1-4 Bijlage 1 Nieuwegein Beoordelingsformulier IBT omgevingsrecht 2023-2024

1-4 Bijlage 1

Interbestuurlijk toezicht Toezicht omgevingsrecht

2023-2024

Gemeente Nieuwegein Totaaloordeel:

Onderdeel

Score

VOLDOET DEELS

Maximale score

Totaalscore

Totaaloordeel

Uitvoerings- en handhavingsstrategie

50

82

80% of hoger

Voldoet

Handhavingsstrategie

27

40

Van 55% tot 80%

Voldoet deels

Uitvoeringsprogramma

41

48

Lager dan 55%

Voldoet niet

Uitvoeringsorganisatie

29

34

147

204

Totaalscore

72%

Voorwaarde voor wegingsfactoren: Voorwaarde Basisvoorwaarde

Ja vervolg beoordeling andere criteria

Gedeeltelijk

Nee

n.v.t.

voldoet niet (som der delen automatisch 0), en voldoen aan andere criteria leidt niet tot voldoet deels.

Puntenscore bij wegingsfactoren: Wegingsfactor

Ja

Gedeeltelijk

Nee

Prioritair

10

5

0

Regulier

4

2

0

Gemeente Nr.

Nieuwegein

Uitvoerings- en handhavingsstrategie

Wettelijke kader

Beoordelingscriterium

Omgevingswet / Omgevingsbesluit

Is er een uitvoerings- en handhavingsstrategie vastgesteld?

art 13.5 lid 1 Omgevingsbesluit

1

Wegingsfactor

Toezichtsoordeel Prioritair / Regulier

Oordeel

art 2.2, lid 1 Omgevingswet

2

De U&H-strategie is opgenomen in een omgevingsprogramma. Dit omgevingsprogramma is op 7 november 2024 door de gemeenteraad vastgesteld. Zie verder tabblad 'Aanv opm IBT'.

Ja = vervolg beoordeling andere criteria Ja

Nee = voldoet niet (som der delen automatisch 0) en voldoen aan andere criteria leidt niet tot "voldoet deels" Is de U&H-strategie afgestemd met andere bestuursorganen?

Opmerking

Punten

Nee Gedeeltelijk = onduidelijk of en zo ja, hoe is afgestemd

Regulier

Voldoet deels

Prioritair

Voldoet deels

Prioritair

Voldoet deels

5

Prioritair

Voldoet

10

Prioritair

Voldoet deels

5

Prioritair

Voldoet

10

Prioritair

Voldoet niet

0

Regulier

Voldoet

4

Regulier

Voldoet

4

2

Ja

3

Is de U&H-strategie naar aanleiding van de evaluatierapportage bezien en bij gebleken noodzaak aangepast?

art 13.11 lid 2 Omgevingsbesluit

Nee = niet bezien Gedeeltelijk = wel bezien, ondanks gebleken noodzaak niet aangepast Ja = wel bezien en aangepast na gebleken noodzaak.

Wordt gemotiveerd aangegeven welke doelen worden gesteld voor uitvoering en handhaving en 4 zijn deze concreet, meetbaar, realistisch en tijdgebonden geformuleerd?

13.5 lid 1 Omgevingsbesluit

Vloeien de doelen voort uit de prioriteitenstelling en/of uit bestuurlijke keuzes (raadsprogramma / 5 coalitieakkoord / college)?

art 13.6 lid 1 onder Nee a Omgevingsbesluit Gedeeltelijk = enkele doelen

5

Nee = niet SMART Gedeeltelijk = enigszins SMART Ja = SMART

De U&HS is afgestemd met de gemeenteraad aangezien zij de kaders heeft vastgesteld, maar het is niet duidelijk of is afgestemd met andere bestuursorganen wier belangen door deze U&HS… zie verder tabblad 'Aanv opm IBT' Er is een geheel nieuwe U&HS vastgesteld. In par. 1.3 is een zeer summiere beleidsevaluatie opgenomen die tot de huidige U&HS heeft geleid. Het is de bedoeling om ieder jaar … zie verder tabblad 'Aanv opm IBT'. De doelen zijn voorzien van een beschrijving, waardoor enigszins duidelijk is waar de de doelen betrekking op hebben. In de uitvoeringsagenda zijn de doelen aangevuld. Zie verder tabblad 'Aanv opm IBT'.

