Presentatie Luchtmaatregelen Nederweert (infoavond 24 september)
Tekst van het document
Luchtkwaliteitsmaatregelen Nederweert Onderzoek naar de luchtkwaliteit in Nederweert en mogelijke maatregelen om de luchtkwaliteit te verbeteren 24 september 2024 © www.nederweert24.nl Luchtkwaliteitsmaatregelen Nederweert | 24 september 2024 Onderzoek RHDHV ◼ Toelichting ◼ Vragen 2 © www.nederweert24.nl Luchtkwaliteitsmaatregelen Nederweert | 24 september 2024 Aanleiding en onderzoeksaanpak ◼ Motie gemeenteraad, 19-9-2023: 3
Luchtkwaliteitsmaatregelen Nederweert | 24 september 2024 Aanleiding en onderzoeksaanpak ◼ Opdracht Royal HaskoningDHV, in beeld brengen: ◼ Feitelijke luchtkwaliteitssituatie Nederweert ◼ Effecten en kosten van mogelijke luchtkwaliteitsmaatregelen ◼ Uitgevoerd onderzoek: ◼ Inzichten op basis van bestaande openbaar beschikbare informatie ◼ Focus op concentraties NO2, PM10, PM2,5 in de buitenlucht, secundair aandacht voor ammoniak en geurhinder 4 Luchtkwaliteitsmaatregelen Nederweert | 24 september 2024 De luchtkwaliteit in Nederweert ◼ Wettelijke grenswaarden en advieswaarden WHO: ◼ Grenswaarden: wettelijk verplicht; naast gezondheidskundige ook bepaald door technische, politieke en economische afwegingen ➔ Europees voorstel aanscherping grenswaarden aangenomen ◼ Advieswaarden WHO: uitsluitend wetenschappelijke inzichten, geen wettelijke status ◼ Meten versus rekenen: ◼ Concentraties in beeld gebracht op basis van landelijke berekeningen (CIMLK) ◼ Rekenmodel jaarlijks geactualiseerd en gekalibreerd op basis van metingen ◼ Zowel in metingen als modelberekeningen zitten onzekerheden ◼ Meetpunt Kuilstraat: meetgegevens vanaf april 2024, nog te beperkt voor representatief beeld 5 Luchtkwaliteitsmaatregelen Nederweert | 24 september 2024 De luchtkwaliteit in Nederweert ◼ Luchtkwaliteit in zijn algemeenheid: 6
Luchtkwaliteitsmaatregelen Nederweert | 24 september 2024 De luchtkwaliteit in Nederweert ◼ Situatie Nederweert: ◼ Vooral concentraties PM10 een knelpunt, actuele overschrijding etmaalnorm, wettelijk aandachtsgebied ◼ Voorgestelde grenswaarden 2030: voor NO2 en PM2,5 in zicht, voor PM10 niet overal ◼ Advieswaarden WHO 2030: net als rest van Nederland niet in zicht ◼ PM10 bronnen Nederweert: ~ 75% landbouw, daarvan ~ 85% pluimvee 7 Luchtkwaliteitsmaatregelen Nederweert | 24 september 2024 De luchtkwaliteit in Nederweert ◼ Overschrijdingsdagen PM10 8 Vergunde situatie (bronbijdrage) Vergunde situatie (bronbijdrage) Bron: CIMLK, monitoringsronde 2023 Luchtkwaliteitsmaatregelen Nederweert | 24 september 2024 De luchtkwaliteit in Nederweert ◼ Overschrijdingsdagen PM10, monitoringsrapportage NSL 2023 9
Luchtkwaliteitsmaatregelen Nederweert | 24 september 2024 De luchtkwaliteit in Nederweert ◼ Concentraties PM10 10 Vergunde situatie (bronbijdrage) Bron: CIMLK, monitoringsronde 2023 Luchtkwaliteitsmaatregelen Nederweert | 24 september 2024 De luchtkwaliteit in Nederweert ◼ Concentraties PM10 11 Bron: CIMLK, monitoringsronde 2023 Luchtkwaliteitsmaatregelen Nederweert | 24 september 2024 De luchtkwaliteit in Nederweert ◼ Concentraties in perspectief 12 Jaargemiddelde concentraties 2022, bron: www.atlasleefomgeving.nl Luchtkwaliteitsmaatregelen Nederweert | 24 september 2024 De luchtkwaliteit in Nederweert ◼ Bronnen van uitstoot 13 Bron: GCN-app RIVM
