CConstaterende datNederweert
Koppel je AI →
Document · PDF

Boekwerk jaarrekening 2022

Raadsvergadering 11 juli 2023, gemeente NederweertBij agendapunt: Rekening 202252.221 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 6

In 2021 en 2022 stelde het Rijk incidentele middelen beschikbaar. Tot en met 2025 nemen we een voorlopig bedrag (stelpost) in de begroting op. Hiermee is het structurele tekort echter niet opgelost. Het is van belang om deze middelen daadwerkelijk in te zetten voor het beoogde doel, namelijk voor de aanpak problematiek jeugdzorg. We investeren in activiteiten die de transformatie in het sociaal domein bewerkstelligen: - | Het werken met positieve gezondheid, waarbij gezondheid gedefinieerd wordt als het vermogen van mensen om met de fysieke, emotionele en sociale levensuitdagingen om te gaan en zoveel mogelijk eigen regie te voeren. - | In de toegang wordt door professionals gewerkt vanuit positieve gezondheid. - | We hebben gemeentelijke aandachtsfunctionarissen, die bekend zijn in het dorp en een laagdrempelig aanspreekpunt zijn voor inwoners. - | Pilots met expert- en behandelteams om beter invulling te geven aan consultatiefunctie, gebruik te maken van voorliggende voorzieningen en eerstelijnszorg. - | Ondersteuner jeugd bij diverse huisartsen, zodat sneller laagdrempelige ondersteuning geboden wordt. - | Inzet van informele ondersteuning en gebruik van algemene voorzieningen. - | Uitvoering van de verwervingsstrategie. Hierbij maken we andere en betere afspraken met aanbieders over te leveren resultaten, met reële tarieven.

- | Samenwerking in inkoop en uitvoering in de regio Midden Limburg West. Voor inkoop onderzoeken we samenwerking op bovenregionaal niveau. Dit creëert meer massa waardoor we betere afspraken met aanbieders kunnen maken. Ook biedt dit sterkere continuïteit in kennis en ervaring op het gebied van inkoop en contractmanagement. - | Door een integrale aanpak zijn we beter in staat zwaardere zorg te voorkomen. Denk hierbij aan aanpak eenzaamheid, armoedebeleid/ schulddienstverlening, arbeidsmarktbeleid, preventieve jeugdzorg, Samen aan de Slag, gezondheidsbeleid. - | In het kader van gezondheidsbeleid is door 15 gemeenten in de regio Noord en Midden Limburg een Manifest opgesteld; ‘Naar gelijke kansen op gezondheid’. Hieruit volgen concrete acties die de gezondheid van onze inwoners bevorderen. 1. Sociaal domein Jaar | Kansklasse | Bruto-risico (€) | Netto-risico (€) 2022 | 10% | € | 12.500.000€ | 1.250.000 2023 | 10% | € | 12.500.000€ | 1.250.000 2024 | 10% | € | 12.500.000€ | 1.250.000 2025 | 10% | € | 12.500.000€ | 1.250.000 2026 | 10% | € | 12.500.000€ | 1.250.000 Totaal | € | 6.250.000 75 76 8. Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Stedelijke Vernieuwing (VHROSV) Masterplan Centrum Nederweert en Budschop Voor het masterplan, onderdeel centrumplan, is een grondexploitatie vastgesteld.

Met de provinciale subsidie van ruim € 1,5 miljoen, kon tot een sluitende exploitatie worden gekomen. De realisatieovereenkomst met de projectontwikkelaar kwam met vertraging in 2017 tot stand. Met het sluiten van deze overeenkomst committeerden alle partijen zich definitief aan de realisatie van het plan. Vervolgens vertraagde het plan door een bezwaarprocedure tegen het bestemmingsplan bij de Raad van State. Als gevolg hiervan vond overleg en afstemming plaats met de provincie Limburg over kosten, planning en wijzigingen op de toegekende subsidie. Inmiddels is de uitvoering van het centrumplan nagenoeg gereed. Blok A+B zijn in gebruik genomen. De omliggende openbare ruimte is nagenoeg klaar en wordt in mrt 2023 opgeleverd. Daarnaast is de planvorming voor fase C vergevorderd en kunnen in 2023 waarschijnlijk de vergunningen worden aangevraagd. Het project kende riscofactoren. Er werd gebouwd in een beperkte ruimte. Omdat de aanleg van de openbare ruimte gelijktijdig plaatsvond met de afbouw van Blok A+B en de omliggende bedrijven/woningen bereikbaar moesten blijven, is het werk in kleine fases aangelegd. We ontvingen daardoor nauwelijks klachten. Dit werkte wel kostenverhogend en had invloed op de voortgang en de grondexploitatie. De risico’s hebben we zoveel mogelijk beheerst door een zorgvuldige voorbereiding en uitvoering van de plannen.

