1-6 De brief van Bewonerscollectief Jutphaas d.d. 17-07-24 over ontwerp herinrichting Herenstraat-Utrechtsestraatweg

1-6

Nieuwegein, 17 juli 2024

Betreft: Ontwerp herinrichting Herenstraat – Utrechtsestraatweg Geachte leden van de gemeenteraad en het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Nieuwegein, Maandag 8 juli jl. is aan de bewoners van historisch Jutphaas en andere geïnteresseerden het ontwerp gepresenteerd van de herinrichting van de Herenstraat - Utrechtsestraatweg. Met gemengde gevoelens kijken wij hierop terug. Wij hebben mogen concluderen, dat het ontwerp onvoldoende rekening houdt met de opgaves die spelen in historisch Jutphaas. Daarmee is dit ontwerp niet solide genoeg voor de toekomst. Dat raakt ons, onder meer omdat wij al 8 jaar met hart en ziel voor Nieuwegein continu hetzelfde uitdragen naar bestuurders en ambtenaren binnen onze gemeente. Wij lichten deze opgaven graag aan u toe. Veiligheid Historisch Jutphaas moet een veilige omgeving zijn om te kunnen verblijven, voor iedereen. Niet alleen voor de fietsers, maar ook voor de voetgangers. Door de vlonder en de Rijnhuizerbrug is er sprake van een activiteit aan zowel de woningkant, als de waterkant van de straat met veel overstekend voet- en fietsverkeer tot gevolg. Op dit moment zijn de Herenstraat en de Utrechtsestraatweg ingericht als een straat om de snelheid op te voeren. Er zijn nauwelijks snelheidsremmende maatregelen ingericht. Elektrische fietsen (o.a.

fat bikes), scooters, motoren en automobilisten passeren nu al met snelheden boven de 30 km/h oplopend tot 50 km/h en zelfs uitschieters daarboven. Dit hebben we diverse keren gemeten met een lasergun van Veilig Verkeer Nederland. Dit leidt wekelijks tot gevaarlijke situaties en helaas ook tot ongelukken. De nieuwe inrichting van de doorfietsroute draagt er niet aan bij om dit probleem op te lossen. Zowel gemeente als provincie wijzen hiervoor naar elkaar. De gemeente wijst naar de eisen van de provincie over de doorfietsroute. De provincie wijst naar de gemeente, want die is volgens hen verantwoordelijk voor de veiligheid. Wij vragen ons nu hardop af, wat er moet gebeuren, voordat we maatregelen nemen? Tot wanneer vindt uw raad, dat onbelemmerd doorfietsen en rijden geoorloofd is en gaat u mee met de eisen van de provincie? De Oplossing 1: snelheidsremmende maatregelen. Wij benadrukken dat wij ook het belang zien van een doorfietsroute. Echter, dan in combinatie met een aantal snelheidsremmende maatregelen. In het huidige ontwerp bevindt zich een plateau rond het kruispunt van de Herenstraat en Het Sluisje. Hierbij wordt de drukte rondom onder meer de vlonder vergeten. Wij zien daarom graag een uitgestrekt plateau terugkomen van de Schoolstraat tot en met het steegje naast het voormalig gemeentehuis van Jutphaas.

Een wegdek met een ruwe structuur (door bijvoorbeeld klinkers) werkt snelheidsremmend. Voor het overige deel van de Herenstraat en de Utrechtsestraatweg zien wij graag verdere optische versmalling en een plateau bij het kruispunt met de Vredebestlaan. Over de gehele lengte zien wij het belang van psychologische snelheidsremmers, zoals bomen en plantvakken. De kruising van het steegje naast het gemeentehuis en de Herenstraat is nu een zeer gevaarlijk punt. Wij willen dit steegje voorzien van ‘hekken’ die fietsers noodzaken tot afstappen, waardoor ze niet onverwacht de Herenstraat op kunnen schieten.

Klimaatbestendigheid Historisch Jutphaas is zwaar versteend en daarmee is het een onprettige plek geworden om te verblijven met steeds hogere temperaturen. Zware hoosbuien hebben in de afgelopen jaren geleid tot menig natte woning. Klimaatbestendigheid is daarom een belangrijk punt bij deze transformatie van de openbare ruimte. We volgen daarbij de lijn die uitgezet is in de Visie op Klimaatadaptatie van de gemeente. Wij zien graag de bomen van weleer weer terugkomen in het historische centrum samen met veel bloemperken en ruimte voor geveltuinen. In het huidige ontwerp zijn weliswaar groenperken ingetekend, maar daarnaast slechts 4 bomen bij de Rijnhuizerbrug en de vlonder. Daarnaast zijn er opeens twee parkeerplekken ten koste van groen toegevoegd, om de ontwikkeling aan de Armensteeg mogelijk te maken. Dat is extra pijnlijk, omdat ons altijd is voorgehouden dat uit een parkeertelling was geconcludeerd dat er meer dan voldoende plekken waren. De Oplossing 2: meer groen minder parkeervakken Wij achten het belang van het terugbrengen van de bomen hoger, dan het behoud van alle parkeerplekken. Wij zien mogelijkheden om eventueel plekken te verplaatsen naar de Armensteeg of Het Sluisje. De gemeente geeft aan, dat zij dit niet verder hebben onderzocht.