Ja = alle doelen Wordt gemotiveerd aangegeven welke werkzaamheden met het oog op die doelen zullen 6 worden verricht?

13.5 lid 1 Omgevingsbesluit

Nee Gedeeltelijk = enigszins/summier Ja = volledig/diepgaand

Biedt de U&H-strategie inzicht in de prioriteitenstelling voor het verrichten van de werkzaamheden, waarbij in ieder geval wordt 7 ingegaan op de onderwerpen brandveiligheid, constructieve veiligheid en handhaving omgevingsplan?

13.6 lid 1 onder a Omgevingsbesluit

Biedt de U&H-strategie inzicht in de methode die wordt gebruikt om te bepalen of de doelen worden 8 bereikt?

13.6 lid 1 onder b Omgevingsbesluit

Bij de beschrijving van de doelen is ook op hoofdlijnen en zeer summier aangegeven welke aanpak daarbij wordt gehanteerd. Zie verder tabblad 'Aanv opm IBT'.

Nee = geen prioriteiten gesteld Gedeeltelijk = wel prioriteiten gesteld, maar niet aan de hand van risicoanalyse Ja = prioriteiten gesteld aan de hand van risicoanalyse Nee = geen methode / indicatoren Gedeeltelijk = methode / indicatoren onvoldoende geschikt Ja = methode / indicatoren geschikt

Biedt de U&H-strategie inzicht in de criteria die worden gebruikt bij het beoordelen van en beslissen 9 op aanvragen om omgevingsvergunningen en het beoordelen van meldingen?

art 13.6 lid 1 onder c Nee = geen criteria Omgevingsbesluit Gedeeltelijk = onduidelijke criteria

Biedt de U&H-strategie inzicht in de werkwijze bij het verlenen van omgevingsvergunningen en het 10 beoordelen van meldingen?

art 13.6 lid 1 onder d Nee = geen werkprocessen Omgevingsbesluit Gedeeltelijk = (te) summiere werkprocessen

Zijn de benodigde en beschikbare financiële en personele middelen voor het bereiken van de doelen en voor het verrichten van de werkzaamheden 11 inzichtelijk gemaakt in de U&H-strategie en in de begroting gewaarborgd?

art 13.10 aanhef en onder a Omgevingsbesluit

De paragraaf over monitoring (4.3) vermeldt wel dát er wordt gemonitord, maar niet hoe dit plaatsvindt en aan de hand van welke indicatoren. Zie verder tabblad 'Aanv opm IBT'. Zie bijlage A, par. 4.7 tot en met 4.20.

Ja = duidelijke criteria Zie bijlage A, par. 4.1 tot en met 4.3.

Ja = gedetailleerde werkprocessen Nee Gedeeltelijk = wel benodigde middelen opgenomen maar berekening niet inzichtelijk

Prioritair

Voldoet deels

5

Ja

TOTAAL

50

Par 4.1 geeft de formatieruimte weer, maar de benodigde én beschikbare financiële en personele capaciteit voor het bereiken van de doelen zijn niet voldoende inzichtelijk gemaakt (= berekening) en in de begroting geborgd. Zie verder tabblad 'Aanv opm IBT'.

Gemeente Nr.

Handhavingsstrategie Beoordelingscriterium Is de handhavingsstrategie, voor zover nodig, afgestemd met de instanties die zijn belast met de strafrechtelijke handhaving ?

Nieuwegein Wettelijke kader

Wegingsfactor

Omgevingsbesluit Art 13.5 lid 3 Omgevingsbesluit

Oordeel

Opmerking

Punten

Nee = niet gedaan, maar wel nodig of onduidelijk of het nodig zou zijn. Gedeeltelijk = Wel afgestemd maar onduidelijk hoe afstemming heeft plaatsgevonden en waartoe afstemming heeft geleid.

12

Toezichtsoordeel Prioritair / Regulier

Regulier

Voldoet deels

2

Onduidelijk of dit is gebeurd. We zien wel dat het Omgevingsprogramma is afgestemd met de partners IBT, RUD en VRU en voor inspraak is vrijgegeven, maar dat is niet de bedoelde afstemming met strafrechtelijke partners. Aangezien er nauw wordt samengewerkt … zie verder tabblad 'Aanv opm IBT'.

