2021-230 Rvs. Indienen zienswijze op begroting 2022 en jaarrekening 2020 WIL.pdf

Gemeenteraad

Onderwerp

Werk en Inkomen Lekstroom: zienswijze op de begroting 2022 en reactie op het jaarverslag 2020.

Datum

Raadsvoorstel 2021-230

15 juli 2021

Afdeling

Maatschappelijke Ontwikkeling

E-mailadr es opst eller

d.steba@nieuwegein.nl

Portefeuilleh ouder

W. Eggengoor

Onderwerp:

Werk en Inkomen Lekstroom: zienswijze op de begroting 2022 en reactie op het jaarverslag 2020. Gevraagd besluit

1. Ten aanzien van de begroting 2022 van WIL een zienswijze kenbaar te maken met als kern dat: a. de uitgangspunten en effecten zoals opgenomen in de begroting 2021 worden onderschreven, waarbij enkel elementaire delen van de begroting zijn aangepast en waarna in het najaar een herziening kan volgen na consultatie van de Lekstroomraden in het kaderstellend raadsdebat, waardoor WIL flexibel kan meebewegen met de bestuurlijke, economische en politieke actualiteit. b. de inzet van ingehuurd personeel voor het financieel-technisch ontzorgen van statushouders binnen de kaders van de inburgeringswet, niet de voorkeur geniet, maar slechts als noodoptie geldt. c. met betrekking tot de garantiebanen: •

er waardering is voor het feit dat WIL invulling gaat geven aan haar quotum voor de garantiebanen, doch dat deze garantiebanen zo veel mogelijk gerealiseerd moeten worden binnen de bestaande begroting;

•

de extra middelen zo veel mogelijk moeten worden ingezet om goede begeleiding te realiseren, omdat het succesvol invoeren van garantiebanen om goede ondersteuning van de medewerkers op garantiebanen vraagt;

•

het quotum garantiebanen als kernprestatie indicator (kpi) moet worden opgenomen, zodat periodiek de stand van de realisatie van dit quotum kan worden gemonitord;

•

de gemeente zich graag laat informeren over de aard en inhoud van de functies die WIL in dit kader gaat realiseren.

2. Het financiële effect van de begroting 2022 van WIL ten opzichte van de gemeentebegroting 2022 van Nieuwegein ad € 199.600 (nadelig) te verwerken in de gemeentebegroting. 3. Ten aanzien van het jaarverslag 2020 in te stemmen met de resultaten, zoals

reeds verwerkt in de jaarrekening van de gemeente, alsook met de

Bladnummer 2/9 Raadsvoorstel

overheveling van het restant handgeld (taakveld Werk) ad. €240.000 van 2020 naar 2021 en WIL te verzoeken om z.s.m. een overzicht van de coronagerelateerde kosten aan de gemeente te doen toekomen.

Bladnummer 3/9 Raadsvoorstel

Inleiding Begroting 2022:

Voor het tweede opeenvolgende jaar biedt WIL aan de raden van Lekstroom een sobere begroting aan. Net als vorig jaar is de nieuw aangeboden begroting (2022) grotendeels een continuering van de lopende begroting 2021, inclusief de begrotingswijziging (p. 5, 7) en een gelijkblijvend aantal klanten (p. 32). Door de coronacrisis zullen naar verwachting onderdelen van de begroting snel aan actualiteit inboeten; daarom is het acceptabel om ook het proces t.b.v. 2022 conform 2021 in te richten. Dit is overigens geheel in lijn met de procesbrief 2022 (deze verving de kadernota van WIL) en de positieve reactie van de raad hierop (zie Zienswijze op begrotingswijziging 2021 en reactie op procesbrief 2022). Jaarverslag 2020 Het jaarverslag sluit af met een tekort van ruim €700.000, dat deels te maken heeft met de bevoorschotting. Gewenst effect •

Een deskundige uitvoering van de wet- en regelgeving rondom de Participatiewet en aanpalende wet- en regelgeving.

•

Een transparante en planmatige besteding en verantwoording van de gemeentelijke middelen.

