2-1 Bijlage 1 Suggesties profielschets nieuwe burgemeester.pdf

2-1 Bijlage I

Aan de gemeenteraad van Nieuwegein via griffier E ···---~: ... "!

E.._

Betreft: Suggesties voor de profielschets van de nieuwe burgemeester van Nieuwegein

Nieuwegein, 24 november 2022 Geachte !eden van de gemeenteraad, lk ben ingegaan op de uitnodiging om als inwoner van Nieuwegein suggesties aan te dragen voor de profielschets van de nieuw te benoemen burgemeester vanwege het vertrek van burgemeester Backhuijs. lk heb de enquête ingevuld. Bij de open vraag heb ik aandacht gevraagd voor de kloof die aan het groeien is tussen de burgers en het openbaar bestuur resp. de politiek en hoe dit een grote uitdaging is voor de nieuwe burgemeester. lk verwees naar een aparte brief, die ik hier aan zou wijden. Dit is deze brief, bedoeld om het onderwerp te agenderen voor de werving en selectie van de nieuwe burgemeester. Deze brief vertoont samenhang met de brief die ik op 1 O mei 2022 stuurde naar de fractievoorzitters en medeonderhandelaars voor het coalitieakkoord 2022-2026. lk noemde een vijftal onderwerpen, die ik essentieel achtte voor het coalitieakkoord. lk verwees naar het werk van Pieter Omtzigt, Jan Rotmans, Douwe Jan Elzinga, Kim Putters en Eva Rovers. lk vergat abusievelijk het werk van Josse Voogd en René Cuperus: Atlas van afgehaakt Nederland - Over buitenstaanders en gevestigden (2021, Kennisbank Openbaar BestuurMinisterie van BZK, Den Haag). lk heb de brief van 10-05-2022 destijds niet meer gedeeld met uw raad als totaal. lk verwijs alsnog naar deze brief en voeg deze toe als bijlage.

De vijf genoemde, urgente onderwerpen waren: De zorg voor menselijke waardigheid in zorg, gezondheid en preventie voor jong én oud; De zorg voor mens, natuur en milieu i.r.t. ruimte en wonen; Het herstel van het vertrouwen tussen overheid en burgers; Het opnieuw inrichten van de samenleving naar een nieuwe balans tussen burger, markten overheid; Het faciliteren en ondersteunen van inwoners als sleutelfiguren voor de noodzakelijke en niet uitstelbare transities.

Nieuwegein-Gemeenteraad-brf-221124 - Profielschets nieuwe burgemeester

Pagina 1

Elke benoeming is een moment voor reflectie op de toekomst Het vaststellen van een nieuw coalitieakkoórd is een uniek moment orn verder richting te geven aan de toekornst van de stad en de mogelijkheden voor de inwoners, bedrijven en maatschappelijke _organisaties. De benoernìnç van e.en nieuwe burqerneester bied_t hetzelfde perspectief. De vijf hiervoor genoemde onderwerpen, niet limitatief bedoeld, omvatten twee belangrijke clusters: Tweedeling in de samenleving, de sociale en economische ongelijkheid. In het ooq springende knelpunten zijn een dak boven je hoofd, bestaanszekerheid en zorg voor jong én oud. Steeds minder mensen kunnenzich staande houden in de maatschappij. De vertrouwensbasis tussen overheid en samenleving erodeert; Transities in onze maatschappelijke systemen om de grate en hardnekkige prablemen het hoofd te bieden. Systeemveranderingen, transities, zijn noodzakelijk voor een toekomstige, gezonde en vitale samenleving. Hoogleraar Jan Rotmans schetst een tienta! noodzakelijke transities. De 'hardware'-transities zijn: energie-, grandstoffen-, circulaire -, landbouw- & voedsel-, ruimtelijke - en financiële transitie. De 'software'-transities zijn onderwijs-, zorg-, sociale - en democratische transitie.

