2021-006 Bijlage 3 Verslaglegging warmteweken en participatie.pdf

2021-006

Bijlage 3: Verslaglegging warmteweken en participatie Datum: 23 december 2020 Door: Mart Scheepers (Eneco) Overzicht communicatie en participatieproces Datum 19 maart 2020 9 juni 2020 15 juli 2020 1 juli – 21 juli 2020

16 juli 2020 7 sept 2020

14 september – 15 oktober 2020

17 september 2020 5 en 7 oktober 2020

Wat 2020-100, Voortgang transitievisie warmte en aardwarmte

Doel Informeren raad

2020-243, Voortgang duurzame stadswarmte 2020-299, Aanbiedingsbrief haalbaarheidsstudies LEAN en warmtebuffer Informatiecampagne voor deelname onderzoek ‘Nieuwegein aardgasvrij’. Huis-aan-huis briefkaart Artikel in Molenkruier Berichtgeving op sociale media Verspreiding via wijknetwerken en gemeentelijke media 1.180 deelnemers

Informeren raad Informeren raad

Diverse publicaties in (eigen) media: ‘Stadsgesprek over verduurzamen stadsverwarming start na zomer’ Informatiebijeenkomst met belangengroepen Wijkplatformen BAN Natuurorganisaties Circa 20 deelnemers Informeren bewoners over warmtebuffer en bijeenkomsten in de warmteweken Ikbennieuwegein.nl/warmteweken Facebook Brief van Eneco aan 153 adressen Themakrant (5 pag.) in Molenkruier over de 3 projecten publicaties waarin de projecten en bijeenkomsten worden uitgelicht via Molenkruier, sociale media, wijknetwerken en gemeentelijke media Circa 1.500 inwoners uit het Citisens-onderzoek ontvangen persoonlijke uitnodiging 2020-372, Nieuwegeins Warmteweken

Bewoners bekend maken met plannen voor transitie 1. Informeren georganiseerde groepen 2. oproep om informatie over bijeenkomsten te verspreiden

Online informatiebijeenkomsten in de warmteweken.

Informeren over nut en noodzaak van de buffer en impact voor omgeving.

Resultaten van de sessies zijn op 6 november gepubliceerd op www.ikbennieuwegein.nl/duurzamewarmte, op 25 november in de Molenkruier en op 27 november in een

Startpunt van participatie, bewoners beken maken met plannen voor transitie

Attenderen inwoners Nieuwegein op bijeenkomsten in de warmteweken

Informeren raad

nieuwsbrief aan 1500 deelnemers van Citisens onderzoek Verslagen van de bijeenkomsten zijn bij dit voorstel bijgevoegd. Circa 70 deelnemers 22 oktober 2020 Oktobernovember 2020

Informatieavond raad verduurzaming stadsverwarming, uitkomsten Nieuwegeinse Warmteweken Informeren bewoners over de komst van de warmtebuffer en het participatieproces over het ontwerp Facebookbericht Artikel Molenkruier Buurtbericht naar ca. 1000 adressen Huis aan huis bezoeken (2 maal 40 huizen) door wijkcoördinator Zuilenstein Contact met bedrijven Blokhoeven

Informeren raad

Juli december 2020 Nov / dec 2020

Gesprekken met overige belanghebbenden (bedrijven en belangengroepen)

1. informeren over plannen 2. ophalen belangen

Vier participatiebijeenkomsten met een selecte groep bewoners om te komen tot een schetsontwerp. 1. Informeren en belangen ophalen 2. Opties voor inpassing en inrichting gebied 3. Opties afwegen en 1 ontwerp kiezen 4. Terugkoppeling van gekozen ontwerp Informeren van bewoners over gekozen ontwerp via buurtbericht aan circa 1000 adressen

1. uitleg geven over de buffer en de impact op de omgeving 2. ophalen wat bewoners belangrijk vinden 3. Ontwerp dat tegemoetkomt aan belangen bewoners 1. informeren over gekozen ontwerp 2. uitnodigen voor informatieavond voor meer toelichting

23 december 2020

Bewoners in omliggende wijken informeren over de komst van de buffer en de mogelijkheid mee te denken over de inpassing en opwaardering van het omliggende gebied.

Verslag participatieproces In juli 2020 is in het college van B&W vastgesteld dat voor college nut en noodzaak van de warmtebuffer niet ter discussie staat. Wel wordt nadrukkelijk verzocht om een brede gesprek met de Nieuwegeiners en met name omwonenden over de inpassing en vormgeving van de buffer. Hieronder vatten we samen hoe invulling is gegeven aan dat verzoek en geven we een overzicht van de uitkomsten van het participatieproces. In samenspraak met de gemeente is Eneco in september voor het eerst naar buiten gegaan met het buffer project. Vervolgens heeft Eneco de volgende stappen ondernomen: 1. Informatiebijeenkomst met belangengroepen 2. Informatiebijeenkomsten in de Warmteweken 3. Participatieproces met direct omwonenden over de inpassing van de buffer (vastgesteld in het bestuurlijk overleg van 12 november jl.) o Participatiebijeenkomst 1: informeren en belangen ophalen o Participatiebijeenkomst 2: brainstormen en opties bedenken o Participatiebijeenkomst 3: conceptontwerp o Participatiebijeenkomst 4: Terugkoppeling naar bewoners 4. Gesprekken met overige belanghebbenden 1. Informatiebijeenkomst met belangengroepen Op 7 september 2020 heeft Eneco de buffer geïntroduceerd voor de wijkplatformen en enkele belangengroepen zoals de BAN. De buffer was hierbij één van de drie onderdelen van de bijeenkomst, naast de Transitievisie Warmte en het project LEAN.

Eneco heeft hier nut en noodzaak en impact van de buffer voor Nieuwegein toegelicht. Eneco heeft wijkplatformen gevraagd zoveel mogelijk hun achterban te informeren. Doel: - Informeren georganiseerde groepen - Vragen om informatie over project en warmteweken te verspreiden Aantal aanwezigen: circa 20 2. Informatiebijeenkomsten in de warmteweken Tijdens de Nieuwegeinse Warmteweken heeft Eneco twee online bijeenkomsten georganiseerd voor Nieuwegeiners. De sessies waren aangekondigd in de Molenkruier en via diverse andere gemeentelijke kanalen. Ook zijn namens Eneco brieven gestuurd naar ruim 150 adressen van direct omwonenden van de buffer. Op deze twee avonden heeft Eneco de buffer gepresenteerd aan geïnteresseerde bewoners. Hierbij lag de nadruk op nut en noodzaak voor de verduurzaming maar ook op de inpassing van de buffer op locatie. Eneco heeft veel vragen gekregen over veiligheid en inpassing. Verslagen zijn gepubliceerd op www.ikbennieuwegein.nl/duurzamewarmte en op www.eneco.nl/warmtebuffernieuwegein. Ook zijn de uitkomsten van de sessies gedeeld via de Molenkruier, op social media en verstuurd aan de 1500 deelnemers van het Citisens onderzoek.

