Motivering bijlage 18 Oriënterend onderzoek NGE
Tekst van het document
1 Een VolkerWessels onderneming Oriënterend onderzoek | naar de mogelijke aanwezigheid van ontplofbare oorlogsresten uit de conflictperiode 1940 | -1945 Documentcode: 5230590-XX Adres: Wisselwerking 54, 1112 XR Diemen Versie: 1.0 Projectgebied: | De Staat te Nederweert | Adres: Wisselwerking 54, 1112 XR Diemen Datum: 29 augustus 2024 | Postadres: Postbus 60, 1110 AB Diemen Opdrachtgever: | Aveco de Bondt | Postadres: Postbus 60, 1110 AB Diemen Projectleider: Dennis Smink | Email: oce@kws.nl Documentcode: 5240590-227 | Email: oce@kws.nl Contactgegevens: | +31 (0)6 22 96 86 28 | Telefoon: +31 (0)20 569 4200 Datum: 29 augustus 2024 | Telefoon: +31 (0)20 569 4200 Distributielijst: KWS OCE en XXX | Website: http://www.oc-explosieven.nl Website: http://www.oc-explosieven.nl 2 Inhoudsopgave 1. Inleiding ................................ ................................ ................................ ................................ ................................ ... 3 2. Methode ................................ ................................ ................................ ................................ ................................ ... 6 3. Onderzoeksresultaat ................................ ................................ ................................ ................................ ............. 11 3. Conclusie en advies................................
................................ ................................ ................................ ................ 14 4. Bijlagen ................................ ................................ ................................ ................................ ................................ .. 15 3 1. | Inleiding Op een onbekend aantal plaatsen in Nederland liggen | verplichting is opgenomen in paragraaf 4.10 van het nog bommen, granaten en andere munitieartikelen uit de | definitief | vastgestelde | Arbeidsomstandighedenbesluit, Tweede | Wereldoorlog | (1940 | -1945). | Bij | het | spontaan | dat vanaf 1 januari 2021 van kracht is. aantreffen van ontplofbare oorlogsresten (OO), ontstaat een verhoogd veiligheidsrisico doordat het | explosief door | Het besluit stelt het volgende: beroering kan exploderen. Onbedoelde explosies kunnen dodelijk letsel aan mens en dier, en zware schade aan | • | In alle situaties waarin er gevaar kan ontstaan voor de materieel en milieu tot gevolg hebben. | Bovendien kan | veiligheid of gezondheid van werknemers als gevolg een onverwachte vondst leiden tot extra kosten door | van | mogelijke | aanwezigheid | van | ontplofbare vertraging van de uitvoering | swerkzaamheden.
| oorlogsresten, | dient | er | vóór | aanvang | van | de werkzaamheden een oriënterend onderzoek plaats te Dit inleidende hoofdstuk zal zich allereerst richten op het | vinden. wettelijk kader, de doelstelling, de aanleiding en het | • | Als | het | oriënterend | onderzoek | de | mogelijke onderzoeksgebied van de huidige oriëntatiestudie. | aanwezigheid van ontplofbare oorlogsresten die een gevaar | kunnen | vormen | voor | de | veiligheid | of Het wettelijk kader | gezondheid van werknemers niet uitsluit, moet er een Het belangrijkste risico in het werkveld van het opsporen | nader onderzoek worden uitgevoerd. van | ontplofbare | oorlogsresten | is | het | onverwachte | • | Indien het nader onderzoek aangeeft dat er gevaar aantreffen van munitieartikelen tijdens werkzaamheden | bestaat | voor | de | veiligheid | of | gezondheid | van in de (water)bodem, evenals ondeskundig handelen met | werknemers | als | gevolg | van | de | aanwezigheid | van de onverhoopt aangetroffen objecten. Dit b | rengt het | ontplofbare | oorlogsresten, | moeten | deze | resten gevaar met zich mee dat deze oorlogsresten onbedoeld | worden | opgespoord | of | dienen | andere | passende tot (uit)werking kunnen komen. Dit risico doet zich voor | maatregelen genomen te wo | rden om dit gevaar te wanneer | er | onvoldoende | of | geen | onderzoek | wordt | voorkomen.