Wij pleiten er dan ook voor om zeker geen plekken toe te voegen, maar juist parkeerplekken te verplaatsen naar de Armensteeg, Het Sluisje of elders. Gezien het historisch besef, de ontwikkeling aan de Armensteeg en de bedrijvigheid in beide staten is het zeer onlogisch om deze straten buiten dit project te houden. Tot slot zien wij ook meer ruimte voor geveltuinen in het ontwerp. Historisch herstel De gemeente heeft in 2011 een cultuurhistorische verkenning laten uitvoeren voor de Herenstraat en de Utrechtsestraatweg door adviesbureau BAAC. Op basis hiervan heeft de gemeenteraad een deel van Jutphaas in 2011 aangewezen als beschermd dorpsgezicht. Het gaat om het gebied tussen de Buxtehudelaan en de Schoolstraat, langs het Merwedekanaal. In dit rapport staan maatregelen die de gemeente kan uitvoeren om de bouw- en cultuurhistorische waarden te behouden. Helaas is er tot de dag van vandaag geen uitvoering aan gegeven ondanks aandringen van de wijkbewoners. Wel werden de inwoners verplicht vergunningen aan te vragen voor het herstel en renovatie van hun woningen in lijn met het historisch aangezicht, zonder dat de gemeente daar iets voor terug heeft gedaan.

De Oplossing 3: terugbrengen historisch aangezicht Tijdens de buurt-bqq van september 2023 benadrukte wethouder Van Engelen nogmaals het belang van herstel van de historische uitstraling van de openbare ruimte, zoals het aanbrengen van historisch straatmeubilair, het terugbrengen van de bomen, maar ook het vervangen van de moderne straatverlichting naar historische straatverlichting, zoals die ook in Vreeswijk zijn geplaatst. De gemeenteraad heeft hiervoor zelfs motie (m83) in 2017 aangenomen, die nu met de herinrichting uitgevoerd gaat worden. Belangrijk om samen met de bewoners te kijken waar deze het beste geplaatst kunnen worden om te voorkomen, dat deze direct voor het aangezicht van historisch panden terecht komen. Wij zien ook graag een verwijzing naar de oorsprong van deze weg; een keizerlijke weg 1e klasse in opdracht van Napoleon, die destijds volledig was beklinkerd. Samen met de oorspronkelijke laanstructuur (bomen) maakt het terugbrengen van deze klinkers dat dit weer een prachtige plek wordt voor Nieuwegein, waar oud en nieuw op een unieke manier samenkomen. Het jaagpad, dat nu is ingetekend in het ontwerp, is stiekem ook een historische verwijzing naar het pad dat was aangelegd voor de paarden die schepen voorttrokken vanaf de 17e eeuw.

Wij willen dit 'gravel' pad ook voor de betonnen treden van de vlonder doorleggen in plaats van de nu ingetekende (niet historische) betontegels.

Wij benadrukken dat wij ons met veel enthousiasme inzetten voor deze historische plek, maar dat dit niet een project is voor enkel de bewoners van Jutphaas. Het gaat hier om een plek waar elke Nieuwegeiner trots op mag gaan zijn en zoals het in 1970 al werd verwoord: een plek mag zijn om te flaneren. Daarom verzoeken wij de gemeente ook om samen met de bewoners te kiezen voor de materialen, zoals bestrating, bomen, bloemperken en meubilair, zodat het een plek van iedereen wordt en waar de historie zoveel mogelijk haar weg terug vindt. Wij zijn erg blij met het cadeau dat we in het kader van het 50-jarig bestaan van onze stad van de raad mochten ontvangen. Bewoners van betekenisvolle panden ontvingen een bord met de historische beschrijving van hun huis, waardoor er een mooie route is ontstaan. We hopen dat deze handreiking verder bijdraagt om in samenspraak met ambtelijk en politiek te komen tot een gedegen en toekomstbestendig ontwerp, dat recht doet aan de opgaves en potentie van dit historische stukje Nieuwegein en ten baten komt van alle inwoners van Nieuwegein. Tot slot zijn wij een petitie gestart op www.petities.nl om het draagvlak van onze plannen kracht bij te zetten. De petitie draagt de titel: “Maak Jutphaas veilig en groen met aandacht voor historie”. Graag verwijzen wij u hiervoor naar deze site.

Getekend, Bewonerscollectief Jutphaas Vertegenwoordigd door: Berend Nannes Kees Otten Marianne Panomarow Puk de Brouwer Marc Verheul Jeroen van den Bogaard Corneel Jonkers