Argumenten Begroting 2022 1.a.1

De raad onderschrijft de uitgangspunten in de begroting 2022. De raad kan instemmen met de uitgangspunten van de begroting, waardoor WIL flexibel kan meebewegen met de bestuurlijke, economische en politieke actualiteit in deze onzekere tijd (p. 3, 5, 6, 7, 8): •

Op het financiële vlak betekent dit: o een actualisering van de begroting t.a.v. onder andere de loonen prijsontwikkelingen, de verdeelsleutel en de structureel aangevraagde en toegekende middelen uit de begrotingswijziging 2021 (t.b.v. de projectleider Suwi 1 [Wet structuur uitvoeringsorganisatie werk en inkomen] en het Jongerenloket); o de continuering van de nullijn in combinatie met het crisisregime, waarbij pas bij het bereiken van bepaalde, vooraf afgesproken volumes (aantal aanvragen, aantal klanten, etc.), het personeel wordt opgeschaald. Wel is er in elk stadium

1 Met de wet Suwi stuurt het rijk aan op het verstevigen van de

samenwerking op arbeidsmarktniveau. Hiertoe stelt WIL een accountmanager aan.

Bladnummer 4/9 Raadsvoorstel

voldoende aandacht voor de leefwereld, schuldhulpverlening en het tijdig toekennen en uitbetalen van de uitkeringen; o dat een eventuele begrotingswijziging 2022 pas zal volgen na het kaderstellende raadsdebat in het vierde kwartaal van 2021. Dan kunnen de raden in Lekstroom kiezen voor een aanpassing van deze uitgangspunten, met als resultaat een eventuele ophoging van onderhavige begroting. •

Inhoudelijk verwacht WIL weinig nieuwe ontwikkelingen op het gebied van wet- en regelgeving. Wellicht dat het bestuur van WIL in 2021, in het kader van het nieuwe beleidsplan Schuldhulpverlening, besluit om gebruik te maken van het ‘Adviesrecht Beschermingsbewind’ (p. 6). Eventuele financiële consequenties worden dan aan het einde van het jaar meegenomen in een begrotingswijziging (zie ook het vorige punt).

1.b.1

Extra taak Wet Inburgering primair invullen middels vaste formatie. Een uitzondering op het voorgaande punt is de Wet inburgering, die na enkele malen te zijn uitgesteld door het rijk, per 1 januari 2022 wordt ingevoerd. De invoering van deze wet leidt tot een nieuwe taak voor WIL (technisch financieel ontzorgen) en daarmee een verhoging van de begroting van WIL met €25.000 (voor inhuur van personeel) voor heel Lekstroom. (p. 6) Dit is echter niet conform de afspraak. WIL heeft aan de Lekstroomgemeenten garantstelling gevraagd en gekregen om gedurende minimaal 3 jaar haar vaste formatie uit te breiden om deze taak uit te voeren. Het dubbele voordeel hiervan is dat de kosten lager zijn, nl. €15.000 (i.p.v. €25k), maar ook dat iemand de kans krijgt om toe te treden tot of door te stromen op de arbeidsmarkt. WIL wordt verzocht om zich maximaal in te spannen om deze extra taak binnen de vaste formatie te realiseren en het verhoogde budget enkel in te zetten als noodoptie.

1.c.1 WIL gaat invulling geven aan haar garantiebaanquotum. Een andere uitzondering op de nullijn is dat WIL €100.000 (Lekstroombreed) opneemt in de begroting om haar eigen garantiebaanquotum in te vullen. Dit is een lang gekoesterde wens van de Nieuwegeinse raad. De gemeente laat zich graag informeren over de aard en inhoud van de functies. (p. 6, 33) 3. Kennis te nemen van de resultaten in het jaarverslag 2020 van WIL. Belangrijke punten in het jaarverslag zijn de volgende: •

Het jaarverslag sluit af met een nadeel van €170.000; tezamen met enkele nabetalingen t.b.v. 2020 (de begrotingswijziging 2020 en de berenschotcompensatie hadden we niet eerder uitbetaald aan WIL), bedraagt de totale afrekening met de gemeente € 700.000. Voor een nadere uitleg en verschillenanalyse wordt u verwezen naar de § financiële aspecten.

