigd, samen met de kinderopvang en de buitenschoolse opvang. Een deel van het gebouw staat leeg. Basisschool De Trompetvogel is op dit moment gehuisvest op Parelduiker 15. De ambitie van de gemeente is om de twee PO-scholen onder één dak te brengen samen met de kinderopvang en voorschoolse- en buitenschoolse opvang. In een zogenaamd kindcentrum (KC). 2.3.

Planning

De verdere ontwikkeling van Doorslag Noord is afhankelijk van de besluitvorming in de Raad en de keuze voor een van de twee scenario’s. In principe volgt het project vanaf de volgende fase, het Definitief Ontwerp, de fasen van de DNR:  Voorlopig Ontwerp afgerond maart 2022  Definitief Ontwerp start juni 2022, afhankelijk van raadsbesluit  Technisch Ontwerp -Bestek n.t.b.  Prijs- en contractvorming n.t.b.  Uitvoeringsgereed Ontwerp n.t.b.  Uitvoering n.t.b. Afhankelijk van het gekozen scenario wordt de contractvorm voor de verdere ontwikkeling nader onderzocht. In eerste instantie wordt gedacht aan een traditionele contractvorm waarbij het Technisch Ontwerp op de markt wordt gezet. Maar ook een ontwikkeling in een bouwteam-achtige contractvorm, waarbij de aannemer al na het Definitief Ontwerp aanschuift, wordt nog overwogen. 2.4.

Betrokken partijen

Opdrachtgever  Gemeente Nieuwegein o mevrouw Judith Willemsen o de heer Chris Schuckman. Gebruikers  Stichting Fluenta: o de heer Harry de Vink o de heer Laurens van Leeuwen

12009 – Vernieuwbouw onderwijshuisvesting gemeente Nieuwegein Fasedocument Voorlopig Ontwerp Definitief versie 02

Pagina 6 van 24



 

o mevrouw Esther van Eek Stichting Robijn: o de heer Mogens Domela o de heer Kees van Dam o de heer Hans Gigengack Kind & Co: o mevrouw Henriette Koops Blos: o mevrouw Karen Kurver.

Opdrachtnemers  Ontwerp bouwkundig: Spring architecten o de heer Alfons Hams o mevrouw Laura Gabriels  Constructief ontwerp: abt Wassenaar o de heer Peter van der Meer  Installatietechnisch ontwerp: bbn adviseurs o de heer Michel van Keulen o de heer Leon Batist  Bouwfysisch ontwerp en brand o de heer Michel Dittrich  Bouwkostenmanagement: bbn adviseurs o de heer Erik Jansen o mevrouw Dieuwke Quist  Erfgoedspecialist o mevrouw Lotte Zaaijer o de heer Leon Sebregts  Projectmanagement: bbn adviseurs o de heer Edgar Bosman o mevrouw Michaela Brethauer. 2.5.

Projectorganisatie

Figuur 1 Organisatiestructuur

Figuur 2 Stappenplan proces

12009 – Vernieuwbouw onderwijshuisvesting gemeente Nieuwegein Fasedocument Voorlopig Ontwerp Definitief versie 02

Pagina 7 van 24

2.6.

Informatie en communicatie

Tijdens het Voorlopig Ontwerp hebben de verschillende overleggen deels fysiek en deel digitaal plaats gevonden. De Stuurgroep heeft op twee momenten in het proces de stand van zaken beoordeeld, opmerkingen gemaakt en akkoord gegeven om door te gaan met het proces. Ook het fasedocument wordt met de Stuurgroep gedeeld. Op basis van het fasedocument kan de Stuurgroep haar voorkeursscenario bepalen en haar advies aan de Raad formuleren. Gedurende het Voorlopig Ontwerp heeft het Ontwerpteam contact gezocht met de stedenbouwkundige en de beleidsadviseur erfgoed van de gemeente Nieuwegein. Beiden scenario’s zijn besproken en de aandachtspunten zijn verwerkt. Na afronding van het Voorlopig Ontwerp wordt een informatieavond georganiseerd voor onder meer het wijkplatform. Hierbij worden beiden plannen gepresenteerd en is er mogelijkheid voor inspraak. Later in het voorjaar wordt een brede buurtbijeenkomst georganiseerd om het gekozen scenario aan belangstellenden te tonen.

12009 – Vernieuwbouw onderwijshuisvesting gemeente Nieuwegein Fasedocument Voorlopig Ontwerp Definitief versie 02

Pagina 8 van 24

3.

Uitgangspunten en eisen

Alle eisen en uitgangspunten zijn in de tussenrapportage conceptversie 03 ‘Onderzoek Vitale scholen Nieuwegein – Doorslag Noord’ uitgebreid omschreven. Hieronder worden de eisen kort samengevat en eventuele aanpassingen vermeld. 3.1.

Erfgoed

Het complex Doorslag Noord wordt door de erfgoedspecialisten beoordeeld met een positieve/hoge waarde. Het complex vormt het centrum van een woonbuurt dat met aandacht voor historische en landschappelijke elementen is ontworpen. Het heeft een eenlaagse opzet met verspringende bouwvolumes en vormt op natuurlijke wijze de afbakening van de pleinen. Hierdoor ontstonden tegelijkertijd een meer naar buiten gerichte blik en een meer gelede binnenwereld. De lichthappers en tentdaken van de gemeenschappelijke ruimte en speellokalen geven het een speelse uitstraling. Het complex is een bijzondere uitdrukking van een typologische ontwikkeling. Het is een van de typen standaardscholen die in groeikernen en uitbreidingswijken werden toegepast. Kenmerkend zijn de aandacht voor daglichttoetreding, de verdeling in leeftijdsclusters (eigen zones, entrees en schoolpleinen) en de aandacht voor samenkomst/sociale cohesie binnen de school en de buurt (gemeenschapsruimte). Ondanks de grote mate van standaardisatie kent het complex een zorgvuldige uitwerking in materialen en plasticiteit: relatie baksteen en betonsteen, terugliggende kopgevels, bijzondere dakvormen, doorstekende constructiebalken et cetera.

Vanuit de erfgoedspecialist zijn onder andere de volgende eisen meegegeven:  respecteer kernwaarden als structuralistische opzet en alzijdigheid (vernieuwbouw & nieuwbouw);  gebruik dakvormen als architectonische expressie (vernieuwbouw & nieuwbouw);  versterk de relatie tussen buurt en school (vernieuwbouw & nieuwbouw);  versterk differentiatie tussen delen van de school (vernieuwbouw & nieuwbouw);  activeer de patio (vernieuwbouw);  benut de kracht van daglichttoetreding (vernieuwbouw). 3.2.

