2022-092 bijlage 3 Kadernota 2019-2022 Recreatieschap Stichtse Groenlanden.pdf
Tekst van het document
BUITEN RECREËREN BINNEN HANDBEREIK
KADERNOTA RECREATIESCHAP STICHTSE GROENLANDEN 2019-2022 OPEN NOTA
VOORWOORD Steeds meer mensen gaan in hun vrije tijd naar buiten, even lekker er
De deelnemers in ons recreatieschap werken ook in de komende jaren aan
op uit en het liefst in de buurt. Fiets- en wandelroutes zijn populair en
eigentijdse plannen voor ons buitengebied. Dat is goed voor gemeenten,
recreatieterreinen, plassen en stranden worden volop bezocht. In het
provincie en recreatieschap: maar vooral voor alle inwoners, recreanten,
midden van ons land zijn vele mogelijkheden voor openluchtrecreatie:
toeristen en ook ondernemers in de vrijetijdssector. Hieraan werken we
een picknick, strand- en waterplezier, een sportief of cultureel festijn,
iedere dag met veel plezier en passie.
om te genieten van rust en ruimte tijdens een wandeling, fiets- of kanotocht. De regio Utrecht is een aantrekkelijke omgeving om te wonen, werken en recreëren. Het recreatieschap draagt hieraan bij door te zorgen voor een passend recreatieaanbod ‘binnen handbereik’. De bezoekersaantallen zullen door de groeiende inwoneraantallen toenemen naar 2,5 miljoen unieke bezoekers, die gebruik maken van de 935 hectare aan recreatieterreinen en 1.850 kilometer recreatieve routes van
Het recreatieschap heeft haar ambities voor de komende jaren uitgestippeld. Wat deze ambities zijn, hoe we tot deze keuzes zijn gekomen en wat de financiële onderbouwing hiervan is, leest u in deze Kadernota. Wij hopen dat dit een goed inzicht geeft in onze gezamenlijke taak en verantwoordelijkheid. Herman Geerdes, Voorzitter Recreatieschap Stichtse Groenlanden
Recreatieschap Stichtse Groenlanden. En dat is mooi: want buiten zijn en sporten is gezond, ontspant en geeft energie. Iedereen is welkom om in de recreatiegebieden te wandelen, fietsen, vissen, watersporten, zwemmen en varen. Recreatieschap Stichtse Groenlanden beheert en ontwikkelt deze recreatiegebieden. Binnen het recreatieschap werken gemeenten en provincie samen aan de uitdaging om inwoners de ruimte en mogelijkheden te geven om te recreëren, dit in goede banen te leiden en te zorgen voor onze prachtige omgeving.
KADERNOTA RECREATIESCHAP STICHTSE GROENLANDEN 2019-2022
2
INHOUD
VOORWOORD
4. AMBITIES & DOELEN
PAGINA 2
PAGINA 8
1. WAT IS EEN KADERNOTA?
5. TRENDS & ONTWIKKELINGEN
PAGINA 4
PAGINA 17
2. ONZE ORGANISATIE
6. UITGANGSPUNTEN BELEID EN BEGROTING
PAGINA 5
PAGINA 18
3. ONZE UITVOERINGSORGANISATIE
BIJLAGEN
PAGINA 7
PAGINA 20
KADERNOTA RECREATIESCHAP STICHTSE GROENLANDEN 2019-2022
3
1. WAT IS EEN KADERNOTA? De Kadernota omvat het beleid van de samenwerkende gemeenten en provincie voor de gezamenlijke opgave: het ontwikkelen, beheren en houden van toezicht op onze recreatieterreinen. In de Kadernota 2019-2022 staan de beleidsmatige en financiële uitgangspunten voor de budgetperiode 2019-2022. Het recreatieschap is net als iedere gemeenschappelijke regeling verplicht om een kadernota voor te leggen aan de raden en staten van de deelnemende gemeenten en provincie. Hiermee informeren we hen over de ambities van het recreatieschap, de keuzes die het bestuur van het recreatieschap heeft gemaakt ten aanzien van de opgave en wat dit betekent in financiële zin. De raden en staten van de deelnemende gemeenten en provincie worden in de gelegenheid gesteld om een zienswijze te geven over de Kadernota 2019-2022. Het indienen van een zienswijze op de Kadernota is geen verplichting, maar we zijn natuurlijk wel benieuwd of de deelnemende gemeenten en provincie onze gezamenlijke ambities, uitdagingen en gemaakte keuzes delen. Daarover gaan we graag in gesprek, zodat we samen helder hebben voor welke opgave we staan en hoe we deze het best kunnen uitvoeren in de komende jaren.
KADERNOTA RECREATIESCHAP STICHTSE GROENLANDEN 2019-2022
4
2. ONZE ORGANISATIE Recreatieschap Stichtse Groenlanden is in 1999 – toen in de Provincie
kunnen gemeenten, provincies en waterschappen publiekrechtelijk
Utrecht een herstructurering en samenvoeging van de in de jaren ’60
samenwerken aan een belang dat verder strekt dan de gemeente- of
opgerichte recreatieschappen plaatsvond – opgericht “ter behartiging
provinciegrens. Het belang van recreatie, natuur en landschap is regionaal
van het belang van de deelnemers bij de intergemeentelijke
van aard. De behartiging daarvan — waaronder begrepen het dragen van
openluchtrecreatie en de bescherming van natuur en landschap.”
de kosten die gepaard gaan met de instandhouding en verbetering van voorzieningen — is daarom in een intergemeentelijk of regionaal
Recreatieschap Stichtse Groenlanden heeft als taak ‘beheer & onderhoud’,
samenwerkingsverband georganiseerd.