Tijdens de uitvoering hadden we te maken met forse prijsstijgingen als gevolg van de wereldwijde ontwikkelingen. Dit heeft zijn weerslag op het exploitatieresultaat. Tenslotte waren er risico’s aan de inkomstenkant. Omdat in Blok B+C minder appartementen komen en minder m² grond verkocht kon worden, zijn de inkomsten minder. Het masterplan nadert bijna zijn voltooiing en zijn de risico’s bij de kosten en inkomsten beperkt. Inmiddels is er duidelijkheid over de opbrengsten van blok B en blok C. Daarnaast zijn er nog enkele werkzaamheden voor het afronden van het masterplan waar mogelijk sprake is van extra kosten vanwege de inflatie. Dit is echter een normaal en beperkt risico. 3. Masterplan Centrum Nederweert Jaar Kansklasse Bruto-risico (€) Netto-risico (€) 2022 0% -€ -€ 2023 0% -€ -€ 2024 0% -€ -€ 2025 0% -€ -€ 2026 0% -€ -€ Totaal -€ Legesopbrengsten Wabo/Omgevingswet De jaarlijkse legesopbrengsten Wabo (straks Omgevingswet) zijn sterk afhankelijk van het aantal ingediende aanvragen, informatieverzoeken en ruimtelijke procedures, én de omvang en aard van die aanvragen. Elk jaar wordt op basis van voorgaande jaren, de economische verwachtingen en de lokale situatie een globale prognose van de inkomsten gemaakt. Maatregelen Afwijkingen (zowel naar beneden als naar boven) zijn natuurlijk altijd mogelijk.

De mogelijke minderopbrengsten ten opzichte van de begrotingsraming zijn als risico opgevoerd. Denk hierbij aan minder legesopbrengsten als gevolg van de onzekere impact van de Omgevingswet op procedures en de labiele mondiale situatie (energiecrisis, oorlog, arbeidsmarktkrapte) en de invloed daarvan op de economie. 7. Legesopbrengsten Wabo Jaar | Kansklasse | Bruto-risico (€) | Netto-risico (€) 2022 | 90% | € | 150.000€ | 135.000 2023 | 90% | € | 150.000€ | 135.000 2024 | 90% | € | 150.000€ | 135.000 2025 | 90% | € | 150.000€ | 135.000 2026 | 90% | € | 150.000€ | 135.000 Totaal | € | 675.000 Omgevingswet Vernieuwde aanpak implementatieproces kan leiden tot hogere kosten inhuur derden c.q. inhuur extra capaciteit. Het budget voor de invoering van de omgevingswet is deels gebaseerd op offertes en deels op berekeningstool van de VNG. De bedragen zijn een aanname voor een gemeente van de grootte van Nederweert. De exacte kosten zijn afhankelijk van de inhuur van benodigde kennis en extra capaciteit. Hierdoor kunnen de kosten lager of hoger uitvallen van begroot. Maatregelen Marktverkenning bij het uitzetten van inhuuropdrachten (aanbestedingsrichtlijnen) en monitoren van kosten gedurende het proces. 11.

Omgevingswet Jaar | Kansklasse | Bruto-risico (€) | Netto-risico (€) 2022 | 20% | € | 275.000€ | 55.000 2023 | 20% | € | 275.000€ | 55.000 2024 | 20% | € | 275.000€ | 55.000 2025 | 20% | € | 275.000€ | 55.000 2026 | 20% | € | 275.000€ | 55.000 Totaal | € | 275.000 77 Het weerstandsvermogen Het weerstandsvermogen bestaat uit de relatie tussen de weerstandscapaciteit en de omvang van alle risico’s bij elkaar opgeteld. De streefwaarde (ratio) is bepaald op minimaal 1,0. De toekomstige ontwikkeling van het weerstandsvermogen is onderstaand weergegeven. U ziet in 2024 een afname van de ratio. Dit komt doordat de voorgenomen investeringen N266 / N275 en Kanaalzone, het risicoprofiel verhogen. Desondanks is de ratio als ruim voldoende te bestempelen. Weerstandsvermogen | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 | 2026 Weerstandscapaciteit | € | 20.938.571 | € | 21.004.655 | € | 25.071.158 | € | 30.721.372 | € | 33.454.228 Risico's | € | 2.024.900 € | 2.238.446 € | 4.046.046 | € | 3.051.696 € | 2.637.696 Ratio | 10,34 | 9,38 | 6,20 | 10,07 | 12,68 De ratio voldoet ruim aan de streefwaarde voor het huidige begrotingsjaar en de komende jaren. Dit betekent dat er voldoende middelen aanwezig zijn om de geïdentificeerde financiële risico’s op te vangen. In onderstaande grafiek is de weerstandscapaciteit en het totaal van de risico’s visueel weergegeven.

Ter verduidelijking, de ratio bestaat uit de verhouding tussen de weerstandscapaciteit en de risico’s in totaliteit. Beide onderdelen zijn eerder in deze paragraaf aan de orde geweest. 78 Kengetallen In onderstaande tabel zijn de kengetallen van de gemeente Nederweert weergegeven. De kengetallen geven de verhouding weer tussen onderdelen van de begroting of balans. Wij zullen ingaan op de analyse van de individuele kengetallen en vervolgens behandelen wij de onderlinge verhoudingen. Op deze wijze krijgt u inzicht in de beoordeling van de financiële positie van de gemeente Nederweert. Deze kengetallen en de berekeningswijze zijn door het Rijk voorgeschreven. Rekening | Begroting | Rekening Kengetallen | 2021 | 2022 | 2022 Netto schuldquote | -71% | -62% | -65% Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen | -73% | -64% | -67% Solvabiliteitsratio | 48% | 43% | 52% Structurele exploitatieruimte | 1% | 4% | 8% Grondexploitatie | 0% | 3% | 2% Belastingcapaciteit | 103% | 103% | 97% 79 80 Netto schuldquote De netto schuldquote weerspiegelt het niveau van de schuldenlast ten opzichte van de inkomsten. Het geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie. Hoe hoger de inkomsten, des te meer schulden een gemeente in theorie kan aangaan.