uitgevoerd | naar | de | mogelijke | aanwezigheid | van | In het kader van risico | -inventarisatie is in eerste instantie oorlogsresten voordat bodemwerkzaamheden wo | rden | een | oriënterend | onderzoek | naar | ontplofbare uitgevoerd. | oorlogsresten dus voldoende. Op basis van dit onderzoek Op | 13 | december | 2019 | is | er | een | wijziging | van | het | kan er geadviseerd worden om een volledig historisch Arbobesluit | gepubliceerd, | waarin | een | wettelijke | vooronderzoek, | een | project | - | en | locatiegebonden verplichting wordt vastgesteld voor het uitvoeren van | risicoanalyse | of | directe | opsporingsactiviteiten | uit | te onderzoek naar ontplofbare oorlogsresten die mogelijk in | voeren. | Het | wordt | sterk | aanbevolen | door de Nederlandse bodem zijn achtergebleven als gevo | lg van | gerenommeerde opdrachtg | evers, en ook door KWS OCE, oorlogshandelingen | in | de | periode | 1940 | -1945. | Deze | om een volledige bureaustudie uit te laten voeren volgens 4 de richtlijnen van het Certificatieschema voor Vooronderzoek en Risicoanalyse (CS-VROO). Naast het aspect van Arboveiligheid dat relevant is bij geplande bodemingrepen, speelt ook het aspect van Openbare Orde en Veiligheid een rol.
Om de directe omgeving van het werkgebied te beschermen, is het belangrijk om veilig en in overeenstemming met wet - en regelgeving te werken, zowel bij bureaustudies waarin het mogelijke risico wordt vastgesteld, als bij de daadwerkelijke opsporing van ontplofbare oorlogsresten. Aanleiding KWS OCE heeft in opdracht van Aveco de Bondt dit oriënterend onderzoek uitgevoerd om inzicht te krijgen in de mogelijke aanwezigheid van ontplofbare oorlogsresten en te bepalen of eventuele vervolgstappen noodzakelijk zijn om de geplande werkzaamheden op verantwoorde wijze te kunnen uitvoeren. Aanleiding voor deze oriëntatie is dat er, in het kader van woningbouw, in de nabije toekomst grondroerende werkzaamheden zullen plaatsvinden. Het te beschouwen gebied betreft een door de opdrachtgever aangegeven oppervlakte van circa 75.500m² gelegen en is gel egen in de kom van de provinciale wegen N266 en N275 in de plaats Nederweert. Doelstelling Het doel van het oriënterend onderzoek is om met behulp van beschikbaar historisch bronnenmateriaal, zoals literatuur, archiefinventarissen, beeld- en kaartmateriaal, en gegevens uit de eigen database en bibliotheek, te bepalen of het aannemelijk is dat er binnen het plangebied ontplofbare oorlogsresten aanwezig kunnen zijn.
Daarnaast wordt beoordeeld of het noodzakelijk is om nader onderzoek te adviseren volgens de richtlijnen van het Arbeidsomstandighedenbesluit. Op basis van de resultaten van het oriënterend onderzoek kan ook worden bepaald waarop eventueel vervolgonderzoek zich moet richten en welke onderzoeksstrategie het meest efficiënt is. Dit zorgt ervoor dat het onderzoek doelgericht en kostenefficiënt wordt uitgevoerd. 5 Begrenzing van het onderzoeksgebied. Het door de opdrachtgever aangegeven onderzoeksgebied (in rood), voorzien van een analysebuffer van 50m (in blauw). Bron: ESRI Nederland. 6 2. Methode Bij het opstellen van bureaustudies naar ontplofbare oorlogsresten, waaronder ook oriënterende onderzoeken, zijn relevante gegevens van essentieel belang om een weloverwogen afweging te kunnen maken. KWS OCE heeft hiervoor een eigen platform opgezet: GeoInSight. GeoInSight werkt op basis van een omvangrijke database van meer dan 100.000 munitiegerelateerde gebeurtenissen en gegevens. Deze data wordt uitgelezen door ons GeoInSight-systeem en in een rapportage verwerkt. Onze specialisten analyseren de gegevens, vullen deze aan en brengen een passend advies uit.
