1-7 Bijlage 2 Reactie Provincie voorontwerpbest.plan Overeindseweg nabij 34 Nieuwegein96

1-7 Bijlage 2

Gemeente Nieuwegein Postbus 1 3430 AA NIEUWEGEIN

DATUM ZAAKKENMERK NUMMER UW BRIEF VAN UW NUMMER BIJLAGE(N)

21 juli 2023 Z2023-00001137 D2023-00010815 22 juni 2023 n.v.t.

TEAM

n.v.t

ONDERWERP

REFERENTIE DOORKIESNUMMER Fax E-MAILADRES

GRO C.J.F.M. van den Tillaar 06-18539440 030-2589112 corjan.van.den.tillaar@provincieutrecht.nl GRO Advies Wro Overeindseweg nabij 34

Geacht college, In uw e-mail van 22 juni 2023 heeft u ons de mogelijkheid geboden om te reageren op het voorontwerp bestemmingsplan Overeindseweg nabij 34 van uw gemeente. Het provinciaal beleid Het provinciaal ruimtelijk beleid is neergelegd in de Omgevingsvisie Provincie Utrecht en geborgd in de bijbehorende Interim Omgevingsverordening Provincie Utrecht (IOV). In de IOV, die op 1 april 2021 in werking is getreden, zijn algemene regels opgenomen over de inhoud, toelichting of onderbouwing van onder meer bestemmingsplannen. Hiermee is beoogd de provinciale belangen te laten doorwerken naar het gemeentelijke niveau. Ik heb uw plan bekeken op basis van het bovengenoemde beleid en heb hierop de volgende opmerkingen. Opmerkingen Het bestemmingsplan maakt de realisatie van twee woningen mogelijk aan de Overeindseweg nabij nummer 34 in Nieuwegein. In de toelichting van het plan wordt melding gemaakt van een onderliggende afspraak met initiatiefnemer waarbij ter compensatie van het afstand doen van gronden voor de fietsbrug is ingestemd met de realisatie van deze twee woningen. In onze archieven hebben we hierover geen stukken of informatie aangetroffen en we hebben ook van u hierover geen documenten ontvangen.

Mochten deze documenten alsnog boven water komen, dan kan hierdoor ook niet voorbij worden gegaan aan het huidige provinciale beleid en de regels, zeker gezien de sinds deze vermeende toezegging verstreken periode. Sinds 2013 is er wat dat betreft met name op het punt van de status van de Nieuwe Hollandse Waterlinie iets belangrijks veranderd. Inmiddels hebben de Hollandse Waterlinies de status van UNESCO Werelderfgoed. Hiermee hangt samen dat inmiddels strikte regels van toepassing zijn ten behoeve van de bescherming van het Werelderfgoed. Dat komt niet alleen tot uiting in de instructieregels in artikel 7.2 van de IOV, maar bijvoorbeeld ook in de vorm van de voorbeschermingsregel in

Domein Stedelijke Leefomgeving Archimedeslaan 6 Postbus 80300, 3508 TH, Utrecht Telefoon 030-2589111

artikel 10.6f van de IOV: Verbod aantasting uitzonderlijke universele waarde van de (Voorlopige Lijst) UNESCO Werelderfgoed Hollandse Waterlinies. Beide zijn mede een verplichte implementatie van rijksregels. Verstedelijkingsverbod landelijk gebied Het provinciaal beleid is erop gericht de kwaliteit en vitaliteit van het landelijk gebied te behouden. Om dat te bereiken moet een ongebreidelde uitwaaiering van stedelijke bestemmingen voorkomen worden. Daarom is het uitgangspunt voor de provincie dat nieuwe vormen van verstedelijking in het landelijk gebied verboden zijn. Op dat verbod zijn uitzonderingen mogelijk. In de toelichting van het plan wordt betoogd dat de voorgestelde ontwikkeling van twee woningen geschaard kan worden onder de uitzonderingen zoals die opgenomen zijn in artikel 7.8, artikel 9.8 en artikel 9.13 van de IOV. Uw motivering dat die uitzonderingen in dit geval van toepassing zijn, worden niet gedeeld. Hieronder licht ik dat kort toe. Artikel 7.8 Uitzondering ten behoeve van Cultuurhistorische Hoofdstructuur. Dit artikel richt zich op locaties die binnen de Cultuurhistorische Hoofdstructuur (CHS) liggen. Deze uitzondering maakt een beperkte hoeveelheid verstedelijking mogelijk binnen militair erfgoed (en historische buitenplaatsen) binnen de CHS. Het plangebied ligt niet binnen de CHS of de aanduiding militair erfgoed.