‘toezicht & handhaving’, en ‘ontwikkeling’ van (vrij) toegankelijke en eigentijdse recreatievoorzieningen in het buitengebied. Dit buitengebied is
Deelnemers in het recreatieschap zijn de gemeenten De Bilt, De Ronde
veelzijdig: van uitgestrekte veenweidegebieden en de Vinkeveense Plassen
Venen, Houten, Lopik, Stichtse Vecht, Nieuwegein, Utrecht, Woerden en
tot agrarische gebieden en de Lek met zijn prachtige uiterwaarden.
IJsselstein en de Provincie Utrecht. Het recreatieschap is een openbaar
Wandelen, fietsen, vissen en watersporten als zwemmen en kanoën: het
lichaam met rechtspersoonlijkheid, een algemeen bestuur, een dagelijks
kan allemaal in de gebieden van Stichtse Groenlanden.
bestuur en een voorzitter.
Het recreatieschap is een gemeenschappelijke regeling (GR) op grond van
In 2018 is gemeente De Ronde Venen, na opheffing van recreatieschap
de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr). Op basis van deze wet
Vinkeveense Plassen, toegetreden tot het recreatieschap. Besloten is dat de financiële huishouding binnen het recreatieschap voorlopig wordt
KADERNOTA RECREATIESCHAP STICHTSE GROENLANDEN 2019-2022
5
gescheiden in 2 delen: het werkgebied van Stichtse Groenlanden van vòòr 2018 (programma A) en het werkgebied de Vinkeveense Plassen
KAARTJE WERKGEBIED STICHTSE GROENLANDEN
(Programma B) dat gemeente De Ronde Venen heeft ingebracht. Dit betekent dat de begroting bestaat uit twee programma’s, er twee financiële administraties worden gevoerd en dat er over twee onderdelen verantwoording wordt afgelegd in de jaarrekening. Hiermee worden de financiële risico’s over en weer gescheiden. De “oude” deelnemers van Stichtse Groenlanden lopen geen risico verband houdend met het Vinkeveense gebied en De Ronde Venen loopt geen risico in verband met het werkgebied van Stichtse Groenlanden van vòòr 2018. Het recreatieschap zorgt voor ‘beheer & onderhoud’ en ‘toezicht & handhaving’ op de volgende terreinen: Strijkviertel, Oortjespad, Eend, Grutto, Maarsseveense Plassen, Vinkeveense Plassen, Salmsteke, ’t Waal, De Leijen, Heulsewaard, Middelwaard, Cattenbroek, Nedereindse Plas, Laagraven, Haarrijnse Plas, Ruigenhoek en de Meerlobrug. Maar ook kilometers lange routes voor wandelaars, fietsers, ruiters en kanoërs.
KADERNOTA RECREATIESCHAP STICHTSE GROENLANDEN 2019-2022
6
3. ONZE UITVOERINGSORGANISATIE Recreatie Midden-Nederland is de uitvoeringsorganisatie voor Recreatieschap Stichtse Groenlanden. Recreatie Midden-Nederland is een bedrijfsvoeringsorganisatie van en voor recreatieschap Stichtse Groenlanden, Plassenschap Loosdrecht e.o. en de Provincie Utrecht. Sinds 1 januari 2018 maakt het Routebureau Utrecht ook deel uit van Recreatie Midden-Nederland. Recreatie Midden-Nederland zorgt voor de uitvoering van de taken van de recreatieschappen en levert de gevraagde ambtelijke ondersteuning en advisering van het bestuur. Er zijn circa 60 mensen in dienst van Recreatie Midden-Nederland, waarvan ongeveer de helft ‘buiten’ werkzaam is.
KADERNOTA RECREATIESCHAP STICHTSE GROENLANDEN 2019-2022
7
4. AMBITIES & DOELEN Wij hanteren als recreatieschap een aantal uitgangspunten: regio Utrecht groeit en daarmee de vraag naar recreatievoorzieningen; het recreatieaanbod moet aansluiten bij de behoefte van recreanten; publieke recreatievoorzieningen moeten voor iedereen toegankelijk en betaalbaar blijven.
Het bestuur van het recreatieschap heeft deze uitgangspunten voor de beleidsperiode 2019-2022 vertaald in drie aandachtsgebieden voor beide programma’s: Programma A 1. Begroting in evenwicht 2. Ervaringen uit het Ontwikkelplan 2015-2018 3. Keuzes maken om een aantrekkelijk, toegankelijk en betaalbaar recreatieaanbod in de toekomst te garanderen Programma B 1. Begroting in evenwicht 2. Uitvoeren achterstallig en planmatig onderhoud 3. Inspelen op nieuwe vraag van recreanten door ondernemers meer ruimte te bieden
KADERNOTA RECREATIESCHAP STICHTSE GROENLANDEN 2019-2022
8
PROGRAMMA A
KADERNOTA RECREATIESCHAP STICHTSE GROENLANDEN 2019-2022
9
I.
