2021-402 Rvs. Vaststellen van de geactualiseerde nota Samen met de stad.pdf

Gemeenteraad

Onderwerp Datum

Raadsvoorstel

2021-402

Geactualiseerde nota Samen met de stad

28 september 2021

Afdeling

Communicatie & Juridische Zaken

E-mailadr es opst eller

c.helderman@nieuwegein.nl

Portefeuilleh ouder

Frans Backhuijs

Onderwerp Geactualiseerde nota Samen met de stad

Gevraagd besluit 1. De geactualiseerde nota Samen met de stad vast te stellen, met de daarin benoemde participatiewaarden en -handvatten als uitgangspunten voor het Nieuwegeinse participatiebeleid. 2. De nota Samen met de stad uit 2012 en Vertrouwen op de kracht van de stad uit 2016 in te trekken. 3. De werking van de geactualiseerde nota Samen met de stad eind 2023 aan de hand van een Voortgangsrapportage te evalueren. 4. Het college te verzoeken In 2022 een drietal leerbijeenkomsten te organiseren waarin raad, college en organisatie aan de hand van concrete praktijkvoorbeelden werken aan het optimaliseren van het onderlinge samenspel.

Inleiding De burgemeester heeft in 2018 uw raad toegezegd de nota Samen met de stad te actualiseren. In de programmabegroting 2020-2023 kondigde het college tevens aan in 2020 te zullen werken aan de opvolger van de nota Samen met de stad (2012) en de nota Vertrouwen op de kracht van de stad (2016). Om tot een geactualiseerde nota te komen heeft de gemeente het afgelopen jaar uitgebreid gesproken met Nieuwegeinse inwoners, ondernemers en organisaties – en met u als raad - om te horen wat er goed gaat én beter kan als het om de participatie in Nieuwegein gaat. De opbrengst van deze gesprekken én eerdere evaluaties van participatietrajecten vormen samen belangrijke bouwstenen voor het vernieuwde Nieuwegeinse participatiebeleid. In de geactualiseerde nota Samen met de stad staan de uitgangspunten van het Nieuwegeinse participatiebeleid beschreven. Deze uitgangspunten hebben de vorm van participatiewaarden en -handvatten gekregen. Het college stelt voor aan de hand van deze uitgangspunten de participatie in Nieuwegein in de praktijk verder vorm te geven. Ons vertrekpunt als gemeente is het maken van afgewogen keuzes op basis van alle belangen die spelen rond een maatschappelijk vraagstuk. We zorgen er daarom voor dat alle meningen en belangen gehoord zijn en meegewogen

Bladnummer 2/5 Raadsvoorstel 28 september 2021

worden bij de besluitvorming. En leggen vervolgens goed uit welke besluiten er zijn genomen en wat de afweging daarbij was. Het samenspel is volop in ontwikkeling. Dat geldt ook voor de nieuwe rollen van álle betrokkenen. Dat vraagt iets van ons allemaal.

Gewenst effect Participatie is meer dan een middel: het is de manier waarop we in de stad gezamenlijk maatschappelijke opgaven oppakken. Dat vraagt om een nieuw samenspel; met een eigentijdse houding en gedrag van ons als gemeente, maar tegelijk van álle betrokkenen in dat samenspel. Deze nota is de basis voor het samenspel tussen de gemeente Nieuwegein en de stad. De komende jaren gaan we op basis hiervan aan de slag en reflecteren we op wat we daarvan leren.

Argumenten 1.1

Actuele ontwikkelingen vragen om een vernieuwd participatiebeleid.

De afgelopen jaren is er veel veranderd in de Nederlandse en Nieuwegeinse samenleving. De regio, de stad, het bestuur en de gemeentelijke organisatie veranderen daarin mee. Er zijn nieuwe verhoudingen ontstaan en daarmee ook nieuwe manieren om de stad Nieuwegein en de Nieuwegeinse samenleving samen vorm te geven. De gemeente speelt daarin nog steeds een belangrijke rol: kaderstellend, toetsend, regisserend, initiërend en - steeds vaker - faciliterend. De huidige nota Samen met de stad stamt uit 20212. Ook de nota Vertrouwen op de kracht van de stad (2016) is van enige tijd geleden. De maatschappelijke ontwikkelingen van de laatste jaren, de daaruit gegroeide verhoudingen én de geleerde lessen uit eerdere participatietrajecten vragen om actueel participatiebeleid. 1.2

De Omgevingswet vraagt gemeentes actueel participatiebeleid vast te stellen.