Doel: - Informeren van bewoners dat Eneco voornemens is een buffer te realiseren - Vragen beantwoorden van bewoners - Aankondigen van een vervolgproces waarin belanghebbenden kunnen meedenken over de inpassing van de buffer in het gebied. Aantal aanwezigen: circa 70 3. Participatiebijeenkomsten Tussen 23 november en 22 december hebben vier participatiebijeenkomsten plaatsgevonden. In die bijeenkomsten hebben bewoners die zich hadden aangemeld meegedacht over de beste manier om de buffer in te passen. Daarnaast hebben we samen gezocht hoe we het gebied rondom de buffer konden opwaarderen. De sessies waren aangekondigd in een buurtbericht naar 1000 adressen in Zuilenstein, BatauNoord en Galecop. Ook heeft er een oproep in de Molenkruier gestaan, is er een Facebook bericht gedeeld en is de wijkcoördinator twee keer bij ongeveer 40 huizen langsgegaan om bewoners op te roepen mee te denken. In totaal hebben 14 mensen gekozen om mee te doen in de online sessies. Daarnaast hebben nog ongeveer 10 bewoners per mail input geleverd. In de eerste bijeenkomst heeft Eneco informatie gedeeld en belangen opgehaald. Vervolgens zijn in de tweede sessie samen opties bedacht. De opties liepen uiteen van een schildering op de buffer tot een ontmoetingsplaats of juist een groene omgeving. Bewoners kozen in grote meerderheid voor een groene omgeving.

Op basis van die input heeft een landschapsarchitect drie opties uitgewerkt. In de derde workshop zijn die opties besproken en hebben deelnemers aangegeven welke elementen hun voorkeur hadden. De uitkomsten daarvan zijn uitgewerkt tot één ontwerp dat in de laatste sessie is teruggekoppeld aan de deelnemers. Daarnaast is dat ontwerp in een buurtbericht verspreid naar circa 1000 adressen. Doel: - Uitleg geven over de buffer en de impact die dat heeft - Ophalen wat bewoners belangrijk vinden - Een ontwerp maken dat aan de belangen van zoveel mogelijk bewoners tegemoetkomt Deelnemers: 14 actieve deelnemers, circa 10 bewoners hebben input via email gegeven, 1000 mensen bereikt via buurtberichten.

Overige gesprekken Behalve bewoners zijn gesprekken gevoerd met verschillende andere belanghebbenden: - IVN

-

Trambedrijf Utrecht Provincie Utrecht BAN Stedin Gasunie

Met al deze stakeholders heeft Eneco besproken wat hun belangen zijn, waar ze rekening mee moeten houden in ontwerp en bouw. In dit geval zijn er ontwerpbeperkingen vanwege ondergrondse infrastructuur van Gasunie en Stedin. Moet rekening worden gehouden met trillingen in verband met de trambaan en IVN gaf aan een ecologisch onderzoek belangrijk te vinden. Al deze belangen worden meegenomen. De BAN gaf aan vooral een zorgvuldig proces belangrijk te vinden. De wijkcoördinator heeft ook de bedrijven op Blokhoeve benaderd. Zij hebben geen interesse getoond. De woonindustrie en NBC zijn daarna nogmaals benaderd door Eneco, maar hebben geen reactie gegeven.

Resultaten Hieronder een korte terugkoppeling van de resultaten uit de sessies. Reacties van bewoners Eneco heeft van bewoners veel vragen gekregen. Belangrijkste thema’s daarbij waren: nut en noodzaak, locatiekeuze, veiligheid en overlast. Eneco heeft de vragen daarover uitgebreid beantwoord en een FAQ beschikbaar gesteld op de website. De bewoners reageren op vier verschillende manieren: 1. Positief over de buffer, maar geen behoefte mee te denken over het ontwerp; 2. Positief over de komst van de buffer en wil graag meedenken over het ontwerp; 3. Niet positief over de komst van de buffer op deze plek, maar als het er toch gaat komen willen we wel hebben meegedacht over het ontwerp; 4. Niet positief over de komst van de buffer en wil niet meedenken over het ontwerp. De percentages van deze vier reacties is moeilijk in te schatten omdat met name de bewoners in categorie 1 en 4 moeilijk te bereiken zijn. In de participatiesessies waren bewoners positief over het proces van betrekken en over de mate dat hun input terug te zien was in het ontwerp. Een minderheid van 3-4 deelnemers gaf ondanks het zorgvuldige proces aan nog steeds tegen de komst van de buffer te zijn. Ze zijn van mening dat een bouwwerk van deze omvang niet in deze buurt hoort.

Een meerderheid gaf aan nut en noodzaak te begrijpen en vond het ontwerp passend bij de omgeving en zag meerwaarde in de opwaardering van het omliggende gebied. Van degenen die input hebben geleverd op het ontwerp gaf de overgrote meerderheid aan dat ze het gebied rondom de buffer graag zo groen mogelijk zouden willen zien. Dat is daarom de

kern van het ontwerp geworden. Daarnaast heeft Eneco op verzoek van de bewoners besloten de buffer 9 meter te verplaatsen om het zicht op de buffer te verminderen vanuit Zuilenstein. Daarnaast gaat Eneco trillingen tijdens de bouw zorgvuldig monitoren om huizen te beschermen en communiceren we zorgvuldig over werkzaamheden tijdens de bouwfase. Ook gaat Eneco kunstenaars de mogelijkheid geven om een ontwerp voor kunstwerk aan te leveren voor op of rondom de buffer. Het proces hiervoor wordt nog uitgewerkt.

Warmtebuffer Nieuwegein – sessie 1 Verslag van het digitaal stadsgesprek Warmtebuffer Nieuwegein Maandag 5 oktober 2020 19.00-20.30 uur Eneco wil in de toekomst energie uit duurzame bronnen efficiënt inzetten. Dat kan door warmte in een buffer op te slaan. Hierdoor blijft warmte continue beschikbaar. Eneco en de gemeente willen bij de WOS-locatie (hoek Symfonielaan en A.C. Verhoefweg) een buffer realiseren. Waarom is deze buffer van belang, wat is een warmtebuffer, hoe werkt een warmtebuffer, wat merk ik daarvan in mijn omgeving, hoe gaat zo’n buffer eruitzien, waar kan ik nog invloed op uitoefenen? Tijdens deze interactieve bijeenkomst kunnen deelnemers vragen stellen en ideeën en aandachtspunten meegeven voor de verdere ontwikkeling van de warmtebuffer. Sprekers Daniëlle Melman, casemanager en accounthouder bij het Ruimtelijk Domein gemeente Nieuwegein Boudewijn Janse de Jonge, projectontwikkelaar duurzame energie warmtenet Utrecht en Nieuwegein bij Eneco Mart Scheepers, omgevingsmanager. Introductie Daniëlle Melman begeleidt het proces namens de gemeente Nieuwegein. Uiteindelijk zal het College dan wel de Raad het besluit nemen over de buffer aan de hand van de uitkomsten van de participatiesessies. De gemeente Nieuwegein heeft als doel energieneutraal te zijn in 2040. Het realiseren van een buffer is een van de middelen om dichter bij dat doel te komen.