BEGROTING IN EVENWICHT
Vanaf 2018 ontstaan er structurele tekorten in Programmabegroting A. Dit heeft onder meer de volgende oorzaken:
INKOMSTEN: •
•
Door de aantrekkende economie nemen de kosten voor ‘beheer & onderhoud’ toe.
•
De kosten voor ‘ontwikkeling’ (de vernieuwing van bestaande terreinen
Ca. 30% van de inkomsten komen voort uit exploitatie, oftewel het
en recreatievoorzieningen) hebben geen structurele dekking, maar wor-
uitbaten van onze terreinen en voorzieningen. Dit doen we door middel
den uit incidentele inkomsten of meevallers gefinancierd.
van terreinverhuur voor evenementen en het aantrekken van en sluiten
•
UITGAVEN:
•
De gebiedsontwikkelingen (in het buitengebied) die zijn ingezet met het
van overeenkomsten met ondernemers die erfpacht betalen om hore-
Ontwikkelplan 2015-2018 gaan gepaard met kostbare en tijdrovende
ca- en recreatievoorzieningen te exploiteren op onze terreinen.
participatietrajecten. Bovendien blijkt het draagvlak voor dergelijke
Ca. 70% van de inkomsten bestaan uit de deelnemersbijdragen, die
gebiedsontwikkelingen vaak onvoldoende om recreatieconcepten te
bijdragen van de gemeenten en provincie;
ontwikkelen en evenementen te faciliteren waarmee het schap haar
•
Deze bijdrage wordt gebaseerd op het aantal inwoners. In de
inkomsten kan vergroten.
afgelopen budgetperiode was de bijdrage gebaseerd op het in-
• •
woneraantal van 2015, terwijl het werkelijke inwoneraantal nu 3%
Omdat de begroting 2018 geen structureel evenwicht laat zien, heeft het
hoger ligt en blijft stijgen.
ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) het
Van 2011 tot en met 2017 zijn de deelnemersbijdragen niet geïn-
recreatieschap eind 2017 onder preventief toezicht geplaatst. Na
dexeerd waardoor er een (relatief) lager budget beschikbaar is.
vaststelling van een structureel sluitende meerjarenbegroting zal het
In de periode 2011-2014 is een bezuiniging van 5% doorgevoerd:
preventief toezicht worden opgeheven. Hiervoor is een verhoging van de
de deelnemersbijdragen zijn met 5% verlaagd.
deelnemersbijdrage van 10% onvermijdelijk. Nog eens 10% verhoging is nodig om de gestarte vernieuwing van bestaande terreinen en recreatievoorzieningen te realiseren.
KADERNOTA RECREATIESCHAP STICHTSE GROENLANDEN 2019-2022
10
II. ERVARINGEN UIT HET ONTWIKKELPLAN 2015-2018 De afgelopen jaren zijn de recreatieterreinen met (beperkt) beschik-
om de benodigde stukken voor het bestemmingsplan aan te leveren.
bare budgetten op peil gehouden. Tegelijkertijd hadden we de ambitie
Anderzijds omdat het creëren van draagvlak bij omwonenden meer in-
om de terreinen en voorzieningen beter aan te laten sluiten bij de
zet en middelen vraagt dan vooraf was ingeschat. Voor de ontwikkeling
veranderende vraag én om de dekkingsgraad te vergroten, oftewel de
van een recreatieconcept bij ’t Waal is een uitvoerig participatietraject
inkomsten uit huur en erfpacht te vergroten door de voorzieningen zo
met omwonenden en belanghebbenden doorlopen. Daarnaast werden
te ontwikkelen dat ze hun beheerlasten zoveel mogelijk zelf dragen.
voor meerdere terreinen (Hampoort, Heemstede-Noord, De Leijen) ondernemers gevonden die in een latere fase zijn afgehaakt.
ECHTER: •
•
•
Wegens onvoldoende capaciteit en ontoereikend budget zijn niet alle ontwikkelingen gestart. Het merendeel van de ontwikkelingen die in
Het verdienvermogen dan wel de dekkingsgraad is te optimistisch inge-
het Ontwikkelplan staan, zijn in uitvoering maar nog niet afgerond. Zo
schat. In meerdere projecten blijkt dat het realiseren van grote recrea-
is voor Salmsteke veel tijd geïnvesteerd in het tot stand brengen van
tievoorzieningen niet haalbaar is in de omgeving. Hierdoor moet onze
samenwerking binnen een grotere ontwikkeling dan het recreatie-
(verdien)ambitie naar beneden worden bijgesteld. Het recreatieschap
terrein (namelijk het dijkversterkingsprogramma ‘Sterke Lekdijk’ van
heeft veel recreatiegebieden die getypeerd worden als ‘koestergebied’,
Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden) en is nog een aantal jaar
wat wil zeggen dat een gebied veel bezoekers trekt, maar ook veel ruim-
nodig voor uitvoering van alle onderdelen. Op Strijkviertel is in 2017 een
telijke beperkingen heeft om te ontwikkelen. Ook hierdoor is het gene-
geschikte partij voor een horecaconcept gevonden en wordt de realisa-
reren van hogere inkomsten vaak niet haalbaar.
tie in 2019 verwacht. Voor de Nedereindse Plas moet eerst gezamenlijk
Doorlooptijden zijn te ambitieus gebleken en niet alle gewenste ver-
worden bepaald welke koers mogelijk en wenselijk is voor de toekomst.