De opdracht om tot geactualiseerd participatiebeleid te komen heeft extra urgentie gekregen door de Omgevingswet. De Eerste Kamer heeft op 11 februari 2020 een motie aangenomen die de regering verzoekt in de invoeringswet Omgevingswet een regeling op te nemen die gemeentes verplicht participatiebeleid op te stellen. In de Omgevingswet is het belangrijk initiatieven te stimuleren en samen met de stad te bepalen wat we willen ontwikkelen én beschermen. Het betrekken van inwoners wordt dus steeds belangrijker. De Omgevingswet beoogt tevens initiatiefnemers meer ruimte te bieden voor het realiseren van plannen en projecten. Daarbij hoort ook een grote eigen verantwoordelijkheid van initiatiefnemers op het vlak van participatie. Het is daarom des te belangrijker dat initiatiefnemers goed weten wat de gemeente Nieuwegein van hen verwacht als het om de vormgeving van de participatie gaat. De geactualiseerde nota Samen met de stad biedt daarvoor de uitgangspunten.

Bladnummer 3/5 Raadsvoorstel 28 september 2021

1.3

Gedeelde uitgangspunten vergroten de voorspelbaarheid en daarmee de betrouwbaarheid van het handelen van de gemeente bij participatietrajecten.

In de nota staan in de vorm van participatiewaarden en – handvatten de uitgangspunten van de gemeente Nieuwegein bij participatietrajecten verwoord. Het consequent toepassen van deze uitgangspunten in de praktijk maakt het handelen van de gemeente bij participatietrajecten voorspelbaar. Betrokkenen weten daardoor beter dan nu wat ze van de gemeente Nieuwegein kunnen verwachten. 2.1

De nota’s Samen met de stad (2012) en Vertrouwen op de kracht van de stad (2016) zijn verouderd.

De nota Samen met de stad uit 2012 richt zich op de inwonersparticipatie. De nota Vertrouwen op de kracht van de stad uit 2016 is gericht op initiatieven van derden. Deze vernieuwde participatienota Samen met de stad vormt het fundament voor beide vormen van participatie: hierin beschrijven we de uitgangspunten voor de manier waarop we het samenspel in de stad vormgeven. Met deze nieuwe nota kunnen de oudere nota’s komen te vervallen. 3.1

Het optimaliseren van het samenspel tussen gemeente en stad vraagt om gezamenlijk reflecteren en evalueren.

Deze nota is de basis voor het samenspel tussen de gemeente Nieuwegein en de stad. De komende jaren gaan we op basis hiervan aan de slag en reflecteren we op wat we daarvan leren. Eind 2023 plannen we een tussentijdse evaluatie van deze nota: Wat werkt goed? En wat moeten we nog meer ontwikkelen, zodat ieder zijn rol in het samenspel krijgt en kan nemen? 4.1

Het optimaliseren van het interne samenspel binnen de gemeente (tussen raad, college en organisatie) vraagt om de bereidheid samen te leren en te verbeteren.

Goede participatie vraagt ook om een goed samenspel tussen raad, college en organisatie en dus om regelmatige afstemming en dialoog. Het komende jaar zoeken raad, college en organisatie elkaar op om aan de hand van concrete voorbeelden uit te vinden wat ieder nodig heeft om zijn rol in het interne samenspel goed te kunnen spelen.

Kanttekeningen 1.1

Alleen een vernieuwde participatienota gaat niet tot betere participatie leiden.