•

Niet alle bedrijfsdoelen konden worden gerealiseerd. In afstemming met de gemeenten is besloten om de dienstverlening aan de klanten voorrang te geven, met als resultaat dat de belangrijkste taakvelden (zoals de

Bladnummer 5/9 Raadsvoorstel

uitkeringen, schuldhulpverlening en de uitvoering van de Tozo-regelingen) op niveau / binnen de wettelijke termijnen bleven functioneren. Wel zijn de Lokale Werkteams gedurende enkele maanden ingezet op genoemde Tozo-regelingen, waardoor deze teams hun doelen niet helemaal konden halen. Anderzijds heeft het Matchingsteam ervoor gezorgd dat mensen, die door corona hun baan waren kwijtgeraakt, werden bemiddeld van werk naar werk. •

De raad maakt zich al enige tijd zorgen over het ziekteverzuim bij WIL. Ondanks de coronacrisis is het ziekteverzuim met 1,5% teruggedrongen van 8,2% naar 6,5%, mede met behulp van een nieuwe inrichting van de organisatie (met nieuwe teamleiders) en de nieuwe arbodienst. (p. 7, 37)

•

Tozo: WIL heeft uit Nieuwegein 2.100 aanvragen ontvangen in het kader van de 3 Tozo-regelingen (1.984 voor levensonderhoud en 126 voor bedrijfskredieten, p. 13, 16). In totaal ontving Nieuwegein van het rijk € 9,5 mln waarvan € 893.000 voor de afhandeling/uitvoering. Van dit laatste bedrag heeft WIL in 2020 € 574.000 (64%) uitgegeven. Alle resterende bedragen moeten de gemeenten aanhouden als reservering om de resterende regelings- en afhandelingskosten te dekken; immers, zowel de toekenningen als de afhandelingen van de Tozo-regelingen lopen nog door in 2021. (p. 13 - 16)

3.1

Er wordt ingestemd met de overheveling van het restant handgeld van 2020 naar 2021.

Door de coronacrisis is niet het gehele handgeldbudget van het Lokale Werkteam in 2020 ingezet. Aan de raad wordt toestemming gevraagd om dit restant ad. €240.000 mee te nemen naar 2021. 3.2

WIL wordt verzocht om z.s.m. het overzicht van de coronagerelateerde kosten aan de gemeente te doen toekomen.

De gemeente heeft aan WIL gevraagd om de coronagerelateerde kosten (bv. voor ICT, werkplekaanpassingen, etc.) nauwkeurig bij te houden. Deze kosten zijn niet (als bijlage) aan de jaarrekening toegevoegd. Het is wenselijk dat wij tijdig kunnen beschikken over de kosten die wij mogelijk in rekening kunnen brengen bij het rijk ten gevolge van de coronacrisis. Daarom wordt WIL verzocht dit overzicht zo spoedig mogelijk naar ons toe te sturen. Kanttekeningen 1.c.1 Garantiebaanquotum realiseren binnen de begroting Aan WIL wordt gevraagd om het garantiebaanquotum te realiseren binnen de bestaande begroting. Het succesvol invoeren van garantiebanen vraagt om goede ondersteuning van medewerkers op garantiebanen; zet daarom de extra middelen in voor het realiseren van goede begeleiding. 1.c.2 Garantiebaanquotum als KPI: Gezien het belang van dit onderwerp, is het raadzaam om dit als kernprestatie indicator op te nemen in de begroting van WIL. Ook wordt WIL gevraagd om de raad op de hoogte te houden van de realisatie, aard en inhoud van de 5,3 garantiebanen.

Bladnummer 6/9 Raadsvoorstel

Financiële aspecten A1. Begroting: De begroting van WIL 2022 is ten opzichte van 2021 (incl. de begrotingswijziging) in totaal bijna €100.000 gestegen. In onderstaande tabel zijn de verschillen tussen 2021 en 2022 uitgesplitst per programma. Genoemde prijsverhoging komt vooral door de taakvelden Inkomen en Inkomensondersteuning: •

Inkomen stijgt met € 97k: deze toename is toe te schrijven aan de inflatiecorrectie, die leidt tot een gemiddelde stijging van € 108 per uitkering in Nieuwegein (p. 32);

•

Inkomensondersteuning stijgt met €111k, waarvan het grootste deel te maken heeft met de uitvoeringskosten.

