2021-468 STV Rvs. Samenwerking en gemeentegarantie Klimcentrum Mountain Network.pdf

Gemeenteraad

Onderwerp

Samenwerking en gemeentegarantie klimcentrum Mountain Network,

Datum

16 november 2021

Raadsvoorstel

Afdeling

2021-468 STREKT TER VERVANGING

E-mailadr es opst eller

o.koops@nieuwegein.nl

Portefeuilleh ouder

Hans Adriani

Maatschappelijke Ontwikkeling/Ruimtelijk Domein

Onderwerp Samenwerking en gemeentegarantie klimcentrum Mountain Network. Gevraagd besluit 1. Een samenwerking aan te gaan met Mountain Network om daarmee het aanbieden van een sportvoorziening en andere sociaal maatschappelijke activiteiten binnen het nieuw te bouwen klimcentrum mogelijk te maken. 2. Hiervoor het college te machtigen om een gemeentegarantie van maximaal € 3.750.000 te verstrekken op een geldlening van Mountain Network waarmee het mogelijk wordt gemaakt een klimcentrum te realiseren onder gunstiger condities. 3. Hiervoor een jaarlijkse premie in rekening te brengen van € 75.000 en voor ditzelfde bedrag een overeenkomst aan te gaan met Mountain Network voor het leveren van maatschappelijke dienstverlening op het gebied van sport, onderwijs en maatschappelijke participatie. 4. De bijgevoegde ‘Term Sheet’ vast te stellen als kaderstellend document waarbinnen

de

gemeentegarantie

en

de

afspraken

over

maatschappelijke dienstverlening door het college wordt uitgewerkt in een samenwerkingsovereenkomst.

Inleiding Binnen de gebiedsontwikkeling Blokhoeve blok West in Nieuwegein heeft Mountain Network vergevorderde plannen voor het realiseren van een nieuw klimcentrum, het National Climbing Center Nieuwegein (hierna: het klimcentrum). Met de ontwikkeling van dit project zal het grootste klimcentrum van Nederland worden gerealiseerd. De klimsport is steeds populairder aan het worden en is op dit moment de snelst groeiende sport van Nederland. De planning is erop gericht om in 2022 te starten met de bouw en om in de loop van 2023 operationeel te kunnen zijn. Mountain Network heeft de gemeente gevraagd het project te ondersteunen door het verstrekken van een gemeentegarantie op een aan te trekken geldlening voor de financiering van het klimcentrum.

Bladnummer 2/8 Raadsvoorstel 16 november 2021

Er heeft een uitvoerig onderzoek plaatsgevonden op de financiële, sociaalmaatschappelijke en juridische aspecten. In de bijlage 4 is de samenvatting van dit onderzoek door Brink Management & Advies opgenomen. De vraag van Mountain Network om gemeentegarantie te verlenen leidt tot een dilemma. De beslissing om aan het klimcentrum een gemeentegarantie te verlenen is een grote stap, tegelijkertijd betreft het hier een uniek project met veel kansen en mogelijkheden voor Nieuwegein en voor haar inwoners. De samenwerking en mogelijkheden op sociaalmaatschappelijk gebied die hierdoor ontstaan, zijn niet vergelijkbaar met de afspraken die we hebben gemaakt met andere werkgevers binnen Nieuwegein. Er ontstaan hiermee kansen voor inwoners om actief mee te kunnen doen binnen onze samenleving. We maken bewegen en sporten meer toegankelijk voor inwoners met een laag inkomen. Maar er zijn ook mogelijkheden voor inwoners met een bijstandsuitkering, zoals het opdoen van werkervaring binnen het erkend leerbedrijf van Mountain Network. Gemeente Nieuwegein en Mountain Network gaan een intensief en duurzaam partnership aan, met als doel het leveren van maatwerk aan inwoners als het gaat om een aanbod op het gebied van bewegen en gezondheid, sportonderwijs voor de jeugd en participatie.