Hij laat zien hoe ondanks de complexiteit van het totaal een succesvolle start gemaakt kan worden door klein te beginnen en al experimenterend, lerend en aanpassend op te schalen. Hij reikt de oplossing aan door een combinatie van top-down en bottom-up werken. De transities hebben een landelijke, provinciale, regionale en lokale dimensie. Hoogleraar Douwe Jan Elzinga laat zien hoe je als gemeente invloed kunt hebben door meer autonomie, verbetering van de financiële arrangementen met het rijk, minder verkokering etc. Systeemveranderingen moeten er voor zorgen, dat de dienstbaarheid aan de burgers zieh weer richt op de werkelijke prablemen waar deze tegen aan topen. Het urgente voorbeeld van het oplossen van de woningnood vereist toekomstgerichte systeemwijzigingen met een ruimtelijke -, sociale - en democratische transitie. Hierbij is bovendien samenhang nodig voor water, klimaat, natuur en energie. Opgave voor de nieuwe burgemeester voor de komende 1 O tot 12 jaar De opgave voor de nieuwe burgemeester is op grond van het bovenstaande opgebouwd uit twee hoofdrichtingen: Het werken aan het herstel van vertrouwen tussen overheid en samenleving, met andere woorden het werken aan een nieuw sociaal contract; Het werken aan de bijdrage van Nieuwegein aan de grate transities, samen met de burgers, andere overheden, bedrijven en maatschappelijke organisaties.

Dit betekent organisatorische ruimte geven aan ambtenaren voor experimenten. Dit vraagt om het stimuleren van inwoners tot het nemen van initiatieven, zonder als gemeente de regie te nemen. Het houdt in mensen enthousiasmeren en faciliteren. Het betekent ook op een andere manier bovenlokaal samenwerken voor de grate ruimtelijke opgaven, inclusief de rol van de burgers voor hun zeggenschap.

Nieuwegein-Gemeenteraad-brf-221124 - Profielschets nieuwe burgemeester

Pagina 2

Pasklare oplossingen liggen niet voor het oprapen. Het is urgent om het gedachtengoed van bovéngenoemde auteurs te omarmen. Het is belangrijk om dit als leidend begirisel te benoemen in het coalitieakkoord. Het is niet vrijblijvend voor de gemeenteraad 2022-2026. lk zal deze brief delen met de gemeenteraad. Tot een toelichting bereid. Met vriendelijke groet,

w

Nieuwegein-Nieuw College-brf-220510 - Bouwstenen coalitieakkoord 2022-2026

Pagina 2

"-C4..'\ I

I 11

.,

Aan de gemeente Nieuwegein Nieuw College van B&W 2022-2026 i.o. Fractievoorzitters Groenlinks, WD, PvdA en Lokale Vernieuwing Per mail: nieuwcolleqe@nieuweqein.nl Betreft: Suggesties voor belangrijke bouwstenen voor het coalitieakkoord 2022-2026

Nieuwegein, 10 mei 2022 Geachte fractievoorzitters en medeonderhandelaars, lk heb nota genomen van de oproep van,.. , trekker formatie 2022, aan inwoners van Nieuwegein in De Molenkruier van 29-04-2022, om zaken aan te dragen die belangríjke bouwstenen kunnen zijn voor het coalitieakkoord 2022-2026. lk doe dit met plezier. lk refereer aan recent versehenen boeken, die materiaal aandragen, dat essentieel is voor het coalitieakkoord, zoals: - De zorg voor menselijke waardigheid in zorg, gezondheid en preventie voor jong én oud; - De zorg voor mens, natuur en milieu i.r.t. ruimte en wonen; - Het herstel van het vertrouwen tussen overheid en burgers; - Het opnieuw inrichten van de samenleving naar een nieuwe balans tussen burger, markt en overheid; - Het faciliteren en ondersteunen van inwoners als sleutelfiguren voor de noodzakelijke en niet uitstelbare transities. lk noem: - Pieter Omtzigt - Een nieuw sociaal contract (2021, Prometheus, Amsterdam); - Jan Rotmans en Mischa Verheijden - Omarm de chaos (2021, De Geus, Amsterdam); - Douwe Jan Elzinga - Naar nieuwe vormen van decentraal bestuur (2022, Wolters Kluwer, Alphen aan den Rijn); - Kim Putters - Het einde van de BV Nederland (2022, Prometheus, Amsterdam); - Eva Rovers - Nu is het aan ans. Oproep tot echte democratie (2022, De Correspondent, Amsterdam).