Functionaliteit

De eisen voor de functionaliteit zijn in de tussenrapportage in hoofdstuk 5 ‘Globaal Programma van Eisen’ omschreven. Deze zijn ook de basis geweest voor het opstellen van het Voorlopig Ontwerp. Op een aantal onderwerpen zijn de oorspronkelijke eisen aangepast en gewijzigd. Dit zijn: Aantal leerlingen In de tussenliggende tijd zijn nieuwe leerlingenprognoses gepubliceerd die een verdere groei op de locatie Doorslag Noord voorspellen. Boven op de tot nu toe geraamde capaciteit van 440 leerlingen is tegen 2035 extra ruimte voor 40 leerlingen nodig. Hiermee neemt het totaal aantal bruto m2 waar de scholen recht op hebben toe met 200 m2 tot 3.355m2. De leerlingenprognose 2021 is als bijlage 2 toegevoegd. Gymzaal Aan het einde van het Voorlopig Ontwerp is uit een gesprek met de turnvereniging Moveo gebleken dat de eerder opgegeven afmetingen van de gymzaal van 22m x 14m niet toereikend zijn. Deze dienen te worden aangepast naar 25m x 14m. Doordat aan de andere kant een aantal nevenruimten kunnen vervallen

12009 – Vernieuwbouw onderwijshuisvesting gemeente Nieuwegein Fasedocument Voorlopig Ontwerp Definitief versie 02

Pagina 9 van 24

verandert het totaal aantal m2 niet. Deze wijzigingen zijn niet meer in het Voorlopig Ontwerp opgenomen omdat:  het tot vertraging in de planning had geleid;  het aanpassen van de gymzaal in beiden scenario’s ruimtelijk gezien mogelijk is;  het aantal m2 gelijk blijft;  het geen onderscheidende factor is bij de keuze tussen de scenario’s. De wijzigingen worden in het Definitief Ontwerp verwerkt in het dan gekozen scenario. De aangepaste ruimtestaat is als bijlage 3 bij het fasedocument gevoegd. Stedenbouwkundige uitgangspunten Zowel de stedenbouwkundige als de beleidsadviseur erfgoed van de gemeente hebben aangegeven dat een eenvoudig vierkant gebouw niet recht doet aan de omgeving waarin het complex staat. Beiden adviseurs onderschrijven het belang van een enigszins gefragmenteerd gebouw dat qua uitstraling de aansluiting zoekt met de buurt. Ook is er aandacht gevraagd voor de uitwerking en materialisatie en het daklandschap, wat door omwonende goed is te zien. Het verbergen van de installaties heeft de voorkeur van de adviseurs. De architect heeft dit advies meegenomen in de verdere uitwerking van de vernieuwbouw en de nieuwbouw. 3.3.

Technische kwaliteit

Voor beiden scenario’s gelden de volgende eisen:  Eisen Frisse scholen klasse B;  de conditiescore van alle onderdelen wordt 1. 3.4.

Duurzaamheid

Voor beiden scenario’s gelden de volgende eisen:  Energie Neutraal Gebouw (ENG), hierbij geldt: o BENG-1: 35% lager dan de Bouwbesluit eis o BENG-2: 40% lager dan de Bouwbesluit eis o BENG-3: 100% hernieuwbare energie  Milieu-impact zo veel mogelijk beperken.

12009 – Vernieuwbouw onderwijshuisvesting gemeente Nieuwegein Fasedocument Voorlopig Ontwerp Definitief versie 02

Pagina 10 van 24

4.

Beoordeling scenario’s

In dit hoofdstuk worden de scenario’s beoordeeld op de zes kwaliteitsaspecten zoals we die ook in het deel 1-onderzoek hebben aangehouden. De score op hoofdniveau is per kwaliteitsaspect weergegeven. Deze score is in hoofdstuk 5 terug te vinden in de vergelijking en de spin. 4.1.

Beoordeling scenario 2 Vernieuwbouw

4.1.1.

Erfgoedwaarde

Score erfgoedwaarde totaal: 2,4 De erfgoedspecialisten zijn zeer enthousiast over het ontwerp van de vernieuwbouw en hebben de score ten opzichte van de haalbaarheidsstudie op het gebied van de identiteitswaarde naar boven bijgesteld. De jaren 70 school blijft aan de buitenzijde erg herkenbaar met haar gevelopbouw en kenmerkend daklandschap. Daarnaast is het erg positief dat het landschapsplan er omheen de aansluiting zoekt met de wijken en doorgangen, zoals ook oorspronkelijk bedoeld was, maar in de huidige situatie enigszins is verdwenen. De school is markant door het structuralistische karakter van setjes van lokalen die zich in een kralenketting om het middengebied met de patio bevinden. Dat markante beeld blijft behouden. Alleen ter plaatse van de hoofdentree en de gymzaal krijgt het gebouw een nieuwe aanblik die in schaal en maat aansluitend is op het bestaande gebouw. De ingreep doet weinig afbreuk aan de architectuurhistorische waarden. De patio wordt versterkt en de ruimtelijke beleving en de leerpleinen worden benut. Vanwege het fraaie houtgebruik, dat aansluit op de oorspronkelijke materialisatie én de omgeving, is de score voor de identiteitswaarde een punt opgeschroefd ten opzichte van de vorige waardering.

12009 – Vernieuwbouw onderwijshuisvesting gemeente Nieuwegein Fasedocument Voorlopig Ontwerp Definitief versie 02

Pagina 11 van 24

4.1.2.

Functionaliteit

Toelichting vlekkenplan De totale ruimtebehoefte van de twee scholen De Trompetvogel en De Krullevaar met kinderopvang past niet helemaal binnen de contouren van het bestaande gebouw. Het gebouw zal op twee plaatsen met een lokaal moeten worden uitgebreid om het totale programma van het KC op een goede manier onder te brengen. De twee scholen, Kind & Co en BLOS worden autonoom gepositioneerd rondom een nieuw multifunctioneel centraal middengebied. In dit gebied bevindt zich een centrale ruimte, op de plek van de huidige zitkuil, met aangrenzend de BSOruimte en verderop de patio en een nieuwe verbinding met het bestaande speellokaal. Dit laatste is ook de verbinding van de kinderopvang met centrale middengebied. Score functionaliteit totaal: 1,3 Het ontwerp voor de vernieuwbouw is in samenwerking met alle gebruikers zeer grondig verder uitgewerkt. De gebruikers zijn zeer enthousiast over dit plan, waardoor de score op functionaliteit ten opzichte van de haalbaarheidsstudie naar boven toe is bijgesteld. Inpassing onderwijsvisie (score 2) De Trompetvogel bevindt zich grotendeels in de noordvleugel. De Krullevaar bevindt zich voornamelijk aan de zuidzijde. Kinderopvang BLOS en een wissellokaal zijn tussen de onderbouwgroep van de beide scholen geplaatst, waardoor eenvoudig uitwisseling en samenwerking kan plaatsenvinden tussen de scholen onderling en met de kinderopvang.

De twee scholen zien ook de meeste kansen bij een samenwerking in de onderbouw. Het speellokaal, zandtafels, watertafels en andere specifieke speelobjecten kunnen dan gezamenlijk worden gebruikt. De midden- en bovenbouw van De Trompetvogel en De Krullevaar hebben meer een eigen domein, waarbij er, naast de lokalen, ook voldoende ruimte is voor leerpleinen en chill ruimten voor de kinderen. Deze domeinen zijn rustig gelegen, waar in alle rust kan worden gewerkt. Heel belangrijk wordt gevonden om elk lokaal een deur te geven met de buitenruimte zodat de buitenruimte kan worden ingezet bij het onderwijs. (Dit geldt met name voor De Krullevaar.) Dat is nu ingevuld. De Trompetvogel heeft behoefte aan een directe verbinding tussen lokaal en leerplein, waardoor deze ruimten bij elkaar kunnen worden getrokken.

12009 – Vernieuwbouw onderwijshuisvesting gemeente Nieuwegein Fasedocument Voorlopig Ontwerp Definitief versie 02

Pagina 12 van 24

In het hart van het gebouw bevindt zich een groot gebied, waaraan alle gebruikers gekoppeld zijn. Hier is ruimte voor activiteiten met grotere groepen, maar daar heeft ook de BSO een belangrijke plek. Daarnaast is hier een royale ruimte voor personeel ingericht. In het middengebied zijn mogelijkheden voor de buurt om activiteiten te ondernemen zonder dat het hele gebouw hiervoor wordt opengesteld. Dit is dus het gebied waar iedereen binnen komt via de nieuwe hoofdentree van het KC. Vanuit deze plek zijn de afzonderlijke gebruikers eenvoudig te bereiken. Een KC met alles onder één dak krijgt hier betekenis. Flexibiliteit en uitbreidbaarheid (score 1) De flexibiliteit bij dit gebouw zit ten eerste in de drie wissellokalen. Zowel bij de onderbouw als bij de bovenbouw hebben deze lokalen een logische plek tussen de twee scholen, waardoor groei en krimp tussen de scholen eenvoudig kan worden opgevangen. Daarnaast is het heel goed mogelijk om de lokalen kleiner te maken, waardoor de leerpleinen groter worden. Het vlekkenplan heeft nu grote lokalen met minder grote leerpleinen, maar door het verplaatsen van de pui tussen het lokaal en de gang zijn eenvoudig andere oplossingen te realiseren. Op enkele plaatsen is dat op verzoek van de gebruikers ook gebeurd. Het gebouw leent zich voor uitbreiding in de toekomst. Op de uiteinden is het mogelijk om nog ‘bouwstenen’ toe te voegen.

