2-1 Ongevraagd advies Adviesraad Sociaal Domein Nieuwegein over uitvoering Jeugbeleid.pdf

2021-499

Adviesraad Sociaal Domein Nieuwegein

Contactpers oon

Andrea M. de Zeeuw Noorderveen

Telefoon

06-50088125

E-mail a.dezeeuw@nieuwegein.nl

Het College van B&W

Datum

Postbus 1

Kenmerk

3430 AA NIEUWEGEIN

10 februari 2022

Onderwerp

Ongevraagd advies uitvoering Jeugdbeleid

Betreft: ongevraagd advies uitvoering jeugdbeleid Geacht college, In opdracht van de gemeenteraad heeft de Rekenkamercommissie onderzoek gedaan naar de uitvoering en resultaten van het jeugdbeleid van de gemeente. Dit heeft geresulteerd in conclusies en aanbevelingen, neergelegd in een concept-raadsbesluit, dat besproken is tijdens een ‘Avond van de Raad’ op 13 januari jl. Zoals u weet, heeft ook de Adviesraad Sociaal Domein zich intensief met de jeugdzorg beziggehouden. Zo hebben wij in 2018 geadviseerd over de Kadernota Jeugdbeleid en in 2020 een ongevraagd advies uitgebracht over de jeugdzorg. Onlangs nog hebben wij advies uitgebracht over de Inkoopstrategie Jeugdzorg. Aansluitend daarop willen wij daarom nog eens een aantal voor ons belangrijke aandachtspunten en adviezen onder uw aandacht en die van de gemeenteraad brengen. 1. In de eerste plaats willen wij onze waardering uitspreken voor het rapport van onderzoeksbureau B&A dat ten grondslag ligt aan de adviezen van de rekenkamercommissie. Het bevat een uitvoerige beschrijving van de doelstellingen, uitvoering en resultaten van de jeugdzorg in Nieuwegein. In het bijzonder juichen wij het toe dat een gedegen casusonderzoek is uitgevoerd, waarin zowel ouders als betrokken jongeren zijn ondervraagd.

Dit sluit aan bij een al vaker door ons geuite wens om de cliënten meer te betrekken bij de evaluatie van de verleende dienstverlening. Veel van de conclusies van de onderzoekers, zowel de positieve als de aandacht vragende, herkennen wij. In het verlengde hiervan adviseert de adviesraad u daarom om cliënten structureel een directe rol te geven in de beoordeling van de resultaten van begeleiding en begeleidingsinstituten. Een klanttevredenheidsmeting zou standaard onderdeel moeten zijn van de begeleiding. En niet alleen achteraf, of na afloop van een beschikking maar op vaste momenten, wellicht zelfs als vast (geanonimiseerd) onderdeel binnen het

Bladnummer Kenmerk

2/3

Ongevraagd advies uitvoering Jeugdbeleid

Onderwerp

2.

3.

4.

5.

6.

zorgbegeleidingsplan. Om goede respons te bevorderen adviseren wij dat niet te doen door middel van het sturen van formulieren, maar door jeugdigen, ouders en verzorgers rechtstreeks te benaderen. Dit past ook bij de constatering in het onderzoek dat raad en college onvoldoende grip en sturing ervaren op de effecten van jeugdzorg en dat er nu vooral gestuurd wordt op output en niet op outcome. De adviesraad sluit hierop aan en stelt voor cliënten nadrukkelijk te bevragen of ze goed en voldoende geholpen zijn. Dit kan zowel betrekking hebben op het werk van de verwijzende instantie (Geynwijs, huisarts) als op de (externe) begeleiding. Wij vinden het belangrijk dat continu, van intake tot afsluiting, de vinger aan de pols gehouden wordt. De rekenkamercommissie constateert dat er te weinig ‘afgeschaald’ wordt, maar ons is onduidelijk waarop deze aanbeveling gebaseerd is. Bovendien is het de vraag of sturen op afschaling de kwaliteit van de zorg niet in de weg staat. Sturen op afschaling kan volgens de adviesraad het best door juist de cliënt meer in de ‘eigen regie’ te brengen. Dat kan door de coördinerende rol van Geynwijs te versterken én door de ervaring van de cliënt nadrukkelijker te bevragen en een belang te geven. Bij de vraag of iemand goed geholpen wordt kan makkelijk naar op- en afschalen geschakeld worden. Het gaat daarbij overigens niet alleen om de cliënt.