Het kengetal geeft aan in hoeverre de schulden meer of minder bedragen dan de jaarlijkse inkomsten. De VNG heeft als richtlijn dat bij een schuldquote hoger dan 130% er sprake is van een zeer hoge schuld. Bij een schuld tussen de 100% en 130% moet er voldoende aandacht zijn. Volgens de VNG bevindt de schuldquote van een gemeente zich normaal tussen de 0% en 100%. Omdat Nederweert geen geld heeft geleend, is onze schuldquote zeer gezond. Uit onze begroting en de daarbij behorende liquiditeitsbegroting blijkt dat we de komende jaren onze uitgaven met eigen geld kunnen financieren. Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen Om zichtbaar te maken wat het aandeel is van de verstrekte leningen wordt de netto schuldquote ook inclusief uitgeleende gelden weergegeven. Op die manier wordt duidelijk welke invloed de verstrekte leningen hebben op de schuldenlast. De impact van de verstrekte leningen op de schuldquote is niet noemenswaardig. Omdat het percentage ruim beneden de grenswaarde van de VNG zit, is de conclusie dat de verhouding van de schulden van de gemeente Nederweert ten opzichte van de gerealiseerde baten volgens de richtlijn van de VNG goed is. Solvabiliteitsratio Dit kengetal geeft inzicht in de mate waarin de gemeente in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen.

Onder de solvabiliteitsratio wordt verstaan het eigen vermogen als percentage van het balanstotaal. Het eigen vermogen van een gemeente bestaat uit de reserves (zowel de algemene reserve als de bestemmingsreserves) en het resultaat uit het overzicht van baten en lasten. Hoe hoger de solvabiliteit, hoe hoger de weerbaarheid van de gemeente. Doordat Nederweert geen geld hoeft te lenen, is de solvabiliteitsratio zeer gezond en stabiel voor de komende begrotingsjaren. Structurele exploitatieruimte De structurele exploitatieruimte wordt bepaald door het saldo van de structurele baten en lasten en het saldo van de structurele onttrekkingen en toevoegingen aan reserves af te zetten tegen de totale baten. Een positief percentage betekent dat de structurele baten toereikend zijn om de structurele lasten te dekken. Grondexploitatie Voor de berekening van dit kengetal worden de bouwgronden in exploitatie bij elkaar opgeteld en gedeeld door de totale baten uit de begroting of jaarstukken en uitgedrukt in een percentage. Dit kengetal geeft een indruk van de financiële impact van de grondexploitaties op de financiële huishouding van de gemeente. Verder gaat dit kengetal ervan uit dat grondexploitaties altijd kosten met zich meebrengen. Bij Nederweert zien we een positieve ontwikkeling in de grondexploitaties.

De grondexploitaties hebben in die zin geringe impact op de financiële positie van de gemeente, gezien het lage percentage van het kengetal. Belastingcapaciteit De belastingcapaciteit geeft inzicht hoe de belastingdruk zich verhoudt ten opzichte van het landelijk gemiddelde. Geconcludeerd kan worden dat de totale woonlasten voor een gezin met een woning met gemiddelde WOZ-waarde in gemeente Nederweert lager is ten opzichte van het landelijk gemiddelde (het ijkpunt voor het maximaal te heffen belastingtarief). In december 2016 is door de Raad het Gemeentelijke rioleringsplan 2017-2021 vastgesteld. Onderdeel hiervan is een gefaseerde verhoging van rioolrecht, om te komen tot een hogere kostendekkendheid. Door deze wens van de raad uit te werken, leidt dit tot een verhoging van de belastingdruk. Het is te allen tijde de bevoegdheid van de gemeenteraad met welke omvang de belastingen worden verhoogd. Dit dient uiteraard in relatie met de structurele exploitatieruimte te worden bekeken. 81 Een beoordeling van de onderlinge verhouding tussen de kengetallen in relatie tot de financiële positie Aangezien het niet mogelijk is om een individueel kengetal te gebruiken voor de beoordeling van de financiële positie van onze gemeente dienen bovenstaande kengetallen in samenhang te worden bezien.

Uit bovenstaande analyse blijkt dat de financiële positie van onze gemeente een goed beeld laat zien. Zo bevindt onze schuldpositie zich binnen een normale marge (conform richtlijn VNG), wat betekent dat de verhouding tussen het niveau van de schuldenlast ten opzichte van de baten in balans is. Belangrijk hierbij te benoemen is dat Nederweert geen geld heeft geleend en dat dit de komende jaren gehandhaafd blijft. Mede hierdoor is de solvabiliteitsratio goed in orde. Het eigen vermogen is zodanig van omvang dat de financiële verplichtingen met gemak voldaan kunnen worden. De structurele exploitatieruimte is toereikend om de structurele lasten af te dekken. Daarnaast staan de grondexploitatie in de boeken gewaardeerd tegen actuele waarde. Alle kengetallen in overweging genomen is er sprake van een meerjarig robuust financiële gemeente Nederweert. 82 Paragraaf 3: Onderhoud kapitaalgoederen Inleiding De totale omvang van de gemeente Nederweert beslaat 10.178 hectaren. De gemeente heeft binnen dit gebied de infrastructuur (wegen, water, riolering, kunstwerken), voorzieningen (groen, verlichting, sportfaciliteiten) en gebouwen in beheer. Voor de samenleving is een goed functionerende openbare infrastructuur een belangrijk randvoorwaarde. Daarom hebben de overheden een wettelijke zorgplicht voor de openbare infrastructuur.