Ruimtelijke kwaliteit (score 1) Door het middengebied open te breken en meer hoogte te geven, krijgt het gebouw een ruimtelijkheid die past bij een KC. Het royale gevoel bij binnenkomst en de kwaliteit van een grote ruimte voor activiteiten met grotere groepen is een meerwaarde voor het vernieuwde gebouw. Daarnaast behoudt het gebouw ook de kleinschalige kwaliteit die het nu heeft. De ruimtelijke beleving in het gebouw wordt versterkt door het daglicht uit de patio beter te gebruiken. De chill ruimten liggen aan de patio en aan de gevel, waardoor ook deze ruimten daglicht krijgen. Door het opschonen van het middengebied krijgt het gebouw een overzichtelijke structuur. Het daglicht dat in de lokalen binnenkomt via de bestaande lichthappers geeft naast extra licht ook extra ruimtelijkheid. Stedenbouwkundige kwaliteit (score 1) De buitenruimte wordt ingezet voor het onderwijs. Als een patchwork liggen de pleintjes, hofjes, perkjes, plantsoentjes en speelplekken verstrooid over de gehele locatie. De paden zoeken aansluiting met de doorgangen in het carré van ruimten rondom. 4.1.3.

Technische kwaliteit

Score technische kwaliteit totaal: 1,5 De score op de technische kwaliteit is dezelfde als bij de haalbaarheidsstudie. De technische eisen worden gerealiseerd.

12009 – Vernieuwbouw onderwijshuisvesting gemeente Nieuwegein Fasedocument Voorlopig Ontwerp Definitief versie 02

Pagina 13 van 24

Conditiescore en technische kwaliteit (score 1) De gevels worden opgeknapt, het grootste deel van de binnenwanden wordt vervangen en er komt een deel nieuwbouw in het hart van het gebouw. Daarmee kom de conditiescore van het complex net als de nieuwbouw op de gevraagde conditiescore van 1. Technische installaties (score 2) De volledige technische installaties worden vervangen en de ventilatie-installatie voldoet aan niveau Frisse Scholen klasse B. In afwijking op de haalbaarheidsstudie is gekozen voor een water/water warmtepomp met bodemlussen, zodat minder PV-panelen nodig zijn om aan de ENG-eisen te voldoen. In het Voorlopig Ontwerp van de E- en W-installatie zijn de technische installaties voor de vernieuwbouw uitgebreid omschreven. 4.1.4.

Duurzaamheid

Score duurzaamheid totaal: 2,5 De totale score van de duurzaamheid is ten opzicht van de haalbaarheidsstudie omhoog gegaan. Dit ligt aan de Materiaal Prestatie Gebouw (MPG) die nu berekend is. Daarmee scoort de vernieuwbouw hoger dan eerder ingeschat. Duurzame Energie (score 3) In geval van de vernieuwbouw-variant wordt niet voldaan een de aanvullende BENG 1 eis. Vanwege de gelede gebouwvorm en het feit dat er deels sprake is van een bestaande constructie, is het nagenoeg onmogelijk om aan de aanvullende BENG 1 eis te voldoen. Er wordt onverkort voldaan aan de BENG 2 en 3 parameter. Daarom is er wel degelijk sprake van een energieneutraal gebouw. Milieuprestatiegetal (score 2) De vernieuwbouw heeft een MPG-resultaat van 0,63 per m2 bvo. 4.1.5.

Ontwikkeling

Score Ontwikkeling totaal: 3,7 Doorlooptijd realisatie (score 4) De realisatie van de vernieuwbouw duurt in totaal één jaar. Proces: risico op bezwaren (score 2) De totaalscore van het proces wordt bepaald aan de hand van de onderstaande thema’s.   

Technische uitvoering: voor de vernieuwbouw geldt dat er ingewikkelde aanpassingen zijn die betrekking hebben op de techniek, het inpassen van de installaties en bouwkundige onderdelen in een bestaande situatie. Veiligheid/omgeving en milieu: naar verwachting is er geen asbest aanwezig. Er moet bij de sloop rekening worden gehouden met stof en overlast voor de omgeving met betrekking tot de bouwplaats. Omgeving/imago/beeldvorming: de uitbreiding van het bouwvolume is beperkt tot een kleine wijziging van het huidige bouwperceel en een opbouw. Er zijn weinig bezwaren van omwonenden te verwachten.

12009 – Vernieuwbouw onderwijshuisvesting gemeente Nieuwegein Fasedocument Voorlopig Ontwerp Definitief versie 02

Pagina 14 van 24

Toekomstige ontwikkeling (score 5) Er is geen mogelijkheid om op de kavel aanvullend programma te realiseren en extra financiële opbrengsten te genereren. 4.1.6.

Kosten

Life Cycle Costs: score 3,1 De verschillende scenario’s worden met elkaar vergeleken door de opgestelde index. De index deelt de contante waarde door het functioneel programma m². Hierdoor is inzichtelijk wat de investering is per m² functioneel programma per scenario. De index wordt verdeeld over scoreverdeling van 1 tot en met 5. De score van de Life Cycle Costs (LCC) is gedaald omdat de kosten ten opzichte van de ramingen in de haalbaarheidsstudie voor de vernieuwbouw in absolute getallen met 30% gestegen zijn. Op bouwkostenniveau is de prijs per m2 met 11% toegenomen. In hoofdstuk 5 lichten we toe hoe deze stijging is ontstaan. 4.2.

Beoordeling scenario 3 Nieuwbouw

4.2.1.

Erfgoedwaarde

Score erfgoedwaarde totaal: 4,6 Voor de nieuwbouw geldt dat met sloop vrijwel alle historische waarde verdwijnt. Hier is wel positief dat het landschapsplan meer aansluit op de buurt en daarmee meer in lijn is met de oorspronkelijke uitgangspunten. Daarom waarderen we hier de situationele en ensemblewaarde met een 4 i.p.v. de eerder gegeven 5. Daarmee scoort de nieuwbouw iets hoger dan in de haalbaarheidsstudie. 4.2.2.

Functionaliteit

Score functionaliteit totaal: 1,5 Ook het ontwerp van de nieuwbouw is tijdens het Voorlopig Ontwerp verder uitgewerkt. De gebruikers waarderen de tribune trap en de ruimtelijkheid in het gebouw, net als de vriendelijke en kleinschalige uitstraling. Maar voor het gebruik blijft hun voorkeur bij een eenlaags gebouw. Daarom is de score voor de nieuwbouw ten opzichte van de haalbaarheidsstudie naar beneden bijgesteld.

12009 – Vernieuwbouw onderwijshuisvesting gemeente Nieuwegein Fasedocument Voorlopig Ontwerp Definitief versie 02

Pagina 15 van 24

Toelichting vlekkenplan In de nieuwbouwvariant wordt gekozen voor een compact tweelaags gebouw ongeveer in het midden van de kavel. Het idee is om de gymzaal niet op dezelfde plek te situeren als waar die zich nu bevindt, maar het juist aan de andere (noord) kant van de kavel te positioneren om het zicht op het KC niet te belemmeren. De kinderopvang is aan de noord-/oostzijde gepositioneerd. De hoofdentree bevindt zich aan de westzijde. De ene school is gepositioneerd aan en oriënteert zich naar de westkant en de andere school doet dat aan de oostkant. De oostkant heeft ook een secundaire entree met ook een directe verbinding naar de 2e verdieping.

