1-8 Bijlage 1 RUD Utrecht Aanbiedingsbrief AB zienswijzen Programmabegroting 2025 na DB

1-8 Bijlage 1

Aanbiedingsbrief aan: van: steller: onderwerp: t.b.v.: bijlagen:

Algemeen Bestuur RUD Utrecht Dagelijks Bestuur M. van Bockel AP03.1a_Reactie zienswijzen Ontwerp Programmabegroting 2025 Vergadering Algemeen Bestuur d.d. 12 juli 2024 b) Programmabegroting 2024

Status O ter kennisneming O ter (oriëntatie) bespreking X ter besluitvorming Samenvatting Op 2 april 2024 hebben wij de Ontwerp Programmabegroting 2025 aan de gemeenteraden en Provinciale Staten toegestuurd met het verzoek om uiterlijk 25 juni 2024 een eventuele zienswijze op de Ontwerp Programmabegroting 2025 aan ons kenbaar te maken. Dat proces overlapt dus met deze brief ter voorbereiding van het AB op 12 juli. Tot op heden hebben wij van de gemeenten Bunschoten, Eemnes, Houten, Lopik, Nieuwegein, Utrecht en Woudenberg een (concept) zienswijze ontvangen. Deze zijn als bijlage bij deze aanbiedingsbrief toegevoegd. Van vrijwel alle andere deelnemers hebben wij een bericht ontvangen dat zij afzien van zienswijze, dan wel akkoord zijn met de huidige voorliggende Ontwerp Programmabegroting 2025. In deze aanbiedingsbrief geven wij een inhoudelijke reactie op de zienswijzen en stellen wij voor de ontwerp Programmabegroting 2025 ongewijzigd vast te stellen. In de zienswijzen zijn een tweetal onderwerpen die in vrijwel alle zienswijzen (en ook in enkele brieven waarin werd afgezien van zienswijze) voorkomen.

Voorgenomen fusie RUD Utrecht en ODRU

De meeste brieven besteden aandacht aan de voorgenomen fusie per 1 januari 2026. De deelnemers hebben geconstateerd dat er nog niet voldoende middelen zijn toegezegd om de samenvoeging uit te voeren zoals in de fusiebegroting zijn opgenomen. De deelnemers verzoeken dan ook om, naast prudent met de benodigde middelen van de fusie om te gaan, ook zo spoedig mogelijk inzicht te geven wanneer blijkt dat er van de deelnemers een incidentele bijdrage voor dit proces wordt verwacht en deze ook goed te onderbouwen. Binnen het proces van de fusie is hier uitdrukkelijk aandacht voor en wanneer er definitief duidelijkheid komt vanuit het ministerie zal hierover direct met deelnemers worden gecommuniceerd.

Ravijnjaar 2026

De meeste deelnemers spreken waardering uit voor de doorgevoerde bezuinigingen in de Ontwerp Programmabegroting 2025 als reactie op de zienswijzen van diverse deelnemers op de Ontwerp Kadernota waarin kostenreducties werden gevraagd. Enkele deelnemers spreken wel bezorgdheid uit of dit geen negatieve effecten heeft op het fusieproces. Daarnaast vragen enkele deelnemers ook om een procesvoorstel om voor 2026 mogelijk aanvullende bezuinigingen inzichtelijk te maken die mogelijk ook de primaire uitvoering van het werk gaan raken. Het jaar 2026 is waarschijnlijk het eerste jaar van de fusieorganisatie. Binnen het proces om te komen tot één nieuwe omgevingsdienst is expliciet aandacht voor de financieel uitdagende situatie waar de meeste deelnemers voor staan. Binnen dit traject zal in het komende jaar in gezamenlijkheid met de ODRU gemeenten keuzes moeten worden gemaakt.

Voorstel Het Algemeen Bestuur wordt voorgesteld om: 1. kennis te nemen van de ontvangen zienswijzen van de deelnemers inzake de ontwerp Programmabegroting 2025; 2. in te stemmen met de Programmabegroting 2025 en deze vast te stellen.