JA = Volledige strategie afgestemd Is de handhavingsstrategie gebaseerd op een analyse van problemen?

Art 13.5 lid 4 Omgevingsbesluit

Nee Gedeeltelijk = Ja, maar analyse van problemen is niet bijgevoegd.

13

10

Zie o.a. bijlage B bij het Omgevingsprogramma waarin een uitvoerige omgevingsanalyse (inclusief risicoanalyse) is opgenomen.

Prioritair

Voldoet

Regulier

Voldoet deels

2

Prioritair

Voldoet deels

3

Prioritair

Voldoet niet

Prioritair

Voldoet deels

Het toezicht op bouwactiviteiten is tamelijk uitvoerig beschreven in bijlage A, par. 5.4. Gemeente heeft een eigen toezichtprotocol opgesteld voor bouwwerken in GK2 en GK3. Zie verder tabblad 'Aanv opm IBT'.

Voldoet deels

Meldingen worden na ontvangst geprioriteerd en afhankelijk daarvan al dan niet met spoed opgepakt (zie bijlage A, par. 5.18). Geen concrete termijn genoemd.

Voldoet deels

De wijze van rapporteren door een toezichthouder wordt niet bescrheven. Wel wordt beschreven dat bij een geconstateerde overtreding de LHSO wordt toegepast. U&HS vermeldt op welke wijze deze in de praktijk wordt toegepast en wanneer welke sanctie wordt toegepast. Zie bijlage A, H6.

Ja Biedt de handhavingsstrategie inzicht in de afspraken Art 13.6 lid 2 onder a die door bestuursorganen onderling en met de Omgevingsbesluit instanties die zijn belast met de strafrechtelijke 14 handhaving zijn gemaakt over samenwerking bij en afstemming van werkzaamheden?

Nee Gedeeltelijk = LHSO aanwezig of alleen op casusniveau, ad hoc, zonder afspraakvermelding. Ja

Biedt de handhavingsstrategie inzicht in de wijze waarop toezicht op de naleving wordt gehouden? 15

Art 13.6 lid 2 onder b Nee = 15a, 15b en 15c voldoen niet Omgevingsbesluit Gedeeltelijk

Het Omgevingsprogramma verklaart de LHSO van toepassing en vermeldt op hoofdlijnen taken van OM en politie (par. 3.6 en 3.7 van bijlage A). Samenwerking met politie wordt veelvuldig genoemd. Maar het Omgevingsprogramma geeft geen duidelijk inzicht in de gemaakte afspraken. Score is de som van de scores voor 15 a, 15 b en 15 c (samen maximaal 10)

Ja = 15a, 15b en 15c voldoet Biedt de handhavingsstrategie inzicht in de wijze waarop toezicht wordt voorbereid? 15a

Art 13.7 lid 1 onder a Nee = niet aanwezig Omgevingsbesluit Gedeeltelijk = Werkproces op hoofdlijnen

De wijze waarop toezicht wordt voorbereid staat niet beschreven in het Omgevingsprogramma.

Ja = Gedetaileerd werkproces Biedt de handhavingsstrategie inzicht in de frequentie waarmee routinematig toezicht wordt 15b gehouden?

Art 13.7 lid 1 onder b Nee Omgevingsbesluit Gedeeltelijk= bijv. alleen bij toezicht n.a.v. omgevingsvergunning

Biedt de handhavingsstratiegie inzicht in de termijn waarbinnen na het vaststellen van een ernstige klacht, ernstig ongewoon voorval of ernstige 15c overtreding niet-routinematig toezicht wordt gehouden?

Art 13.7 lid 1 onder c Nee Omgevingsbesluit Gedeeltelijk= toezicht afhankelijk van prioriteitenstelling zonder genoemde termijnen

Biedt de handhavingsstrategie inzicht in de wijze waarop wordt gerapporteerd over bevindingen over de naleving en eventueel daaraan verbonden consequenties?

Art 13.6 lid 2 onder c Nee = niet duidelijk hoe daadwerkelijk Omgevingsbesluit gebruik wordt gemaakt van LHSO.

Ja = zowel uitvoering als handhaving

Prioritair

Ja = concrete termijnen genoemd

16

Gedeeltelijk = Wel hoe wordt gerapporteerd, niet over eventueel daaraan verbonden consequenties vanuit LHSO.