Inpassing onderwijsvisie (score 2) Het is een gebouw met een hart; een centraal gemeenschappelijk gebied. Dit is de centrale ontmoetingsruimte met aangrenzend het speellokaal en de ruimten voor de BSO. Er is ruimte voor een tribunetrap. Daarnaast is er veel vrije ruimte voor leerlingwerkplekken, docenten en medewerkers of om te chillen. De leerlingwerkplekken zijn gekoppeld aan de lokalen. Lokalen en werkplekken vormen samen zones in het gebouw. Door de wand van de lokalen te verplaatsen kunnen de lokalen zelfs vergroot worden ten koste van de leerpleinen. De gebieden voor de scholen zijn besloten met elk een eigen entree, zodat in alle rust kan worden gewerkt. De onderbouw beneden en de midden- en bovenbouw op de eerste verdieping. Op diverse plaatsen bevinden zich entrees naar de buitenruimte. Het dagelijks leven van een kind speelt zich af in een overzichtelijk en geborgen gebied. Een KC met alles onder één dak krijgt zo betekenis. Flexibiliteit en uitbreidbaarheid (score 1) De nieuwbouw wordt zo geconstrueerd dat flexibiliteit in de toekomst mogelijk is. Er is voldoende ruimte om uit te breiden of om intern de lokalen te vergroten. Ruimtelijke kwaliteit (score 2)

12009 – Vernieuwbouw onderwijshuisvesting gemeente Nieuwegein Fasedocument Voorlopig Ontwerp Definitief versie 02

Pagina 16 van 24

In het centrale hart krijg je overzicht over wat het gebouw te bieden heeft. Het midden wordt van daglicht voorzien door openingen in het dak. Alle lokalen en ruimten voor personeel zijn gepositioneerd aan de gevel. Toch blijft in de rand ruimte vrij zodat vanuit het midden contact kan worden gehouden met de buitenruimte. Op deze plekken bevinden zich werkplekken voor leerlingen. Stedenbouwkundige kwaliteit (score 1) Er is gekozen voor een kapstructuur als gebouwbeëindiging. De kapstructuur brengt het structuralisme in de nieuwbouw. Het zijn ineens weer geschakelde vormen. De kapstructuur sluit aan bij het markante carré van woningen rondom de locatie. Binnen worden de kappen zichtbaar gemaakt, waardoor het gebouw wint aan ruimtelijkheid. De buitenruimte is overweldigend. Er wordt ruimte gegeven aan een palet van activiteiten. De paden zoeken aansluiting bij de doorgangen die er zitten in het carré van woningen rondom. 4.2.3.

Technische kwaliteit

Score technische kwaliteit: 1,5 De score op de technische kwaliteit is dezelfde als bij de haalbaarheidsstudie. De technische eisen worden gerealiseerd. Conditiescore (score 1) Het volledige gebouw is nieuw, de conditiescore is 1. Technische installaties (score 3) De volledige technische installatie is nieuw en voldoet aan de gestelde normen voor frisse scholen klasse B. In afwijking op de haalbaarheidsstudie is gekozen voor een water/water warmtepomp met bodemlussen, zodat het dakvlak toereikend is voor het benodigde aantal PV-panelen om aan de ENG-eisen te voldoen. In het Voorlopig Ontwerp van de E- en W-installatie zijn de technische installaties voor de nieuwbouw uitgebreid omschreven. 4.2.4.

Duurzaamheid

Score duurzaamheid totaal: 2,5 De totale score van de duurzaamheid is ten opzichte van de haalbaarheidsstudie fors gestegen. Dit ligt met name aan het toepassen van een houten vloer die ervoor zorgt dat de nieuwbouw op de MPG nagenoeg gelijkt scoort met de vernieuwbouw. Duurzame Energie (score 3) In geval van de nieuwbouw wordt aan alle BENG-parameters voldaan om een EnergieNeutraalGebouw (ENG) te realiseren. MPG (score 2) De nieuwbouw heeft een MPG-resultaat van 0,65 per m2 bvo. 4.2.5.

Ontwikkeling

Score Ontwikkeling totaal: 4,7

12009 – Vernieuwbouw onderwijshuisvesting gemeente Nieuwegein Fasedocument Voorlopig Ontwerp Definitief versie 02

Pagina 17 van 24

Doorlooptijd realisatie (score 5) De realisatietijd is 1,25 jaar. Proces: risico’s op bezwaren (score 4) Ondanks de zorgvuldige architectonische uitwerking heeft het nieuwbouwtraject relatief veel kans op risico's en op bezwaren.   

Technische uitvoering: voor de nieuwbouw zijn er geen uitzonderlijke technische risico’s. Veiligheid/omgeving en milieu: naar verwachting is er geen asbest aanwezig. Er moet bij de sloop rekening worden gehouden met stof en overlast voor de omgeving met betrekking tot de bouwplaats. Omgeving/imago/beeldvorming: de kans op bezwaren vanuit de buurt is relatief groot, gezien het aangepaste volume op de kavel, de gewijzigde positie van de gymzaal en de aangepaste routing.

Toekomstige ontwikkeling (score 5) Bij het realiseren van een nieuwbouwlocatie is geen ruimte voor het toevoegen van aanvullend programma. 4.2.6.

Kosten

Life Cycle Costs: score 3,9 De verschillende scenario’s worden met elkaar vergeleken door de opgestelde index. De index deelt de contante waarde door het functioneel programma m². Hierdoor is inzichtelijk wat de investering is per m² functioneel programma per scenario. De index wordt verdeeld over scoreverdeling van 1 tot en met 5. De score van de LCC is gedaald omdat de kosten ten opzichte van de ramingen in de haalbaarheidsstudie voor de vernieuwbouw in absolute getallen met 37% gestegen zijn. Op bouwkostenniveau is de prijs per m2 met 15% toegenomen. In hoofdstuk 5 lichten we toe hoe deze stijging is ontstaan.

12009 – Vernieuwbouw onderwijshuisvesting gemeente Nieuwegein Fasedocument Voorlopig Ontwerp Definitief versie 02

Pagina 18 van 24

5.

Samenvatting en conclusie

In dit hoofdstuk vergelijken we de resultaten van de twee scenario’s op de zes kwaliteitsaspecten. Aan het einde vatten we de resultaten samen en komen we tot een conclusie en aanbeveling. 5.1.

Vergelijking kwaliteitsaspecten

In de onderstaande tabel zijn de scores van de verschillende scenario's per kwaliteitsaspect opgenomen. De onderbouwing van de betreffende score staat in hoofdstuk 4 onder de omschrijving en beoordeling van de betreffende scenario's.