Onze eigen database bevat onder andere een grote hoeveelheid locaties waar in het verleden explosieven zijn aangetroffen (bommenkaart), locaties waar oorlogshandelingen hebben plaatsgevonden (oorlogshandelingenkaart) en locaties waar mogelijk mijnenvelden hebben gelegen (mijnenkaart). Een deel van de bronnen die in het CS-VROO verplicht zijn gesteld en normaliter in het complete vooronderzoek wordt geraadpleegd, is op deze wijze efficiënt bij onze (oriënterende) onderzoeken betrokken. Wij vullen de GeoInSight database periodiek aan met relevante gegevens. In de tabel op de navolgende pagina is aangegeven welke bronnen momenteel in het GeoInSight -systeem beschikbaar zijn en op welke manier de bron op relevantie en herleidbaarheid wordt beoordeeld. Boven: Landsdekkend beeld van munitiegerelateerde gebeurtenissen uit de database van KWS OCE. Onder: Visualisatie van een GeoInSight scanverzoek .
7 Geraadpleegde bronnen in GeoInSight Dataset Omschrijving GeoInSight bronselectie CS-VROO verplicht? Plaatsnaam Geografische locatie Eerder onderzoek Rapportages derden van branchevereniging VEO, EVN en overige partijen Deze datasets worden geraadpleegd om na te gaan of er in het verleden al explosievenonderzoek is uitgevoerd. n.v.t. ✓ Overlap met projectgebied ✓ Database KWS OCE KWS OCE heeft in het verleden op diverse locaties vooronderzoek, detectie- en/of benaderwerkzaamheden uitgevoerd. Een groot deel van deze gegevens is digitaal ontsloten in onze database. n.v.t. ✓ Overlap met projectgebied ✓ Literatuur Eversteijn KWS OCE heeft het standaardwerk van T. Eversteijn ‘Bombardementen en verongelukte vliegtuigen in de periode 10 mei 1940 - 5 mei 1945’ digitaal ontsloten. Hierin zijn meer dan 15.000 vliegtuigcrashes en luchtaanvallen op Nederlands grondgebied opgenomen. ✓ ✓ Buffer rond projectgebied Nee Zwanenburg KWS OCE heeft het standaardwerk van G.J. Zwanenburg ‘En nooit was het stil. Kroniek van een luchtoorlog’ digitaal ontsloten. Dit werk bestaat uit twee delen en bevat informatie over een groot aantal luchtaanvallen op Nederlands grondgebied. ✓ ✓ Buffer rond projectgebied ✓ Luchtaanvallen (archieven) NIOD Collectie 077, inv.nr. 1328 en Collectie 216k, inv.nr. 180 t/m 188 zijn in GeoInSight opgenomen.
Het betreft een groot aantal Duitse en Nederlandse meldingen van luchtaanvallen op Nederlands grondgebied. ✓ ✓ Buffer rond projectgebied ✓ 8 Dataset | Omschrijving | GeoInSight bronselectie | CS-VROO Plaatsnaam | Geografische locatie | verplicht? Bundesarchiv- | Collectie RL2-II is door KWS OCE digitaal Militärarchiv | ontsloten. Deze collectie bevat Duitse | ✓ meldingen van luchtaanvallen op Nederlands | ✓ | ✓ | Buffer rond grondgebied in de periode 1940-1941. | projectgebied The National | Collectie AIR15 Coastal Command strike Archives | sheets (inv.nr. 766 t/m 771). Deze collectie bevat dagelijkse meldingen van het Britse | ✓ luchtmachtonderdeel RAF Coastal Command, | ✓ | ✓ | Buffer rond voornamelijk op doelen langs de kust, in | projectgebied havens en in binnenwateren. Collectie AIR 24 Fighter Command Appendices. Deze collectie omvat dagelijkse meldingen van luchtaanvallen door het Britse luchtmachtonderdeel RAF Fighter Command. Het betreft met name bombardementen en | Buffer rond | ✓ boordwapenbeschietingen in de regio | ✓ | ✓ | projectgebied Utrecht, Noord-Holland en Zuid-Holland. KWS OCE heeft momenteel de dagboeken ontsloten van november 1944 – april 1945. Collectie AIR37 Second Tactical Air Force Daily Logs. Deze collectie bevat dagelijkse meldingen van luchtaanvallen door het Britse luchtmachtonderdeel RAF Second Tactical Air Force.