Het in stand en bij de tijd houden van de gemeentelijke infrastructuur brengt jaarlijks forse kosten met zich mee. Strategische keuzes en een doelmatig en doeltreffend beheer zijn randvoorwaarden om deze betaalbaar te houden. Bij de verschillende onderdelen komen we hierop terug. Activiteiten 1. Planmatig onderhoud uitvoeren op basis van meerjaren onderhoudsplannen. 2. Planmatig onderhoud en verduurzamen gebouwen op basis van duurzame meerjaren onderhoudsplannen. Wegen Beleidskader In Nederweert is een eigen onderhoudsmethode ontwikkeld. Hierbij ligt het accent vooral op preventie en conservering (wegkanten aanvullen, grasbetonstenen aanbrengen, oppervlaktebehandelingen aanbrengen en scheuren vullen). Kwaliteitsniveau De raad koos in 2006 voor het basiskwaliteitsniveau van het “Centrum voor Regelgeving en Onderzoek in de Grond-, Water- en Wegenbouw en de Verkeerstechniek” (CROW), zoals omschreven is in publicatie 147. Hierbij wordt voldaan aan een absoluut minimaal verantwoord kwaliteitsniveau zonder dat de normen en richtlijnen voor veiligheid worden overschreden. Financiële consequenties wegenbeheerprogramma 2014-2023 De Raad heeft op 23 september 2014 het Wegbeheerprogramma 2014-2023 vastgesteld. Daarin zijn ook de financiële consequenties in beeld gebracht van het 10-jarig wegbeheerprogramma (2014- 2023). Onderhoudskosten 2014–2023 prijspeil 2012 en excl.

areaaluitbreiding Onderhoudskosten 2014-2023 incl. indexering van 1,75% en areaaluitbreiding van 5.000 m² per jaar.

De prognose voor de korte termijn is bepalend voor het onderhoudsbudget. De langere termijn is minder betrouwbaar en is niet bepalend voor het onderhoudsbudget. Het gemiddeld kostenniveau voor de korte termijn (t/m 2018) lag op € 0,4252 per m2. Landelijk is dit gemiddelde ca. € 1,00 per m2. Om te voorkomen dat het budget in een keer fors verhoogd moet worden, omdat de prognose voor de langere termijn niet budgetbepalend was, is het wegenbeheerplan in 2017 doorgerekend voor de periode 2019 - 2023. De doorrekening, met inspectie cijfers 2017, geeft aan dat de kwaliteit van de verhardingen is afgenomen t.o.v. 2013. Er is meer matige schade bijgekomen, die binnen 3-5 jaar onderhoud vraagt. Toch is het berekende groot onderhoud ongeveer gelijk. Dit heeft te maken met het type schadebeeld, en de keuze van meest efficiënte maatregel die niet persé een zwaardere maatregel hoeft te zijn. Ook de areaaluitbreiding is niet meegenomen in de berekening. Door de komst van de BGT zijn de administratieve gegevens van het wegbeheer enkele jaren niet meer bijgewerkt. De nieuwe digitale wegenkaart, die gekoppeld is aan de BGT, zal na opschoning een veel nauwkeuriger beeld geven van het areaal. De verwachting is dat dit hoger ligt dan in het beheersplan 2014-2023 werd aangenomen. Ook de overige onderhoudskosten zoals klein- en preventief onderhoud, zijn gerelateerd aan het areaal verhardingen.

De BGT werd eind 2019 gekoppeld aan de wegenkaart. De opschoning vraagt veel meer tijd dan verwacht, afronding staat gepland voor Q1 2023. Daarna wordt dan met het juiste areaal en nieuwe inspectie cijfers, een nieuw wegbeheersplan 2023-2032 gemaakt. Exploitatierekening 2022 Omschrijving lasten | Begroting 2022 | Begroting 2022 | Rekening 2022 | Saldo 2022 primair | gewijz. Asfaltonderhoud | 611.231 | 622.354 | 619.567 | 2.787 Elementenonderhoud | 213.507 | 273.507 | 275.303 | -1.796 824.738 | 895.861 | 894.869 | 992 Verbreden wegen met grastegels | 64.460 | 90.924 | 90.474 | 450 Onderhoud bermen en sloten | 82.985 | 82.985 | 83.632 | -647 Vergroening bermen | 30.000 | 50.000 | 49.508 | 492 Onderhoud wegkanten | 135.191 | 98.710 | 98.159 | 551 312.636 | 322.619 | 321.773 | 846 Totaal | 1.137.374 | 1.218.480 | 1.216.642 | 1.838 Het wegenbeheerprogramma gaat alléén over asfalt- en elementenonderhoud. Kijken we alleen naar deze bedragen dan lopen de begrote bedragen niet parallel met de bedragen zoals door de Raad vastgesteld. De onderhoudstaken opgenomen in het wegbeheerprogramma zijn: • | Groot onderhoud • | Klein onderhoud • | Preventief onderhoud • | Afvoer teerhoudend asfalt. Het verbreden van wegen met grastegels en het onderhoud van wegkanten behoort ook tot preventief onderhoud, de Nederweertermethode, waarmee groot onderhoud verantwoord kan worden uitgesteld.