Regulier

2

Ja = zowel de wijze waarop als de eventueel daaraan verbonden consequenties vanuit LHSO. Biedt de handhavingsstrategie inzicht in de wijze waarop bestuurlijke sancties en termijnen die bij het opleggen en ten uitvoer leggen daarvan worden 17 gehanteerd en de strafrechtelijke handhaving onderling worden afgestemd?

Art 13.6 lid 2 onder d Nee = niet aanwezig Omgevingsbesluit Gedeeltelijk = element aanwezig, maar niet volledig (bijv. alleen verwezen naar LHSO, maar geen richtlijnen voor dwangsombedragen en termijnen)

Biedt de handhavingsstrategie inzicht in de wijze waarop wordt gehandeld na geconstateerde 18 overtredingen die zijn begaan door of in naam van een bestuursorgaan of een andere tot de overheid behorende instantie?

Art 13.6 lid 2 onder d Nee Omgevingsbesluit Gedeeltelijk = summier ("hetzelfde als bij inwoners")

Regulier

Voldoet

4

Zie bijlage A, par. 6.3. Gemeente baseert zich op de landelijke richtlijn voor begunstigingstermijnen en dwangsombedragen en geeft een aanvullende toelichting op de wijze waarop deze worden bepaald. De landelijke richtlijn is overigens niet toegevoegd als bijlage bij de U&HS.

Ja= element aanwezig Bijlage A, par. 6.4. Regulier

Voldoet

4

Ja = gedetailleerd

TOTAAL

27

Gemeente Nr.

Uitvoeringsprogr. & evaluatierapportage Beoordelingscriterium

Nieuwegein Wettelijke kader Omgevingsbesluit

Hebben de bestuursorganen de uitvoerings- en handhavingsstrategie uitgewerkt in een 19 uitvoeringsprogr., waarin wordt aangegeven welke van de werkzaamheden uit deze strategie het komende jaar zullen worden verricht?

art 13.8 lid 1 Omgevingsbesluit

Zijn voor de uitvoering van het uitvoeringsprogramma voldoende financiële en personele middelen beschikbaar?

art 13.10 aanhef en onder b Omgevingsbesluit

20

Wegingsfactor

Toezichtsoordeel Prioritair / Regulier

Oordeel

Opmerking

Punten

Ja = vervolg beoordeling andere criteria Nee = voldoet niet (som der delen automatisch 0) en voldoen aan andere criteria leidt niet tot "voldoet deels"

Ja

Nee Gedeeltelijk = wel voldoende middelen opgenomen, maar berekening niet inzichtelijk

Prioritair

Voldoet deels

5

Prioritair

Voldoet

10

Prioritair

Voldoet

10

Het uitvoeringsprogramma is op 29 oktober 2024 (!) vastgesteld. Het uitvoeringsprogramma moet wettelijk gezien echter vóór het 'komende jaar' worden vastgesteld en had dus in 2023 moeten worden vastgesteld. Zie verder tabblad 'Aanv opm IBT' Het is de vraag of voor het uitvoeren van toezichttaken voldoende personele capaciteit beschikbaar is. Bijlage I bij het uitvoeringsprogramma laat namelijk een tekort zien. Zie verder tabblad 'Aanv opm IBT'.

Ja Is bij de uitwerking in het uitvoeringsprogramma rekening gehouden met de doelen uit de strategie?

art 13.8 lid 1 Omgevingsbesluit

21

Nee = geen doelen Gedeeltelijk = enkele doelen Ja = alle doelen

Is bij de uitwerking in het uitvoeringsprogramma rekening gehouden met de prioriteitstelling uit de 22 strategie?

art 13.8 lid 1 Omgevingsbesluit

Zijn er werkzaamheden geprogrammeerd voor de volgende ondewerpen: 23 a. Brandveiligheid b. Constructieve veiligheid c. Handhaving omgevingsplan

Risicovolle onderwerpen

Nee Gedeeltelijk = enigszins Ja

Is het uitvoeringsprogramma, voor zover nodig, afgestemd met de instanties die zijn belast met de strafrechtelijke handhaving?