nieuwingen blijken haalbaar. Enerzijds omdat de duur van planologi-
Met gevestigde ondernemers, zoals Down Under (Laagraven) en de
sche procedures is onderschat. Zo heeft het 6 jaar geduurd voordat de
Forelvisvijver (Ruigenhoek), wordt gekeken waar mogelijkheden voor
ontwikkeling van het Oortjespad planologisch mogelijk werd. En het
uitbreiding van activiteiten liggen.
heeft de ondernemer voor de Oefengolf Ruigenhoek ruim 2 jaar gekost
KADERNOTA RECREATIESCHAP STICHTSE GROENLANDEN 2019-2022
11
III. KEUZES MAKEN OM EEN AANTREKKELIJK, TOEGANKELIJK EN BETAALBAAR RECREATIEAANBOD IN DE TOEKOMST TE GARANDEREN Het dagelijks bestuur van Recreatieschap Stichtse Groenlanden heeft
groei. De voor ons relevante trends en ontwikkelingen staan verder
zich, tijdens een aantal strategische sessies, een beeld gevormd van
beschreven in hoofdstuk 5 en meer uitgebreid in bijlage 2.
regionale ontwikkelingen op het gebied van vrijetijdsbesteding en het recreatieve aanbod. De belangrijkste ontwikkelingen, die mee zijn
De regio Utrecht blijft een aantrekkelijke omgeving om te wonen, werken
genomen bij onze beleidsplannen zijn: het groeiend aantal inwoners
en recreëren. Het recreatieschap wil hier aan bij blijven dragen door te
in de regio en de grote diversiteit aan inwoners met verschillende
zorgen voor een passend recreatieaanbod ‘binnen handbereik’. Hiervoor
‘leefstijlen’ en daarmee verschillende behoeften en wensen ten aanzien van recreatiegebieden en -voorzieningen. Als gevolg van de bevolkingsgroei en de binnenstedelijk verdichting, neemt de behoefte aan recreatiemogelijkheden in het buitengebied toe. Tegelijkertijd zijn de mogelijkheden om te kunnen recreëren en de
moet de inrichting en bekendheid van de bestaande recreatieterreinen en –voorzieningen verbeterd worden. Te meer omdat de terreinen en voorzieningen in staat moeten zijn om intensiever gebruikt te worden door grotere aantallen bezoekers. Deze uitdaging gaan we graag aan, maar daarvoor zal de deelnemersbijdrage in Programma A wel moeten worden verhoogd.
bereikbaarheid van het buitengebied een voorwaarde voor de verwachte
KADERNOTA RECREATIESCHAP STICHTSE GROENLANDEN 2019-2022
12
PROGRAMMA B
KADERNOTA RECREATIESCHAP STICHTSE GROENLANDEN 2019-2022
13
In 2018 wordt een meerjarenprogramma voor de Vinkeveense Plassen
Om te komen tot een sluitende begroting – na het wegvallen van de
opgesteld, waarin de (lopende) projecten worden ondergebracht. Het
deelnemersbijdrage van de gemeente Amsterdam in 2023 – wordt gekoerst
meerjarenprogramma geeft invulling aan de opgave voor
op het verminderen van personele inzet en het verlagen van beheer- en
recreatiegebied de Vinkeveense Plassen (programma B).
onderhoudskosten. De personele capaciteit moet worden teruggebracht naar 7,6 fte. Daarnaast wordt gekeken hoe we de beheer- en onderhouds-
De basis voor dit programma is het Toekomstplan Vinkeveense Plassen en
kosten van de legakkers en zandeilanden verder kunnen verlagen. Een
heeft als doel:
eerste stap is in 2017 gezet met de verkoop van veenweideterreinen en
1. ook in 2024 – na het wegvallen van de bijdrage van Amsterdam – tot
legakkers. In de periode 2019-2022 zetten we in op de exploitatie van de
een sluitende begroting te komen; 2. het inhalen van achterstallig onderhoud en het realiseren van gepland
zandeilanden met als uitgangspunt (de kosten voor) het beheer bij ondernemers onder te brengen.
onderhoud; 3. inspelen op de veranderende vraag van recreanten door ondernemers meer ruimte te bieden.
Het bestemmingsplan Vinkeveense Plassen dat waarschijnlijk medio 2019 wordt vastgesteld, biedt ruimte aan meer ondernemerschap op de zandeilanden. Dat biedt mogelijkheden om de opbrengsten uit erfpacht en
I.
BEGROTING IN EVENWICHT
De deelnemersbijdrage voor programma B is als volgt opgebouwd:
concessies te vergroten. Als de pilot met dagpenningen voor de duikzone in 2018 slaagt, wordt vanaf 2019 verder ingezet op het verhogen van de duikinkomsten.
de provincie Utrecht betaalt jaarlijks een deelnemersbijdrage van € 497.000,- + € 230.000,- (voor de jaren 2018-2032 voor de uitvoering van de tweede fase van het Toekomstplan Vinkeveense Plassen), de gemeente De Ronde Venen betaalt een bedrag van € 463.400,-. Deze bedragen worden jaarlijks geïndexeerd. De gemeente Amsterdam betaalt tot 2023 een vast bijdrage van € 232.600,-.