Onderwerp: Zienswijzen Programmabegroting 2025 T.b.v.: Algemeen Bestuur d.d. 12-07-2024

Pagina 1 van 17

Planning en communicatie Nadat de Programmabegroting 2025 door het Algemeen Bestuur is vastgesteld, zal deze worden toegezonden aan deelnemers en het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Tevens zal de Programmabegroting 2025 op de website van de RUD Utrecht geplaatst worden. Toelichting Hieronder is per deelnemer de beantwoording van de zienswijze opgenomen. Gemeente Bunschoten (voor zienswijze zie bijlage 1) De gemeente Bunschoten verwijst in zijn zienswijze naar de raadsbrede motie die op 7 maart is aangenomen en waarin de GR-en worden opgeroepen zeer terughoudend te zijn met het aanvragen van aanvullende middelen. Hiernaar wordt verwezen met name voor het jaar 2026.

Reactie van het Dagelijks Bestuur:

Het Dagelijks Bestuur begrijpt de wens van de gemeente Bunschoten om in het licht van de uitdagende financiën van gemeenten kostenstijgingen zoveel mogelijk te beperken en waar mogelijk kosten te reduceren. Het Dagelijks Bestuur vindt dat hier in de Ontwerp Programmabegroting 2025 door de organisatie ook expliciet aan tegemoet is gekomen. Voor het jaar 2026 zal dit moeten worden ingebracht in het proces van de samenvoeging met de ODRU. Vanuit het Dagelijks Bestuur zal hier expliciet aandacht voor zijn. Gemeente Eemnes (voor zienswijze zie bijlage 2) De gemeente Eemnes geeft een zienswijze op aantal onderwerpen te weten: 1. Bezuinigingen en kwaliteitscriteria IBP-VTH Voor het bij de bezuinigingen ontzien van de primaire taak wordt waardering uitgesproken, echter vraagt de gemeente Eemnes zich af of het wel verstandig is dit ‘laaghangend fruit’ voor 2025 uit de begroting te schrappen. Zeker met het oog op de fusie en het trachten te voldoen aan de robuustheidseisen IBP-VTH. Bij de kadernota 2025 heeft de gemeente Eemnes de vraag gesteld: Wat zijn de kosten om wel te voldoen aan de kwaliteitscriteria IBP-VTH? Hierop heeft de gemeente Eemnes nog geen antwoord gekregen. Ze verzoeken de RUD Utrecht deze vraag dus alsnog te beantwoorden (of mee te nemen in het fusieproces). 2.

Implementatiekosten Omgevingswet Er wordt verzocht zo snel mogelijk duidelijkheid te verschaffen over de incidentele en structurele kosten die gemoeid zijn met de implementatie van de Omgevingswet. 3. Financiering Samenvoeging RUD Utrecht en ODRU Bij het opmaken van de Programmabegroting 2025 was er nog onvoldoende zicht op de mogelijke financiering van derden (zoals Rijk en Provincie) voor de kosten die samenhangen met het samenvoegen van de RUD Utrecht en de ODRU. Wat betekent dit voor de deelnemers aan de GR als wij de samenvoeging tot een succes willen maken zonder externe financiering? 4. Behoud personeel De gemeente Eemnes vraagt met klem tijdens het proces van de samenvoeging aandacht te houden voor het behoud van deskundigheid voor de RUD Utrecht. Met de krappe arbeidsmarkt en meerdere omgevingsdiensten die personeel werven, zou de onzekerheid van ‘een fusie’ een leegloop als ongewenst en vermijdbaar neveneffect kunnen krijgen. De gemeente Eemnes denkt dan ook dat het goed is dat de RUD Utrecht probeert de doorlooptijd van de samenvoeging zo kort mogelijk te houden. 5. Onderzoek wat werkt en ‘behoud het goede’ De Gemeente Eemnes waardeert de inspanning om met samenvoeging tot kwaliteitsverbetering te komen. Ze stellen voor om niet volledig van een blanco vel te beginnen en daar waar mogelijk te kiezen voor het goede te kiezen van één van beide diensten. 6.