Mountain Network betaalt de gemeente Nieuwegein een jaarlijkse premie van € 75.000 gedurende de looptijd van de gemeentegarantie. Dit bedrag wordt over dezelfde periode via een overeenkomst met Mountain Network ingezet voor maatschappelijke dienstverlening binnen het klimcentrum, waarbij jaarlijks afspraken worden gemaakt hoe de invulling er concreet uit ziet. Gewenst effect Met de afspraken tussen de gemeente en Mountain Network maken we het mogelijk dat een gezonde ondernemer extra bijdraagt aan maatschappelijke doelen op het gebied van participatie, onderwijs en gezond bewegen. Argumenten 1.1 Door de samenwerkingsafspraken tussen de gemeente Nieuwegein en Mountain Network heeft de gemeente een nieuwe partner op sociaal maatschappelijk vlak. Met deze samenwerkingsafspraken leggen we afspraken vast met Mountain Network inzake de garantstelling en de daarbij behorende premie van een vergoeding van € 75.000,- per jaar. Door voor ditzelfde bedrag een overeenkomst te sluiten met Mountain Network zetten we extra in op het bereiken van maatschappelijke doelen op het gebied van bewegen, onderwijs en participatie van inwoners.

Bladnummer 3/8 Raadsvoorstel 16 november 2021

2.1 Banken leggen aan MKB bedrijven extra zware voorwaarden op, die met een gemeentegarantie niet gelden. De banken stellen in vergelijking met een lening met bankgarantie als voorwaarde een relatief korte terugbetalingstermijn en relatief hoge rentepercentages. Met een gemeentegarantie zijn banken bereid de terugbetalingstermijn te verlengen en de lening te verstrekken voor een gunstiger rentepercentage. De bank toetst nog altijd of sprake is van een solide business case. Een positief oordeel van de bank blijft voorwaarde voor het verstrekken van een gemeentegarantie. 3.1 De samenwerkingsovereenkomst draagt bij aan een efficiënte en effectieve realisatie van de sociaal maatschappelijke doelen van de gemeente en sluit goed aan bij de behoeften van onze inwoners. We streven er naar om de maatschappelijke dienstverlening in te vullen zoals hieronder benoemd, maar de aantallen staan niet vast en zijn flexibel in te vullen. Voorwaarde is dat flexibel in te vullen aantallen niet mogen leiden tot verdringing van reguliere arbeidsplaatsen Het gaat om het totale waarde van de maatschappelijke dienstverlening. 3.2 Het is niet meer dan redelijk om een premie in rekening te brengen voor het verstrekken van de gemeentegarantie De gemeente loopt met het verstrekken van de gemeentegarantie een beperkt risico, dat jaarlijks wordt gewogen in de risico paragraaf.

Andere gemeenten vragen voor het verstrekken van een gemeentegarantie ook een premie. De hoogte van de premie wordt bepaald door middel van de safe-harbour premie tabel en is gebaseerd op de kredietkwaliteit van Mountain Network in de categorie “Betalingscapaciteit gevoelig voor ongunstige omstandigheden” hetgeen een premie inhoudt van 2,0% per jaar over het gegarandeerde bedrag. Dat komt neer op het in dit voorstel opgenomen bedrag van € 75.000. 3.3 De financiële beheersverordening biedt de gemeenteraad de ruimte om het college toestemming te geven. In artikel 17, lid 3 zijn de voorwaarden opgenomen waaronder het college een gemeentegarantie kan verlenen. Deze aanvraag voldoet niet hieraan omdat er vanwege de commerciële activiteiten niet volledig sprake is van een voorziening die het algemeen belang dient (a). Ook zonder gemeentegarantie kan deze voorziening worden gerealiseerd, zij het niet in zijn volledige vorm (b). Onderdelen van de afspraken kunnen ook op een andere manier binnen het gemeentelijke beleid worden gerealiseerd. Dit geldt echter niet voor het geheel van zowel realisatie van een geluidswerende voorziening als de bindende afspraken over sociaal-maatschappelijke activiteiten. Die kunnen alleen op deze manier worden bereikt (c).