Met het vaststellen van een vernieuwde participatienota wordt de participatie in Nieuwegein niet vanzelf beter. Betere participatie vraagt ook en vooral om een eigentijdse houding en gedrag van ons als gemeente, maar tegelijk van álle betrokkenen in dat samenspel. Zo hebben ook inwoners, ondernemers, organisaties een verantwoordelijkheid, al dan niet in de rol van initiatiefnemer. Gelukkig beginnen we niet op nul. De afgelopen jaren zijn al stevige stappen gezet in de richting van een effectieve samenwerking tussen gemeente en

Bladnummer 4/5 Raadsvoorstel 28 september 2021

partners. Steeds vaker nodigen wij hen in een vroeg stadium uit om gezamenlijk na te denken over de aanpak van maatschappelijke vraagstukken. Met deze nota verankeren we deze manier van werken in ons beleid. 1.2

De nota is op het niveau van uitgangspunten beschreven; de concrete uitwerking ontbreekt.

De nota beschrijft het Nieuwegeinse participatiebeleid. Dit beleid vormt het raamwerk om de komende tijd specifieke instrumenten en methoden te selecteren en verder uit te werken. Daarbij beginnen we niet op 0. Er is in de Nieuwegeinse praktijk al veel ervaring met aanpakken die goed en minder goed werken. Met de nota in de hand zetten we hierin een volgende stap. 3.1

Leren en reflecteren legt veel beslag op ambtelijke en bestuurlijke capaciteit.

In de nota wordt benoemd dat goede participatie vraagt om een eigentijdse houding en gedrag van ons als gemeente, maar tegelijk van álle betrokkenen in dat samenspel. De nota doet daarmee een beroep op de bereidheid van alle actoren om een lerende houding aan te nemen. Dit vraagt om een tijdsinvestering van alle betrokkenen.

Financiële aspecten Om de vernieuwde participatie goed te implementeren in het handelen van de gemeentelijke organisatie zal de komende periode opleidingsbudget worden ingezet. Er zijn op dit moment geen aanvullende financiële middelen nodig. Bij de evaluatie van de werking van de nota eind 2023 zal dit opnieuw worden bezien.

Communicatie aspecten Voor de totstandkoming van de nota is een uitgebreid participatietraject doorlopen. De gemeente heeft in meerdere online sessies gesproken met inwoners, ondernemers, maatschappelijke organisaties en ontwikkelaars. In deze gesprekken draaide het steeds om de vraag wat er goed gaat én beter kan in de participatie in Nieuwegein. De adviezen uit deze gesprekken én eerdere evaluaties van participatietrajecten vormden tezamen belangrijke bouwstenen voor het nieuwe participatiebeleid. Deze bouwstenen hebben we vervolgens tijdens de Avond van de Raad op 23 juni met u gedeeld. Daarnaast hebben we deze ook voorgelegd aan de deelnemers van het participatietraject en aan de stad via een publicatie in de Molenkruier met de uitnodiging erop te reageren. De bouwstenen én de reacties uit de stad die we daarop hebben ontvangen, hebben wij verwerkt in een eerste versie van een participatienota. Deze hebben wij op 16 september tijdens een volgende Avond van de Raad met u besproken. De reacties hebben wij verwerkt in de nota, zoals wij die nu aan u voorleggen. Na vaststelling van de nota zullen alle Nieuwegeiners die hebben meegedacht over het nieuwe beleid via e-mail geïnformeerd worden. De stad zal op de hoogte worden gebracht via berichtgeving op de Gemeentepagina in de Molenkruier.

Er verschijnt ook een publieksvriendelijke versie van de nota op de website van de gemeente. Uiteraard wordt ook de gemeentelijke

Bladnummer 5/5 Raadsvoorstel 28 september 2021

organisatie geïnformeerd en betrokken om de uitgangspunten en werkwijze bekend te maken en te verankeren in de dagelijkse praktijk.

Uitvoering Binnen de ambtelijke organisatie zal een kernteam met vertegenwoordigers vanuit alle betrokken afdelingen de regie op de uitvoering van de nota, en de daarin aangekondigde verdere uitwerking, ter hand nemen.

Bijlagen 1.

Geactualiseerde nota Samen met de stad

2.

Raadsbesluit Geactualiseerde nota Samen met de stad

burgemeester en wethouders,

Ellie Liebregts

Frans Backhuijs

secretaris

burgemeester