Doorslag Noord, deel 2 1

2

3

4

5

6

Vernieuwbouw

Erfgoedwaarde 1.1 Cultuurhistorische waarde 1.2 Situationele en ensemblewaarden 1.3 Architectuurhistorische waarde 1.4 Identiteitswaarde 1.5 Belevingswaarde

2,4

Functionaliteit 2.1 Inpassing onderwijsvisie 2.2 Uitbreidbaarheid en flexibiliteit 2.3 Ruimtelijke kwaliteit 2.4 Stedenbouwkundige kwaliteit

1,3

Technische kwaliteit 3.1 Conditiescore 3.2 Klimaatklasse

1,5

Duurzaamheid 4.1 Duurzame energie 4.2 Milieuprestatiegetal (MPG)

2,5

Ontwikkeling 5.1 Tijd: Doorlooptijd realisatie 5.2 Proces: risico op bezwaar 5.3 Programma: kans voor extra functies 5.4 Financieel: extra opbrengsten

3,7

Kosten 6.1 LCC

3,1

Nieuwbouw 4,6 3 1 2 3 3

4 4 5 5 5 1,5

2 1 1 1

2 1 2 1 1,5

1 2

1 2 2,5

3 2

3 2 4,7

4 2 5 0

5 4 5 0 3,9

3,1

3,9

De score voor de kosten in de bovenstaande tabel is gebaseerd op de index die we hebben ontwikkeld. Deze index maakt het mogelijk alle scenario's, maar ook meerdere onderzochte complexen, met elkaar te kunnen vergelijken. Het fictief getal is gebaseerd op de daadwerkelijke kosten. De kosten zijn opgebouwd uit de:  bouwkosten  bijkomende kosten  exploitatiekosten voor 40 jaar.

12009 – Vernieuwbouw onderwijshuisvesting gemeente Nieuwegein Fasedocument Voorlopig Ontwerp Definitief versie 02

Pagina 19 van 24

5.2.

Toelichting spin

Om de voorgaande resultaten goed begrijpelijk te maken, kiezen wij ervoor om ze niet alleen in tabelvorm weer te geven, maar ook visueel zichtbaar te maken. Daarvoor hebben wij de zogenaamde 'spin' ontwikkeld. In de basis zijn daarin de zes kwaliteitsaspecten (erfgoedwaarde, functionaliteit, kosten, ontwikkeling, duurzaamheid en technische kwaliteit) opgenomen. Wij hebben alle aspecten op een scoreschaal van 1 (hoogste score) tot 5 (laagste score) beoordeeld. In de spin geven wij deze scores visueel weer. De binnenring is de laagste score (5) en de buitenring is de hoogste score (1). Om zichtbaar te maken dat voor de gemeente twee kwaliteitsaspecten, namelijk erfgoedwaarde en duurzaamheid, extra zwaar wegen is de basisspin vervormd en ter plaatse van deze twee aspecten extra uitgerekt. Daarmee wordt de wegingsfactor duidelijk weergegeven. In deze onderlegger vullen we de scores van de twee verschillende scenario's in. Hoe meer oppervlakte de scorevorm van een bepaald scenario inneemt, hoe hoger het scenario in totaal op alle aspecten samen scoort.

5.3.

Samenvatting

In de navolgende spin zijn de scores van alle scenario's voor Doorslag Noord ingevuld. 5.3.1.

Erfgoedwaarde

Het is niet verrassend dat de score op de erfgoedwaarde voor de vernieuwbouw hoger ligt dan voor de nieuwbouw. De architect heeft zich ingespannen om voor de nieuwbouw een bij de plek passend ontwerp te maken en dat wordt door de erfgoedspecialisten ook gewaardeerd met een hogere score dan in de haalbaarheidsstudie. Maar het blijft te allen tijde zo dat met de sloop van het huidige complex een bijzonder gebouw en daarmee ook de daarbij horende erfgoedwaarde verdwijnt.

12009 – Vernieuwbouw onderwijshuisvesting gemeente Nieuwegein Fasedocument Voorlopig Ontwerp Definitief versie 02

Pagina 20 van 24

5.3.2.

Functionaliteit

Op het gebied van de functionaliteit liggen de scores van beiden scenario’s dicht bij elkaar, ook omdat beiden ontwerpen in de afgelopen periode samen met de gebruikers verder zijn uitgewerkt. De gebruikers kunnen zich goed in beiden scenario’s vinden. Het onderwijs en de opvang kunnen goed functioneren, alle partijen zijn goed zichtbaar en toegankelijk en ook de uitstraling van de twee ontwerpen spreekt de gebruikers aan. Ondanks dat de gebruikers in alle twee de scenario’s voor- en nadelen zien, geven ze uiteindelijk toch de voorkeur aan de vernieuwbouw. Het grootste voordeel zien ze in het feit dat alles op één laag ligt, er veel direct contact tussen binnen en buiten mogelijk is en de communicatielijnen kort zijn. Dat is de reden dat de vernieuwbouw uiteindelijk op functionaliteit zelfs iets hoger scoort dan de nieuwbouw. 5.3.3.

Technische kwaliteit

Op het gebied van de technische kwaliteit is er geen verschil tussen de twee scenario’s. De eisen en uitgangspunten zijn hetzelfde en de ontwerpen zijn dusdanig gemaakt dat deze eisen ook gerealiseerd worden. Dit kwaliteitsaspect is daarmee geen onderscheidende factor. 5.3.4.

Duurzaamheid

Ook op het gebied van duurzaamheid zitten er geen grote verschillen tussen de twee scenario’s. Ondanks dat voor de vernieuwbouw de BENG 1-eisen niet worden gehaald, wordt met de toegepaste hoeveelheid PV-panelen wel degelijk een Energie Neutraal Gebouw gerealiseerd. Dit geldt uiteraard ook voor de nieuwbouw. Op het gebied van de milieu-impact heeft de vernieuwbouw in de haalbaarheidsstudie hoger gescoord vanwege de zuinige omgang met nieuwe materialen. Om dit verschil te minimaliseren en ook de nieuwbouw duurzamer te maken is ervoor gekozen in de constructie een houten vloer toe te passen. Vanwege deze keuze scoort de nieuwbouw op het gebied van milieu-impact nagenoeg gelijk aan de vernieuwbouw. Deze keuze leidt wel tot substantieel hogere kosten voor de nieuwbouw. 5.3.5.

Ontwikkeling

Op het gebied van de ontwikkeling scoort de vernieuwbouw net hoger omdat de realisatietijd iets korter is dan bij de nieuwbouw en de kans op bezwaren vanuit de omgeving lager is. Bij geen van de scenario’s is het mogelijk om nog aanvullend programma op de kavel te realiseren om eventueel extra financiële opbrengsten te genereren. 5.3.6.

Kosten

De vernieuwbouw scoort op het kostenaspect hoger dan de nieuwbouw omdat hij over 40 jaar financieel gezien voordeliger is. De jaarlijkse kapitaal- en exploitatielasten en daarmee de totale LCC voor de vernieuwbouw zijn circa 95% van de kosten van de nieuwbouw. De eenmalige investeringskosten voor de vernieuwbouw liggen zelfs op circa 87% van de nieuwbouwkosten. Het verschil wordt wel enigszins gecompenseerd door de lagere jaarlijkse exploitatiekosten van de nieuwbouw, maar ook na 40 jaar zijn de totale kosten voor de nieuwbouw hoger.

12009 – Vernieuwbouw onderwijshuisvesting gemeente Nieuwegein Fasedocument Voorlopig Ontwerp Definitief versie 02

Pagina 21 van 24

De nieuwe kostenberekeningen op basis van de Voorlopige Ontwerpen hebben daarmee nog eens de eerdere conclusie bevestigt; vernieuwbouw voor Doorslag Noord is goedkoper. Wel vallen de kosten voor beide scenario’s een stuk hoger uit dan in de haalbaarheidsstudie. In absolute getallen ligt het verschil tussen de 30-35%. De m2 prijzen op bouwkostenniveau vallen voor de vernieuwbouw 11% hoger uit en bij de nieuwbouw 15%. De volgende factoren spelen hierbij – voor zowel de vernieuwbouw als voor de nieuwbouw – een rol: Algemeen voor vernieuwbouw én nieuwbouw Verhogen vierkante meters Op basis van de meest recente leerlingenprognose zijn de leerlingenaantallen gestegen. Boven op de tot nu toe geraamde capaciteit van 440 leerlingen is tegen 2035 extra ruimte voor 40 leerlingen nodig. Hiermee neemt het totaal aantal bruto m2 waar de scholen recht op hebben toe met 200 m2 Installaties Door de centrale ligging in de wijk en het grote aantal omwonende dat direct zicht op het dak van het gebouw heeft, is er bij beiden varianten bewust voor gekozen om de installatie niet zomaar op het dak te plaatsen, maar inpandig op te stellen. Dit leidt tot extra m2 bvo en daarmee ook tot hogere bouwkundige kosten. Daarnaast zijn de installaties in het Voorlopig Ontwerp verder uitgewerkt.