Deze luchtmacht heeft in geheel | ✓ Nederland een groot aantal | ✓ | ✓ | Buffer rond (jacht)bombardementen uitgevoerd. Het | projectgebied betreft met name luchtaanvallen op tactische doelen zoals vijandelijke stellingen, wegen, bruggen en spoorlijnen. Mijnen, munitieruimingen en V-wapen inslagen Ruimingen EODD | KWS OCE raadpleegt de database van de door EODD uitgevoerde munitieruimingen over de | n.v.t. | ✓ | Buffer rond | ✓ periode 1970-2023. Van de ruimingen over de | projectgebied periode 2010-2023 zijn de aangetroffen 9 Dataset Omschrijving GeoInSight bronselectie CS-VROO verplicht? Plaatsnaam Geografische locatie explosieven direct in GeoInSight raadpleegbaar. Van de ruimingen over de periode 1970-2009 is de locatie bekend en dient informatie over het geruimde object (in evt. vervolgonderzoek) te worden opgevraagd. Mijnenvelden Deze collectie omvat de contouren van mijnenvelden zoals geregistreerd in de mijnenboeken van de EODD. n.v.t. ✓ Overlap met projectgebied ✓ Vergeltungs- waffen.nl Deze dataset bevat diverse locaties waar V-1 en V-2 raketten zijn neergekomen. n.v.t. ✓ 50 meter buffer rond projectgebied ✓ Militair-strategische infrastructuur Havens KWS OCE heeft een dataset samengesteld van de grotere havens die tijdens WOII in gebruik waren.
In havengebieden kunnen bombardementen op schepen, industrie en haveninstallaties, stellingbouw en verhoogde militaire aanwezigheid een indicator zijn voor het mogelijk achterblijven van OO. n.v.t. ✓ 250 meter buffer rond projectgebied Nee Spoorlijnen KWS OCE heeft een dataset samengesteld van de spoorlijnen die tijdens WOII in gebruik waren. In de directe omgeving van spoorlijnen kunnen boordwapenbeschietingen, raketaanvallen en jachtbombardementen op treinen en het spoorinfrastructuur een indicator zijn voor mogelijke aanwezigheid van OO. n.v.t. ✓ 250 meter buffer rond projectgebied Nee Vliegvelden KWS OCE heeft een dataset samengesteld van de (schijn)vliegvelden die tijdens WOII in gebruik waren. In de omgeving van vliegvelden kunnen de verhoogde militaire activiteit, stellingbouw en bombardementen n.v.t. ✓ 1000 meter buffer rond projectgebied Nee 10 Tabel 1: geraadpleegde datasets . Dataset Omschrijving GeoInSight bronselectie CS-VROO verplicht? Plaatsnaam Geografische locatie een indicator zijn voor de mogelijke aanwezigheid van OO. Vliegtuigcrashes SGLO register KWS OCE heeft de crashes uit het register van de Studiegroep Luchtoorlog 1939-1945 digitaal ontsloten. Op crashlocaties kunnen wrakresten, stoffelijke overschotten en ontplofbare oorlogsresten in de bodem zijn achtergebleven.