Daarnaast bekijkt de gemeente door middel van de Transitievisie Warmte of er opties zijn om per wijk van het gas af te gaan of duurzamer te worden. Uiteraard in samenspraak met de bewoners van Nieuwegein. Meer informatie hierover kunt u vinden op www.ikbennieuwegein.nl/warmteweken. In het kader van duurzaamheid is ook Marieke Schouten, wethouder duurzaamheid, betrokken bij dit project. Zij heeft een filmpje opgenomen over stadswarmte (filmpje wordt getoond). Informatie warmtebuffer (Boudewijn Janse de Jonge) Doel is een steeds duurzamere warmtevoorziening van het warmtenet in Utrecht en Nieuwegein. Waarom is een warmtebuffer van belang? Je vangt hiermee een ochtendpiek in de warmtevraag op die anders met gas opgevangen zou worden. In de ochtend is de warmtevraag in Utrecht en Nieuwegein tot wel twee keer zo groot als in de nacht. Door inzet van een warmtebuffer hoeven de gasketels minder te werken en besparen we 10-20% gas en dus CO2. Dit resulteert in een systeemoptimalisatie en efficiënter warmtenet: - minder benodigd piekvermogen; - efficiëntere inzet warmtebronnen; - minder gebruik van aardgas; - minder uitstoot in de stad; - verlaging temperatuur transportnet; - invoering duurzame bronnen mogelijk. Hoe werkt een warmtebuffer? Een warmtebuffer is een vat met een constante hoeveelheid warm (95˚C) en koud water. Zie het als een grote thermoskan.

De buffer wordt ’s nachts geladen door warm water aan de bovenkant toe te voegen en koud water aan de onderkant te onttrekken. Hierdoor slaat de buffer warmte op. De buffer wordt ‘s ochtends ontladen op het piekmoment dat anders met gasketels zou worden bediend. De buffer ontlaadt door warm water uit te bovenkant te onttrekken en koud water aan de onderkant toe te voegen. Hierdoor levert de buffer de opgeslagen warmte. 1

Warmtebuffer Nieuwegein – sessie 1 Locatie De warmteoverdrachtstations in Utrecht transformeren hoogtemperatuur warmte van de centrale naar de verschillende deelnetten. Het idee is dat er per deelnetwerk een buffer komt om per deelgebied de ochtendpiek af te vlakken. Vier in Utrecht en een in Nieuwegein. De mogelijke buffer is gepland in het midden van de vier wijken Galecop, Blokhoeve, Batau Noord en Zuilenstein. Bij het warmteoverdrachtstation (WOS) van Eneco aan de Symfonielaan en rekening houdend met de ondergrondse infrastructuur, afstand tot de WOS en huidige begroeiing. Omgevingsaspecten • Formaat: de gekozen hoogte/diameter verhouding is 1:1. De mogelijke buffer in Nieuwegein zal 18 meter hoog en 18 meter breed worden met een capaciteit van 4000m3. Dit is nodig om het grootste deel van de ochtendpiek af te vlakken. • Locatie: binnen 30 meter van het WOS. Dit heeft een technische reden, anders gaan de pompen stuk. • Impact: geen veiligheidsrisico’s rondom de buffer. Geen geluidsoverlast; de bufferpompen staan binnen en zijn vanaf de openbare ruimte niet hoorbaar. Geen uitstoot van schadelijke stoffen. Hoe ziet een buffer eruit De basis is een witte tank. De bedoeling is om samen met de bewoners er iets moois van te maken, met als doel een algehele opwaardering van het terrein.

1e ronde vragen van deelnemers Beantwoording van vragen die via de chat zijn verstuurd: Vraag 1 – Kun je al bestemde plaatsen benoemen? Antwoord: bij het Warmteoverdrachtstation (wos) van Eneco aan de Symfonielaan. Vraag 2 – Waar komt onze warmte nu vandaan, wat is de bron en wat gaan we merken van de buffer? Antwoord: als warmteklant ga je niets merken van de buffer. Je krijgt dezelfde warmte, maar dan duurzamer. In Nieuwegein is er op dit moment geen sprake van opwekking van warmte voor het warmtenet. Nieuwegein krijgt warmte uit Utrecht. Daar staat een elektriciteitscentrale die aangaat als het op zee niet waait en de zon onvoldoende schijnt. Dat is om het elektriciteitsnet in balans te houden. Daar komt restwarmte bij vrij en die gebruiken wij voor het stadswarmtenet van Nieuwegein. Voor de ochtendpiek in de warmtevraag is echter nog steeds gas nodig en dat proberen we met het bufferproject te dempen om het warmtenet steeds duurzamer te maken. Vraag 3 – Is er in de verhouding tussen ochtend/avond warmtevraag enkel naar huishoudens gekeken of is hier ook de warmtevraag van bedrijfspanden/scholen/etc. in meegenomen? Antwoord: Eneco bedient de vraag die op dat moment gecumuleerd op het WOS Nieuwegein wordt gevraagd. Dat is niet uitgesplitst per type klant. Vraag 4 – Ik begrijp dat het WOS nu ook gas verbrandt.

Gaat dat ook minder worden? Antwoord: Er is in het WOS alleen warmteoverdracht, geen warmteopwekking. Er wordt geen gas verbrand. Bij het ziekenhuis wordt stoom gemaakt voor sterilisatiedoeleinden. Vraag 5 – Ik zag iets over RWZI gepland op het eerste kaartje. Die wil ik graag nader benoemd hebben. Antwoord: Dat is het warmtepompproject in Overvecht. Een warmtepomp van 25 megawatt haalt hier voor 20.000 huishoudens warmte uit de waterzuivering van Stichtse Rijnlanden. Deze warmte is niet bestemd voor Nieuwegein. In Nieuwegein is ook een waterzuivering en daar zouden we een paar megawatt uit kunnen halen om dat als bron te kunnen gebruiken. Dit project is nog in de verkenningsfase.

2

Warmtebuffer Nieuwegein – sessie 1 Vraag 6 – Wat zijn de risico’s van een buffer als het misgaat? Bijvoorbeeld door een lekkage, een scheur. Antwoord: de kans daarop is extreem klein, verwaarloosbaar. Vanwege het materiaal scheurt een buffer niet en op kleine lekkages wordt regelmatig gecontroleerd. Er worden ook maatregelen genomen tegen bijvoorbeeld aanrijding. Vraag 7 – Kan de buffer niet ondergronds? Antwoord: daar hebben we naar gekeken. Het is echter geen bewezen technologie. Eneco werkt alleen met bewezen technologie omdat er anders te veel risico’s bij komen. Daarnaast is de investering van deze, niet bewezen, technologie zo hoog dat de buffer er niet zou kunnen komen en dan missen we een belangrijke stap in de verduurzaming van het warmtenet in Nieuwegein. Vraag 8 – Kunnen de nieuwe pompen op de Symfonielaan laagfrequent geluid produceren? Antwoord: De pompen staan binnen en zijn vanaf de openbare ruimte niet hoorbaar. Mochten bewoners toch het gevoel hebben dat ze iets horen zullen we dat natuurlijk monitoren. Vraag 9 – Wat zal het effect zijn van boringen? Krijgen we niet een onrustige grond met alle gevolgen van dien? Antwoord: Deze vraag gaat hoogst waarschijnlijk over aardwarmte. Daarvoor is de Symfonielaan niet meer in beeld nu. Om de buffer te kunnen plaatsen wordt een aantal weken geheid.