Tabel 1: Verschil tussen begroting 2022 en 2021 van WIL Begroting WIL 2021 (na wijziging), aandeel Nieuwegein:

Inkomen

Werk

Ink. Onderst.

Bedrijfsvoering

Totaal

Regelingskosten

19.057.000

1.148.500

1.660.000

0

21.865.500

Uitvoeringskosten (bruto)

1.070.000

1.543.900

1.137.000

3.639.700

7.390.600

Totaal B '21 (incl. BW)

20.127.000

2.692.400

2.797.000

3.639.700

29.256.100

Ink. Onderst., p. 20

Bedrijfsvoering, p. 22

Begroting WIL 2022, aandeel Nieuwegein:

Inkomen p. 12

Werk, p. 16

Totaal

Regelingskosten

19.193.000

1.141.000

1.696.000 N.v.t.

Uitvoeringskosten (bruto)

1.031.000

1.449.000

1.212.000

3.633.000

7.325.000

20.224.000

2.590.000

2.908.000

3.633.000

29.355.000

Ink. Onderst.

Bedrijfsvoering

Totaal

Verschil tussen begroting WIL '21-'22, aandeel Nieuwegein

Inkomen

Werk

22.030.000

Totaal

Regelingskosten

136.000

-7.500

36.000

0

164.500

Uitvoeringskosten (bruto)

-39.000

-94.900

75.000

-6.700

-65.600

Verschil B'21 - B'22

97.000

-102.400

111.000

-6.700

98.900

-/- = lagere kosten +/+ = hogere kosten

A2. Effect van de Begroting 2022 WIL op de gemeentebegroting 2022 Als de begroting 2022 van WIL wordt afgezet tegen de meerjarenbegroting 2022 van de gemeente Nieuwegein leidt dit een verhoging van onze begroting met bijna €200.000. Dit heeft uitsluitend te maken met de uitvoeringskosten. In onderstaande tabel worden de lasten van BUIG/bijstand budgetneutraal geraamd, in afwachting van informatie vanuit het Rijk. Tabel 2: Vergelijk Begroting 2022 Nieuwegein-WIL a. Begroting 2022 Nieuwegein Regelingskosten

Inkomen 19.193.000

Werk 1.141.000

Ink. Onderst. 1.696.000

Bedrijfs

Totaal

voering N.v.t.

22.030.000

Bladnummer 7/9 Raadsvoorstel

Uitvoeringskosten (netto) Totaal (incl. BW) b. Begroting 2022 WIL

1.021.000

1.384.000

1.137.000

3.334.600*

6.876.600

20.214.000

2.525.000

2.833.000

3.334.600

28.906.600

Ink. Onderst., p. 20

Bedrijfsvoering, p. 22

Inkomen p. 12

Werk, p. 16

Totaal

Regelingskosten

19.193.000

1.141.000

1.696.000

N.v.t.

22.030.000

Uitvoeringskosten (netto)

1.031.000

1.449.000

1.212.000

3.384.200*

7.076.200

20.224.000

2.590.000

2.908.000

3.384.200

29.106.200

Ink. Onderst.

Bedrijfsvoering

Totaal Mutatie Begroting 2022 Nieuwegein

Inkomen

Regelingskosten

Werk

Totaal

0

0

0

N.v.t.

0

Uitvoeringskosten (netto)

10.000

65.000

75.000

49.600

199.600

Verschil

10.000

65.000

75.000

49.600

199.600

-/- = WIL brengt ons lagere kosten in rekening, vergeleken met onze begroting. +/+ = WIL brengt ons hogere kosten in rekening, vergeleken met onze begroting. * De gemeentebegroting rekent met netto-uitvoeringskosten; vandaar dat in deze tabel uitgegaan wordt van nettobedragen (in tabel 1 wordt gerekend met de bruto-bedragen van WIL).