✓ ✓ Overlap met projectgebied ✓ ArcGIS Online crash dataset In ArcGIS Online is door gebruiker Geojan05 een openbare dataset gedeeld met vliegtuigcrashes, hoofdzakelijk Zeeland, Noord-Brabant, Gelderland en Utrecht. De crashlocaties zijn in veel gevallen nauwkeurig bepaald en zijn voorzien van informatie over de crash. n.v.t. ✓ Overlap met projectgebied Nee 11 3. | Onderzoeksresultaat | • | Op | 29 | september | 1940 | wordt | i | n | Duitse ‘dagrapporten’ melding gemaakt van een tiental Eerder explosievenonderzoek | neergekomen bommen in Nederweert, waarvan Conform | de | eisen | gesteld | in | artikel | 4.10 | van | het | twee blindgangers | (NIOD, 077, inv.nr. 1328); Arbobesluit | heeft | KWS | OCE | onderzocht | of | het | te | • | Een vergelijkbare melding wordt gedaan op 27 bewerken gebied in het verleden onderworpen is geweest | november 1940. Hier gaat het om een drietal aan | een | gedegen | bureaustudie | of | neergekomen | bommen, | waarvan | één opsporingswerkzaamheden | met | betrekking | tot | blindganger (NIOD, 077, inv.nr. 1328) | ; ontplofbare oorlogsresten. | • | Op 31 december 1940 wordt melding gedaan van een luchtaanval met vier afgeworpen bommen op Op basis van gegevens van branchevereniging VEO, EVN | een brug over het kanaal door Nederweert | (NIOD, en overige partijen is vastgesteld dat dit | deels het geval is | 077, inv.nr. 1328); geweest.
Volgens achterhaalde informatie is in juni 2021 | • | Voor 15 februari 1941 wordt melding gemaakt een | bureaustudie | opgeleverd | welke | de | nabijgelegen | van | 7 | afgeworpen | bommen, | waarvan | 2 N266 en N275 als onderzoeksdoel hebben gehad. | blindgangers (NIOD, 077, inv.nr. 1328); • | Bombardement op Nederweert. Getroffen werd Aangezien beide wegen binnen de door de | opdrachtgever | een | meisjesschool. | (Eversteijn, | z.p., | z.j.) | . | De aangegeven onderzoek contour | (en analysebuffer) vallen, | meisjesschool bevond zich op circa 140m van het kan deze | informatie | nuttig zijn met betrekking tot het | projectgebied; specifiek | (toekomstig) | te | bewerken | projectgebied | ‘De | • | In de nacht van 31 juli op 01 | augustus 1942 vond Staat’. KWS OCE | beschikt niet over deze rapportage | en | er | een | bombardement | plaats | op | Nederweert zou ten behoeve van een | project specifieke | bureaustudie | (Eversteijn, z.p., z.j.) ; achterhaald kunnen worden. | • | In de nacht van 3 op 4 april 1943 vond er een bombardement plaats op Nederweert | (Eversteijn, Internet en literatuur | z.p., z.j.); Om een beeld te krijgen van oorlogshandelingen in het | • | Op 22 juni 1943 vond er een bombardement onderzoeksgebied | zijn | het | internet | en | literatuur | plaats ‘nabij’ Nederweert | (Eversteijn, z.p., z.j.) ; geraadpleegd.
Uit deze eerste | oriëntatie zijn de volgende, | • | Op 27 oktober 1944 v | ond er een raketbeschieting mogelijk | relevante, | oorlogshandelingen | bekend | plaats op Nederweert. Getroffen werd de woning geworden: | van G. Saes. (Eversteijn, z.p., z.j.); • | Op 2 november 1944 voerde de Second Tactical • | Op | 19 | juni | 1940 | heeft | er | een | Geallieerd | Airforce een luchtaanval uit met vier Typhoon bombardement | plaatsgevonden | op | een | jachtbommenwerpers | op de brug / sluis over | de sluizencomplex te Nederweert; | Zud-Willemsvaart | of | Noordervaart. | In | het vluchtrapport staat het volgende vermeld: | “Bridge K.629997. 8 x 1000.025. 2 D/H. Bridge destroyed | .”. 12 Hetgeen betekent dat op een | kaartcoördinaat dat | Meldingen en ruimingen van oorlogsresten | (database grenst aan het | project gebied | een brug / sluis is | KWS OCE) verwoest door middel van de afworp van | 8x | Het archief van de EODD (Explosieven Opruimingsdienst 1000lbs vliegtuigbommen. | Defensie) is geraadpleegd om | vast te stellen of er | in het verleden | binnen een | straal van | 250 | meter rondom | het Bovenstaande | oorlogshandelingen | berusten | zich | op | onderzoeksgebied | ontplofbare | oorlogsresten | zijn informatie | omtrent | de | luchtoorlog. | Voor | de | plaats | aangetroffen.
