JAN - Algemene beschouwingen Begroting 2026
Tekst van het document
1 Begroting 2026-2029 Geachte voorzitter, aanwezigen en luisteraars thuis, Voor onze fractie is het goed om vandaag, na een intensieve politieke periode, weer te spreken over de inhoud — over waar het uiteindelijk allemaal om draait: goed bestuur en de toekomst van Nederweert. Wij beginnen graag met iets positiefs. De begroting die nu voorligt, laat zien dat Nederweert financieel gezond is. De media schreven het al: “De gemeente heeft voldoende geld in kas om te investeren.” En dat is terecht! De cijfers bevestigen dat beeld. We sluiten elk jaar positief af, de reserves zijn stevig, en er zijn geen nieuwe leningen nodig om onze plannen te realiseren. Dat is een compliment waard aan de organisatie én aan de bestuurders die jarenlang zorgvuldig hebben gewerkt aan een solide financiële basis. Maar, voorzitter — een gezonde financiële positie vraagt ook om visie. Want geld op de plank is geen doel op zich. De afgelopen maanden heeft Nederweert ook een andere kant van politiek gezien. We zijn als gemeente in een bestuurscrisis beland, na het opstappen van onze wethouder en het uiteenvallen van de coalitie. Dat is niet iets om lichtzinnig over te doen. Voor onze fractie was dit geen makkelijke stap.
Wij hebben verantwoordelijkheid genomen, we hebben gedaan wat we konden, maar op een gegeven moment moesten we constateren dat er geen ruimte meer was om op een constructieve manier verder te gaan. De discussie over multifunctionele accomodatie De Pinnenhof heeft daarin een grote rol gespeeld. Dat het project uiteindelijk is vastgelopen, ligt aan een samenloop van keuzes, twijfels en koerswijzigingen die de raad zélf heeft veroorzaakt. Wat ons betreft is dat de les die we moeten trekken: als we écht willen investeren in onze kernen, dan moeten we ook de moed hebben om besluiten te nemen en die vervolgens uit te voeren. Want voorzitter, investeren is geen kwestie van kunnen —Het is een kwestie van willen. En precies daarom willen wij vandaag het gesprek voeren over hoe we de financiële ruimte van deze begroting benutten. Niet om op de centen te blijven zitten, maar om ze in te zetten voor wat onze inwoners nodig hebben: multifunctionele (dorps)accommodaties, goede sport- en cultuurvoorzieningen, toekomstbestendige scholen en ontmoetingsplekken die zorgen voor verbinding tussen jong en oud. In het verlengde van wat we zojuist hebben gezegd over financiële ruimte en bestuurlijke moed, willen wij vandaag één concrete investering centraal stellen: het sportpark in Ospel.
Ospel is een dorp met een sterk verenigingsleven, met jeugd die actief sport, en met inwoners die zich inzetten voor elkaar en voor hun gemeenschap. Maar de huidige sportvoorzieningen zijn verouderd en versnipperd. Al jaren wordt gesproken over de noodzaak van modernisering, bundeling en toekomstbestendigheid. En nu — met een financieel gezonde begroting en voldoende middelen in kas — is hét moment om die stap te zetten. 2 De investering die wij voorstellen bedraagt €11 miljoen euro. Dat is geen kleine uitgave, maar wel een verantwoorde. Waarom verantwoord? • Omdat onze gemeente in de komende jaren structureel positieve resultaten laat zien. • Omdat er geen nieuwe schulden zijn voorzien en de leningscapaciteit ruim voldoende is. • En omdat deze investering maatschappelijk rendement oplevert: gezondheid, leefbaarheid, jeugdparticipatie en sociale cohesie. Elke euro die we investeren in sport, levert meervoudig op in minder zorgkosten, meer ontmoeting en een sterker verenigingsleven. Dit is dus geen luxeproject — dit is preventief beleid in beton gegoten. Voorzitter, wij willen vandaag niet alleen praten over ambities, maar ook besluiten durven nemen.