Ook is het belangrijk te weten waarom professionals afschalen als lastig ervaren zodat daarop geacteerd kan worden. Beter gebruik en samenwerking met vrij toegankelijke voorzieningen is naar het oordeel van de adviesraad ook beter mogelijk als de cliënt zoveel mogelijk in zijn regierol gezet wordt/aan kan geven wat er nodig is. Daarnaast kan de medewerker van Geynwijs een coördinerende rol daarin uitvoeren. De netwerkverbindingen die het college probeert te initiëren door bijeenkomsten van medewerkers van verschillende organisaties te organiseren kunnen voor het veld en voor de coördinatoren van Geynwijs een goede manier blijven om te overzien wat er aan activiteiten in het voorliggend veld nodig is. Het college kan als subsidieverstrekker dan op basis van die conclusies eisen stellen in de beschikking die afgegeven wordt. Het inkoopmodel van jeugdzorg wordt op dit moment vernieuwd en stuurt al wel meer op de samenwerking die geadviseerd wordt. In ons advies over de inkoopstrategie hebben wij al aangegeven dat we dit op zichzelf toejuichen, maar dat er ook risico’s verbonden zijn aan deze inzet van het voorliggend veld, met name wanneer het gaat om inzet van vrijwilligers(organisaties). Kwaliteit en continuïteit van zorg moeten gewaarborgd zijn. Een goede organisatie van het voorliggend veld heeft ook een belangrijke preventieve functie.

Nog al te vaak wordt hulp op een (te) laat moment ingeroepen, waardoor problemen geëscaleerd zijn en inzet van

Postadres: Postbus 1, 3430 AA

Bladnummer Kenmerk

3/3

Ongevraagd advies uitvoering Jeugdbeleid

Onderwerp

zwaardere voorzieningen noodzakelijk is. Wij adviseren u daarom dat de gemeente hierin de regie neemt en netwerkvorming stimuleert opdat soepele overdracht van kennis en signalen geborgd wordt. Voortzetting van de netwerkvorming zoals die op initiatief van het college gestart is tussen de verschillende organisaties moet voortgezet worden. 7. Een andere constatering van de rekenkamercommissie is dat er voor specifieke doelen onvoldoende aanbod is, onder ander op het gebied van respijtzorg en de aansluiting van 18- naar 18+. Op dat laatste zijn wij specifiek ingegaan in ons ongevraagd advies van 2020 en wij herhalen hier wat wij ook toen al schreven: juist op dit punt kan het college zich meer baseren op cijfers die de gemeente al ter beschikking heeft. Het bereiken van de 18-jarige leeftijd is immers voorspelbaar. U weet dus wat voor gevolgen dit heeft dit voor hun zorg c.q. zorgaanbieder. Ook andere data zijn beschikbaar, zoals gegevens over (jonge) kinderen en jongeren met psychosociale problemen, woonvormen, werkbegeleiding, inkomen(sval) en armoede. Met een goede analyse van die gegevens kan beter beleid gemaakt worden en kan beter worden ingespeeld op toekomstige zorgvragen. 8. De organisatie van Geynwijs is verbeterd; maar de werkwijze kan nog verder verbeterd worden. Daarbij vraagt de adviesraad om de coördinerende rol van Geynwijs te versterken.

Geynwijs moet de cliënt in de regierol zien te krijgen; en door die centraal te stellen ook de vraag kunnen stellen of het aanbod van zorg voldoende is; of er in het reguliere aanbod voldoende is; of er op- dan wel afgeschaald kan worden. Medewerkers van Geynwijs moeten hiervoor hun deskundigheid op peil brengen/houden, ze moeten hiervoor de tijd krijgen voor cliënten én voor controle op de (aansturing van de) professionals. De Adviesraad Sociaal Domein Nieuwegein vraagt u bij de acties naar aanleiding van het rapport van de rekenkamercommissie de voorstaande adviezen mee te nemen. Uiteraard worden wij ook graag betrokken bij de totstandkoming van de nieuwe nota jeugdbeleid 2022-2026, die u in reactie op dit rapport en de raadsdiscussie in het vooruitzicht hebt gesteld. Met vriendelijke groet, Namens de Adviesraad Sociaal Domein dr P.J.H. Selten voorzitter Voor deze, Andrea M. de Zeeuw-Noorderveen ambtelijk secretaris Postadres: Postbus 1, 3430 AA