Oog voor verschil Door het grote verschil in aard en omvang van de verschillende deelnemers die de nieuwe dienst gaat bedienen, wordt door de gemeente Eemnes expliciet verzocht hiervoor aandacht te houden.

Reactie van het Dagelijks Bestuur:

Het Dagelijks Bestuur waardeert de uitgebreide zienswijze van de gemeente Eemnes. De onderdelen 1,3,4,5 en 6 zullen allen een plaats krijgen in het fusietraject. De eerste inzichten hierop zijn verstrekt in het gezamenlijke Algemeen Bestuur van 27 juni j.l. Voor het onderdeel 2 Implementatiekosten Omgevingswet kan het Dagelijks Bestuur voor wat incidentele kosten betreft aangeven dat de huidige bestemmingsreserve afdoende is en er geen aanvullende middelen van de deelnemers noodzakelijk zijn. Voor wat de structurele gevolgen van de Omgevingswet betreft kan dit helaas nog niet. Er wordt nu ruim 5 maanden gewerkt onder de Omgevingswet en de eerste inzichten zijn goed. Gezien de relatief korte periode kunnen hieruit nog geen definitieve conclusies worden getrokken. Hierover zal de organisatie en het Dagelijks Bestuur het Algemeen Bestuur informeren zodra hier meer zekerheid over bestaat. De verwachting is dat hierover begin 4e kwartaal 2024 meer inzicht bestaat.

Onderwerp: Zienswijzen Programmabegroting 2025 T.b.v.: Algemeen Bestuur d.d. 12-07-2024

Pagina 2 van 17

Gemeente Houten (voor zienswijze zie bijlage 3) De gemeente Houten juicht zoals uit eerdere zienswijzen is gebleken normaliter verantwoorde kostenverlagingen toe. Daarnaast realiseert de gemeente Houten zich echter ook dat de RUD Utrecht sinds de oprichting sober is gefinancierd. In het licht van de doorontwikkeling en de voorgenomen fusie met de ODRU heeft de gemeente Houten voor 2025 geen bezuinigingsmaatregelen gevraagd. De gemeente Houten vraagt zich dan ook af of de bezuinigingen (met een maar zeer beperkte houdbaarheid) met de druk van een fusie in 2025 gewenst is. De gemeente Houten zal echter voor 2026 het ‘ravijnjaar’ wel scherp kijken naar de betaalbaarheid van de nieuwe organisatie.

Reactie van het Dagelijks Bestuur:

Het Dagelijks Bestuur begrijpt de keuze van de gemeente Houten om geen bezuinigingen te vragen voor het jaar 2025. Echter is gebleken dat een ruime meerderheid van de deelnemers die behoefte wel heeft gevoeld. De nu doorgevoerde bezuinigingen zijn in de ogen van het Dagelijks Bestuur en de directeur uitvoerbaar zonder een extra druk te leggen op de fusie. Voor de betaalbaarheid van de nieuwe dienst verwijst het Dagelijks Bestuur naar het traject van de fusie. Gemeente Lopik (voor zienswijze zie bijlage 4) De Gemeente Lopik waardeert de inspanningen van de RUD Utrecht om tot kostenbesparingen te komen om de kostenstijgingen van deelnemende gemeenten te beperken. Het is voor de gemeente Lopik voor verdere kostenbesparingen niet acceptabel om in te grijpen in de aard van de dienstverlening, waardoor bepaalde taken niet meer aangeboden worden. Het realiseren van verdere kostenbesparingen in de toekomst door opnieuw te kijken naar risico’s en prioriteiten is wel bespreekbaar. Voor de onzekerheid rondom de rijksbijdrage voor de kosten van de fusie die mogelijk leidt tot extra (eenmalige) financiële bijdrage van deelnemers dringt de gemeente Lopik aan hierover zo snel als mogelijk inzicht te verschaffen over eventueel extra kosten die hieruit voortvloeien.

De gemeente Lopik steunt de ingeslagen weg, maar roept op alles op alles te zetten om binnen de beschikbare financiële kaders te blijven.