Luchtkwaliteitsmaatregelen Nederweert | 24 september 2024 De luchtkwaliteit in Nederweert ◼ Bronnen van uitstoot 14 Bron: Emissieregistratie Rijksoverheid, situatie 2021
Luchtkwaliteitsmaatregelen Nederweert | 24 september 2024 De luchtkwaliteit in Nederweert ◼ Ammoniak: ◼ Uitstoot goeddeels volledig vanuit landbouw ◼ Pluimvee grootste aandeel, varkens en koeien dominanter dan bij fijn stof ◼ Geurhinder, inzichten 2019: ◼ Verschillen per gebied ◼ Gemiddeld genomen wordt voldaan aan toetswaarden achtergrond geurbelasting ◼ Bijna 500 woningen hebben een achtergrondbelasting hoger dan de achtergrondnorm 15 Luchtkwaliteitsmaatregelen Nederweert | 24 september 2024 De luchtkwaliteit in Nederweert ➔ Betekenis conclusies ◼ Wettelijk: ◼ Verplicht maatregelprogramma bij (dreigende) overschrijding grenswaarden ◼ Verantwoordelijkheden Rijk versus gemeente ◼ Implementatieproces aanscherping grenswaarden ◼ Laatste ontwikkelingen normen pluimveestallen en uitkoopregelingen stikstof ◼ Gezondheidskundig: ◼ Verhoogd risico op luchtweg- en longaandoeningen, aandoeningen aan hart en bloedvaten en vroegtijdige sterfte ◼ Aan PM10 gebonden endotoxinen en micro-organismen (bacteriën, virussen, ziekteverwekkers) 16 Luchtkwaliteitsmaatregelen Nederweert | 24 september 2024 Maatregelscenario’s ◼ Raadsmotie: instellen projectbureau voor verbetering luchtkwaliteit ◼ 3 maatregelscenario’s, met verschillende mate van luchtkwaliteitsverbetering 17 Behalen autonome ontwikkeling Stap verder Ambitieus Autonome ontwikkeling landelijke prognoses (CIMLK) Intrekken ongebruikte
vergunningen veehouderijen Nul-emissiezone bestel- en vrachtverkeer Vaste gemeentelijke SLA-maatregelen Intrekken latente ruimte veehouderijen Als mogelijk aanscherping vergunning grootste uitstoters industrie Rijks aanscherping uitstootnormen fijn stof pluimveestallen Onderzoek aanscherping vergunning grootste uitstoters industrie Houtstookverbod Stoppersregelingen veehouderijen landelijke aanpak stikstof Pilot elektrificatie verwarming pluimveestallen Verdergaande uitstootnormen fijn stof pluimveestallen Uitkoop veehouderijen hotspots PM10 Luchtkwaliteitsmaatregelen Nederweert | 24 september 2024 Effecten van maatregelen ◼ PM10, gemeentebreed gemiddeld 18
Luchtkwaliteitsmaatregelen Nederweert | 24 september 2024 Effecten van maatregelen ◼ PM10, hotspots (in 2030 > 20 μg/m3) 19
Luchtkwaliteitsmaatregelen Nederweert | 24 september 2024 Effecten van maatregelen ◼ PM2,5, gemeentebreed gemiddeld 20
Luchtkwaliteitsmaatregelen Nederweert | 24 september 2024 Effecten van maatregelen ◼ NO2, gemeentebreed gemiddeld 21