Omdat het een commerciële partij betreft, beoordeelt de bank in het kader van haar wettelijke zorgplicht de kredietwaardigheid van de partij, waarbij de gemeentegarantie in eerste instantie geen rol speelt. Deze beoordeling moet nog plaatsvinden (d). Zoals aangegeven, is het risico wel aanvaardbaar door zekerheidsrechten te bedingen. Vanwege deze afwijkingen van de gestelde voorwaarden in lid 3,

Bladnummer 4/8 Raadsvoorstel 16 november 2021

vraagt het college op basis van lid 5 nu aan de raad om deze garantie te kunnen verlenen. 3.4 Er is geen sprake van ongeoorloofde staatssteun. Er heeft een staatssteuntoets plaatsgevonden waarbij is getoetst of de garantstelling van de gemeente juridisch in overeenstemming is met de staatssteunregels. De toets is in bijlage 4 opgenomen. De conclusie is dat met het verstrekken van de gemeentegarantie op de geldlening van Mountain Network en de afspraken die zijn vastgelegd in de Term Sheet de gemeente geen ongeoorloofde staatsteun pleegt. Daarnaast is getoetst op de mate van grip op de afspraken en deze wordt eveneens goed geborgd met de met de kaderstellende afspraken in de Term Sheet.

Hiermee realiseren we jaarlijks: a. leer- en werkervaringsplekken aan inwoners met een bijstandsuitkering aan te bieden. Er is veel vraag naar goed opgeleide vakmensen en de mogelijkheden om te kunnen leren en werken zijn zeer beperkt. Mountain Network is een erkend leerbedrijf en heeft de kennis en kunde in huis. Na het volgen van een leerwerktraject zullen inwoners naar verwachting ook sneller uitstromen naar werk. De gemeente bespaart hiermee gemiddeld € 2.400,-- per jaar per leer/werkplek. b. arbeidsplaatsen aan inwoners met een Bijstandsuitkering. Inwoners met een arbeidsbeperking of een afstand tot de arbeidsmarkt hebben het lastiger op de arbeidsmarkt. Op deze manier creëren we meer duurzame mogelijkheden voor deze inwoners op het vinden van een passende baan. De gemeente bespaart hiermee gemiddeld € 14.750,-- per jaar, per bijstandsgerechtigde. c. stage en leerplekken voor leerlingen van het VMBO en MBO. Het onderwijs is dringend op zoek naar praktijkomgevingen waar leerlingen stage kunnen lopen en kennis en ervaring opdoen. Mountain Network is reeds een erkend leerbedrijf en heeft ruime ervaring met het begeleiden en opleiden van leerlingen en stagiaires. d. klimfaciliteiten in de daluren (maandag t/m vrijdag van 8.00-14.00 uur) voor maatschappelijke doelgroepen tegen een gereduceerd tarief.

Op deze manier kunnen we kinderen uit gezinnen met een laag inkomen laten bewegen en stimuleren om te gaan sporten. Hierdoor wordt sporten en bewegen voor deze kinderen toegankelijker. Door een korting die wordt gegeven via de Stadspas kunnen gebruikers tegen een gereduceerd tarief sporten. Binnen Nieuwegein zijn 1681 kinderen (0-18 jaar) met een Stadspas.

Bladnummer 5/8 Raadsvoorstel 16 november 2021

e. scholen de mogelijkheid om gebruik maken van het extra sport en beweegaanbod van het klimcentrum. Aanvullend op het reguliere sportonderwijs, kunnen scholen hiervan gebruik maken. Voor deze doelgroep worden speciale faciliteiten binnen het klimcentrum ingericht zoals: de klimhal Leerplein, het klimplateau Clip´n Climb en de boulderhal Recreatie. Deze aantrekkelijke manier van sporten zorgt er voor dat jeugd wordt gestimuleerd om meer te bewegen. 4.1 De Term sheet geeft helderheid over de voorwaarden waaronder de afspraken met Mountain Network gemaakt worden. Het college heeft met de Term Sheet een helder kader waarbinnen ze afspraken maakt over de voorwaarden rondom het verstrekken van de gemeentegarantie, en de overeenkomst voor maatschappelijke dienstverlening. Kanttekeningen 2.1 Wanneer de gemeentegarantie niet wordt afgegeven wordt het klimcentrum alsnog gerealiseerd. De gemeentegarantie is niet randvoorwaardelijk voor de realisatie van het klimcentrum en de achterliggende woningbouw. Wel is deze voorwaardelijk voor de additionele investeringen van Mountain Network in het gebouw zoals de separate (coachings)ruimte en het langjarige commitment van Mountain Network om de (organisatorische) inspanningen te leveren voor maatschappelijke dienstverlening zoals extra personele inzet om mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt te coachen en te begeleiden, etc.