Waar in de haalbaarheidsstudie is gewerkt met kerngetallen, zijn de verschillende posten nu gespecificeerd, zoals de lay-out van de kanalen. Daarnaast zijn in beiden scenario’s bodemlussen toegevoegd om een beter rendement voor ENG te halen en om de omgeving niet met geluid vanuit een buitenunit te belasten. Dit heeft tot hogere installatiekosten geleidt. Winst & Risico In de haalbaarheidsstudie is een Winst & Risico percentage van 3% aangehouden. Dit percentage is in verband met de huidige marktontwikkelingen aangepast naar 4%. Specifiek voor vernieuwbouw Constructie Voor de vernieuwbouw zit de kostenverhoging ten opzichte van de haalbaarheidsstudie voor een deel in de posten sloop, heiwerk, fundering en hoofddraagconstructie. Deze worden veroorzaakt door het nieuw te bouwen middendeel, waarvan in de haalbaarheidsstudie is uitgegaan van het handhaven van de aanwezige constructie. Met de constructeur aan tafel blijkt dat niet mogelijk te zijn. Er moeten voor het middendeel op een moeilijk te bereiken plek nieuwe palen worden ingebracht. Daarnaast zijn op verzoek van de stichtingen en de gebruikers een aantal nissen aan de buitenkant van het gebouw minder diep gemaakt door een stukje gebouw toe te voegen. Deze aanpassingen zijn relatief gezien dure ingrepen. Gevelsluiting Om de benodigde extra m2 te kunnen realiseren zijn op twee plekken aan het gebouw leslokalen toegevoegd.

Daarnaast is het middendeel extra hoog geworden om de nodige luchtbehandelingskasten op te kunnen stellen. Hierdoor is het aantal m1 gevelsluiting toegenomen.

12009 – Vernieuwbouw onderwijshuisvesting gemeente Nieuwegein Fasedocument Voorlopig Ontwerp Definitief versie 02

Pagina 22 van 24

Afbouw In de haalbaarheidsstudie is ervan uitgegaan dat een deel van de binnenwanden kon blijven staan. Met de verhoging van het ganggebied om de installatiekanalen te kunnen realiseren lijkt het nu waarschijnlijker dat alle binnenwanden moeten worden gesloopt. Dit leidt tot hogere afbouwkosten. Specifiek voor nieuwbouw Houten vloer In het Voorlopig Ontwerp is voor de nieuwbouw gekozen voor een houten vloer met de achterliggende gedachte de CO2 impact van de nieuwbouw te minimaliseren en een zo duurzaam mogelijk gebouw te realiseren. Deze keuze heeft een positieve invloed op de MPG, maar leidt tot substantieel hogere kosten. Deze extra kosten zijn voornamelijk terug te zien in de post hoofddraagconstructie, maar komen ook voor een deel in de post afbouw terecht, omdat op een houten vloer een redelijk zware dekvloer nodig is om de akoestische eisen tussen twee verdiepingen te halen. Akoestische voorzieningen Omdat in de nieuwbouw een aantal grote hoge ruimten zitten, zijn hier extra akoestische maatregelen voor meegenomen. In de impressies zijn op deze plekken afwerkingen met houten latten gesuggereerd met daarachter een akoestisch absorberend doek. Mogelijke optimalisaties in het Definitief Ontwerp Voor zowel de vernieuwbouw als de nieuwbouw zijn in de fase Voorlopig Ontwerp een aantal keuzes gemaakt die tot hogere kosten hebben geleid.

Deze keuzes zijn niet lichtvoetig gemaakt maar weloverwogen in afspraak met het hele Ontwerpteam. De keuzes zijn gebaseerd op de eisen voortkomend uit de speciale locatie van het complex in de wijk, het advies van erfgoedspecialist en de stedenbouwkundige en de hoge duurzaamheidsambitie van de gemeente. Toch zien we bij een verdere uitwerking voor beiden scenario’s nog mogelijkheden tot optimalisaties als we bepaalde eisen loslaten:  luchtbehandelingskasten open op het dak plaatsen (vernieuwbouw én nieuwbouw);  minder nissen aanpassen (vernieuwbouw);  akoestische voorzieningen versimpelen (nieuwbouw);  betonnen vloer in plaats van hout (nieuwbouw).

12009 – Vernieuwbouw onderwijshuisvesting gemeente Nieuwegein Fasedocument Voorlopig Ontwerp Definitief versie 02

Pagina 23 van 24

5.4.

Conclusie en aanbevelingen

In de ingevulde spin is goed te zien dat de vernieuwbouw op vier thema’s hoger scoort dan de nieuwbouw:  erfgoedwaarde  functionaliteit  kosten  ontwikkeling. Op de overige twee thema’s technische kwaliteit en duurzaamheid scoren de twee scenario’s even goed. Deze kwaliteitsaspecten hebben daarmee geen onderscheidend karakter. Over het geheel gezien scoort de vernieuwbouw hoger. De verdiepingsslag van het deel 2-onderzoek, waarbij Voorlopige Ontwerpen voor beiden scenario’s zijn gemaakt, bevestigd daarmee de eerdere uitkomst uit het deel 1-onderzoek, waarin ook de vernieuwbouw het hoogste scoorde. Met deze uitkomst is onze aanbeveling voor Doorslag Noord om scenario 2 vernieuwbouw als voorkeursvariant te benoemen.

12009 – Vernieuwbouw onderwijshuisvesting gemeente Nieuwegein Fasedocument Voorlopig Ontwerp Definitief versie 02

Pagina 24 van 24

Bijlage 1 Overzicht stukken Voorlopig Ontwerp

Doorslag Noord

Overzicht stukken Voorlopig Ontwerp Projectnummer: 12009 Datum: 4 maart 2022 Status: definitief, versie 01

Onderdeel 1 SCENARIO 1 INSTANDHOUDING

Naam

Datum

opgesteld door

N.V.T.

2

SCENARIO 2 VERNIEUWBOUW

2.1 Architectuur tekeningen/ 3669.1_220214_VO definitief impressies 2.2 Constructie tekeningen 2101012_DN_VO_Constructie_Vernieuwbouw_220207 2.3 Installaties rapportage 12009 Rapportage VO vernwb techniek matrix 220207_DN-vernieuw_ruimteboek_matrix tekeningen VO-vnb-W-01_Begane grond_220207 tekeningen VO-vnb-W-02_Dak_220207 tekeningen VO EV-01 Begane grond - vnb_220204 2.4 Bouwfysisch & brand rapport 220209_VO_BFI_Bouwfysica, brandveiligheid en duurzaamheid

3

14.02.2022

Spring architecten

27.01.2022

abt Wassenaar

07.02.2022 07.02.2022 07.02.2022 07.02.2022 04.02.2022

bbn adviseurs bbn adviseurs bbn adviseurs bbn adviseurs bbn adviseurs

09.02.2022

abt Wassenaar

14.02.2022

Spring architecten

27.01.2022

abt Wassenaar

07.02.2022 07.02.2022 07.02.2022 07.02.2022 07.02.2022 04.02.2022 04.02.2022 04.02.2022

bbn adviseurs bbn adviseurs bbn adviseurs bbn adviseurs bbn adviseurs bbn adviseurs bbn adviseurs bbn adviseurs