Daarnaast is bij de realisatie de indexering anders verlopen (lager) dan in het programma opgenomen. Aangezien wegrehabilitaties van veel en moeilijk te beïnvloeden factoren afhankelijk zijn, zijn ze hierdoor moeilijk te voorspellen. Omdat hier grote bedragen mee gemoeid kunnen zijn, is het belangrijk om meer zicht te krijgen op de risico’s van wegrehabilitaties. Om een beter zicht te krijgen op de achteruitgang van de verharding, wordt om de 3 jaar een wegbouwkundig onderzoek uitgevoerd op de belangrijkste verkeerswegen, laatste versie juni 2021. De overige wegen worden geselecteerd en beoordeeld aan de hand van de schadebeelden uit de jaarlijkse weginspecties. Daarmee zijn de risico’s voor wegrehabilitaties voor de komende 10 jaar 83 84 gekwantificeerd. De weerstandscapaciteit op termijn is voldoende om de risico’s, zoals we die op dit moment inschatten, op te vangen. Riolering / Water Beleidskader Riolering maakt onderdeel uit van de totale waterketen. Daarom worden de onderdelen riolering en water als een samenhangend systeem benaderd. Samen met de Noord-Midden Limburgse waterketenpartners (15 gemeenten, 2 waterschappen, waterschapsbedrijf en drinkwaterbedrijf) is in 2020 het waterketenplan (WKP) bijgesteld. In dit plan is het gezamenlijk beleid over de gehele waterketen uitgewerkt.

Ons huidig Gemeentelijk Riolerings Plan is verlopen en gaan in afwachting van de omgevingsplannen van kern en buitengebied het beleid daarin opnemen. Wel hebben we een strategisch klimaatadaptatieplan vastgesteld met de nodige investeringen om met name wateroverlast te voorkomen. Klimaatverandering De effecten van klimaatverandering hebben steeds meer gevolgen voor de leefomgeving. We krijgen te maken met wateroverlast door extreme buien, hittestress door steeds vaker voorkomende hittegolven, schade door droogte en er gaan (drink)watertekorten ontstaan. In 2020 stelden we een strategisch klimaatadaptatieplan vast. Dit plan gaat met name over de kernen. Voor de landelijke omgeving hebben we in het samenwerkingsverband PIO Weerterland een kansendialoog gevoerd. Dit met het oog op doelstapeling. In 2022 werd de stikstofdiscussie heel actueel. Het Rijk nam de ruimtelijke regie weer in handen en stelde hiervoor een Nationaal Programma Landelijk Gebied op. In dit programma worden bodem en water de leidende ontwerpprincipes. Van daaruit ligt bij de provincies de opdracht om een Limburgs Programma Landelijk Gebied op te stellen. De eerder opgehaalde informatie brengen we in, in de gebiedsplannen die de provincies aan het opstellen is. We onderzoeken met onze waterpartners om de haarvaten van het watersysteem beter te benutten. Dit project loopt tot eind 2023.

Kwaliteitsniveau Volgens de Europese Kaderrichtlijn water (KRW) dienen alle lidstaten te zorgen voor een goede toestand van het oppervlaktewater en het grondwater. De KRW verplichtte overheden tot het treffen van maatregelen om in 2021 of uiterlijk 2027 het volgende te hebben bereikt: • Een goede chemische toestand (waterkwaliteit) van grond - en oppervlaktewater; • Een goede ecologische toestand van oppervlaktewater; • Een goede kwantitatieve toestand van grondwater (geen verdroging van natte natuur). Nederweert heeft alle geplande maatregelen uitgevoerd, met uitzondering van enkele kleine afkoppelgebieden in het buitengebied. Voor het beheer van het gemeentelijke riool- en infiltratiestelsel maken we gebruik van een rioolbeheersysteem. Jaarlijks wordt ongeveer 10% van alle leidingen en putten gereinigd en met videocamera’s geïnspecteerd. Naar aanleiding van inspecties in 2021 hebben we dit jaar maar geringe reparatiemaatregelen hoeven uit te voeren. Het rioolstelsel van Nederweert verkeert in een goede staat. Er is geen sprake van achterstallig onderhoud. Buitengebied In 2020 is bekeken of het doelmatig is om de panden in het buitengebied die niet zijn aangesloten op de riolering aan te sluiten. Dit zou een erg dure oplossing zijn en deze panden hebben een eigen biologische mini zuivering (IBA) voordat op de bodem of oppervlaktewater geloosd wordt.

Vandaar dat is besloten om deze panden niet alsnog aan te sluiten. Financiële consequenties strategisch klimaatadaptatieplan. De financiële gevolgen met betrekking tot beheer, exploitatie, aanpassing en vervanging van het gemeentelijk rioolstelsel zijn opgenomen in het vastgesteld Herijking KDP Nederweert 2021. De meeste kosten uit het klimaatadaptieplan worden gedekt door een verhoging van de rioolheffing. Het maken van een hitteplan voor ouderen, subsidie groene daken en kleine meekoppel kansen worden uit de algemene begroting gedekt. 85 Maatregelen klimaatadaptatieplan In het centrumplan koppelden we dit jaar gelijktijdig met de herinrichting ruim 1 ha van de verharding af. In de Meester Schakenhof legden we een grote ondergrondse buffer aan om het knelpunt Lochtstraat op te lossen. Begin 2023 worden de werkzaamheden afgerond Riolering en water Gemeenten hebben op grond van de Wet Milieubeheer en de Waterwet drie zorgplichten: •Zorgplicht voor inzameling en transport van stedelijk afvalwater (art. 10.33 Wet Milieubeheer). •Zorgplicht voor doelmatige inzameling en verwerking van afvloeiend hemelwater (art. 3.5 Waterwet) •Zorgplicht voor grondwatermaatregelen (onder voorwaarden) (art. 3.6 Waterwet). Voor de andere waterpartners gelden de volgende zorgplichten •Waterschap Limburg heeft op grond van de Waterwet (3.4) een zorgplicht voor de zuivering van stedelijk afvalwater.