Ten slotte: de dienstverleningsovereenkomsten (dvo’s) ontbreken grotendeels in de begroting van WIL. Enkel de dvo voor de sociale werkvoorziening (dvo SW, p. 24) is in de begroting opgenomen. WIL levert de andere dvo’s separaat aan in de loop van het jaar. B. Jaarverslag 2020 WIL sluit 2020 af met een beperkt nadeel van ruim €170.000. Dit nadeel is het gevolg van: •

Een fikse overschrijding op Inkomensondersteuning van € 482k. Dit wordt voor het overgrote deel (nl. € 317K) veroorzaakt door de uitvoeringskosten. Het resterende verschil (€164k) wordt veroorzaakt door een stijging van de regelingskosten.

•

Op het taakveld Werk daarentegen zit een onderschrijding van €320k. Binnen deze onderschrijding zit een groot aandeel lokaal handgeld (€240k), dat vanwege de coronacrisis niet kon worden uitgegeven. Dit bedrag wordt meegenomen naar 2021.

Naast genoemd nadeel/tekort heeft WIL nog middelen tegoed van de gemeente Nieuwegein: •

de begrotingswijziging 2020 van €366.000 is niet gedurende 2020 uitbetaald aan WIL. Dit wordt rechtgetrokken in de jaarrekening.

•

De compensatievergoeding n.a.v. het rapport Berenschot ad. €134k: dit betreft een traject waarbij de gemeente Nieuwegein in de periode 20202021 trapsgewijs elk jaar over een groter deel van het P-budget kan beschikken tot en met 2021. Gedurende deze 2 jaren worden de andere gemeenten tijdelijk gecompenseerd voor het financiële nadeel waarmee ze geconfronteerd worden, waarna in 2022 de gemeente Nieuwegein zal beschikken over haar gehele P-budget.

Bladnummer 8/9 Raadsvoorstel

Genoemde compensatievergoeding was nog niet in de begrotingen 2020 van WIL en de gemeente opgenomen. Dit wordt in de jaarrekening van WIL hersteld. Deze laatstgenoemde nabetalingen zorgen, samen met het tekort op de jaarrekening, voor een eindafrekening van ruim €700.000.

In onderstaande tabel worden de over- en onderschrijdingen gespecificeerd: Totaal programma’s:

Voorschot

Realisatie

Afrekening

Inkomen

19.025.974

19.112.297

86.323

Werk

2.760.687

2.442.491

-318.196

Inkomensondersteuning (excl. VGZ)

2.672.660

3.154.564

481.905

Bedrijfsvoering (bruto)

3.874.864

3.796.025

-78.839

28.334.185

28.505.377

171.192

Saldo

Overheveling projecten: Innovatiegelden

161.000

Lokale Handgelden

240.000

Totaal over te hevelen:

401.000

Berenschot: compensatievergoeding Werk

133.948

Eindafrekening Nieuwegein*:

706.140

-/- = lagere kosten +/+ = hogere kosten

Het nadelige effect van €706.000 is reeds verwerkt in de jaarrekening 2020 van de gemeente Nieuwegein. Communicatie aspecten Begroting 2022: WIL verzoekt de raad om uiterlijk 20 juni 2021 een zienswijze in te dienen, zodat het Algemeen Bestuur op 12 juli 2021 een besluit kan nemen. Deze termijn is voor de gemeente Nieuwegein te krap: de zienswijze wordt op 15 juli 2021 behandeld in de raad. Het college kan faciliteren door de conceptzienswijze, na behandeling in de Avond van de Raad, aan te bieden aan het AB, zodat de voorlopige conclusies van Nieuwegein kunnen worden meegenomen in de besluitvorming. Jaarverslag 2020: Krachtens de Gemeenschappelijke Regeling WIL 2016 hoeven de raden geen zienswijze in de dienen. Wel wordt elk jaar een reactie gegeven op het jaarverslag. Uitvoering N.v.t. Bijlagen

Bladnummer 9/9 Raadsvoorstel

Raadsdocumenten

1. Raadsbesluit 2. Conceptzienswijze op de begroting 2022 3. Reactie op het jaarverslag 2020. Documenten WIL:

4. Meerjarenbegroting 2022-2025 en aanbiedingsbrief van WIL 5. Jaarverslag 2020 en aanbiedingsbrief van WIL

burgemeester en wethouders,

Ellie Liebregts

Frans Backhuijs

secretaris

burgemeester