Tegen die tijd zullen we met omwonenden in gesprek gaan om te bespreken wat er wanneer gaat gebeuren. De overlast zullen we tot het minimale beperken. Vraag 10 – Bij het ziekenhuis staat een hulpketel voor de stadsverwarming die ook stoom levert aan het ziekenhuis. Door de buffer zou deze hulpwarmteketel toch minder hoeven te draaien? Antwoord: Er staan twee installaties: een sterilisatiestoomvoorziening voor het ziekenhuis en een piekvoorziening voor nood/back up. Bij nood ben je een bepaalde piekvraag aan het bedienen die eerst afgevlakt wordt door de buffer en als dat niet meer toereikend is, dan gaat de noodvoorziening aan. Maar door de buffer zou deze dus minder aan hoven. Vraag 11 – Wat als bewoners last krijgen en/of schade oplopen? Zijn er deugdelijke schaderegelingen? Antwoord: Er zal niet hoeven worden geboord, zoals bijvoorbeeld bij geothermie. Er is geen verwachting dat omliggende huizen schade zullen lopen. Mocht er bij de bouw van de warmtebuffer toch schade zijn zullen we natuurlijk kijken naar een vergoeding. Vraag 12 – Hoeveel maanden duren de werkzaamheden en waarom is dit nog niet bekend? Antwoord: Er is een doorlooptijd van een paar maanden voor bouwwerkzaamheden. De planning van de fysiek merkbare werkzaamheden wordt zo snel mogelijk met de omwonenden gedeeld. Dit is de eerste informatieavond voor bewoners en andere stakeholders.

We willen de rest van dit jaar nemen om met stakeholders te kijken of het warmtebufferproject voldoende draagvlak heeft. Het eerste kwartaal 2021 staat voor de vergunningsaanvraag. Vervolgens zal er een beslissing genomen worden door de gemeente. Op zijn vroegst kan er dus in het vierde kwartaal van 2021 een start worden gemaakt met de bouw van de warmtebuffer. Vraag 13 – Zijn er ook plannen om het warmtenet verder uit te breiden? Antwoord: Ja. Er wordt gekeken voor het hele net naar een verdubbeling de komende tien jaar in het aantal aansluitingen. Voor de gemeente Nieuwegein zijn we bezig om dit per wijk te onderzoeken middels de Transitievisie Warmte of dit gewenst en haalbaar is. Vraag 14 – Is er tevens onderzoek gedaan naar het toepassen van schroefpalen als fundering i.p.v. de traditionele heipalen? Dit kan mogelijk de geluidsoverlast aanzienlijk reduceren. Antwoord: Dit is een goede suggestie. We nemen hem mee. 3

Warmtebuffer Nieuwegein – sessie 1 Vervolgproces tot en met januari 2021 • Twee bewonersavonden begin oktober • Participatieworkshops: met een kleine groep belanghebbenden (inclusief bewoners) uit te werken hoe de warmtebuffer in de omgeving ingepast kan worden. • Centrale vraag: hoe kunnen we het gebied rondom het WOS zo goed mogelijk inrichten voor de belanghebbenden? • 3-4 workshops • Wat zijn de mogelijkheden? o Vorm, hoogte en locatie staan vast. o Kleur/beschildering van en gebied rondom de buffer zijn aanpasbaar. o We staan open voor creatieve ideeën. • Opties verkennen. • Afweging voor een voorkeur. • Terugkoppeling over de keuzes die zijn gemaakt tijdens dit inpassingsproces aan de omliggende wijken. • Besluitvorming door gemeente Nieuwegein. Wij roepen iedereen die er vandaag bij is zich aan te melden om in de participatieworkshops mee te doen. 2e ronde vragen van deelnemers Beantwoording van vragen die via de chat zijn verstuurd: Vraag 1 – Bewoners worden betrokken bij de inrichting van de omgeving, of de bewoners dit zien zitten of niet? Antwoord: Wij zijn uiteraard geïnteresseerd of de bewoners dit project zien zitten. We willen graag jullie bezwaren horen als jullie het niet zien zitten. Zie hiervoor de contactgegevens aan het einde van dit verslag, zodat we het gesprek hierover kunnen aangaan.

Uiteindelijk is er een mogelijkheid om in te spreken maar we hopen dat jullie eerst met ons in gesprek gaan. Vraag 2 – Om de energietransitie duidelijker te maken en bewustzijn te promoten, is het mogelijk om meer data te ontsluiten? Antwoord: We willen enerzijds op een eerste informatieavond zaken niet te technisch of ingewikkeld maken, maar we kunnen zeker meer doen om duidelijk te maken wat nu eigenlijk op het gebied van cijfers de impact is van dit project. We zullen op onze website een manier vinden om dit soort technische data toegankelijk en beschikbaar te maken. Vraag 3 – Wat is de investering t.o.v. de 10-20% besparing? Antwoord: Afhankelijk van de locatie valt te denken aan twee tot tweeëneenhalf miljoen euro voor een warmtebuffer. Vraag 4 – Begrijp ik het nu goed dat de gemeente nog een keuze moet maken tussen aardwarmte en een warmtebuffer? Antwoord: Het is niet zo dat de gemeente Nieuwegein een keuze moet maken tussen die twee. Het liefst willen we ze allebei. Voor de aardwarmte loopt een apart project. Er zijn drie mogelijke locaties. Twee in Nieuwegein en een in Utrecht. De WOS-locatie aan de Symfonielaan is voor aardwarmte nu afgevallen. De voorkeurslocatie moet nog worden bepaald. Parallel hieraan loopt het warmtebufferproject. Vraag 5 – Is er voldoende ruimte rondom de buffer voor aanplant van hoge bomen ter camouflage? Antwoord: Er is ruimte voor bomen.