•Waterschap Limburg heeft op grond van de Waterschapswet de zorg voor het kwantiteits- en kwaliteitsbeheer van het oppervlaktewater, en ook de zorg voor het transporteren en het zuiveren van afvalwater en de verwerking van zuiveringsslib. Dit omvat mede het bouwen en exploiteren van zuiveringstechnische werken door Waterschapsbedrijf Limburg. •Waterleidingmaatschappij Limburg zorgt dat heel Limburg kan rekenen op betrouwbaar drinkwater en waterdiensten op maat. Nu en in de wereld van morgen. Omdat deze zorgplichten veel raakvlakken met elkaar hebben en zelfs vervlochten zijn, hebben de 15 Noord Limburgse gemeenten, Waterschap Limburg, Waterschapsbedrijf Limburg en de Waterleidingmaatschappij Limburg het samenwerkingsverband Waterpanel Noord (WPN) opgericht, om samen te werken op het gebied van zoetwaterbeschikbaarheid, riolering en klimaat. Hiervoor hebben partijen een convenant opgesteld. Doelstelling convenant In dit convenant spreken partijen af wat ze willen bereiken met de samenwerking in de afvalwaterketen in Noord-Limburg en hoe zij de doelstellingen gaan realiseren. Doelstellingen “Samenwerking in de afvalwaterketen Noord-Limburg” a. Kosten: partijen streven naar maatschappelijke kostenbesparingen in totaal voor alle partijen samen. Dit betreft o.a. projectkosten, investeringen en exploitatiekosten. b.

Kwaliteit: de samenwerking levert een bijdrage aan het verhogen van de kwaliteit van de leefomgeving en het watersysteem. c. Kennis: partijen delen kennis en kunde (inclusief innovaties) om nieuwe ontwikkelingen als afname vakmensen, regelgeving en bezuinigingen het hoofd te kunnen bieden. d. Partijen steken de samenwerking pragmatisch in onder het motto “niet praten maar doen” en maken samen heldere en concrete afspraken (borging). Wat hebben we gedaan: Om dit te kunnen bereiken is in 2021 een Waterketenplan vastgesteld. Het plan beschrijft hoe we omgaan met de thema’s en benoemt de gezamenlijke projecten. Lopende projecten zijn o.a. het project Waterklaar, waarin bewustwording creëren één van de opgaven is. Hiervoor is de stimuleringsregeling afkoppelen eveneens gemaakt. Vanwege het succes van deze regeling wordt er een vervolgregeling ingericht voor de jaren 2023 en 2024. Inmiddels is er dit jaar met subsidie bijna 1 ha afgekoppeld. Om in aanmerking te komen voor rijksgelden, vanuit het Delta Programma Ruimtelijke Adaptatie, als cofinanciering bij het oplossen van wateroverlastsituaties hebben we aanvragen ingediend via de werkregio (in ons geval WPN). Verder is er al een begin gemaakt met de planvorming van een Groen- Blauwe inrichting van het Schoolplein van basisschool De Kerneel om onze jeugd al kennis te laten maken met het belang van water, groen en biodiversiteit.

Andere scholen volgen de komende jaren. Er is in het kader van de samenwerking bij alle deelnemende gemeenten een gebiedsdekkend grondwatermeetnet aangelegd om de grondwaterstand beter te kunnen monitoren. Om droogte te bestrijden hebben we een pilotproject gestart samen met het waterschap om water langer vast te houden in onze bermsloten (haarvaten) Exploitatierekening 2022 Omschrijving lasten | Begroting 2022 | Begroting 2022 | Rekening 2022 | Saldo 2022 primair | gewijz. Riolering algemeen | € | 97.488 | € | 103.205 | € | 97.502 | € | 5.703 Rioolinspecties | € | 45.497 | € | 45.497 | € | 30.769 | € | 14.728 Onderhoud vrij verval riolering | € | 170.413 | € | 170.413 | € | 167.848 | € | 2.565 Onderhoud straat- en trottoirkolken | € | 30.468 | € | 30.468 | € | 34.156 | € | 3.688- Rioolonderhoud & straatvegen | € | 91.315 | € | 91.315 | € | 20.263 | € | 71.052 Onderzoekskosten en monitoring | € | 53.426 | € | 53.426 | € | 52.939 | € | 487 Ond.

