2020-360 Bestuurlijke reactie Rekenkameronderzoek minimabeleid.pdf

Postbus 1 3430 AA

Bezoekadres

IBAN: NL49 BNGH 0285 0043 87

www.nieuwegein.nl BIC: BNGHNL2G

2020-360 Maatschappelijke Ontwikkeling

Contactpers oon Telefoon

Lieke Veldhuis

14 030

E-mail l.veldhuis@nieuwegein.nl

Rekenkamercommissie Nieuwegein

Datum

Postbus 1

Kenmerk

3430 AA NIEUWEGEIN

Zaaknummer

8 september 2020

Berichtnummer Onderwerp

Bestuurlijke reactie rekenkameronderzoek Minimabeleid AOW'ers en zzp'ers

Geachte leden van de Rekenkamercommissie, Op 3 juli 2020 hebben wij uw eindrapportage en conclusie en aanbevelingen ‘Minimabeleid AOW’ers en zzp’ers Nieuwegein’ ontvangen. In deze brief geven wij onze bestuurlijke reactie op het onderzoek en het onderzoeksrapport. Na een algemene reactie, gaan wij in op de aanbevelingen uit het rapport. Algemene reactie Het doel van het onderzoek was om in kaart te brengen wat de bekendheid is van de minimaregelingen in Nieuwegein onder AOW’ers en zzp’ers en wat de gemeente kan doen om het gebruik van de regelingen door deze doelgroep te maximaliseren. We spannen ons voortdurend in om de bekendheid van de minimaregelingen te verhogen. Uit de Armoedemonitor van het CBS, die in opdracht van de Rekenkamercommissie is ontwikkeld, blijkt dat Nieuwegein in vergelijking met andere gemeenten een relatief groot bereik heeft. Niettemin worden in dit onderzoeksrapport aanbevelingen gedaan, die ons kunnen helpen om de bereikbaarheid te vergroten. Het college is verheugd te lezen dat er veel goed gaat. Inwoners en professionals die hun bijdrage hebben geleverd aan het onderzoek geven aan tevreden te zijn over de huidige minimaregelingen en de wijze waarop de regelingen aangevraagd kunnen worden. Uit het onderzoek blijkt ook dat andere gemeenten op vergelijkbare manieren de communicatie hebben opgezet om inwoners met een laag inkomen te bereiken.

Op een aantal onderdelen kan het ook beter. Het onderzoeksbureau heeft op basis van hun onderzoek twee knelpunten geconstateerd: de bekendheid van de regelingen bij de respondenten is laag en voor mensen die ondersteuning nodig hebben is vaak niet duidelijk waar zij terecht kunnen met hun hulpvraag.

Bladnummer

2/4

Kenmerk Onderwerp

Bestuurlijke reactie rekenkameronderzoek Minimabeleid AOW'ers en zzp'ers

Hieronder gaan wij dieper in op de aanbevelingen. Aanbeveling 1: proactieve rol gemeente Aanbevolen wordt de doelgroep zo gericht mogelijk te benaderen en te wijzen op de regelingen. Door zelf naar de doelgroep toe te stappen wordt een groep bereikt die niet snel uit zichzelf het contact met de gemeente opzoekt. Deze aanbevelingen willen we heel graag ter harte nemen. De praktijk is echter weerbarstig: het is lastig om de doelgroep te bereiken. We hebben niet altijd zicht op de groep inwoners die wij juist zo graag willen bereiken en een deel van de groep wil ook niet gevonden worden. Bijvoorbeeld omdat er sprake is van schaamte. Van een deel van de inwoners weten we daarom niet precies wie er in de knel zitten. Wij zijn blij wanneer mensen zelf of via hun netwerk de juiste ondersteuning vinden. Lukt dit niet, dan willen wij ervoor zorgen dat wij de inwoner bereiken. Niet alleen via de gebruikelijke communicatiekanalen, maar ook door samen te werken met partners in de stad. Partners die zich juist ook inzetten voor specifieke doelgroepen. Daarnaast is de gemeente samen met Werk en Inkomen Lekstroom (WIL) aangesloten op de landelijke campagne ‘Kom uit je schuld’ om het taboe rondom armoede en schulden te doorbreken. Daar waar de doelgroep wel in beeld is wordt geprobeerd hen direct te bereiken.