Luchtkwaliteitsmaatregelen Nederweert | 24 september 2024 Effecten van maatregelen ➔ Resumé ◼ Autonome daling + aanscherping uitstootnormen fijn stof pluimveestallen: ◼ Substantiële daling verwacht ◼ Naar verwachting niet genoeg om in 2030 overal aangescherpte grenswaarde PM10 te behalen ◼ Uitkoop veehouderijen aanpak stikstof: ◼ Potentieel aanzienlijk aanvullend effect, afhankelijk van inzet Rijk, gemeente en bedrijven ◼ Mogelijk genoeg om in 2030 aangescherpte grenswaarde PM10 te behalen 22 Luchtkwaliteitsmaatregelen Nederweert | 24 september 2024 Kosten van maatregelen ◼ Behalen autonome ontwikkeling en instellen projectbureau vraagt substantiële gemeentelijke investering (~ € 650k - € 750k over periode 2025-2029) ◼ Aanvullende maatregelen < € 100k: intrekken ongebruikte vergunningen veehouderijen, onderzoek mogelijke aanscherping vergunningen grootste uitstoters industrie, houtstookverbod ◼ Richting € 1 miljoen of meer: nul-emissiezone bestel- en vrachtverkeer, uitkoop veehouderijen op hotspots PM10 23 Luchtkwaliteitsmaatregelen Nederweert | 24 september 2024 Adviezen ◼ Meeste winst te behalen met maatregelen gericht op hotspots PM 10, neveneffecten op PM2,5, NO2, ammoniak en geurhinder ◼ Zet gezien potentieel aanzienlijke effecten eerst in op adequaat faciliteren landelijke aanscherping fijn stofnormen pluimveestellen en stoppersregelingen aanpak stikstof ◼ Zoek
afstemming met Rijk over proces, taken en verantwoordelijkheden m.b.t. aanscherping grenswaarden, mogelijk verplicht gemeentelijk programma 24 Luchtkwaliteitsmaatregelen Nederweert | 24 september 2024 Tot slot ◼ Verbeteren luchtkwaliteit: behalen grenswaarden is wettelijke plicht, verdere verbetering is een keuze ◼ Intensieve pluimveehouderij en laagst denkbare gezondheidsrisico’s m.b.t. luchtkwaliteit gaan moeilijk samen ◼ Betrekken inwoners en bedrijven bij adequate belangenafweging, keuzes voor lange termijn en consistente uitvoering kunnen bijdragen aan vertrouwen en draagvlak 25 Luchtkwaliteitsmaatregelen Nederweert | 24 september 2024 Vragen 26 © www.nederweert24.nl © www.nederweert24.nl Luchtkwaliteitsmaatregelen Nederweert | 24 september 2024 27 Luchtkwaliteitsmaatregelen Nederweert | 24 september 2024 De luchtkwaliteit in Nederweert ◼ Concentraties NO2 28 Bron: CIMLK, monitoringsronde 2023 Luchtkwaliteitsmaatregelen Nederweert | 24 september 2024 De luchtkwaliteit in Nederweert ◼ Bronnen van uitstoot 29 Bron: GCN-app RIVM
Luchtkwaliteitsmaatregelen Nederweert | 24 september 2024 De luchtkwaliteit in Nederweert ◼ Bronnen van uitstoot 30 Bron: Emissieregistratie Rijksoverheid, situatie 2021 Luchtkwaliteitsmaatregelen Nederweert | 24 september 2024 De luchtkwaliteit in Nederweert ◼ Bronnen van uitstoot 31 Bron: Emissieregistratie Rijksoverheid, situatie 2021
Luchtkwaliteitsmaatregelen Nederweert | 24 september 2024 De luchtkwaliteit in Nederweert ◼ Bronnen van uitstoot 32 Bron: GCN-app RIVM
Luchtkwaliteitsmaatregelen Nederweert | 24 september 2024 De luchtkwaliteit in Nederweert ◼ Bronnen van uitstoot 33 Bron: Emissieregistratie Rijksoverheid, situatie 2021
Luchtkwaliteitsmaatregelen Nederweert | 24 september 2024 De luchtkwaliteit in Nederweert ◼ Uitstoot ammoniak 34 Bron: GCN-app RIVM
Luchtkwaliteitsmaatregelen Nederweert | 24 september 2024 De luchtkwaliteit in Nederweert ◼ Uitstoot ammoniak 35 Bron: Emissieregistratie Rijksoverheid, situatie 2021