Persrioolgemalen | € | 198.896 | € | 198.896 | € | 170.743 | € | 28.153 Organisatiekosten riolering | € | 261.562 | € | 286.518 | € | 303.346 | € | 16.828- Subtotaal | € | 949.065 | € | 979.738 | € | 877.565 | € | 102.173 Riolering algemeen - toevoeging voorziening | € | 276.000- | € | 276.000- | € | 218.119- | € | 57.881- Riolering algemeen - beschikking voorziening | € | 1.260.456 | € | 1.260.456 | € | 1.260.079 | € | 377 Subtotaal lasten | € | 1.933.521 | € | 1.964.194 | € | 1.919.525 | € | 44.669 Omschrijving baten | Begroting 2022 | Begroting 2022 | Rekening 2022 | Saldo 2022 primair | gewijz. Baten rioolheffing - retributie producenten | € | 1.759- | € | 1.759- | € | 1.878- | € | 119 Baten rioolheffing - retributies riolering | € | 2.337.900- | € | 2.337.900- | € | 2.336.728- | € | 1.172- Subtotaal baten | € | 2.339.659- | € | 2.339.659- | € | 2.338.606- | € | 1.053- Totaal | € | 406.138- | € | 375.465- | € | 419.081- | € | 43.616 Reserve riolering | € | - | € | - | € | 106.782 | € | 106.782- Saldo | € | 406.138- | € | 375.465- | € | 312.299- | € | 63.166- Investeringen Omschrijving lasten derden | Begroting 2022 | Begroting 2022 | Rekening 2022 | Saldo 2022 primair | gewijz. Subs. afkoppelen, hemelwatermaatr.

| € | - | € | 65.796 | € | 70.083 | € | 4.287- Afkoppelen riolering Centrumplan | € | - | € | - | € | 230.007 | € | 230.007- Riooloverstort Molenweg | € | - | € | 11.515 | € | 7.834 | € | 3.681 Klimaatadaptieplan afkoppelmaatr. Rbs 03-11-20 | € | - | € | 324.000 | € | - | € | 324.000 Verwijderen schildmuur riool Rbs 03-11-20 | € | - | € | 3.000 | € | - | € | 3.000 Klimaatadaptieplan Lochtstraat Rbs 03-11-20 | € | - | € | 864.000 | € | 732.451 | € | 131.549 Communicatieplan riolering Rbs 03-11-20 | € | - | € | - | € | - | € | - Blauw groen schoolplein 2022 | € | - | € | 25.000 | € | 11.500 | € | 13.500 Actualiseren klimaatadaptieplan 2022 | € | - | € | - | € | - | € | - Renovatie mech.riolering en gemalen | € | - | € | 40.000 | € | 40.321 Terugslagklep O.L.Vrouwestraat 2022 | € | - | € | - | € | - Maatregel De Bengele 2022 | € | - | € | - | € | - Subs afkoppelen riool provinciaal subs | € | - | € | - | € | - Aanleg part. rioolaansl./rioolaansluitrecht | € | - | € | - | € | 7.924 Totaal lasten derden | € | - | € | 1.333.311 | € | 1.100.120 | € | 241.436 Omschrijving baten derden | Begroting 2022 | Begroting 2022 | Rekening 2022 | Saldo 2022 primair | gewijz. Subs. afkoppelen, hemelwatermaatr. | € | - | € | - | € | 33.914- | € | 33.914 Aanleg part.

rioolaansl./rioolaansluitrecht | € | - | € | - | € | 11.500- | € | 11.500 Totaal baten derden | € | - | € | - | € | 45.414- | € | 45.414 86 Groen Beleid Het nieuwe groen beleidsplan is in 2020 goedgekeurd. Hierin krijgen punten als biodiversiteit en klimaatadaptatie een prominente(re) rol. Waar voorheen alleen naar groen en natuur gekeken werd, worden nu ook andere functies van de openbare ruimte betrokken zodat deze elkaar versterken. Denk aan bewegen in het groen en meervoudig ruimtegebruik. Verder wordt er gekeken om beschermde elementen en natuurgebieden met elkaar te verbinden zodat er een sterker groen netwerk ontstaat, hiervoor wordt een nieuw bermbeheerprogramma opgesteld. Als het verbinden van deze elementen niet binnen de geraamde budgetten past, maken we dat inzichtelijk in het uitvoeringsprogramma’s en leggen we dat aan de raad voor. Kwaliteitsniveau (op verzoek van Provincie) Het openbaar groen binnen de bebouwde kom is onderhouden op een niveau dat vergelijkbaar is met een A, volgens, in overeenstemming met de CROW-systematiek. In het buitengebied is het groen onderhouden op een kwaliteit niveau dat overeenkomt met een D beeldkwaliteit volgens, in overeenstemming met de CROW-systematiek. Op dit moment is er geen sprake van achterstallig onderhoud. Financiële consequenties. Uitbreiding te onderhouden areaal openbaar groen vanaf 2023.