Inwoners met een bijstandsuitkering ontvangen bijvoorbeeld automatisch een Nieuwegein Stadspas. Inwoners die een kwijtschelding voor de gemeentelijke belastingen hebben aangevraagd bij BghU ontvangen informatie over andere ondersteuningsmogelijkheden in Nieuwegein. Wij zijn wat verrast over de constatering dat deze kwijtscheldingsregeling niet goed bekend is bij inwoners, omdat bij de belastingaanslag altijd de mogelijkheid van kwijtschelding direct onder de aandacht wordt gebracht. Wij zullen de BghU vragen om een verdiepend onderzoek te doen rondom deze constatering en zullen u de uitkomst terugkoppelen. In corona tijd is de toegankelijkheid nog belangrijker vanwege de groei van de doelgroep. Daarom stuurt WIL alle inwoners die gebruik maken of hebben gemaakt van de TOZO-regeling een brief waarin wordt gewezen op andere minima- en schuldregelingen. Vanaf 1 januari 2021 krijgen gemeenten een meer proactieve rol in het benaderen van mensen met beginnende betalingsachterstanden. Gemeenten

Bladnummer

3/4

Kenmerk Onderwerp

Bestuurlijke reactie rekenkameronderzoek Minimabeleid AOW'ers en zzp'ers

kunnen gegevens van inwoners met betalingsachterstanden in een vroeg stadium uitwisselen met woningcorporaties, energie- en drinkwaterbedrijven en zorgverzekeraars. Hierdoor krijgen gemeenten schulden tijdig in beeld en kan in een vroeg stadium ondersteuning worden aangeboden. In de Pilot Vindplaats Schulden wordt door WIL reeds op vergelijkbare wijze uitvoering gegeven aan deze nieuwe rol van de gemeente. Aanbeveling 2: centraal punt voor alle vragen Geadviseerd wordt om één vast loket te ontwikkelen waar minima met hun vragen terecht kunnen. Ook het verbeteren van de samenwerking tussen bestaande organisaties kan hieraan bijdragen. Het college ondersteunt de aanbeveling om oog te blijven houden voor de samenwerking tussen organisaties. Tegelijkertijd houden wij graag vast aan het uitgangspunt dat, waar een inwoner ook aanklopt, deze inwoner wordt toegeleid naar de beschikbare en passende ondersteuning. Wanneer professionals elkaar goed weten te vinden, heeft de inwoner daar baat bij. Het is belangrijk dat inwoners weten waar zij terecht kunnen voor hulp en ondersteuning. In Nieuwegein spelen verschillende organisaties een rol in het bieden van deze ondersteuning, zoals de Thuisadministratie van MOvactor, Sociaal Raadslieden van Santé Partners en WIL. Geynwijs heeft een belangrijke signalerende functie.

Dit jaar wordt een bijeenkomst Armoede & Schulden georganiseerd door gemeente waar betrokken organisaties voor worden uitgenodigd. Tijdens deze bijeenkomst wordt stilgestaan bij de samenwerking tussen organisaties. Daarnaast is voor professionals een boekje ‘Rondkomen in Nieuwegein’ beschikbaar, dat bestaat uit een overzicht met mogelijke ondersteuning voor inwoners die moeite hebben met rondkomen. Voor het aanvragen van de meeste minimaregelingen kunnen inwoners terecht bij WIL. WIL kan als het vaste loket worden gezien voor het aanvragen van de regelingen. In een klein aantal gevallen wordt de regeling niet door WIL uitgevoerd. Medewerkers van WIL verwijzen dan actief door naar de juiste organisatie zoals Stichting Leergeld, BghU en Bureau Zelfstandigen in Utrecht. Voor de ondersteuning van Stichting Urgente Noden Lekstroom geldt dat alleen professionals een aanvraag in kunnen dienen voor een inwoner. Wat betreft de financiële en administratieve ondersteuning is de ondersteuning zo lokaal mogelijk geregeld. Het Sociaal Juridisch Servicepunt organiseert spreekuren op verschillende locaties in de stad. Op deze manier wordt hulp zo

4/4

Bladnummer Kenmerk Onderwerp

Bestuurlijke reactie rekenkameronderzoek Minimabeleid AOW'ers en zzp'ers

laagdrempelig mogelijk aangeboden en hopen we dat de stap om hulp te vragen wordt verkleind. Aanbeveling 3: doelgroepgerichte communicatie Aanbevolen wordt om rekening te houden met de uiteenlopende behoeften van verschillende inwoners. Het maken van een communicatieplan per doelgroep wordt sterk aanbevolen. Het college neemt deze aanbeveling graag ter harte. De gerichte benadering per doelgroep maakt inzichtelijk op welke wijze de communicatie verder verbeterd kan worden. Op verschillende manieren wordt reeds geprobeerd inwoners te bereiken, de manier waarop verschilt ook per doelgroep (zie hiervoor ook de reactie op aanbeveling 1). Samen met partners in de stad werken wij aan het vroegtijdig signaleren van armoede en schulden onder inwoners. Dit is ook een belangrijk onderdeel van de communicatiestrategie naar inwoners toe. Tot slot Wij danken u voor uw onderzoek en aanbevelingen. Uw rapport maakt inzichtelijk dat het bereiken van de groep inwoners die hulp nodig heeft complex is en verschillende uitdagingen kent. Er gaat veel goed, maar op een aantal punten zijn ook verbeteringen mogelijk. Het is belangrijk dat wij ons blijven inzetten om deze inwoners te bereiken.

Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders,

Ellie Liebregts

Frans Backhuijs

secretaris

burgemeester