Daarom dient onze fractie bij deze een amendement in op de meerjarenbegroting 2026–2029, met het volgende voorstel: • Een investeringskrediet van €11.000.000 op te nemen in het meerjareninvesteringsprogramma 2026–2029 ten behoeve van de realisatie van het sportpark Ospel; • Het College opdracht te geven om uiterlijk medio 2026 een uitvoeringsvoorstel met fasering, dekkingsvoorstel en planning aan de raad voor te leggen. Naast grote investeringen zoals het sportpark, willen wij ook aandacht vragen voor de stem van onze jeugd. 2 jaar geleden heeft onze fractie een Motie ingediend voor het oprichten van een kinderraad. En afgelopen maand is deze kinderraad geïnstalleerd. Een mooie stap richting jeugdparticipatie en betrokkenheid bij gemeentelijk beleid. Voor onze fractie is het essentieel dat deze Kinderraad niet alleen advies kan geven, maar ook daadwerkelijk ideeën kan realiseren. Ideeën moeten tastbaar worden, zodat kinderen zien dat hun input effect heeft. Dit versterkt motivatie, betrokkenheid en het gevoel van burgerzin vanaf jonge leeftijd. Daarom dienen wij een amendement in op de meerjarenbegroting 2026–2029, met het doel om een relatief klein budget beschikbaar te stellen voor de Kinderraad. Dit budget is bedoeld om ideeën van de Kinderraad ook in uitvoering te brengen. Het bedrag van €10.000 euro is wat ons betreft een startbedrag.
Als blijkt dat er meer budget nodig is zijn wij bereid om daar samen naar te kijken. Voorzitter, dit is een investering in betrokkenheid en het vertrouwen van onze jeugd. En zoals we bij het sportpark zagen: investeren betekent keuzes maken, en soms zijn het juist de kleine keuzes die het verschil maken voor onze inwoners. Wij dienen het volgende voorstel in: • een budget van €10.000 per jaar beschikbaar te stellen voor de Kinderraad in 2026–2029; • het budget te gebruiken voor de uitvoering van initiatieven van de Kinderraad; 3 In aansluiting op het Kinderraad-thema willen wij ook aandacht vragen voor veiligheid in onze gemeente, en specifiek voor het veiligheidsgevoel van vrouwen. Recent onderzoek door Pointer laat zien dat vrouwen zich op veel plekken in Nederland onveilig voelen. Tegelijkertijd is er de landelijke oproep “Wij eisen de nacht op”, die aandacht vraagt voor het recht van vrouwen om zich ’s avonds en ’s nachts veilig te kunnen bewegen. Ook in Nederweert horen wij signalen dat vrouwen zich soms niet veilig voelen in bepaalde straten, parken of bij het openbaar vervoer. Het gaat hierbij niet alleen om objectieve criminaliteit, maar juist om het gevoel van veiligheid, dat essentieel is voor het welzijn en de zelfstandigheid van onze inwoners. De fractie JAN vraagt daarom om actieve en gerichte maatregelen.
Wij roepen het College op om de onveilige plekken in onze gemeente te inventariseren en op basis daarvan een plan van aanpak op te stellen. Alleen met concrete acties, zoals betere verlichting, toezicht, preventieve maatregelen en betrokkenheid van bewoners, kan het veiligheidsgevoel daadwerkelijk verbeteren. Om dit te borgen in beleid dienen wij een motie in en verzoeken het College: 1. onveilige plekken voor vrouwen in de gemeente te inventariseren. 2. op basis van de uitkomsten een plan van aanpak op te stellen met concrete maatregelen om het veiligheidsgevoel voor vrouwen te verbeteren 3. de gemeenteraad binnen 6 maanden te rapporteren over de voortgang en resultaten. En nu even iets anders…..Afgelopen jaar geleden hebben wij met elkaar de Beleidsnotitie Huisvesting Internationale Werknemers 2025 vastgesteld. Dat deden we met de overtuiging dat we een goede balans hadden gevonden tussen fatsoenlijke huisvesting voor internationale werknemers én bescherming van onze eigen woningvoorraad. Maar de praktijk laat inmiddels iets anders zien. We zien dat commerciële partijen en opkopers het beleid gebruiken om woningen, winkels, hotels en andere panden in onze kernen op te kopen — en vervolgens deze als verdienmodel om te bouwen voor huisvesting van arbeidsmigranten. En dat was wat ons betreft nooit de bedoeling.
Het gevolg is ook dat woningen die bedoeld zijn voor onze eigen inwoners, verdwijnen naar tijdelijke huisvesting. De leefbaarheid komt hierdoor onder druk te staan, en onze inwoners, die al moeite hebben met een betaalbaar huis te verkrijgen, voelen zich aan de kant gezet. Voorzitter, Goed bestuur betekent dat je durft bij te sturen als je ziet dat beleid anders uitpakt dan bedoeld. Daarom vragen wij het college om de stopknop in te drukken en tijdelijk géén nieuwe aanvragen meer toe te staan voor huisvesting van arbeidsmigranten in bestaande panden in onze kernen. Daarop volgend het beleid aan te scherpen en met nieuwe kaders te komen die misbruik door opkopers onmogelijk maakt. Voorzitter, we zijn niet tegen arbeidsmigranten — we zijn vóór een eerlijke woningmarkt en leefbare dorpen. En dát vraagt nú om bestuurlijke moed om het huidige beleid aan te passen. Daarom dienen wij bij een motie in, die het college vraagt om: 4 1. Geen nieuwe aanvragen of meldingen voor huisvesting van arbeidsmigranten in bestaande panden (zoals hotels, woningen of voormalige bedrijfsgebouwen) meer te honoreren totdat de raad herziene beleidskaders heeft vastgesteld; 2.