Hiervoor moeten we in gesprek met Stedin in verband met de ondergrondse infrastructuur. Vraag 6 – Is het mogelijk de hoogte van de warmtebuffer te verlagen met in gedachte het behouden van de benodigde vorm? 4

Warmtebuffer Nieuwegein – sessie 1 Antwoord: Het formaat staat vast omdat dit zorgt voor het benodigde vermogen. Het vermogen wordt met name bepaald door de diameter. Stel je zou de diameter 10% kleiner maken dan heeft dit 30% effect op het vermogen van de warmtebuffer. Ook een bredere buffer is niet efficiënt. Om efficiënt te zijn willen we de scheidingslaag tussen boven warm water en onder koud water minimaliseren. Hoe breder de buffer hoe meer warm en koud water in het midden mengt, hoe minder efficiënt de buffer is. Vraag 7 – Lijkt me goed om ook details van techniek te delen met bewoners. Water komt uit de grond, gaat weer terug de aarde in. Wat voor effect heeft dat bijvoorbeeld? Antwoord: Er is 100% bereidheid om technische details over de warmtebuffer te delen. Deze informatieavond is niet bedoeld om informatie over aardwarmte te delen. Daar zijn deze week andere sessies over te volgen. Het lijkt dat er nog wat verwarring is over het verschil over deze twee projecten bij sommige mensen. Goed om te benadrukken dat de warmtebuffer geen water uit de grond gaat halen. Het water wordt via leidingen ingebracht. Het warmtebufferproject staat los van het aardwarmteproject.

Vraag 8 - Nu werd gesproken over de ochtendpiek (en avondpiek), maar hoe wordt omgegaan met de jaargetijden op de warmtevraag? Antwoord: Waar we het in het warmtebufferproject over hebben is het afvlakken van een ochtendpiek in de warmtevraag. Seizoensopslag is nog geen bewezen technologie die we al wel aan het onderzoeken zijn, maar waar dit warmtebufferproject niet over gaat. Vraag 9 – Ik begrijp dat veel mensen zorgen hebben over aardwarmte. Toch is het zo dat de buffer over heel andere (mindere) risico’s gaat, toch? Antwoord: Ja, dit klopt. De warmtebuffer is bovengronds. Met aardwarmte ga je ondergronds. Het risicoprofiel van een warmtebuffer is niet te vergelijken met die van aardwarmte. Vraag 10 – Hoeveel mensen kijken er vandaag mee? Antwoord: Op dit moment 32 views. Vraag 11 – Los van de inzet van de warmtebuffer, gaat men ook geadviseerd worden over efficiënter verwarmen van de woning? Zo kan er gebruik gemaakt worden van een optimale delta tussen de aanvoer- en retourtemperatuur, zonder verlies van comfort. Antwoord: Er zijn sessies gepland over het beter isoleren van de woning. Kijk hiervoor op www.ikbennieuwegein.nl/warmteweken. Ook Eneco heeft veel informatie over het duurzaam verwarmen van huizen. Nog niet specifiek voor Nieuwegein in relatie tot het warmtebufferproject. Dit zullen we gaan uitwerken. Afronding Er zijn geen vragen meer.

Als er vragen of opmerkingen zijn die wij niet goed hebben behandeld, dingen zijn niet duidelijk of u wilt meedenken over het vervolg, neem dat vooral contact op met Mart Scheepers via mart.scheepers@wesselinkvanzijst.nl. We zullen uiteraard iedereen die geïnteresseerd is blijven informeren over wat er gaat gebeuren. De sprekers danken de deelnemers voor hun interactieve aanwezigheid en de sessie wordt gesloten.

5

Warmtebuffer Nieuwegein – sessie 2 Verslag van het digitaal stadsgesprek Warmtebuffer Nieuwegein Woensdag 7 oktober 2020 Eneco wil in de toekomst energie uit duurzame bronnen efficiënt inzetten. Dat kan door warmte in een buffer op te slaan. Hierdoor blijft warmte continue beschikbaar. Eneco en de gemeente willen bij de WOS-locatie (hoek Symfonielaan en A.C. Verhoefweg) een buffer realiseren. Waarom is deze buffer van belang, wat is een warmtebuffer, hoe werkt een warmtebuffer, wat merk ik daarvan in mijn omgeving, hoe gaat zo’n buffer eruitzien, waar kan ik nog invloed op uitoefenen? Tijdens deze interactieve bijeenkomst kunnen deelnemers vragen stellen en ideeën en aandachtspunten meegeven voor de verdere ontwikkeling van de warmtebuffer. Sprekers Daniëlle Melman, casemanager en accounthouder bij het Ruimtelijk Domein gemeente Nieuwegein Boudewijn Janse de Jonge, projectontwikkelaar duurzame energie warmtenet Utrecht en Nieuwegein bij Eneco Mart Scheepers, omgevingsmanager. Introductie Daniëlle Melman begeleidt het proces namens de gemeente Nieuwegein. Uiteindelijk zal het College dan wel de Raad het besluit nemen over de buffer aan de hand van de uitkomsten van de participatiesessies. De gemeente Nieuwegein heeft als doel energieneutraal te zijn in 2040. Het realiseren van een buffer is een van de middelen om dichter bij dat doel te komen.

Daarnaast bekijkt de gemeente door middel van de Transitievisie Warmte of er opties zijn om per wijk van het gas af te gaan of duurzamer te worden. Uiteraard in samenspraak met de bewoners van Nieuwegein. Meer informatie hierover kunt u vinden op www.ikbennieuwegein.nl/warmteweken. In het kader van duurzaamheid is ook Marieke Schouten, wethouder duurzaamheid, betrokken bij dit project. Zij heeft een filmpje opgenomen over stadswarmte (filmpje wordt getoond). Informatie warmtebuffer (Boudewijn Janse de Jonge) Doel is een steeds duurzamere warmtevoorziening van het warmtenet in Utrecht en Nieuwegein. Waarom is een warmtebuffer van belang? Je vangt hiermee een ochtendpiek in de warmtevraag op die anders met gas opgevangen zou worden. In de ochtend is de warmtevraag in Utrecht en Nieuwegein tot wel twee keer zo groot als in de nacht. Door inzet van een warmtebuffer hoeven de gasketels minder te werken en besparen we 10-20% gas en dus CO2. Dit resulteert in een systeemoptimalisatie en efficiënter warmtenet: - minder inzet bij piekvraag; - efficiëntere inzet warmtebronnen; - minder gebruik van aardgas; - minder uitstoot in de stad; - verlaging temperatuur transportnet; - invoering duurzame bronnen mogelijk. Hoe werkt een warmtebuffer? Een warmtebuffer is een vat met een constante hoeveelheid warm (95˚C) en koud water. Zie het als een grote thermoskan.