KADERNOTA RECREATIESCHAP STICHTSE GROENLANDEN 2019-2022
14
II. UITVOEREN ACHTERSTALLIG EN PLANMATIG ONDERHOUD De komende 10 jaar worden bijna alle beschoeiingen van de
Na de eerste tranche die in 2018 is afgerond, vindt de tweede beschoeiing-
zandeilanden en legakkers, die in bezit zijn van het schap, voorzien
stranche plaats in de periode 2021-2024. De projectleider beschoeiingen
van een nieuwe beschoeiing. Deze vernieuwing is noodzakelijk door
neemt het voortouw in de voorbereidingen en aanbesteding van de
het achterblijven van investeringen in de beschoeiingen in de
volgende tranches.
afgelopen periode. Voormalig deelnemer Amsterdam betaalt mee aan deze investering.
KADERNOTA RECREATIESCHAP STICHTSE GROENLANDEN 2019-2022
15
III. INSPELEN OP NIEUWE VRAAG VAN RECREANTEN DOOR ONDERNEMERS MEER RUIMTE TE BIEDEN Ook voor programma B heeft het dagelijks bestuur zich, tijdens een aantal strategische sessies, een beeld gevormd van regionale ontwikkelingen op het gebied van vrijetijdsbesteding en het recreatieve aanbod. De belangrijkste ontwikkelingen zijn het groeiend aantal inwoners in de regio en de grote diversiteit aan inwoners met verschillende ‘leefstijlen’ en daarmee verschillende behoeften en wensen ten aanzien van recreatiegebieden en -voorzieningen. De voor ons relevante trends en ontwikkelingen staan verder beschreven in hoofdstuk 6 en meer uitgebreid in bijlage 2. De Vinkeveense Plassen spelen in op de groeiende bevolking en het daarmee samenhangende groeiende aantal recreanten in de regio. Tegelijkertijd wil het recreatiegebied toeristen trekken. Het dagelijks bestuur heeft de ambitie om de Vinkeveense Plassen in de komende jaren te ontwikkelen tot een gebied met een veelzijdiger en groter aanbod aan recreatieve voorzieningen, dat inspeelt op de vraag van de recreant en de toerist. Duikers, vissers, zeilers, wandelaars, strand- en waterliefhebbers krijgen meer mogelijkheden, horecavoorzieningen en overnachtingsmogelijkheden. Om dat te bereiken bieden we ruimte aan de recreatiebedrijven om eigentijdse recreatie- en horecaconcepten te ontwikkelen.
Zo blijft het aanbod ook aansluiten op de huidige en toekomstige vraag.
KADERNOTA RECREATIESCHAP STICHTSE GROENLANDEN 2019-2022
16
5. TRENDS EN ONTWIKKELINGEN We zien voor de komende tijd twee belangrijke ontwikkelingen: de
De recreatiegebieden en -voorzieningen in regio Utrecht spreken nu
groei van het inwonersaantal en de grote diversiteit aan soorten
vooral de doelgroep gezinnen aan (geel). Voor sportieve inwoners (paars)
inwoners/leefstijlen.
en de inwoners met behoefte aan ontspanning (lime) en luxe (blauw) is minder aanbod aan voorzieningen. Meer diversiteit is wenselijk en nodig.
Het aantal inwoners in ons werkgebied stijgt naar verwachting tot 2040 met
Het bestuur van recreatieschap Stichtse Groenlanden wil zich inspannen
ca. 17%, Natuurlijk betekent meer inwoners ook meer druk op recreatiege-
om de bestaande voorzieningen beter aan te laten sluiten bij de
bieden en paden. Er is bij deze stijging van inwoners een tekort aan recrea-
verschillende leefstijlen.
tiegebieden, wandel- en fietspaden. Op deze ontwikkeling moeten en willen we anticiperen. Een andere ontwikkeling is de grote diversiteit aan ‘leefstijlen’ van de inwoners in de regio. Inwoners verschillen niet alleen in demografisch opzicht (leeftijd, geslacht, opleiding), maar vooral ook in wensen, motieven, behoeften en interesses met betrekking tot dagrecreatie. Het is daarom van belang doelgroepen te onderscheiden waarin beide aspecten zijn opgenomen. Wij gebruiken daarvoor de zogeheten leefstijlprofielen uit de Leisure leefstijlenatlas dagrecreatie van Recron. Wie zijn de inwoners van de gemeenten in de provincie Utrecht, wat zijn hun wensen en behoeften met betrekking tot dagrecreatie? De atlas beschrijft zeven recreantenprofielen en gaat in op de verschillen en overeenkomsten tussen die profielen.
KADERNOTA RECREATIESCHAP STICHTSE GROENLANDEN 2019-2022
Bron: BSR model Smart Agent / RECRON Innovatie Campagne
17
6. UITGANGSPUNTEN BELEID EN BEGROTING (KEUZES, RICHTING): Het programma van Recreatieschap Stichtse Groenlanden richt zich
deelnemende gemeenten wordt verdeeld op basis van het inwoneraan-
op het bevorderen van de belangen van openluchtrecreatie. Dit doen
tal van het begrotingsjaar.
we door te zorgen voor het in stand houden en ontwikkelen van
b. De deelnemersbijdrage voor programma B is als volgt opgebouwd:
openbare recreatiemogelijkheden met een lage toegangsdrempel.
•
de provincie Utrecht betaalt jaarlijks een deelnemersbijdrage
Daarnaast dragen we zorg voor de natuurlijke, landschappelijke en
van € 497.000,- + € 230.000,- (voor de jaren 2018-2032 voor de
cultuurhistorische elementen die de kwaliteit voor de recreatie
uitvoering van de tweede fase van het Toekomstplan Vinkeveen-
bepalen.