09.02.2022

abt Wassenaar

SCENARIO 3 NIEUWBOUW

3.1 Architectuur tekeningen/ 3669.1_220214_VO definitief impressies 3.2 Constructie tekeningen 2101012_DN_VO_Constructie_Nieuwbouw_houtvariant_2202209 3.3 Installaties rapportage 12009 Rapportage VO nieuwb techniek matrix 220207_DN-nieuwb_ruimteboek_matrix tekeningen VO-nb-W-01_Begane grond_220207 tekeningen VO-nb-W-02_Eerste verdieping_220207 tekeningen VO-nb-W-03_tweede verdieping_220207 tekeningen VO E-01 Begane grond - nb_220204 tekeningen VO E-02 Eerste verdieping - nb_220204 tekeningen VO E-03 tweede verdieping - nb_220204 3.4 Bouwfysisch & brand rapport 220209_VO_BFI_Bouwfysica, brandveiligheid en duurzaamheid

Bijlage 2 Rapport LP (S)BO 2021 september

Leerlingenprognose en ruimtebehoefte (speciaal) basisonderwijs 2021 Gemeente Nieuwegein

In opdracht van de gemeente Nieuwegein, september 2021

© 2021 Pronexus - Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden overgenomen, verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand, of openbaar worden gemaakt in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieën, opnamen of enige andere manier, zonder voorafgaande toestemming van de uitgever en bronvermelding. Aan deze uitgave is uiterste zorg besteed, desondanks kan niet worden ingestaan voor de feitelijke juistheid of volledigheid van de opgenomen gegevens. In geen geval kan er een juridische basis aan worden ontleend.

Leerlingenprognose en ruimtebehoefte basisonderwijs 2021 | Gemeente Nieuwegein

Inhoudsopgave 1.

Samenvatting ...................................................................................................... 1

2.

Inleiding ............................................................................................................. 2

2.1 2.2

Doelstelling en werkwijze ....................................................................................... 2 Totstandkoming en opzet rapportage ....................................................................... 2

3.

Beschrijving van de gevolgde werkwijze ................................................................... 3

3.1 3.2

Werkwijze binnen G4PRO ....................................................................................... 3 Uitgangspunten voor de gemeente Nieuwegein .......................................................... 4

4.

De prognose van de basisgeneratie .......................................................................... 5

5.

De leerlingenprognoses ......................................................................................... 6

5.1 5.2

Gehanteerde methodieken ..................................................................................... 6 Prognoseresultaten in tabelvorm ............................................................................. 6

Bijlagen Bijlage 1 Bijlage 2 Bijlage 3 Bijlage 4 Bijlage 5 Bijlage 6

Tabellen doelgroep, bevolking en woningen Begrippen en afkortingen Tabellen leerlingenprognose Tabellen ruimtebehoefte Scenario Rijnhuizen, Plettenburg Onderwijsinstellingen op de kaart

Leerlingenprognose en ruimtebehoefte basisonderwijs 2021 | Gemeente Nieuwegein

1.

Samenvatting

Ten behoeve van het onderwijsbeleid op gemeentelijk niveau is voor de gemeente Nieuwegein een prognose opgesteld van leerlingenaantallen voor de periode 2021 tot en met 2041. In de ramingen van leerlingenaantallen zijn twee ontwikkelingen verwerkt. Dit zijn de trends in de omvang van de basisgeneratie in de afzonderlijke gebieden van de gemeente Nieuwegein en de schoolkeuze. Bij de opzet van de prognoses zijn cijfers verwerkt met een uitsplitsing van leerlingen naar herkomstgebied. Bij de berekeningen voor de periode 2021-2041 is gebruik gemaakt van het softwarepakket G4PRO. Dit programma voldoet aan het “Programma voor het opstellen van leerlingenprognoses” van de VNG. In 2021 is de bevolkingsprognose voor de gemeente Nieuwegein opgesteld door Pronexus en hiervan is gebruik gemaakt tijdens het opstellen van de leerlingenprognose. De onderstaande tabel geeft een samenvatting van de belangrijkste resultaten. In de overzichten zijn de leerlingenaantallen van peildatum 1 oktober 2020 weergegeven onder 2021. In deze resultaten zijn de kinderen uit Rijnhuizen nog niet toegerekend aan scholen.

Instnr 11QK00 11VN00 12BG00 12FF00 12FF01 12KO00 12OK00 12ZO00 13CT00 13CT01 13IC00 13VN00 15JF00 15JF01 15LV00 15OF00 15OF01 15QM00 15VL00 15ZQ00 27PW00

Naam Lucas Batau Kon. Julianaschool Vroonesteinschool Koningin Beatrixschool, loc. Wijkersloot Koningin Beatrixschool loc. Zuilenstein De Tweeklank Prinses Margrietschool loc. Zuid De Schouw Willem Alexander Vreeswijk Willem Alexander Hoog-Zandveld Mauritsschool De Trompetvogel De Toonladder Zuilestein De Toonladder Galecop Daltonschool De Meander De Veldrakker De Schakel Montessorischool De Vleugel De Krullevaar Jenaplanschool Zuiderkroon Lucas Galecop Totaal

2021 2022 2023 2024 2025 2026 2031 2036 2041 253 250 237 237 229 227 228 234 241 321 324 318 330 336 334 343 357 370 186 185 178 181 182 183 193 199 203 96 97 97 100 106 110 122 123 124 260 257 249 252 255 256 271 282 287 209 213 216 223 229 229 234 242 246 340 342 325 329 325 322 328 342 351 388 373 366 362 375 379 400 411 425 314 298 282 278 271 266 273 287 298 208 208 204 205 203 204 209 215 219 167 166 166 168 171 171 175 181 186 255 247 244 247 250 254 271 281 291 197 194 187 188 188 189 199 206 209 340 324 302 300 293 290 301 317 330 189 190 180 182 180 178 182 190 195 342 343 329 333 328 326 332 344 355 169 166 160 161 164 171 191 192 195 109 100 97 99 99 100 106 110 112 165 161 158 160 162 164 175 181 187 63 61 59 58 58 58 59 62 64 222 214 205 208 208 206 211 221 229 4793 4713 4559 4601 4613 4618 4803 4976 5119

Instnr 04DA00

Naam SBO De Evenaar

2021 2022 2023 2024 2025 2026 2031 2036 2041 234 234 232 236 241 245 265 275 278

Het aantal leerlingen in het basisonderwijs in de gemeente Nieuwegein zal de komende jaren stijgen naar ruim 5100, ongeveer 330 leerlingen meer dan op de laatste telling. Hierbij zijn de kinderen in het nog te ontwikkelen Rijnhuizen, Plettenburg nog niet meegenomen. In bijlage 5 is de leerlingenprognose te vinden waarin de kinderen uit dit gebied wel zijn meegenomen. Door de groei van de doelgroepen, met name die in het nieuwbouwgebied, zal het aantal leerlingen in de gemeente Nieuwegein flink toenemen.

Pronexus | september 2021

1

Leerlingenprognose en ruimtebehoefte basisonderwijs 2021 | Gemeente Nieuwegein

2.

Inleiding

2.1

Doelstelling en werkwijze

Ten behoeve van het onderwijsbeleid op gemeentelijk niveau is voor de gemeente Nieuwegein een prognose opgesteld van leerlingenaantallen. Deze langetermijnprognose beslaat de periode 2021 tot en met 2041 en heeft betrekking op 21 locaties voor basisonderwijs en 1 locatie voor het speciaal basisonderwijs. Deze scholen betrekken leerlingen uit 11 gebieden in de gemeente Nieuwegein en 1 nieuwbouwgebied. In de resultaten van de langetermijnprognose zijn ongewogen leerlingaantallen verwerkt. Het doel van de prognoses is het verkrijgen van inzicht in het toekomstig verloop van het aantal leerlingen. Dit dient onder andere ter onderbouwing van beslissingen ten aanzien van de formatie en het Integraal Accommodatieplan (IAP).