Reactie van het Dagelijks Bestuur:

Het Dagelijks Bestuur is tevreden te constateren dat de gemeente Lopik de inspanningen om tot kostenbesparingen te komen waardeert. Voor dit moment zijn verder bezuinigingen niet opportuun. Voor eventueel aanvullende bezuinigingen vanaf 2026 en verder zal in de nieuwe dienst gezamenlijk een nieuw standpunt moeten worden ingenomen. Het Dagelijks Bestuur van de RUD Utrecht begrijpt de wens van de gemeente Lopik. Voor wat de (eenmalige) kosten betreft rondom de fusie verwijzen wij naar de stukken van het gezamenlijke Algemeen Bestuur van 27 juni j.l. Gemeente Nieuwegein (voor zienswijze zie bijlage 5) De raad van de Gemeente Nieuwegein stemt in met de ontwerp Programmabegroting 2025. De raad wil echter wel één opmerking meegeven. De raad is voorstander van bezuinigingen op genoemde bedrijfsprocessen, maar niet op ingrijpen in de primaire taken, omdat deze onderwerpen hoog op de bestuurlijke agenda staan.

Reactie van het Dagelijks Bestuur:

Het Dagelijks Bestuur is content met het feit dat de gemeente Nieuwegein voorliggende Ontwerp Programmabegroting steunt. Voor het jaar 2025 verwacht het Dagelijks Bestuur geen verdere bezuinigingen door te moeten voeren die mogelijk effect hebben op de primaire taakuitoefening. Voor het jaar 2026 is dit onderdeel van gesprek in de nieuw op te richten Omgevingsdienst. Gemeente Utrecht (voor zienswijze zie bijlage 6) De Gemeente Utrecht heeft in de zienswijze een drietal vragen verwoord. Daarnaast spreekt zij haar waardering uit voor de doorgevoerde bezuinigingen in de Ontwerp Programmabegroting 2025. De volgende vragen heeft de gemeente Utrecht nog naar aanleiding van de voorliggend stuk. Allereerst vraagt de gemeente Utrecht tijdig geïnformeerd te worden wanneer blijkt dat er voor de fusie met de ODRU eenmalige middelen noodzakelijk zouden zijn van de deelnemers. Daarnaast vraagt de gemeente Utrecht zo spoedig mogelijk geïnformeerd te worden als vanuit de overgang naar de Omgevingswet blijkt dat de kosten voor deelnemers toenemen. Als laatste vraagt de gemeente Utrecht de RUD Utrecht in het kader van het ‘ravijnjaar’ 2026 aanvullende besparingsmogelijkheden in kaart te brengen en hiervoor een proces in te richten.

Reactie van het Dagelijks Bestuur:

Het Dagelijks Bestuur dankt de gemeente Utrecht voor haar zienswijze en de waardering voor de gerealiseerde kostenbesparingen. Het Dagelijks Bestuur begrijpt de wens van de gemeente Utrecht om zo spoedig mogelijk geïnformeerd te worden als aanvullende middelen vanuit de deelnemers voor de fusie nodig blijken. Voor wat de (eenmalige) kosten betreft rondom de fusie verwijzen wij u voor nu naar de stukken van het gezamenlijke Algemeen Bestuur van 27 juni j.l.

Onderwerp: Zienswijzen Programmabegroting 2025 T.b.v.: Algemeen Bestuur d.d. 12-07-2024

Pagina 3 van 17

Voor het onderdeel 2 Implementatiekosten Omgevingswet kan het Dagelijks Bestuur voor wat incidentele kosten betreft aangeven dat de huidige bestemmingsreserve afdoende is en er geen aanvullende middelen van de deelnemers noodzakelijk zijn. Voor wat de structurele gevolgen betreft van de Omgevingswet, kan dit helaas nog niet. Er wordt nu ruim 5 maanden gewerkt onder de Omgevingswet en de eerste inzichten zijn goed. Gezien de relatief korte periode kunnen hieruit nog geen definitieve conclusies worden getrokken. Hierover zal de organisatie en het Dagelijks Bestuur het Algemeen Bestuur informeren zodra hier meer zekerheid over bestaat. De verwachting is dat hierover begin 4e kwartaal 2024 voldoende inzicht in bestaat. Voor wat het verzoek betreft tot een proces om te komen tot mogelijk aanvullende besparingen in 2026 kan het huidige Dagelijks Bestuur u het volgende melden. In het traject om te komen tot één nieuwe Omgevingsdienst voor de gehele provincie Utrecht zal dit worden meegenomen in het nieuwe speelveld dat ontstaat voor de nieuwe dienst. Gemeente Woudenberg (voor zienswijze zie bijlage 7) De gemeente Woudenberg waardeert de inspanning van de RUD Utrecht om vooruitlopend op het jaar 2026 al bezuinigingen door te voeren in de begroting 2025.