UITGANGSPUNTEN BUDGETPERIODE 2019-2022: 1. Het reguliere beheer vindt sober en doelmatig plaats op basis van het principe van schoon, heel en veilig, en (voor zover te meten) op niveau
se Plassen). •
de gemeente Amsterdam betaalt tot 2023 een vast bijdrage van € 232.600,-.
•
Het resterende bedrag dat nodig is om tot een kostendekkende bijdrage voor het werkgebied Vinkeveense Plassen te komen, komt voor rekening van de gemeente De Ronde Venen.
van een rapportcijfer 6. 2. De dotatie groot onderhoud vindt plaats op basis van de in de afgelopen jaren gehanteerde methode . 3. De aan Recreatie Midden-Nederland af te dragen personeelslasten ont-
6. De eigen inkomsten worden geïndexeerd conform CPB. 7. Als basis voor inkomsten uit bezoek aan het strandbad Maarsseveen wordt uitgegaan van 80.000 betalende bezoekers (programma A).
wikkelen zich conform cao-provincies. 4. De deelnemersbijdragen worden geïndexeerd conform CPB.
De uitgangspunten voor de budgetperiode worden gespecificeerd in uit-
5. De verdeelsleutel voor de deelnemersbijdragen volgen uit de Bijdrage-
gangspunten voor de programmabegroting.
regeling: a. De deelnemersbijdragen voor programma A worden verdeeld op basis van 30,9% voor de provincie Utrecht, 34,2% voor de gemeente Utrecht en 34,9% voor de deelnemende gemeenten. Het deel van de
KADERNOTA RECREATIESCHAP STICHTSE GROENLANDEN 2019-2022
18
UITGANGSPUNTEN PROGRAMMABEGROTING 2019: 1. In overeenstemming met de uitgangspunten voor de budgetperiode 2019-2022 (zie punt 3, 4 en 6 hierboven) is een verhoging van de deelnemersbijdrage van 1,9% nodig om de loon- en prijsontwikkelingen te blijven volgen: a. Het te hanteren prijsindexcijfer bedraagt, op basis van de cijfers 2017 en de verwachtingen 2018, voor 2019 1%. Ook in de meerjarenraming wordt met deze 1% prijsindex gerekend;
3. Per 1 januari 2018 is het recreatieschap middels een dienstverleningsovereenkomst (DVO) één van opdrachtgevers van het Routebureau Utrecht. Het bedrag dat hiermee gemoeid is bedraagt in 2019 ten hoogste € 129.200 (voor programma A) en € 32.500 (voor programma B). 4. Inschatting is dat de evenementenmarkt in 2019 ongeveer gelijk blijft aan voorgaande jaren. Daarom ramen we bij programma A net als voorgaande jaren in de begroting 2019 € 90.000 inkomsten uit evenementen.
b. Ook voor de ontwikkeling van de eigen inkomsten (tarieven voor ontheffingen, gebruik terreinen e.d.) zal een stijgingspercentage van 1% ten opzichte van 2018 worden aangehouden; c. In de Kadernota 2019 van Recreatie Midden-Nederland is rekening gehouden met een verhoging van de deelnemersbijdrage aan de bedrijfsvoeringsorganisatie van 3,1% ten opzichte van 2018. 2. De deelnemersbijdrage van programma A wordt als volgt verhoogt (zie ook bijlage): a. Programma A is in 2018 onder preventief toezicht gesteld door het ministerie van BZK. Na vaststelling van een structureel sluitende meerjarenbegroting zal het preventief toezicht worden opgeheven. Om de begroting van programma A structureel in evenwicht te brengen is een verhoging van 10% (inclusief 1,9% loon- en prijsstijgingen) onvermijdelijk. b. Tijdens het traject ‘Strategische Keuzes’ is voorgesteld om de deelnemersbijdrage met een tweede 10% te verhogen om de benodigde structurele ontwikkelinzet te kunnen borgen.