2.2

Totstandkoming en opzet rapportage

De prognose is totstandgekomen in samenwerking met de opdrachtgever. De gemeente Nieuwegein leverde de gegevens van bevolking en leerlingenaantallen in de voorafgaande periode, de woningvoorraad en de eventuele wijzigingen hierin. De cijfers van de leerlingen zijn uitgesplitst naar herkomstgebied. De opbouw van het rapport is als volgt. Hoofdstuk 3 beschrijft in het kort de gehanteerde methodiek. De resultaten van de prognose van de basisgeneraties zijn weergegeven in hoofdstuk 4 en de uitkomsten van de leerlingenprognose in hoofdstuk 5. Bijlage 1 bevat een overzicht van de doelgroep, totale bevolking en woningen per wijk Bijlage 2 bevat een overzicht van begrippen en afkortingen die in dit rapport voorkomen Bijlage 3 toont per school de ontwikkeling van de leerlingenaantallen gedurende de prognoseperiode Bijlage 4 geeft per school de ontwikkeling van de ruimtebehoefte les en gym weer t/m 2041 Bijlage 5 toont twee scenario’s betreffende Rijnhuizen, Plettenburg Bijlage 6 toont de onderwijsinstellingen op de kaart

Pronexus | september 2021

2

Leerlingenprognose en ruimtebehoefte basisonderwijs 2021 | Gemeente Nieuwegein

3.

Beschrijving van de gevolgde werkwijze

3.1

Werkwijze binnen G4PRO

Bij de berekeningen is gebruik gemaakt van het softwarepakket G4PRO. Dit programma voldoet aan het “Programma voor het opstellen van leerlingenprognoses” van de VNG. Het berekenen van toekomstige aantallen leerlingen gebeurt binnen G4PRO in de drie hieronder beschreven stappen.

3.1.1

Verschillende stappen

Het berekenen van toekomstige aantallen leerlingen gebeurt binnen G4PRO in drie hieronder beschreven stappen. Herkomstgebieden De eerste stap is het definiëren van de herkomstgebieden waaruit een school leerlingen betrekt. In de praktijk wordt voor afbakening van herkomstgebieden veelal de CBS wijk- en buurtindeling gevolgd. Per school wordt het voedingsgebied berekend. Het voedingsgebied is “die verzameling herkomstgebieden (wijken) van waaruit minimaal 70% van de leerlingen afkomstig is”. Elke school heeft dus een eigen berekend voedingsgebied op basis van de waargenomen herkomst van de leerlingen. Basisgeneratie Vervolgens wordt een prognose opgesteld van de basisgeneratie. De omvang van de basisgeneratie is vastgesteld op de 4 tot en met 11-jarigen plus 30 procent van de 12-jarigen. Het overige deel van de 12-jarigen stroomt door naar een school voor voortgezet onderwijs. De prognose van de basisgeneratie vloeit voort uit de demografische ontwikkelingen die zich in het verleden voordeden en de aannames over de trends hierin.

Deelname en belangstelling Vervolgens wordt het aantal leerlingen per school geprognosticeerd. De leerlingenprognose is gebaseerd op de herkomst van leerlingen. Voor elke herkomstgebied wordt de belangstelling voor de school berekend. Op deze wijze ontstaat in de prognose inzicht in de toestroom van leerlingen per herkomstgebied. Tenslotte wordt gecontroleerd op de deelname aan het basisonderwijs vanuit elk gebiedsdeel; deze zal in de praktijk rond de 95% liggen (gemiddeld gaat 5% naar het speciaal onderwijs).

3.1.2

G4PRO: de uitsplitsing naar herkomstgebieden

Inzicht in de specifieke situatie Wanneer prognoses voor meerdere scholen gewenst zijn ontstaat er behoefte aan een overzicht van de ontwikkelingen per deelgebied. Dit overzicht kan worden verstoord doordat voedingsgebieden elkaar deels overlappen. Dit probleem wordt ondervangen door prognoses van de basisgeneratie te maken voor afzonderlijke wijken of herkomstgebieden. Zo is een totaaloverzicht mogelijk waarin de uitkomsten per deelgebied optelbaar zijn, zonder dat er dubbeltellingen optreden. Een ander voordeel is dat de opslagfactor voor leerlingen die niet uit de gemeente zelf komen overbodig, of hooguit gering zal zijn. Als voorwaarde om wijken of gebieden (herkomstgebieden) binnen het voedingsgebied van een school te laten vallen, geldt dat minimaal 70 procent van de leerlingen van een school hieruit afkomstig is. Bijvoorbeeld: als van een school 25 procent van de leerlingen afkomstig is uit buurt A, 30 procent uit buurt B, en 20 procent uit buurt C, vormen de drie gebieden gezamenlijk het voedingsgebied van deze school.

Pronexus | september 2021

3

Leerlingenprognose en ruimtebehoefte basisonderwijs 2021 | Gemeente Nieuwegein

Leerlingenprognoses en gebiedgerelateerde belangstelling De volgende stap is het prognosticeren van afzonderlijke leerlingenaantallen. De prognose van de basisgeneratie van de relevante herkomstgebieden van een school worden hierbij gekoppeld aan de waargenomen belangstelling voor de school vanuit de herkomstgebieden. Cijfers uit het recente verleden dienen hierbij als referentiemateriaal. In de analyse van de belangstelling voor een school van de 4 tot en met 12-jarigen kan ook de belangstelling van de 4- en 5-jarigen meegenomen worden indien deze gegevens aanwezig zijn. Zo kan een nauwkeurigere onderbouwing worden gegeven van de belangstelling voor de toekomst.

3.2

Uitgangspunten voor de gemeente Nieuwegein

Na bestudering van de lokale situatie en in overleg met de gemeente is besloten de gemeente Nieuwegein in 11 gebieden te verdelen.

Gebiedsindeling gemeente Nieuwegein 01 Stadscentrum, Merwestein 02 Jutphaas Wijkersloot 03 Zuilenstein, Huis de Geer, Blokhoeve 04 Batau Zuid 05 Batau Noord 06 Doorslag 07 Galecop 08 Fokkesteeg 09 (Hoog) Zandveld, Lekboulevard 10 Vreeswijk 11 Rijnhuizen, Plettenburg 19 Overige wijken

Voor alle basisscholen en de school voor speciaal basisonderwijs in de gemeente Nieuwegein is de belangstelling en deelname berekend en geanalyseerd. De meest recente teldatum-gegevens, die van 1 oktober 2020, vormen de basis voor de uiteindelijke leerlingenprognose. In de volgende twee hoofdstukken worden de prognoses toegelicht.

Pronexus | september 2021

4

Leerlingenprognose en ruimtebehoefte basisonderwijs 2021 | Gemeente Nieuwegein

4.

De prognose van de basisgeneratie

In dit hoofdstuk worden de prognoses van de basisgeneratie 4-12 jarigen van de verschillende gebieden gepresenteerd. De prognose van de basisgeneratie is het uitgangspunt voor de in hoofdstuk 5 beschreven leerlingenprognoses.

4.1

Grafische weergave van de basisgeneratieprognose

In de onderstaande figuur zijn de resultaten te zien van de prognose van de basisgeneratie (aantal 4- 12 jarigen) voor de verschillende gebieden.

De doelgroep voor het basisonderwijs in de gemeente Nieuwegein zal flink gaan toenemen. Dit is vooral het effect van het nog te ontwikkelen Rijnhuizen, Plettenburg, maar ook de andere gebieden zullen nog toenemen. Alleen Batau Zuid en Vreeswijk zullen in deze prognose iets lager uitkomen dan op de laatste telling. In deze wijken worden relatief gezien ook de minste woningen gebo uwd.