2020-360 Rvs rekenkameronderzoek minimabeleid 29-10-2020.pdf

2020-360

Gemeenteraad

Onderwerp

Eindrapportage Onderzoek Minimabeleid AOW’ers en zzp’ers Nieuwegein

Datum

Raadsvoorstel

29 oktober 2020

Afdeling griffie Portefeuilleh ouder presidium

Onderwerp Rekenkameronderzoek “Minimabeleid AOW’ers en zzp’ers Nieuwegein” Gevraagd besluit 1. Het college te verzoeken om invulling te geven aan de volgende drie aanbevelingen die toegelicht zijn in de aanbiedingsbrief en de bijlage van het onderzoeksrapport Minimabeleid AOW’ers en zzp’ers Nieuwegeinconclusie en aanbevelingen: a.

Een meer proactieve rol op te pakken om de bekendheid van regelingen te vergroten;

b. Eén centraal punt te ontwikkelen voor alle vragen en de samenwerking tussen bestaande organisaties te verbeteren; c.

Een communicatievorm te ontwikkelen, die gericht is op de verschillende doelgroepen.

2. Het college opdracht te geven de opvolging en monitoring van de genoemde aanbevelingen terug te laten komen binnen de planning en controlcyclus (2019-089).

Inleiding Afgelopen jaar is een infoavond geweest met fracties, inwoners en andere betrokkenen, waarbij het CBS statistieken heeft getoond over het gebruik van minimaregelingen (2019-144). Uit de armoedemonitor van het CBS blijkt dat Nieuwegein in vergelijking met andere gemeenten een relatief groot bereik heeft. De rekenkamercommissie heeft naar aanleiding van de uitkomsten een onderzoek laten uitvoeren naar het gebruik van de geldende minimaregelingen door zzp’ers en AOW’ers die minima zijn. Tijdens het onderzoek is ook gekeken naar wat de gemeente kan doen om deze doelgroepen nog beter te bereiken. Ijkmoment onderzoek Het onderzoek is uitgevoerd voordat Covid-19 grote maatschappelijke veranderingen teweeg bracht. De precieze effecten weten we nog niet, maar wel dat de economische gevolgen groot zullen zijn. Dit zal in het bijzonder gelden

Bladnummer 2/5 Raadsvoorstel 9 december 2020

voor meer kwetsbare groepen en wij denken dat het onderzoek hiermee extra relevant is geworden.

Gewenst effect Vanuit de gemeente en andere betrokken organisaties zijn al veel positieve acties en maatregelen ingezet. De rekenkamercommissie beoogt met de aanbevelingen bij te dragen aan meer bekendheid voor de geldende minimaregelingen voor de doelgroepen zzp’ers en AOW’ers die minima zijn.

Argumenten Op basis van de onderzoeksresultaten, heeft de rekenkamercommissie een drietal aanbevelingen geformuleerd die onder beslispunt 1 staan opgesomd. Iedere aanbeveling heeft de rekenkamercommissie op basis van het onderzoek beargumenteerd. Ad 1. Aanbevelingen a, b en c a.

Het college te verzoeken een meer proactieve rol op te pakken om de bekendheid van regelingen te vergroten:

Door zelf naar de doelgroep toe te stappen, wordt de groep bereikt die niet snel uit zichzelf het contact met de gemeente zou opzoeken. Bij de Nieuwegein Stadspas is goed zichtbaar dat een proactieve houding resulteert in een grotere bekendheid. Een groot deel van de doelgroep geeft aan graag persoonlijk benaderd te willen worden.

b. Het college te verzoeken één centraal punt te ontwikkelen voor alle vragen en de samenwerking tussen bestaande organisaties te verbeteren: Eén van de conclusies uit het onderzoek is dat het voor een grote groep mensen die wel geïnteresseerd is in de regelingen niet duidelijk is waar ze de regelingen kunnen aanvragen. Eén vast loket (fysiek of online) waar minima met al hun vragen terecht kunnen, wordt dan ook door zowel respondenten als professionals genoemd. Het verbeteren van de samenwerking tussen bestaande organisaties waardoor de doelgroep sneller geholpen kan worden kan hier ook aan bijdragen. Al bestaat het systeem aan de achterkant uit verschillende organisaties, door een betere samenwerking kan de klant het wel meer ervaren als één systeem. c.

Het college te verzoeken een communicatievorm te ontwikkelen, die gericht is op de verschillende doelgroepen:

Voor zowel aanbeveling 1 als 2 is het van groot belang dat de gemeente rekening houdt met de uiteenlopende behoeften van verschillende inwoners. Zowel professionals als respondenten geven aan dat er een gerichtere communicatie en ondersteuning dient te komen. Het is van belang te onderzoeken via welk kanaal en op welke wijze doelgroepen

Bladnummer 3/5 Raadsvoorstel 9 december 2020

(bijvoorbeeld ZZP’ers en AOW’ers) het best te bereiken zijn. We denken hierbij aan verschillende informatiekanalen als een brief, een fysiek loket, bijeenkomsten en een online platform, die verschillen per doelgroep en behoefte. Ad 2 Het college heeft bij het raadsvoorstel doorwerking 2019-089 al een toelichting gegeven over de opvolging van aanbevelingen om deze binnen de producten van de planning en controlcyclus vorm te geven.