De buffer wordt ’s nachts geladen door warm water aan de bovenkant toe te voegen en koud water aan de onderkant te onttrekken. Hierdoor slaat de buffer warmte op. De buffer wordt ‘s ochtends ontladen op het piekmoment dat anders met gasketels zou worden bediend. De buffer ontlaadt door warm water uit te bovenkant te onttrekken en koud water aan de onderkant toe te voegen. Hierdoor levert de buffer de opgeslagen warmte. 1

Warmtebuffer Nieuwegein – sessie 2 Locatie De warmteoverdrachtstations in Utrecht transformeren hoogtemperatuur warmte van de centrale naar de verschillende deelnetten. Het idee is dat er per deelnetwerk een buffer komt om per deelgebied de ochtendpiek af te vlakken. Vier in Utrecht en een in Nieuwegein. De mogelijke buffer is gepland in het midden van de vier wijken Galecop, Blokhoeve, Batau Noord en Zuilenstein. Bij het warmteoverdrachtstation (WOS) van Eneco aan de Symfonielaan en rekening houdend met de ondergrondse infrastructuur, afstand tot de WOS en huidige begroeiing. Omgevingsaspecten • Formaat: de gekozen hoogte/diameter verhouding is 1:1. De mogelijke buffer in Nieuwegein zal 18 meter hoog en 18 meter breed worden met een capaciteit van 4000m3. Dit is nodig om het grootste deel van de ochtendpiek af te vlakken. • Locatie: binnen 30 meter van het WOS. Dit heeft een technische reden, anders gaan de pompen stuk. • Impact: geen veiligheidsrisico’s rondom de buffer. Geen geluidsoverlast; de bufferpompen staan binnen en zijn vanaf de openbare ruimte niet hoorbaar. Geen uitstoot van schadelijke stoffen. Hoe ziet een buffer eruit De basis is een witte tank. De bedoeling is om samen met de bewoners er iets moois van te maken, met als doel een algehele opwaardering van het terrein.

1e ronde vragen van deelnemers Beantwoording van vragen die via de chat zijn verstuurd: Vraag 1 – Wat merk je van de warmtebuffer als direct omwonende? Antwoord: Hij komt in het zicht en tijdens de realisatiefase wordt er geheid, maar als warmteklant ga je niets merken van de buffer. Je krijgt dezelfde warmte, maar dan duurzamer. Vraag 2 - Wat zijn de risico’s van een buffer als het misgaat? Bijvoorbeeld door een lekkage, een scheur. Antwoord: De kans daarop is extreem klein, verwaarloosbaar. Bij Eneco wordt veiligheid geborgd in allerlei normen en procedures. Het is bewezen technologie. Vraag 3 – Voor hoeveel huishoudens is warmte opgeslagen in de warmtebuffer? Antwoord: Het gaat om het afvlakken van de ochtendpiek in de warmtevraag voor heel Nieuwegein. Je kan dus niet zeggen het is voor x huishoudens. Vraag 4 – Wanneer we groen gas en biomassa hebben, is de buffer dan nog nodig? Antwoord: Ja. We maken al gebruik van die duurzame bronnen. Die staan in Utrecht. Maar nog steeds hebben we de ochtendpiek in de warmtevraag in Nieuwegein. En deze willen we gaan afvlakken met de warmtebuffer. Vraag 5 – Is de buffer alleen nodig voor geothermie of ook gewoon nodig? Antwoord: Geothermie zou een van de bronnen zijn die duurzame warmte kunnen leveren. Maar de warmtebuffer is sowieso een verduurzamingsslag die we willen maken om de ochtendpiek in de warmtevraag af te vlakken.

Vraag 6 – Waar komt het warme water van de buffer vandaan? Antwoord: Op dit moment uit Utrecht via de transportleiding naar Nieuwegein. In Utrecht staat een elektriciteitscentrale die aangaat als het op zee niet waait en de zon onvoldoende schijnt. Dat is om het elektriciteitsnet in balans te houden. Daar komt restwarmte bij vrij en die gebruiken wij voor het stadswarmtenet van Nieuwegein. Voor de ochtendpiek in de warmtevraag is echter nog steeds gas nodig en dat proberen we met het warmtebufferproject te dempen om het warmtenet steeds duurzamer te maken.

2

Warmtebuffer Nieuwegein – sessie 2 In Nieuwegein is ook een waterzuivering en daar zouden we een paar megawatt uit kunnen halen om dat als warmtebron te kunnen gebruiken. Dit project is nog in de verkenningsfase. Zo zijn we steeds bezig met verduurzaming van het warmtenet. Vraag 7 – Waarom is de locatie en dit project besloten zonder de bewoners daarbij te betrekken? Antwoord: Er is nog niets besloten. Dit is de eerste informatieavond voor bewoners en andere stakeholders. We willen de rest van dit jaar nemen om door middel van participatiesessies met stakeholders te kijken of het warmtebufferproject voldoende draagvlak heeft. Het eerste kwartaal 2021 staat voor de vergunningsaanvraag. Eind 2021 zal er een beslissing genomen worden door de gemeente. De gemeente heeft een routekaart energieneutraal opgesteld. Dit project is een van de middelen om dat doel te bereiken. Het besluit ligt uiteindelijk bij het College en de Raad. Vraag 8 – Is er blijvende geluidsoverlast voor de bewoners? Antwoord: Nee. De pompen staan binnen en zijn vanaf de openbare ruimte niet hoorbaar. Vraag 9 – Er is toch al een locatie en grootte besloten? Dit staat tenminste in de reclame voor deze avond. Ook zagen we de paaltjes al staan. Antwoord: Het is een voorstel. Er is nog niets besloten.

De warmtebuffer, als hij er komt, kan niet op een andere plek neergezet worden omdat hij dicht bij het WOS moet staan. De grootte staat vast omdat dit zorgt voor het benodigde vermogen. De paaltjes hebben bij het WOS gestaan voor onderhoudswerkzaamheden en grondonderzoek. Er is een warmtewisselaar vervangen. De paaltjes hebben niets met het warmtebufferproject of geothermie te maken. Goed om te melden dat het WOS op deze locatie is afgevallen als locatie voor geothermie. Vraag 10 – Waarom is er steeds promotie voor het consortium van geothermie. Eneco valt hier toch ook onder? Antwoord: Het klopt dat Eneco onderdeel is van dit consortium. Maar dat is een ander project dan waar we het in deze sessie over hebben. Vraag 11 – Komen in het verslag ook de vragen en antwoorden van de meeluisterende mensen te staan? Antwoord: Ja. Vraag 12 – Wat staat er bij het ziekenhuis? Antwoord: Er staan twee installaties: een sterilisatiestoomvoorziening voor het ziekenhuis en een piekvoorziening voor nood/back up. Deze laatste staat bijna nooit aan. Vraag 13 – Heeft het nog zin een nieuwe CV-ketel aan te schaffen als de warmtebron eraan komt? Antwoord: De warmtebuffer zelf zorgt niet voor uitbreiding van het warmtenet. De gemeente is wel per wijk aan het verkennen of er uitbreiding van het warmtenet kan plaatsvinden door middel van de Transitievisie Warmte.