Nee Gedeeltelijk = enkele onderwerpen

Regulier

Voldoet

4

Ja art 13.8 lid 1 Omgevingsbesluit

Nee = niet gedaan, maar wel nodig of onduidelijk of het nodig zou zijn. Gedeeltelijk = wel afgestemd, maar onduidelijk hoe afstemming heeft plaatsgevonden en waartoe afstemming heeft geleid.

24

Regulier

Voldoet deels

2

Prioritair

Voldoet

10

Ja Rapporteert het bestuursorganen jaarlijks over de mate waarin de uitvoering van het uitvoeringsprogramma heeft plaatsgevonden en de 25 mate waarin deze uitvoering heeft bijgedragen aan het bereiken van doelen?

Klopt het dat er geen werkzaamheden voor toezicht op constructieve veilgiheid bestaande bouw zijn geprogrammeerd? Zie verder tabblad 'Aanv opm IBT'.

art 13.11 lid 1 Omgevingsbesluit

Nee Gedeeltelijk = Summier, wel of werkzaamheden zijn behaald, niet of de doelen ook zijn bereikt. Ja

TOTAAL

41

Onduidelijk of het uitvoeringsprogramma is afgestemd met strafrechtelijke partners. Tijdens verificatiegesprek heeft de gemeente aangegeven dat dit onderdeel is uitgewerkt in het uitvoeringsprogramma bij het onderdeel IVP.

Gemeente Nieuwegein Nr.

Uitvoeringsorganisatie Beoordelingscriterium Is de organisatie zodanig ingericht dat een goede uitvoering van de uitvoerings- en handhavingsstrategie en het uitvoerings-programma is gewaarborgd?

Wettelijke kader

Wegingsfactor

Omgevingsbesluit art 13.9 lid 1 Omgevingsbesluit

Prioritair / Regulier

Oordeel

Opmerking

Punten

Nee = afweging van alle beoordelingscriteria en geen evaluatie kwaliteitscriteria Gedeeltelijk = afwezing van alle beoordelingscriteria en summiere/onvolledige evaluatie kwaliteitscritiera

26

Toezichtsoordeel

Prioritair

Voldoet deels

5

Regulier

Voldoet

4

Ja = afweging van alle beoordelingscriteria en evaluatie kwaliteitscriteria Zijn de personeelsformatie voor de uitvoering en de handhaving en bij de functies behorende taken, bevoegdheden en verantwoordelijk-heden 27 vastgelegd?

art 13.9 lid 2, onder a Nee = niet vastgelegd Omgevingsbesluit Gedeeltelijk = niet alles is vastgelegd of onduidelijk dat dit is vastgelegd

Het Uitvoeringsprogramma zit goed in elkaar. Het Omgevingsprogramma voldoet echter nog op veel punten niet of niet geheel aan de wettelijke eisen. Benodigde capaciteit om de doelen te bereiken is niet inzichtelijk en geborgd in de begroting. Is er voldoende capaciteit voor de uitvoering van het uitvoeringsprogramma? Tot slot zijn de KC 2.3 (nu: KC 3.0) nog niet geëvalueerd. Gemeente heeft wel een model ontwikkeld om de KC te evalueren (zie H5 Omgevingsprogramma).

Ja = alles is vastgelegd Is de bereikbaarheid en beschikbaarheid van de organisatie ook buiten kantooruren is gegarandeerd?

art 13.9 lid 2, onder d Nee = gemeente is niet bereikbaar en Omgevingsbesluit beschikbaar buiten kantooruren Gedeeltelijk = het is onduidelijk of gemeente bereikbaar en beschikbaar is buiten kantooruren

28

Prioritair

Voldoet

10

Prioritair

Voldoet

10

Ja = gemeente is bereikbaar en beschikbaar buiten kantooruren Draagt het bestuursorganen er zorg voor dat de werkprocessen, procedures en bijbehorende informatievoorziening voor de uitvoering en handhaving worden vastgelegd en dat 29 werkzaamheden worden verricht volgens deze werkprocessen en procedures?

art 13.9 lid 3 Omgevingsbesluit

Nee Gedeeltelijk = niet alles is vastgelegd of onduidelijk dat dit is vastgelegd en onduidelijk of werkzaamheden conform worden verricht Ja

TOTAAL

29

Omgevingsprogramma vermeldt (par. 5.19 van bijlage A) dat gemeente 2 piketregelingen heeft waardoor gemeente ook buiten kantooruren bereikbaar is. Via de gemeentewebsite is overigens niet te vinden hoe buiten kantoortijden contact kan worden opgenomen met de gemeente.