Nieuwegein-Nieuw College-brf-220510 - Bouwstenen coalitieakkoord 2022-2026

Pagina 1

Het coalitieakkoord 2022-2026 biedt de ruimte. De bestuurlijke portefeuille van de burqemeester is in feite de uitnodiging om op deze manier aan de slaq te gàan, vooral voor de democratische tra nsítíe, . . . Pasklare oplossingen liggen niet voor het oprapen. Nieuwegein mag ook niet verwachten, dat de nieuwe burgemeester met een btauwdruk komt hoe de grote maatschappelijke vraagstukken op te lossen. Dit is zelfs niet wenselijk en contraproductief. De inwoners van Nieuwegein mogen wel kunnen rekenen op een burgemeester die een visie heeft hoe hij of zij, werkendeweg, experimenterend, al lerend, stap-voor-stap en samen met de inwoners, kan bijdragen aan de noodzakelijke transities op lokaal en bovenlokaal niveau. Het vraagt verbindend en transformatief leiderschap. De komende 10-12 jaar zijn cruciaal voor de mensen en de stad. Dit valt mooi samen met twee termijnen als burgemeester. Verantwoording Tot slot voor de goede orde het volgende. lk schrijf deze brief omdat ik me zorgen maak over actuele ontwikkelingen, op het terrein van natuur en klimaat voor de stedelijke leefomgevingen. Ook voor Nieuwegein en regio. Hetzelfde geldt voor de crisis in de volkshuisvesting en voor de sociale en economische ongelijkheid. lk put hoop uit de mogelijkheid om met systeemtransities een wending ten goede te bereiken. De nieuwe burgemeester kan daarbij een inspirerende rol vervullen.

Overkoepelend voor alle transities en specifiek voor de democratische transitie. lk heb geen (partij)politiek belang. lk neem slechts de vrijheid om u een suggestie te doen, inclusief het College van B&W, de Commissaris van de Koning en de Minister van BZK. lk hoop dat u in gesprek met elkaar een goede profielschets mag maken en daama het benoemingstraject succesvol kan vervolgen. Het is wellicht een idee om onderweg als gemeenteraad tijdens een 'Avond voor de Stad' een keer te reflecteren met prof. dr. ir. Jan Rotmans (https://drift.eur.nl/nl/mensen/janrotmans/) en prof. mr. dr. Douwe Jan Elzinga (https://www .ruq.nl/staff/d.j.elzinqa/). Beiden leverden samen aleen dergelijke bijdrage op het najaarscongres 2022 van Divosa, de vereniging van gemeentelijke directeuren in het sociaal domein, getiteld 'Perspectief! Naar een duurzaam herstel van bestaanszekerheid', op 24 november 2022 in Apeldoorn. Met vriendelijke groet, ~ Bijlage: Nieuwegein-Nieuw College-brf-22051 O - Bouwstenen coalitieakkoord 2022-2026. e.e. College van B&W van Nieuwegein via gemeentesecretaris ers. C !::fVltn:;;v, '"'-'\W••·---·- ., ......... 111

e.e. Commissaris van de Koning E secretariaatcvdk@provincie-utrecht.nl E burqemeest_¡:m~írì)orovincie-utrecht.nl e.e. Minister IT'· via woordvoerder democraue 1:::1, ¡.,v .... eke ambtsdragers

F

~-·, ..

Nieuwegein-Gemeenteraad-brf-221124 - Profielschets nieuwe burgemeester

Pagina 3