2.2 Het afgeven van de gemeentegarantie kan een precedentwerking hebben. Afgelopen jaar zijn er meer initiatieven geweest waarbij de gemeente gevraagd is een gemeentegarantie te verlenen. Elke situatie is anders en zullen we daarom ook individueel en als maatwerk beoordelen. De sociaal maatschappelijk mogelijkheden die aan inwoners kunnen worden aangeboden, maakt dat we deze gemeentegarantie aan Mountain Network willen verstrekken. Daarnaast heeft de gemeente hiermee een relevante en duurzame samenwerkingspartner binnen het sociale domein. 2.3 Indien Mountain Network in financieel zwaar weer komt, loopt de gemeente een financieel risico. De gemeente kan door de bank worden aangesproken indien Mountain Network niet aan zijn verplichtingen uit hoofde van de (door de gemeente gegarandeerde) banklening voldoet. Deze banklening bedraagt 60% van de totale investering in het klimcentrum (maximaal circa € 3.750.000). Mountain Network zal deze lening conform de door de bank gestelde voorwaarden periodiek aflossen waardoor het bedrag waar de gemeente voor aangesproken kan worden (en daarmee de omvang van het risico) in de loop der tijd afneemt. Als zekerheden verkrijgt de gemeente 1 e recht van hypotheek op het klimcentrum ter hoogte van het gegarandeerde bedrag en is de moederonderneming van Mountain Network hoofdelijk aansprakelijk.

Daarmee kan de gemeente, indien zij wordt aangesproken door de bank, de middelen

Bladnummer 6/8 Raadsvoorstel 16 november 2021

opeisen bij de moederonderneming dan wel overgaan tot executoriale verkoop van het klimcentrum. Hiermee is de kans aanzienlijk dat de gemeente geen verlies leidt in deze situatie. Het bedrag van de garantie wordt als risico meegenomen in de risicoinventarisatie die twee keer per jaar wordt uitgevoerd en verwerkt wordt in de paragraaf weerstandsvermogen. Daarbij wordt ingeschat wat de kans is, dat de gemeente daadwerkelijk wordt aangesproken. De kans dat dit zich voordoet schatten wij op dit moment in op 10%. Door zekerheden in te bouwen, zoals een recht van hypotheek kan de gemeente het financiële effect van een eventuele aanspraak verlagen (zie ook paragraaf financiële aspecten). 3.1 De gemeente zou ook alleen de maatschappelijke activiteiten kunnen subsidiëren zonder een garantie af te geven. Hierbij loopt de gemeente geen risico en kunnen de maatschappelijke activiteiten ook gerealiseerd worden. Als gevolg van het verstrekken van de gemeentegarantie ontstaat er extra financiële ruimte en zal er een structurele samenwerking ontstaan om de maatschappelijke doelen te behalen. 3.2 De maatschappelijke dienstverlening kan botsen met het commerciële karakter van Mountain Network Binnen het klimcentrum moeten voldoende ruimte en mogelijkheden zijn voor de sociaal maatschappelijke invulling en moet dit in juiste balans staan met de commerciële activiteiten.

Inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt of een arbeidsbeperking, maar ook stagiaires, moeten zich thuis voelen en voldoende aandacht en begeleiding ontvangen. De maatschappelijke dienstverlening wordt jaarlijks geëvalueerd en kan als gevolg van de evaluatie worden aangepast op basis van de behoefte en de mogelijkheden van partijen. Financiële aspecten Door Mountain Network wordt een garantstelling € 3.750.000 gevraagd voor een periode van 15 jaar met de mogelijkheid om deze garantstelling te verlengen. De totale investering van Mountain Network in de ontwikkeling en realisatie van het klimcentrum bedraagt circa € 6.250.000 (versie strekt ter vervanging) . Mountain Network financiert zelf het verschil van € 2.250.000 met een lening van een bancaire instelling en eigen vermogen. De garantstelling is dus circa 60% van de totale investering. De gevraagde garantstelling heeft een financieel en faillissement risico voor de gemeente. Door de korte doorlooptijd (na 13 jaar kan de gemeente aangegeven om te stoppen met de garantiestelling of over te gaan tot verlenging) en de eigeninbrengwaarde van 40% in deze investering zijn de financiële risico’s van de gemeente te overzien. 1. De moederonderneming van Mountain Network is hoofdelijk aansprakelijk voor de exploitatie van het klimcentrum; 2.

Daarnaast verkrijgt de gemeente als zekerheid een 1e recht van hypotheek op het klimcentrum en kan dit klimcentrum (als de gemeente wordt aangesproken door de bank onder de garantstelling) verkopen; 3. Hoewel een klimcentrum niet heel courant vastgoed is, is de bouwmassa dusdanig dat een herontwikkeling tot bijvoorbeeld reguliere woningbouw tot de mogelijkheden behoort. Tevens is de grond waarop het pand is

Bladnummer 7/8 Raadsvoorstel 16 november 2021

gebouwd van waarde. Daarmee is de verwachting dat bij verkoop van het klimcentrum de gemeente haar geld terugkrijgt.

Mountain Network verkrijgt met de garantstelling een bancaire financiering met een rente die maximaal 1,5% lager is dan de huidige marktconforme rente. Mountain Network betaalt voor de gemeentegarantie een premie van € 75.000 per jaar. Fiscale aspecten: Er is advies gevraagd over de fiscale aspecten van de garantieverlening en de tegenprestatie. De garantieverlening zelf heeft geen fiscale gevolgen. Wat betreft de maatschappelijke dienstverlening is gedeeltelijk sprake van BTW plicht. Voor een aantal onderdelen is deze BTW voor de gemeente compensabel. Er zijn ook prestaties waarbij de BTW voor de gemeente een kostenpost is. Afhankelijk van de prestaties die jaarlijks worden afgesproken, gaat het hierbij om een bedrag in de orde van grootte van € 5.000 per jaar. Dit kan binnen de bestaande budgetten worden opgevangen.

F i n a n c i ë l e w a a r d e m a a t s c h a p pe l i j k e di e ns t v e r l e ni ng . THEMA Werk & inkomen / participatie Werkervaringsplekken Bieden regulier werk inwoners bijstand

Onderwijs & Jeugd Gebruik sportfaciliteit t.b.v. onderwijs Bieden stage- en leerplekken Armoede Stadspas korting

FINANCIËLE WAARDE € 2.400,- / per jaar / per plek € 14.750,- / per jaar / per FTE

€ 50,- per uur € 700,- / per persoon / per plek

50% korting op de kosten van een regulier abonnement, entree en kinderfeestjes

Communicatie aspecten Mountain Network wordt via een brief geïnformeerd over het besluit van de raad.

Bij

een

positief

besluit

wordt

het

ondertekenen

van

de

samenwerkingsovereenkomst ingezet als persmoment. Omdat de klimhal onderdeel is van gebiedsontwikkeling HoeveRijk (Blokhoeve West) wordt de communicatie/het moment afgestemd met de communicatie rond deze gebiedsontwikkeling.

Bladnummer 8/8 Raadsvoorstel 16 november 2021

Uitvoering Met

een

positief

besluit

kan

de

samenwerkingsovereenkomst

en

de

garantstelling verder worden uitgewerkt en gesloten op basis van de Term Sheet waarna Mountain Network de financieringsaanvraag definitief in gang kan zetten bij de bank. De uiteindelijke uitvoering van de maatschappelijke dienstverlening zal na oplevering van het klimcentrum in 2023 aanvangen.

Bijlagen 1. Term sheet 2. Tabel safe-harbour premie 3. Maatschappelijke ruilvoet 4. Memo eindconclusie advies Brink 5. Raadsbesluit

burgemeester en wethouders,

Ellie Liebregts

Frans Backhuijs

secretaris

burgemeester