Kanttekeningen Aanbeveling 1 a Een meer proactieve rol: Het college geeft hierbij aan dat het lastig is om de doelgroep te bereiken. Het college heeft niet altijd zicht op de groep inwoners die zij juist zo graag wil bereiken en een deel van de groep wil ook niet gevonden worden. Bijvoorbeeld omdat er sprake is van schaamte, hetgeen ook in het onderzoeksrapport naar voren komt. Van een deel van de inwoners weet het college daarom niet precies wie er in de knel zitten en is blij wanneer mensen zelf of via hun netwerk de juiste ondersteuning vinden. Om de inwoner zelf te kunnen bereiken, werkt het college niet alleen via de gebruikelijke communicatiekanalen, maar ook door samen te werken met partners in de stad. Partners die zich juist ook inzetten voor specifieke doelgroepen. Daarnaast is de gemeente samen met Werk en Inkomen Lekstroom (WIL) aangesloten op de landelijke campagne ‘Kom uit je schuld’ om het taboe rondom armoede en schulden te doorbreken. Daar waar de doelgroep in beeld is, wordt geprobeerd hen direct te bereiken met verschillende middelen als het sturen van een Nieuwegein Stadspas, het aanbieden van informatie over ondersteuningsmogelijkheden en de Pilot Vindplaats Schulden waar de WIL mee werkt.

Aanbeveling 1 b één centraal punt voor alle vragen en verbetering samenwerking tussen bestaande organisaties: Het college ondersteunt de aanbeveling om oog te blijven houden voor de samenwerking tussen organisaties. Tegelijkertijd wil het college ook graag vasthouden aan het uitgangspunt dat, waar een inwoner ook aanklopt, deze inwoner wordt toegeleid naar de beschikbare en passende ondersteuning. Wanneer professionals elkaar goed weten te vinden, heeft de inwoner daar baat bij. Het is belangrijk dat inwoners weten waar zij terecht kunnen voor hulp en ondersteuning. In Nieuwegein spelen verschillende organisaties een rol in het bieden van deze ondersteuning, zoals de Thuisadministratie van MOvactor, Sociaal Raadslieden van Santé Partners en WIL. Geynwijs heeft een belangrijke signalerende functie. In het kader van samenwerking, geeft het college aan dat dit jaar een bijeenkomst Armoede & Schulden wordt georganiseerd door de gemeente waar betrokken organisaties voor worden uitgenodigd. Tijdens deze bijeenkomst wordt stilgestaan bij de samenwerking tussen organisaties. Daarnaast is voor professionals een boekje ‘Rondkomen in Nieuwegein’ beschikbaar, dat bestaat uit een overzicht met mogelijke ondersteuning voor inwoners die moeite hebben met rondkomen.

Bladnummer 4/5 Raadsvoorstel 9 december 2020

Voor wat betreft een centraal punt, kunnen inwoners voor het aanvragen van de meeste minimaregelingen terecht bij WIL. WIL kan als het vaste loket worden gezien voor het aanvragen van de regelingen. In een klein aantal gevallen wordt de regeling niet door WIL uitgevoerd. Medewerkers van WIL verwijzen dan actief door naar de juiste organisatie zoals Stichting Leergeld, BghU en Bureau Zelfstandigen in Utrecht. Voor de ondersteuning van Stichting Urgente Noden Lekstroom geldt dat alleen professionals een aanvraag in kunnen dienen voor een inwoner. Aanbeveling 1 c Doelgroepgerichte communicatie: Het college ondersteunt de gerichte benadering per doelgroep, welke inzichtelijk maakt op welke wijze de communicatie verder verbeterd kan worden. Op verschillende manieren wordt reeds geprobeerd inwoners te bereiken, de manier waarop verschilt ook per doelgroep (zie ook de reactie op aanbeveling 1). Het college geeft aan dat zij samen met partners in de stad werkt aan het vroegtijdig signaleren van armoede en schulden onder inwoners. Dit is ook een belangrijk onderdeel van de communicatiestrategie naar inwoners toe.

Financiële aspecten Bij nieuwe initiatieven/projecten kunnen gelden en gemeentelijke capaciteit gemoeid zijn, die per initiatief/project variëren.

Communicatie aspecten Inzetten van communicatiekanalen.

Uitvoering Het college krijgt een opdracht tot uitvoering.

Bijlagen  2020-360 Onderzoeksrapport Minimabeleid AOW’ers en zzp’ers Nieuwegein, Labyrinth, d.d. 4 juni 2020,  2020-360 Minimabeleid AOW’ers en zzp’ers Nieuwegein: Conclusie en Aanbevelingen, Labyrinth, d.d. 4 juni 2020,  2020-360 Figuur 2 toont twee voorbeelden van huidige klantreizen waarbij knelpunten uit het onderzoek zichtbaar zijn,  2020-360 Figuur 3 geeft een voorbeeld van een nieuwe klantreis inclusief aanbevelingen uit het onderzoek,  2020-360 Bestuurlijke reactie college rekenkameronderzoek minimabeleid d.d. 8 september 2020,  2020-360 Aanbiedingsbrf rekenkamercie aan raad onderzoek Minimabeleid 18-09-2020

Bladnummer 5/5 Raadsvoorstel 9 december 2020

Het presidium van de gemeente Nieuwegein,

Jan Karens

Martin Monrooij

Griffier

Voorzitter