KADERNOTA RECREATIESCHAP STICHTSE GROENLANDEN 2019-2022
19
BIJLAGEN
KADERNOTA RECREATIESCHAP STICHTSE GROENLANDEN 2019-2022
20
PROGRAMMA A: OPBOUW VAN DE DEELNEMERSBIJDRAGEN Bijdrage 2018 per deelnemer Begroting 2018: Verdeelsleutel obv aantal inwoners 2015
Bijdrage 2019 per deelnemer
Bijdrage 2019 per deelnemer
Verschil bijdrage 2018 en 2019
Verschil bijdrage 2018 en 2019
Bijdrage 2019 per inwoner
Begroting 2019: Verdeelsleutel obv aantal inwoners 2018***
Gecorrigeerd met 10% ivm begrotings- tekort
Inclusief 10% voor structurele ontwikkelinzet
Absoluut (uitgedrukt in euro's)
Relatief (uitgedrukt in percentage)
Inwoner aantallen 2018***
Bijdrage per inwoner
Utrecht (PV) ****
30,90%
€ 773.000
30,90%
€ 852.700
€ 930.200
€ 157.200
20,34%
1.330.300
Utrecht (gemeente) ****
34,20%
€ 855.600
34,20%
€ 943.700
€ 1.029.500
€ 173.900
20,32%
370.900
Gemeenten
34,90%
€ 880.000
34,90%
€ 963.100
€ 1.050.500
€ 170.500
De Bilt *
1,25%
€ 32.900
1,31%
€ 36.100
€ 39.400
€ 6.500
19,76%
9.800
€ 4,01
Houten
6,56%
€ 165.400
6,58%
€ 181.600
€ 198.100
€ 32.700
19,77%
49.300
€ 4,01
IJsselstein
4,28%
€ 115.800
4,56%
€ 125.800
€ 137.200
€ 21.400
18,48%
34.200
€ 4,01
Lopik
1,87%
€ 47.900
1,89%
€ 52.200
€ 56.900
€ 9.000
18,79%
14.200
€ 4,01
Nieuwegein
8,44%
€ 208.300
8,25%
€ 227.700
€ 248.400
€ 40.100
19,25%
61.900
€ 4,01
Stichtse Vecht **
5,55%
€ 137.600
5,44%
€ 150.100
€ 163.700
€ 26.100
18,97%
40.800
€ 4,01
Woerden
6,95%
€ 172.100
6,87%
€ 189.600
€ 206.800
€ 34.700
20,16%
51.500
€ 4,01
Totaal
100,00%
€ 2.508.600
100,00%
€ 2.759.460
€ 3.010.200
€ 501.600
20,00%
De voorgestelde deelnemersbijdrage per inwoner is € 4,01. *
Het aantal inwoners van de gemeente De Bilt heeft betrekking op de inwoners van de
**
***
Ten tijde van het opstellen van de uitgangspunten voor de begroting 2019, zijn de inwoneraantallen
gemeente Maartensdijk.
2018 nog niet bekend. Er wordt daarom gerekend met de laatst bekende inwoneraantallen. Achteraf
Het inwoneraantal van de gemeente Stichtse Vecht heeft betrekking op inwoners in de kernen
zal een verrekening plaatsvinden op basis van het daadwerkelijke inwoneraantal.
van de gemeente Maarssen. De gemeenten Breukelen en Loenen aan de Vecht en de bijhorende kernen nemen van oudsher deel aan het Plassenschap Loosdrecht e.o.
KADERNOTA RECREATIESCHAP STICHTSE GROENLANDEN 2019-2022
****
De bijdrage van de provincie Utrecht en de gemeente Utrecht is een vast percentage van de totale deelnemersbijdrage. Deze percentages zijn niet gebaseerd op aantal inwoners.
21
OPBOUW VAN DE DEELNEMERSBIJDRAGEN VOOR PROGRAMMA B:
Deelnemer
2019
provincie Utrecht
€ 427.300,-
gemeente Amsterdam
€ 232.600,-
gemeente De Ronde Venen
€ 468.900,-
* De voorgestelde deelnemersbijdrage voor de inwoners van gemeente De Ronde Venen is ca. €11 per inwoner.
KADERNOTA RECREATIESCHAP STICHTSE GROENLANDEN 2019-2022
22
BIJLAGE 1 INWONERAANTALLEN EN PROGNOSES VAN HET CBS PER DEELNEMER
Perioden
Inwoneraantal
1-1-2015
1-1-2016
1-1-2017
prognose 2018
prognose 2022
prognose 2030
prognose 2040
Utrecht (provincie) Totaal
x 1 000
1.263,6
1.273,6
1.284,5
1.295,9
1.330,3
1.387,4
1.438,6
Utrecht (gemeente)
x 1 000
334,2
339,0
343,0
349,8
370,9
405,6
436,3
De Bilt: Maartensdijk (22,9%)
x 1 000
9,7
9,7
9,8
9,6
9,5
9,5
10,0
Houten
x 1 000
48,6
48,8
49,3
49,2
49,8
50,1
50,3
IJsselstein
x 1 000
34,1
34,1
34,2
33,6
32,5
30,7
30,4
Lopik
x 1 000
14,1
14,2
14,2
14,3
14,2
13,3
12,8
Nieuwegein
x 1 000
61,3
61,7
61,9
63,2
64,0
65,2
66,0
Stichtse Vecht: Maarssen (63,3%)
x 1 000
40,5
40,6
40,8
41,3
42,1
42,8
42,9
Woerden
x 1 000
50,6
51,2
51,5
51,7
52,7
54,0
54,8
De Ronde Venen
X 1 000
42,6
42,6
42,7
42,6
42,6
42,5
42,3
KADERNOTA RECREATIESCHAP STICHTSE GROENLANDEN 2019-2022
23
BIJLAGE 2: TRENDS Er zijn verschillende maatschappelijke ontwikkelingen die van invloed
vangrijkere doelgroep voor recreatie, met relatief veel tijd en geld. Door
zijn op de vrijetijdsbesteding. Vergrijzing, digitalisering, stagnerende
de vergrijzing neemt het aantal alleenstaanden toe. Ondanks het groei-
regionale mobiliteit, aandacht voor natuur en milieu zijn hier voor-
ende aantal alleenstaanden lijkt de traditionele individualisering op een
beelden van. De recreant wordt kritischer en mondiger, let op een
einde te lopen. Het groepsgevoel komt weer terug.
goede prijs–kwaliteitverhouding en is op zoek naar beleving en het
•
technologieën bieden volop mogelijkheden om in te spelen op de be-
‘echte verhaal’. Daarnaast is er meer aandacht voor gezondheid (be-
leveniseconomie. De moderne recreant wil steeds vaker zelf zijn tocht
wegen) en duurzaamheid (verantwoord).
