2021-499 RVS Rekenkameronderzoek Jeugdbeleid Nieuwegein 17-12-2021.pdf

2021-499

Gemeenteraad

Raadsvoorstel

Onderwerp

Eindrapportage Onderzoek Jeugdbeleid Nieuwegein

Datum

10 december 2021

Afdeling

Griffie

E-mailadr es opst eller:

m.rolkens@nieuwegein.nl

Portefeuilleh ouder

Presidium

Onderwerp Rekenkameronderzoek “Jeugdbeleid Nieuwegein” Gevraagd besluit 1. Het college op te dragen invulling te geven aan de volgende vijf aanbevelingen die toegelicht zijn in de bijlagen conclusies en aanbevelingen en het onderzoeksrapport jeugdbeleid Nieuwegein: a.

Op afschaling en uitstroom van jongeren gericht te sturen;

b. Het zorgaanbod voor jongeren te ontwikkelen en tekorten in zorgaanbod op te heffen; c.

Aanbod voorliggend veld te ontwikkelen en regie op netwerksamenwerking te nemen;

d. Doorgevoerde veranderingen te bestendigen en verder aan verbetering te werken; 2. Samen met het college streefwaarden te benoemen en voor monitoring in de planning en controlcyclus zorg te dragen.

Inleiding De jeugdhulp is in 2015 gedecentraliseerd naar gemeenten. Dit is ondermeer om de hulp dichter bij de bewoners te brengen, om meer maatwerk en integrale hulp mogelijk te maken. Effectievere hulp voor minder geld is het streven. Ondertussen zijn er veel zorgen, ook vanuit de verschillende fracties in de gemeenteraad over onder andere de toegankelijkheid en bereikbaarheid van noodzakelijke en/of gewenste jeugdzorg. De huidige coronacrisis heeft dit versterkt, omdat vooral de jeugd extra hard wordt getroffen. Verschillende wethouders jeugd hebben daarom onlangs, in februari 2021, een oproep gedaan aan het demissionair kabinet om de jeugd weer perspectief te kunnen bieden. Gezien de ontwikkelingen wil de rekenkamercommissie Nieuwegein evalueren of de jeugdhulp in de gemeente Nieuwegein vindbaar en beschikbaar is voor

Bladnummer 2/4 Raadsvoorstel 23 december 2021

de doelgroep. Waarbij meegewogen wordt of het dialoog gericht inkoopmodel werkt om ook de specialistische hulp beter beschikbaar te stellen. Voor de rekenkamercommissie is de kernvraag bij het onderzoek geweest: wat is effectief jeugdbeleid, wat is de rol van de gemeente en de raad in het jeugdbeleid en hoe verloopt de samenwerking tussen wijkteams, aanbieders van jeugdhulp en de gemeente. Algemene reactie college In het onderzoek wordt bij het onderdeel bevindingen naar de kadernotitie jeugdhulp en het beleidskader jeugd gerefereerd. Vanuit de optiek van het college schetst het rapport daarmee een te eenzijdig beeld. De transformatie doelstellingen binnen het sociaal domein komen tot uiting in de transformatieagenda. Binnen de transformatieopgave is de kwaliteit en transformatie van ondersteuning in Nieuwegein het leidend principe. Daarnaast refereert het college naar financiële beheersbaarheid als het doel, maar dat ziet het college anders dan de normering van het financieel kader in het rapport. Een financieel kader is in de optiek van het college leidend als een budgettaire overschrijding tot bezuinigingsopdrachten leidt, ten koste van de toegankelijkheid en de kwaliteit van de jeugdhulp voor de inwoners. De normering op dit punt past het college daarmee niet.

Gewenst effect Vanuit de gemeente zijn al veel positieve acties en maatregelen ingezet. De rekenkamercommissie beoogt met de aanbevelingen bij te dragen aan een verdere doorvertaling van de rol van gemeente en raad in het jeugdbeleid, uitvoering en samenwerking en meer zichtbaarheid voor de raad.