Een aangescherpt beleidsvoorstel uit te werken waarin: o opkoop van reguliere woningen en leegstaande panden voor arbeidsmigranten wordt ontmoedigd of uitgesloten; o hergebruik van panden primair wordt gericht op de huisvesting van eigen inwoners (starters, ouderen, doorstromers); o aanvullende handhavings- en vergunningsinstrumenten worden opgenomen 3. Zo nodig een voorbereidingsbesluit voor te bereiden waarmee deze tijdelijke stop juridisch wordt geborgd; 4. De raad uiterlijk in 2026 een voorstel tot beleidsaanpassing voor te leggen. Tot slot willen wij nog kort aandacht vragen voor de lopende onderzoeken naar de mogelijke ontwikkeling van een evenementenhal en de invulling van een nieuwe MFA. In de raadsinformatie die ons is toegestuurd wordt vermeld dat de besluitvorming pas na de gemeenteraadsverkiezingen van maart 2026 gaat plaatsvinden. We vinden het jammer dat de besluitvorming vanaf nu nog minimaal een half jaar gaat duren en er in 2025 geen duidelijkheid kan worden gegeven over de varianten. We lezen in de planning terug dat er over een gemeenschapshuis wordt gesproken en niet langer over een MFA. Dit terwijl in de eerdere kaders van de raad en ook de motie van februari wordt gesproken over de ontwikkeling van een MFA.
Graag duidelijkheid hierover!! We hebben met elkaar afgesproken dat als plan Siem niet haalbaar is er een terugvaloptie voor nieuwbouw op de huidige locatie wordt uitgewerkt. In hoeverre wordt dit scenario en ook de haalbaarheid voor ontwikkeling van een MFA meegenomen in de scenario’s die na de gemeenteraadsverkiezingen worden voorgelegd aan de raad? Daarnaast maken we ons erg zorgen over het feit dat het stichtingsbestuur is gestopt en wil ik nadrukkelijk stil staan bij de beheerders van De Pinnenhof. Deze mensen hebben jarenlang met hart en ziel gewerkt voor de gemeenschap. Zij waren het aanspreekpunt voor de verenigingen, inwoners en bezoekers. Nu zij ziek zijn staan zij er kwetsbaar voor. Dat raakt ons, want achter elk dossier zitten mensen. En de beheerders verdienen niet alleen waardering, maar ook hun zorg en aandacht. Daarom wil ik het het College vragen hoe er op dit moment wordt omgegaan met de beheerders en op welke wijze de gemeente ondersteuning of begeleiding biedt? Wij vinden dat de gemeente niet alleen de verantwoordelijkheid draagt voor gebouwen en projecten maar ook voor de mensen die ze dragen. Voorzitter, Wij hebben vandaag gesproken over een aantal belangrijke thema’s voor Nederweert. We zien een financieel gezonde gemeente, die de ruimte heeft om te investeren in de toekomst.
Vanuit die positie hebben we het gehad over: • de realistische en toekomstbestendige investering in het sportpark Ospel, waar gezondheid, jeugd en gemeenschap samenkomen; 5 • de Kinderraad, die met een klein budget de kans moet krijgen om ideeën van kinderen concreet uit te voeren; • het belang van veiligheid voor vrouwen, met een lokaal onderzoek en een plan van aanpak om het veiligheidsgevoel te verbeteren; • en ten slotte de bescherming van onze woonkernen, waarbij huisvesting van arbeidsmigranten op geschikte locaties kan plaatsvinden, maar de leefbaarheid van onze dorpen behouden blijft. Voor onze fractie is de kernboodschap: wie financiële ruimte heeft, moet ook durven investeren in de mensen, dorpen en toekomst van deze gemeente. Wij zijn ervan overtuigd dat met samenwerking, lef en een duidelijke koers, Nederweert de komende jaren sterker, veiliger en leefbaarder wordt — voor jong en oud, voor inwoners én voor iedereen die hier woont en werkt. Wij wensen het College en de ambtelijke organisatie veel succes toe bij de verdere uitwerking van deze meerjarenbegroting en bedanken jullie voor de aandacht! Fractie JAN Marcel Vossen, Kevin Bax, Peter van Lierop en Carin Sieben