Aanvullende opmerkingen IBT #1 De bevoegdheid om een U&H-strategie vast te stellen is echter voorbehouden aan het college en niet de gemeenteraad. Wanneer is de U&HS door het college vastgesteld? #2 … worden geraakt, zoals bestuursorganen van omliggende gemeenten (par. 1.5). Het is niet duidelijk of hiertoe ook geen noodzaak was. RUD en VRU zijn niet de bestuursorganen die in artikel 2.2 lid 1 Ow worden bedoeld, aangezien dit organisaties zijn die namens de gemeente een aantal taken uitvoeren en afstemming met deze organisaties inherent is. #3 ... aan de hand van de evaluatierapportage te bezien of er noodzaak bestaat de U&HS aan te passen. Op p. 4 van het jaarverslag staat dat de geleerde lessen in 2023 aanleiding geven tot het aanpassen van het uitvoeringsprogramma voor 2024. Waarom leiden de geleerde lessen niet tot aanpassing van de U&H-strategie? N.B. in het raadsvoorstel staat dat het omgevingsprogramma voor langere periode wordt vastgesteld, zodat het onvoldoende rekening kan houden met verandering van taken. Onder Omgevingswet geldt echter een plicht om jaarlijks te bezien of er noodzaak is de U&HS aan te passen. Anders dan het raadsvoorstel suggereert is de U&HS dus een flexibel instrument. #4 Ten aanzien van de prioriteit bestaande bouw zijn de doelen voldoende SMART.

De overige prioriteiten (die niet aan openbare orde zijn gerelateerd) zoals nieuwbouw zijn echter onvoldoende uitgewerkt in SMART doelen. Het is zaak ook deze prioriteiten in SMART doelen uit te werken. #6 De beschreven aanpak is echter onvoldoende concreet toegespitst op het bereiken van de doelen. #8 Dat er geen indicatoren in de U&HS staan, is verklaarbaar doordat de U&HS geen meetbare doelen bevat. #11 Het uitvoeringsprogramma bevat wel een berekening van de benodigde capaciteit op basis van prognose om het uitvoeringsprogramma uit te voeren. Het is niet duidelijk of deze benodigde capaciteit om de U&H-doelen te kunnen bereiken. Aandachtspunt: zorg voor verduidelijking! #12 ...met politie (dit staat o.a. vermeld bij meerdere doelen enwerkzaamheden, en zie ook par. 3.6 en 3.7 van bijlage A), is aannemelijk dat afstemming in de ontwerpfase wel nodig was. Tijdens verificatiegesprek heeft gemeente aangegeven dat de afstemming van de handhavingsstrategie loopt via het omgevingsprogramma integrale veiligheid. Er is geen verdere noodzaak om de U&H-strategie vooraf af te stemmen met bijvoorbeeld OM en politie. Met name doordat de gemeente een Boa domein 2 in dienst heeft. #15b Dat is weliswaar een nuttig hulpmiddel voor toezichthouders, maar biedt niet direct inzicht in de frequentie van routinematig toezicht. Voor toezicht n.a.v. handhavingsverzoeken is geen frequentie bepaald.

#19 Als reden voor de late vaststelling wordt aangegeven dat de legesgegevens niet uit het systeem konden worden gehaald. De vraag is of dit een valide argument is om het uitvoeringsprogramma zó laat in het jaar waarop het uitvoeringsprogramma betrekking heeft vast te stellen. Positief is dan wel weer dat het uitvoeringsprogramma voor 2025 in december en daarmee tijdig is vastgesteld. Vanaf 2026 wordt overigens strikt toegezien op het wettelijk criterium bij alle Utrechtse gemeenten. #20 'Voldoet deels' omdat de berekening zeer uitvoerig is uitgevoerd en als voorbeeld kan dienen voor andere gemeenten. #23 In het urenoverzicht in bijlage I staan wel uren vermeld voor "bestaande bouw (waaronder parkeergarages) [...], incl. maatwerkbeoordeling". Wat houdt dit in en welke werkzaamheden uit het uitvoeringsprogramma betreft dit concreet?