Het plangebied ligt binnen het Werelderfgoed Hollandse Waterlinies, daar ga ik verderop dieper op in. De uitzondering die dit artikel mogelijk maakt is in dit geval dus niet van toepassing. Artikel 9.8 Kernrandzone De provincie stimuleert gemeenten om beleid te ontwikkelen gericht op het behouden en versterken van de ruimtelijke kwaliteit van het gebied binnen de Kernrandzone. In de toelichting van het plan wordt gesteld dat er een kwaliteitsverbetering ontstaat ten opzichte van de huidige situatie doordat de nieuwe woningen goed worden ingepast en aansluiten op de bebouwing aan de Overeindseweg. De realisatie van twee woningen op wat nu nog een agrarisch perceel is, is echter een aantasting van de ruimtelijke kwaliteit, mede omdat het gelegen is binnen het Werelderfgoed gebied Hollandse Waterlinies. De aantasting van de ruimtelijke kwaliteit maakt dat de uitzondering van artikel 9.8 hier niet te gebruiken is. Het voorliggende bestemmingsplan draagt niet bij aan versterking van de kwaliteit van de kernrandzone, maar betekent een aantasting van het buitengebied, en kan alleen toegestaan worden als tegelijkertijd een versterking zou plaatsvinden in de Kernrandzone. Artikel 9.13 Uitbreiding woningbouw onder voorwaarden Onder een aantal voorwaarden staat de provincie met dit artikel woningbouw toe in het landelijk gebied.

Als voorwaarde geldt onder andere dat de woningbouw aansluitend aan stedelijk gebied plaatsvindt en dat de woningbouw wordt ontwikkeld in samenhang met lokale en regionale groenontwikkeling. Het artikel richt zich op grotere woningbouwlocaties die voorzien in een volkshuisvestelijke behoefte. Die locaties moeten dan ook zijn opgenomen in het provinciale programma wonen en werken. De ontwikkeling van de twee woningen vindt niet plaats in aansluiting op het stedelijk gebied, maakt geen onderdeel uit van het provinciale programma en er is ook geen sprake van lokale of regionale groenontwikkeling in het plan. Om die redenen alleen al kan dit artikel hier niet gebruikt worden. Werelderfgoed Hollandse Waterlinies Het provinciale beleid is gericht op de instandhouding en versterking van de uitzonderlijke universele waarde van het UNESCO Werelderfgoed de Hollandse Waterlinies. Kort gezegd mag een bestemmingsplan geen bestemmingen en regels bevatten die activiteiten toestaan die de universele waarde aantasten. In plaats daarvan dient een bestemmingsplan de uitzonderlijke universele waarde van de Hollandse Waterlinies in stand te houden of te versterken. Deze twee woningen zijn beoogd in het open inundatiegebied en liggen in de Eerste Verboden kring van Fort de Batterijen en vormen een directe aantasting ervan. Daarmee is de ontwikkeling in strijd met artikel 7.2 van de IOV.

Z2023-00001137 – D2023-00010815

2 van 3

Landschap Het provinciale beleid beoogt de kernkwaliteiten van het landschap te beschermen en wil voorkomen dat nieuwe activiteiten worden toegestaan die de kernkwaliteiten onevenredig aantasten. In dit geval willen we voor het landschap Rivierengebied de volgende kernkwaliteiten behouden: schaalcontrast van zeer open naar besloten; samenhangend stelsel van rivier - uiterwaard - oeverwal - kom; samenhangend stelsel van hoge stuwwal - flank - kwelzone - oeverwal – rivier; de Kromme Rijn als vesting en vestiging. Binnen die kernkwaliteiten spelen de Hollandse Waterlinies een belangrijke rol. De ontwikkeling van twee woningen op deze plek tast de kernkwaliteiten van het landschap onevenredig aan en daarom is het plan strijdig met artikel 7.9 van de IOV. Andere aandachtspunten Als algemeen advies geef ik u mee om bij ruimtelijke plannen na te gaan wat er voor een goede onderbouwing ervan nodig is met het oog op de direct werkende regels uit de IOV met betrekking tot flora en fauna, de Wet natuurbescherming en een eventuele Aerius berekening. Maar zoals u hierna uit mijn conclusie kunt opmaken, is de bouw van twee woningen op deze plek vanuit het provinciale beleid een grote uitdaging.

Het vraagt een motivatie waarom het werelderfgoed niet aangetast wordt en de ontwikkeling op deze locatie en het omliggende gebied kwaliteitsverbetering oplevert en bijdraagt aan de beleving van de NHW en het landschap. Conclusie Samenvattend is mijn conclusie dat voor de onderbouwing van dit plan onvoldoende gemotiveerd is welke uitzondering van het verstedelijkingsverbod landelijk gebied hier van toepassing zou kunnen zijn, hoe de uitzonderlijke universele waarde van het Werelderfgoed Hollandse Waterlinie in standgehouden - of versterkt wordt en hoe de kernkwaliteiten van het landschap niet onevenredig aangetast worden. Op voorhand is niet te voorzien hoe op die punten wel een afdoende motivering gegeven kan worden. Op basis van de huidige inzichten lijkt het hier te gaan om een ontwikkeling die niet verenigbaar is met de regels uit de IOV. Ik adviseer u om bij nieuwe plannen in het gebied Laagraven gebruik te maken van de Integrale Landschapsvisie Laagraven-Oost (die in 2011 mede in opdracht van de gemeente Nieuwegein is opgesteld) en van de in de IOV genoemde kernkwaliteiten Hollandse Waterlinies en van de gebiedsanalyse Nieuwe Hollandse Waterlinie Laagraven uit 2020. Ik verzoek u om in het verdere planproces op adequate wijze aan de geplaatste opmerkingen tegemoet te komen en nodig u uit om met accounthouder C.J.F.M.

van den Tillaar in overleg te treden voor nadere afstemming. De contactgegevens vindt u in het briefhoofd. Hoogachtend,

S.A. Petescu Teamleider GRO

Z2023-00001137 – D2023-00010815

3 van 3