De gemeenteraad realiseert zich dat op dit moment nog niet alles tot in detail is uit te rekenen, gelet op een aantal onzekerheden zoals de fusie, de Omgevingswet en het overgaan van de bodemtaken naar gemeenten. De gemeente Woudenberg rekent erop dat de RUD Utrecht snel in overleg treedt als er onverwachte effecten optreden gedurende het jaar.

Reactie van het Dagelijks Bestuur:

Het Dagelijks Bestuur is content te vernemen dat de gemeente Woudenberg de inspanning om tot kostenbesparingen te komen waardeert. Uiteraard zal het Dagelijks Bestuur samen met directie en management de onzekerheden scherp volgen en wanneer hierin onverwachte effecten optreden in gesprek gaan met de alle deelnemers.

Onderwerp: Zienswijzen Programmabegroting 2025 T.b.v.: Algemeen Bestuur d.d. 12-07-2024

Pagina 4 van 17

Bijlage 1: Zienswijze gemeente Bunschoten

Onderwerp: Zienswijzen Programmabegroting 2025 T.b.v.: Algemeen Bestuur d.d. 12-07-2024

Pagina 5 van 17

Bijlage 2: Zienswijze gemeente Eemnes

Onderwerp: Zienswijzen Programmabegroting 2025 T.b.v.: Algemeen Bestuur d.d. 12-07-2024

Pagina 6 van 17

Onderwerp: Zienswijzen Programmabegroting 2025 T.b.v.: Algemeen Bestuur d.d. 12-07-2024

Pagina 7 van 17

Onderwerp: Zienswijzen Programmabegroting 2025 T.b.v.: Algemeen Bestuur d.d. 12-07-2024

Pagina 8 van 17

Bijlage 3: Zienswijze gemeente Houten

Onderwerp: Zienswijzen Programmabegroting 2025 T.b.v.: Algemeen Bestuur d.d. 12-07-2024

Pagina 9 van 17

Onderwerp: Zienswijzen Programmabegroting 2025 T.b.v.: Algemeen Bestuur d.d. 12-07-2024

Pagina 10 van 17

Bijlage 4: Zienswijze gemeente Lopik

Onderwerp: Zienswijzen Programmabegroting 2025 T.b.v.: Algemeen Bestuur d.d. 12-07-2024

Pagina 11 van 17

Onderwerp: Zienswijzen Programmabegroting 2025 T.b.v.: Algemeen Bestuur d.d. 12-07-2024

Pagina 12 van 17

Bijlage 5: Zienswijze gemeente Nieuwegein

Onderwerp: Zienswijzen Programmabegroting 2025 T.b.v.: Algemeen Bestuur d.d. 12-07-2024

Pagina 13 van 17

Onderwerp: Zienswijzen Programmabegroting 2025 T.b.v.: Algemeen Bestuur d.d. 12-07-2024

Pagina 14 van 17

Bijlage 6: Zienswijze gemeente Utrecht

Onderwerp: Zienswijzen Programmabegroting 2025 T.b.v.: Algemeen Bestuur d.d. 12-07-2024

Pagina 15 van 17

Onderwerp: Zienswijzen Programmabegroting 2025 T.b.v.: Algemeen Bestuur d.d. 12-07-2024

Pagina 16 van 17

Bijlage 7: Zienswijze gemeente Woudenberg

Onderwerp: Zienswijzen Programmabegroting 2025 T.b.v.: Algemeen Bestuur d.d. 12-07-2024

Pagina 17 van 17