Voor vragen daarover kan je contact opnemen met duurzaamheidsloket@nieuwegein.nl. Vraag 14 – Zijn de onderzoeksrapporten voor de warmtebuffer in te zien voor bewoners? Antwoord: Deze sessie is een introductie. Als mensen behoefte hebben aan meer informatie dan staan wij daar zeker voor open en hebben we daar na dit overleg contact over (zie de contactgegevens aan het einde van dit verslag). Vraag 15 – Waarom wordt de STEG-centrale niet gevoed met groen gas? Dan zijn alle warmtenetten in een klap duurzaam. Antwoord: STEG staat voor SToom- En Gasturbines. Dat is de elektriciteitscentrale in Utrecht. Deze draait op gas en het is een ontzettend goed idee om dat op groen gas te gaan doen, ware het niet dat de hoeveelheid groen gas in Nederland beperkt is. Maar het wordt zeker onderzocht. Overigens zou het niet betekenen dat de warmtebuffer niet meer nodig is. Deze is nodig om de ochtendpiek in de warmtevraag op te vangen. 3

Warmtebuffer Nieuwegein – sessie 2

Vraag 16 – Wordt de besparing doorberekend naar de burger? Antwoord: Voor elke besparing moet er een investering worden gedaan. Het bouwen van de warmtebuffer kost ongeveer twee tot tweeëneenhalf miljoen euro. De warmteprijzen zijn gereguleerd door de overheid en de ACM. Het is niet zo dat duurzaamheid in deze goedkoper is en er zit ook geen subsidie op deze warmtebuffer. Er verandert weinig voor de warmteklanten, behalve dat de warmte duurzamer wordt. Vraag 17 – Kunnen we de kosten-batenanalyse inzien? Antwoord: Zie het antwoord op vraag 14. Vraag 18 – Je maakt dezelfde hoeveelheid warmte aan. Waar bespaar je dan? Antwoord: Op dit moment, als er een ochtendpiek in de warmtevraag is, worden de gasketels harder aangezet om meer warmte te kunnen produceren. Als de warmtebuffer er is, hoef je in de ochtendpiek niet extra met gas bij te stoken om aan de warmtevraag te voldoen. Op deze manier verbruik je minder gas en bespaar je CO2. Vraag 19 – Gaat het om alle huizen in Nieuwegein of de huizen die al op het warmtenet zijn aangesloten? Antwoord: Het gaat om de huizen die al op het warmtenet zijn aangesloten. Vraag 20 – Als we wel heel Nieuwegein op het warmtenet zouden aansluiten, is één buffer dan nog genoeg? Antwoord: De bottleneck voor groei en verduurzaming van het warmtenet in Nieuwegein zit in de transportleiding. Deze vervangen is te duur.

Het vermogen van het WOS is voorlopig voldoende om een groei in Nieuwegein aan te kunnen. Vraag 21 – Waarom iets veranderen dat nu goed werkt? Geen probleem in Nieuwegein met warmte. Misschien eerst de buizen isoleren? Antwoord: Het kan duurzamer. Goed isoleren hoort daar ook bij. Het een hoeft het ander niet uit te sluiten. Vraag 22 – Wanneer worden meer woningen in Zuilenstein op het warmtenet aangesloten? Antwoord: Dat is nog niet bekend en wordt opgenomen in de Transitievisie Warmte die halverwege volgend jaar zal worden vastgesteld door de gemeente. Vraag 23 – Waarom kan de warmtebuffer niet onder de grond? Antwoord: Daar hebben we naar gekeken. Het is echter geen bewezen technologie. Eneco werkt alleen met bewezen technologie omdat er anders te veel risico’s bij komen. Daarnaast is de investering van deze, niet bewezen, technologie zo hoog dat de buffer er niet zou kunnen komen en dan missen we een belangrijke stap in de verduurzaming van het warmtenet in Nieuwegein. Vraag 24 – De bouw kan scheuren met zich meebrengen voor de huizen in de omgeving. Hoe gaan we daarmee om? Antwoord: In principe veroorzaakt de bouw en ontwikkeling van de warmtebuffer geen scheuren in huizen in Nieuwegein. Voor de bouw moet worden geheid.

Als bewoners toch schade ondervinden gaan we natuurlijk kijken naar compensatie Vraag 25 – De tank zou niet kleiner kunnen omdat het vermogen dan niet toereikend zou zijn, maar de tank heeft wel voldoende vermogen om een uitbreiding tot heel Nieuwegein aan te kunnen. Hoe kan dat? Antwoord: Als je zou overgaan naar een verdubbeling in warmteaansluitingen in Nieuwegein, is 10-20% meer warmtevermogen nodig. Dit loopt niet lineair. Het lijkt dus tegenstrijdig, maar is het niet. Vervolgproces tot en met januari 2021 • Twee bewonersavonden begin oktober • Participatieworkshops: met een kleine groep belanghebbenden (inclusief bewoners) uit te werken hoe de warmtebuffer in de omgeving ingepast kan worden. 4

Warmtebuffer Nieuwegein – sessie 2 • Centrale vraag: hoe kunnen we het gebied rondom het WOS zo goed mogelijk inrichten voor de belanghebbenden? • 3-4 workshops • Wat zijn de mogelijkheden? o Vorm, hoogte en locatie staan vast. o Kleur/beschildering van en gebied rondom de buffer zijn aanpasbaar. o We staan open voor creatieve ideeën. • Opties verkennen. • Afweging voor een voorkeur. • Terugkoppeling over de keuzes die zijn gemaakt tijdens dit inpassingsproces aan de omliggende wijken. • Besluitvorming door gemeente Nieuwegein. Wij roepen iedereen die er vandaag bij is zich aan te melden om in de participatieworkshops mee te doen. 2e ronde vragen van deelnemers Beantwoording van vragen die via de chat zijn verstuurd: Vraag 1 – Hoe wordt de tank in de omgeving gezet? Als een 18x18 meter grijze ton of mooi weggewerkt met groen? Antwoord: Daar willen we met bewoners over in gesprek gaan. Er zijn veel mogelijkheden. Bijvoorbeeld wegvallen in het groen of juist een eye catcher doordat een lokale kunstenaar hem bewerkt. Er is in samenspraak veel mogelijk. Vraag 2 – Kan de zichtbaarheid van de buffer door klimplanten meer uit het zicht komen? Antwoord: Dit zijn zaken die we samen kunnen gaan onderzoeken. Vraag 3 – Kan er bezwaar worden gemaakt tegen de plaatsing van de buffer op deze locatie? Antwoord: Er komt een bezwaarprocedure.

We hopen dat voordat men bezwaar aantekent eerst met ons het gesprek aangaat. Misschien is er namelijk meer mogelijk dan men denkt. Vraag 4 – Waarom maak je niet al een dikkere leiding vanuit Utrecht? Antwoord: Het is een flinke afstand en vervanging kost tientallen miljoenen euro’s. Dit is voor de gemeente Nieuwegein en Eneco nu geen optie. Vraag 5 – Heeft Eneco vergelijkbare warmtebuffers? Antwoord: Zeker: bijvoorbeeld in Houten en Ypenburg. Voorbeelden hiervan komen terug in de participatiesessies wanneer we kijken naar vormgeving. Vraag 6 – Waarom hebben jullie geen bewoners uit de buurt uitgenodigd om in deze sessie hun verhaal te doen? Antwoord: Dat willen we in volgende sessies zeker doen. Deze sessie is bedoeld om informatie te verstrekken. We willen het liefst fysiek bij elkaar komen, maar dat moet veilig kunnen. Lukt dat niet, dan zoeken we naar een online interactieve manier, wetende dat dat voor sommige mensen juist een drempel is. Alle suggesties met betrekking tot participatie van belanghebbenden zijn daarom zeer welkom. Vraag 7 - Wanneer gaan de eerste huizen van het gas af? Antwoord: De route daarnaartoe is nog niet bekend.