| Een | deel | van | deze | gegevens | is | in | de Nederweert is echter ook | de grondoorlog van | grote | database van KWS OCE digitaal ontsloten en voor deze invloed geweest. “Nederweert ligt direct ten noorden van | oriëntatie bestudeerd. | Uit het onderzoek is gebleken dat de kruising van het kanaal Wessem | -Nederweert en de | er in het | register van de EODD | meerdere | meldingen, Noordervaart. Die geografische omstandigheid werd in | ruimingen | of | zoekacties | van/naar | ontplofbare de herfst van 1944 maximaal benut door de Duitse | oorlogsresten bekend zijn. De meest relevante meldingen verdedigers | en | bemoeilijkte | een | snelle | geallieerde | van | munitievondsten | betreffen | voor | dit | specifieke opmars. | onderzoeksgebied: Verkenners van de 3e Britse infanteriedivisie bevrijdden | UO- | Ligplaats | Afstand de dorpskern op vrijdag 22 september 1944. Via het | nummer | onderzoeksgebied gehucht Strateris waren ze de gemeentegrens al een dag | 19711233 | Populierenstraat | 180 19872457 | Hulzenweg 4 | 173 eerder gepasseerd. A. Smit had het in zijn dagboek | 19960589 | Burg. v. Udenstraat | 34 geschreven: | “Onze | bevrijders | komen | over | de | 20030069 | Pannenweg | 0 Booldersdijk. Twee tanks zijn gezien: een kleine platte en een met een koepel.
Grote opwinding! Tot 5.30 gebeurde | Of (en zo ja: welke) typen en hoeveelheden ontplofbare er niets bijzonders. Alleen drie vuurpijlen waarop de | oorlogsresten het hebben betroffen zou raadpleging van Moffen hals over kop teruggingen. Om 8.30 korte felle | het | meldings- | en | ruimarchief | van | de | Explosieven brand: | een | van | de | Engelse | pantserwagens | is | Opruimingsdienst | moeten | uitwijzen. | Uit | deze | eerste stukgeschoten”. | oriëntatie blijkt dat er tenminste een relatie tussen het onderzoeksgebied | en | naoorlogse | munitievondsten | te De volgende dag ontruimden de Duitsers het dorp en | zijn. trokken ze zich terug achter de Noordervaart en het kanaal Wessem-Nederweert van waaruit ze Nederweert | Mijnenvelden en omgeving met artillerievuur bestookten. Dat hielden | Om te onderzoeken of er in of rondom het plangebied ze twee maanden vol. Pas op 20 november werd he | t | sprake is geweest van aangelegde antipersoneels- | of zuidoosten | van | het | gemeentelijk | grondgebied | antitankmijnenvelden, | raadpleegt | KWS | OCE | de (Nederweert | -Eind) | definitief | van | Duitsers | gezuiverd. | ” | mijnenboeken van het Ministerie van Defensie. (liberationroute.com) 13 Uit deze raadpleging is gebleken dat er op de mijnenkaarten geen mijnenvelden geregistreerd staan binnen het onderzoeksgebied.
Naoorlogse bodemactiviteiten Uit een vergelijking tussen een topografische kaarten van omstreeks 1940, 1960, 1980, 2000 en recente satellietbeelden blijkt dat er na de oorlog al diverse bodemroerende activiteiten in en rond het plangebied hebben plaatsgevonden. Zo wordt uit een eerste beeldvergelijking duidelijk dat het plangebied ten tijde van de Tweede Wereldoorlog deels onbebouwd en onverhard was en dat er in de periode na de oorlog diverse bebouwing en verhardingen zijn gerealiseerd. Een deel van deze opstallen zijn (deels) gesloopt en hebben plaatsgemaakt voor nieuwe bebouwing, welke tot vandaag de dag binnen het onderzoeksgebied aanwezig is. De realisatie van woon- en werkgelegenheden zullen gepaard zijn gegaan met de aanleg van ondergrondse infra, waarvoor tevens bodemingrepen noodzakelijk zijn geweest. Of er een relatie is met de hiervoor beschreven mogelijke munitievondsten en deze reeds uitgevoerde bodemingrepen zal nader onderzoek moeten uitwijzen. 14 3. Conclusie en advies In het huidige Arbeidsomstandighedenbesluit wordt vermeld dat “indien het oriënterend onderzoek de mogelijke aanwezigheid van ontplofbare oorlogsresten die gevaar kunnen opleveren voor de veiligheid of gezondheid van werknemers niet uitsluit, (…) een nader onderzoek [moet worden] ingesteld”. Het woordgebruik in dit wetsartikel is wellicht ongelukkig gekozen.