samenstellen op basis van eigen voorkeuren. De digitale recreatieve infrastructuur zal zodanig moeten worden opgezet dat recreanten een
Door de toenemende verkeersdruk op (regionale) wegen en door de behoefte van de gebruiker om veel te doen in de vrije tijd, richten recreanten zich steeds meer op de regio waarin ze wonen. De regionale omgeving
uitstapje op maat kunnen samenstellen. •
daalde. De schaarse beschikbare vrije tijd moet zo optimaal mogelijk
voornamelijk voor activiteiten als wandelen, fietsen en recreatief winkelen.
ingevuld worden. De vraag naar kwaliteit zal daardoor toenemen. Ook
Mensen zijn in toenemende mate slechts bereid te reizen voor bijzondere
de behoefte aan comfort en luxe neemt toe, vooral onder de oudere
evenementen.
•
In de afgelopen jaren steeg het aantal vrijetijdsactiviteiten, terwijl de gemiddelde bestede tijd per vrijetijdsactiviteit in dezelfde periode
wordt steeds belangrijker voor het besteden van de vrije tijd. Dit geldt
OVERIGE RELEVANTE ONTWIKKELINGEN ZIJN:
De digitalisering heeft gevolgen voor de vraag naar recreatie. Nieuwe
doelgroep, maar ook aan rust en eenvoud. Verder bestaat er behoefte aan kleinschaligheid en authenticiteit. •
Recreanten ‘zappen’ van de ene beleving naar de andere. De ene keer
Het aandeel ouderen stijgt de komende tijd flink. Rond 2038 is 24% van
wil de recreant volledig opgaan in een andere wereld en struinen door
de bevolking 65 jaar of ouder. Ouderen zijn daardoor een steeds om-
de wildernis en de andere keer zoekt hij het amusement op in een leisu-
KADERNOTA RECREATIESCHAP STICHTSE GROENLANDEN 2019-2022
24
ding seizoenen en week.
repark. Niet iedereen neemt deel in het versnellingsproces. Deze recreanten zijn op zoek naar een meer natuurlijke, realistische, authentieke,
•
vrije tijd steeds meer met werk en andere verplichtingen.
spirituele, vriendelijke, duurzame, sociale en gezonde ervaring. De ene recreant is de andere niet. Eenzelfde gebeurtenis kan door mensen zeer
•
‘FusionTime’: mix van vrijetijdsaanbod, vrije tijd en werk. We mixen onze
•
Ook het aanbod mixt zich. ‘Dynamic packaging’ oftewel meer maatwerk
verschillend beleefd worden, afhankelijk van karakter, kennis, ervaring,
door middel van stapeling of combinatie van vrijetijdsproducten. Meer
leeftijd e.d. Recreanten willen een ervaring die bij hun leefstijl past.
samenwerking van lokale ondernemers.
Het landschap ontwikkelt zich tot een recreatielandschap. Kwaliteit,
•
WIFI is in onze vrije tijd onmisbaar geworden, net als de smartphone en
variatie, recreatie op maat en vernieuwing zullen steeds belangrijker
tablet. Deze worden ook steeds vaker onderdeel van onze vrijetijdsbele-
worden. Door de verwachtte bevolkingsgroei zal de recreatievraag
vingen. Real time delen van beleving en mening m.b.v. social media.
de komende jaren in de provincie Utrecht (met name vanuit de stad
•
Utrecht) stijgen. Voor de regio Utrecht geldt dat de vergrijzing minder is dan in de rest van Nederland en dat er een groeiende behoefte is aan
IWIN (I Want It Now, always connected): groeiende informatiebehoefte op plaats van bestemming (m.b.v. smartphone).
•
Share-connected, we willen momenten en belevingen echt samen live
beleving en variatie. De opvangcapaciteit op de bestaande recreatieter-
delen. Het gaat echter ook over de opkomst van share-initiatieven waar-
reinen dient verhoogd te worden om de recreatiedruk te accommode-
bij een lager budget en het internet een rol spelen.
ren. Dit kan door middel van door ontwikkelen: variëren en intensiveren
•
PuurNatuur geeft aan dat we weer terug willen naar de natuur, van echt eten houden en originele, pure en duurzame belevingen willen. Kansen
van het aanbod.
voor groen-toerisme en dagtochten in teken van natuur en ontspanning, groei voor plattelandstoerisme en aandacht voor streekproducten,
TRENDS IN DE VRIJETIJDSSECTOR ZIJN ONDER MEER: •
Vrije tijd neemt niet meer af.
•
Internet is de start van vrijetijd.
•
Vrije tijd kent geen tijd, het is een 24-uurs economie. Kansen voor sprei-
KADERNOTA RECREATIESCHAP STICHTSE GROENLANDEN 2019-2022
kansen voor betere ontsluiting van natuur en platteland. •
Welzijn gaat voor welvaart. Ook onze gezondheid en levensstijl blijven belangrijk. Wellness in de breedste zin van het woord, zowel fysiek als mentaal, staat voorop.
25
COLOFON EEN UITGAVE VAN Recreatieschap Stichtse Groenlanden Met medewerking van: Recreatie Midden-Nederland Voorgelegd op [datum 2018]
VORMGEVING Bram Peulers: www.brampeulers.nl
KADERNOTA RECREATIESCHAP STICHTSE GROENLANDEN 2019-2022
26