Deze wordt vastgelegd in de Transitievisie Warmte van de gemeente Vraag 8 – Waarom kan de warmtebuffer niet bij de hulpcentrale bij het ziekenhuis? Antwoord: De buffer moet daar worden gebouwd waar de transportleiding is en de transportleiding gaat naar het WOS aan de Symfonielaan toe. 5

Warmtebuffer Nieuwegein – sessie 2

Vraag 9 – Waarom niet twee warmtebuffers en dan de helft minder hoog? Antwoord: Dat heeft met volume in de buffer te maken en efficiëntie. Vraag 10 – Waarom is geen gebruik van gemaakt van bijvoorbeeld Zoom? Antwoord: Voor de warmteweken is in overleg met de gemeente Nieuwegein voor Kinly gekozen. In de volgende ronde van participatie kiezen we voor een vorm waarin we bewoners kunnen zien en zij met ons kunnen praten. Vraag 11 – Als de warmtebuffer op locatie Symfonielaan niet doorgaat, komt er dan toch aardwarmte? Antwoord: Nee, de locatie is niet alleen afgevallen omdat de warmtebuffer er eventueel komt. De locatie Symfonielaan voor aardwarmte is om een combinatie van redenen afgevallen. Een daarvan is dat er weinig plek is voor de boring en bovengrondse installaties. De tweede reden is dat de ondergrondse infrastructuur erg druk is. Vraag 12 – Wanneer is voor jullie participatie succesvol en hoeveel mensen moeten er hebben meegedaan en welke groepen? Antwoord: Wij streven ernaar de bewoners met het meeste belang het meest te betrekken. We hopen op een afvaardiging per wijk zodat we van alle verschillende groepen bewoners een afvaardiging hebben. Daarnaast praten we ook met andere stakeholders, bijvoorbeeld IVN, Stedin.

Participatie is voor ons geslaagd als we al deze groepen voldoende hebben gehoord en zoveel mogelijk hun belangen hebben meegenomen binnen de kaders die er zijn. Vraag 13 - Gaan jullie huis-aan-huis per post bewoners benaderen? Antwoord: er is een brief uitgegaan naar de direct omwonenden. We zouden iedereen willen oproepen om de mogelijkheid tot participatie door te vertellen aan iedereen die het gemist heeft via de Molenkruier of via de wijkplatforms. Dit is de start van de participatie. Iedereen mag meedoen en vragen stellen. Vraag 14 – De buffer komt bij het WOS op de primaire en niet de secundaire leiding? Antwoord: Dat klopt. De primaire leiding eindigt bij het WOS. Vanaf daar gaan de secundaire leidingen Nieuwegein in. Vraag 15 – Hoeveel toehoorders zijn er in deze sessie? Antwoord: 42. Afgelopen maandag waren het er 32. In verband met de tijd zullen de vragen over typen duurzame bronnen schriftelijk worden beantwoord. Vraag 16 – Er is bijna nul risico dat de warmtebuffer stuk gaat. Maar wat als hij nu toch stuk gaat? Antwoord: Allereerst stelt Eneco veiligheid voorop in alle projecten die we doen. Dat wordt geborgd door allerlei veiligheidsnormen en procedures, waar ook onze leveranciers en onderhoudspartijen aan moeten voldoen. Dat controleren we ook. De kans dat de buffer stuk gaat is nagenoeg nihil. Het is bewezen technologie en de risico’s zijn extreem klein.

Toch is het risico nooit nul, dat is met niets in het leven, ook hier niet. Daarom hebben we beiliging tegen aanrijding en wordt er periodiek geinspecteerd wat de staat is van de buffer. Er zijn vele warmtebuffers in Nederland en in de wereld en van een lekkage/scheur in deze buffers hebben wij nog nooit gehoord. Vraag 17 – Wie is er in de toekomst eigenaar van de warmtebuffer en wie levert de warmte? Antwoord: Eneco.

6

Warmtebuffer Nieuwegein – sessie 2 Vraag 18 – Wat is het doel van de gemeente? Energie neutraal, geen energie meer uit fossiele bronnen of CO2 neutraal. Antwoord: Het een sluit het ander niet uit. Als doel heeft de gemeente een routekaart energieneutraal met het gebruik van duurzame bronnen om uiteindelijk CO2 neutraal te zijn. Vraag 19 – Wordt het warmtenet in Nieuwegein verder uitgebreid? Antwoord: Ja, daar voorziet de Transitievisie Warmte in, om te kijken naar de mogelijkheden per wijk in samenspraak met de bewoners. Vraag 20 – Kan de warmtebuffer ervoor zorgen dat huizen verzakken in de omgeving? Antwoord: Nee. De warmtebuffer onttrekt geen water onder de huizen van Nieuwegein vandaan wat tot verzakking zou kunnen leiden. Vraag 21 – Is het feit dat de warmtebuffer binnen 30 meter van het WOS moet staan een kwestie van geld? Antwoord: Nee, dit betreft een technische reden. Is de afstand groter dan gaan de pompen stuk. Vraag 22 – Hoe lang duurt het bouwproces? Antwoord: In totaliteit enkele maanden. Vraag 23 – Waarom is plaatsing van de warmtebuffer onder de grond zo ingewikkeld? Antwoord: Vanwege het risicoprofiel, de veiligheid en de hoge kosten. Bovendien kan jer niet goed bij als je moet inspecteren of onderhoud moet plegen. Vraag 24 – Kan er ook geboord in plaats van geheid worden? Antwoord: Dit gaan we onderzoeken.

Vraag 25 – Klopt het dat aan de Taludweg al gewerkt is aan de warmtebuffer? Antwoord: Niet voor de warmtebuffer. Wellicht voor reparatie aan het warmtenet. Vraag 26 – Waarom kan er geen klimwand van de warmtebuffer gemaakt worden? Antwoord: Op dit moment zit er in Blokhoeve een klimwand en er zijn plannen om dit centrum te vernieuwen en groter te maken. De gemeente Nieuwegein heeft richting Eneco aangegeven dat er van de warmtebuffer geen klimwand gemaakt mag worden om te voorkomen dat men gaat concurreren met de bestaande klimwand. Vraag 27 – Moeten er bomen gekapt worden voor de buffer? Antwoord: Nee. Afronding We zullen overige vragen in het verslag beantwoorden Als er vragen of opmerkingen zijn die wij niet goed hebben behandeld, dingen zijn niet duidelijk of u wilt meedenken over het vervolg, neem dat vooral contact op met Mart Scheepers via mart.scheepers@wesselinkvanzijst.nl. We zullen uiteraard iedereen die geïnteresseerd is blijven informeren over wat er gaat gebeuren. De sprekers danken de deelnemers voor hun interactieve aanwezigheid en de sessie wordt gesloten.

7