Op basis van een bureauonderzoek kan immers nooit met absolute zekerheid worden uitgesloten dat er objecten in de bodem aanwezig zijn. In de toelichting van de wettekst wordt vermeld dat “het oriënterend onderzoek kan leiden tot het inzicht dat er geen sprake, dat er mogelijk sprake of dat er met zekerheid sprake is van de aanwezigheid van ontplofbare oorlogsresten die gevaar kan opleveren voor de veiligheid of gezondheid van werknemers en derden.” Vervolgonderzoek wordt in dit geval dus enkel geadviseerd wanneer uit het oriënterend onderzoek blijkt dat het aannemelijk is dat er bij de geplande werkzaamheden een (mogelijk) risico op het aantreffen van ontplofbare oorlogsresten aanwezig is. Dit uitgangspunt is geheel in lijn met andere conditionerende onderzoek disciplines als archeologisch, ecologisch en milieukundig onderzoek. Conclusie Uit deze oriëntatie is gebleken dat het plangebied niet eerder onderdeel heeft uitgemaakt van een volledig dekkende bureaustudie waarbij de kans op het aantreffen van ontplofbare oorlogsresten in beeld is gebracht. Daarnaast is uit de oriëntatie gebleken dat het gebied, door haar militair-strategische ligging nabij enkele kanalen en bijbehorende (aantoonbaar aangevallen) bruggen / sluizen, mogelijk bij oorlogshandelingen betroken kan zijn geweest.
Het feit dat de plaats Nederweert circa twee maanden onder D uits artillerievuur heeft gelegen , onderschrijft deze mogelijkheid. De vermoede vondsten van enkele munitie(gelijkende) objecten in en rond het plangebied bevestigen deze mogelijkheid nogmaals. Advies Wij adviseren u om een ‘vooronderzoek compleet’ conform de richtlijnen van het vigerende CS-VROO (2024- 01) uit te laten voeren. Hiermee voldoet u aan de eis uit paragraaf 4.10 van het Arbeidsomstandighedenwet voor het uitvoeren van ‘ nader onderzoek ’ en krijgt u een onderbouwde conclusie omtrent de mogelijke betrokkenheid van het plangebied bij oorlogshandelingen. Uiteraard voorziet het onderzoeksrapport in een advies over een mogelijk noodzakelijke voortzetting van opsporingsactiviteiten of het beëindigen van het opsporingsproces. 15 4. Bijlagen 16 17 Locaties waar binnen 250m van het onderzoeksgebied meldingen, ruimingen of zoekacties zijn uitgevoerd door de EODD. Er zijn vondsten van munitie(gelijkende) objecten bekend geworden. Bron: Ruimingsregister EODD. 18 Kaartcoördinaat van de luchtaanval op nabijgelegen bruggen / sluizen waarbij 8 stuks van 1000lbs afwerpmunitie is ingezet. Mogelijke betrokkenheid van het onderzoeksgebied bij (onder andere) deze aanval zal uit nadere studie moeten blijken. Bron: The National Archives London, AIR37/AIR24 . 19 Beeldvergelijking. Boven: 1940. Onder: 1960.
Bron: Topotijdreis via ESRI Nederland . 20 Beeldvergelijking. Boven: 1980. Onder: 2000. Bron: Topotijdreis via ESRI Nederland .
21 Beeldvergelijking. Boven: 2010. Onder: 2023. Bron: Topotijdreis via ESRI Nederland . 22