Argumenten Op basis van de onderzoeksresultaten, heeft de rekenkamercommissie een vijftal aanbevelingen geformuleerd die onder de beslispunten 1 en 2 staan opgesomd. Iedere aanbeveling heeft de rekenkamercommissie op basis van het onderzoek beargumenteerd. Ad 1. Aanbevelingen a, b, c, d en e Argument bij 1a. Het wordt nu als lastig ervaren door professionals om af te schalen. Juist op dit punt geven de professionals aan dat jongeren vaak langer blijven zitten bij een bepaalde aanbieder dan nodig zou zijn. Zorg derhalve voor concrete richtlijnen rondom afschaling en uitstroom en zorg voor voldoende voorliggende voorzieningen die deze afschaling kunnen opvangen. Argument bij 1b. Voor een specifiek deel van jongeren is onvoldoende aanbod en het valt op dat er op een aantal specifieke aspecten onvoldoende aanbod is; draag daarom zorg voor voldoende vervolgaanbod voor jongeren die opgenomen

Bladnummer 3/4 Raadsvoorstel 23 december 2021

zijn geweest, voldoende vervolgaanbod voor de jongeren die 18 worden, voldoende aanbod voor specialistische opvang voor jongere kinderen en voldoende aanbod voor respijtzorg of overbruggingszorg voor jongeren die op wachtlijsten staan van de zwaardere zorg. Argument bij 1c. Samenwerking met het voorliggend veld (vrij toegankelijke voorzieningen) vindt nog onvoldoende plaats. Er is volgens professionals aandacht nodig voor het verder ontwikkelen van het aanbod van het voorliggend veld, in lijn met de behoefte van afschaling door zorgaanbieders. Neem daarom regie in netwerksamenwerking tussen professionals en met het voorliggend veld en zorg tevens voor een voldoende ontwikkeld voorliggend veld, zodat vroegsignalering en op- en afschaling makkelijk plaats kan vinden. Argument bij 1d. Geynwijs doet het beter na de reorganisatie, maar er is nog ruimte voor verdere verbetering. Het is derhalve gewenst dat Geynwijs de volgende verbeteringspunten invoert: -Laat de consulenten actief de samenwerking tussen professionals en met het voorliggend veld ondersteunen om samenwerking te bevorderen voor afschaling. -Laat consulenten betrokken blijven gedurende het gehele proces, zodat zij kunnen sturen op afschaling. -Geef de consulent de ruimte om nazorg te geven. Ad 2 Argument bij 2.

Gezien het ontbreken van grip en sturing wordt aanbevolen dat de raad samen met het college streefwaarden en indicatoren gaat benoemen voor maatschappelijke effecten en de transformatie. Hierop kan het college dan de benodigde gegevens verzamelen om verantwoording af te leggen aan de gemeenteraad en de raad geregeld informeren en meenemen bij de jeugdzorg.

Kanttekeningen Ad 1.b Kanttekening bij 1b. Het college geeft aan deze aanbeveling te willen oppakken door te toetsen in welke behoefte is aan genoemd zorgaanbod en welke (alternatieve) mogelijkheden hiervoor zijn. Daarbij tekent het college wel aan dat hun invloed beperkt is; met alleen financiële middelen lossen zij personele schaarste bij jeugdhulpaanbieders niet op.

Bladnummer 4/4 Raadsvoorstel 23 december 2021

Financiële aspecten Bij nieuwe initiatieven/projecten kunnen gelden en gemeentelijke capaciteit gemoeid zijn, die per initiatief/project variëren.

Communicatie aspecten Inzetten van communicatiekanalen.

Uitvoering Het college krijgt een opdracht tot uitvoering.

Bijlagen ▪ 2021-499 Onderzoeksrapport Jeugdbeleid Nieuwegein, B&A groep, d.d. 24 november 2021, ▪ 2021-499 Bijlage Conclusies en Aanbevelingen onderzoek Jeugdbeleid Nieuwegein, ▪ 2021-499 Bestuurlijke reactie op rapport rekenkamercommissie d.d. 24 november 2021, ▪ 2021-499, Aanbiedingsbrf rekenkamercie aan raad onderzoek Jeugdbeleid Nieuwegein 15-12-2021

Het presidium van de gemeente Nieuwegein,

Jan Karens

Martin Monrooij

Griffier

Voorzitter