Aanleg nieuwbouwwijken Hoebenakker en Lieversevelden. Exploitatierekening 2022 Omschrijving lasten | Begroting 2022 | Begroting 2022 | Rekening 2022 | Saldo 2022 primair | gewijz. Onderhoud houtopstanden | € | 45.299 € | 46.315 € | 49.356 € | 3.041- Openbaar groen | € | 496.761 € | 558.171 € | 549.620 € | 8.551 Ledigen vuilnisbakken plantsoenen/speelveldjes | € | 20.285 € | 20.285 € | 24.798 € | 4.513- Renovatie groen diverse kernen | € | 63.381 € | 69.719 € | 70.453 € | 734- Onderhoud bomen | € | 128.484 € | 130.953 € | 134.100 € | 3.147- Bestrijding Eikenprocessierups | € | 69.405 € | 69.405 € | 56.644 € | 12.761 Recreatieve voorzieningen | € | 26.665 € | 26.398 € | 30.327 € | 3.929- Speelplaatsen & trapveldjes | € | 49.523 € | 47.624 € | 54.459 € | 6.835- Organisatiekosten natuurbeheer | € | 232.400 € | 252.364 € | 256.099 € | 3.735- Totaal | € | 1.132.203 | € | 1.221.234 € | 1.225.855 | € | 4.621- Gebouwen Het gemeentelijk ‘bouwwerken’ bestand bestaat uit 11 objecten. 10 gebouwen en één bouwwerk geen gebouw zijnde. Elk object heeft een meerjaren onderhoudsplan. Onderhoud wordt uitgevoerd op basis van Duurzaam meerjaren onderhoudsplannen. Er is geen achterstand in het onderhoud.

De gemeentelijke bouwwerken zijn: • | Gemeentehuis • | Sportcentrum De Bengele • | Gymzaal Ospel • | Gemeentegarage/ voormalig brandweerkazerne • | Gebouw op begraafplaats Kreijel inclusief columbarium • | Bibliotheek • | Sint-Lambertus kerktoren • | Klokkentoren Ospeldijk • | Molen De Windlust • | Molen De Korenbloem • | Molen St. Joseph Beleid 87 88 Het beleidskader voor het onderhoud van de bouwwerken: •Duurzame meerjaren onderhoudsplannen (DMJOP) •Notitie Technisch Beheer •Notitie verkrijging/vervaardiging en onderhoud kapitaalgoederen Kwaliteitsniveau Objecten hebben een kwaliteitsniveau waaraan ze moeten voldoen. Alle objecten voldoen aan dit conditieniveau en er is geen sprake van achterstallig onderhoud. Aan de gebouwen wordt onderhoud uitgevoerd om de gebouwen op het gewenste kwaliteitsniveau te houden. Kanttekening Als onderhoud langer wordt uitgesteld heeft dit gevolgen voor het conditieniveau. Bij een aantal gebouwen wordt nu minimaal onderhoud uitgevoerd. Deze keuze is gemaakt in afwachting op duidelijkheid wat er met deze gebouwen gebeurt. Blijven ze bijvoorbeeld in eigendom of niet? Het gaat onder andere om de gemeentegarage/voormalig brandweerkazerne, gymzaal Ospel en bibliotheek. De gemeentegarage is nu verhuurd. Energielabel Voor gebouwen met een publieksfunctie van meer dan 250 m2 oppervlakte is een Energielabel wettelijk verplicht.

Deze verplichting geldt voor het gemeentehuis, sportcentrum De Bengele, bibliotheek en gymzaal Ospel. Deze gebouwen hebben een energielabel. Na afronding van de verduurzamingswerkzaamheden hebben het gemeentehuis, sportcentrum de Bengele en de bibliotheek een A label. Gymzaal Ospel heeft een G label. Het Energielabel is zichtbaar opgehangen in de gebouwen. De energetische verbetermaatregelen zijn opgenomen in duurzame meerjaren onderhoudsplannen (DMJOP). Versneld verduurzamen Bij het opstellen van Duurzame meerjaren onderhoudsplannen is uitgegaan van de afspraken volgens het Nationaal Energieakkoord: gemiddeld A label in 2030. Dat betekent dat de energiebesparende maatregelen ‘uitgesmeerd’ zijn tot het jaar 2030. Bij het gemeentehuis en het sportcentrum zaten daardoor een aantal energiebesparende maatregelen vooral aan het eind, nabij 2030. We willen sneller verduurzamen zodat deze gebouwen eerder het A label krijgt. Om dit te bereiken zijn maatregelen verantwoord naar voren gehaald. Een adviesbureau heeft ons begeleid in de uitwerking, de aanbesteding van te nemen maatregelen en de controle hierop. Bij dit traject is ook de klimaatverbetering meegenomen. Ook hebben we rekening gehouden met de herinrichting van de vergaderlocaties in de frontoffice en de raadzaal (separaat project) en de onderhoudsmaatregelen genoemd in het DMOP.

Gymzaal Ospel In 2022 zijn we gestart met het opstellen van een toekomstbepaling voor gymzaal Ospel. Hierin worden we begeleid door een adviesbureau. Financiële consequenties DMJOP Gebouwen 2018-2037 In 2022 zijn de verduurzamingsmaatregelen voor een groot deel uitgevoerd. Dit heeft een behoorlijk effect op het saldo van het totaal van de onderhoudsvoorzieningen. Bij de doorrekening van de onderhoudsvoorziening is daar rekening mee gehouden. Onderhoud gemeentelijke gebouwen & molens rekening 2022 Lasten - Omschrijving | Begroot 2022 | Begroot 2022 | Werkelijk 2022 | Saldo 2022 Primair | Gewijz.

Voorziening onderhoud gemeentehuis | € | 1.543.014 | € | 1.543.014 | € | 1.518.673 | € | 24.341 Voorziening onderhoud bibliotheek | € | - € | - € | - € | - Voorziening onderhoud sportcentrum | € | 1.587.311 | € | 1.587.311 | € | 1.849.573 | € | 262.262- Voorziening onderhoud gz Ospel | € | 60.000 € | 60.000 € | - € | 60.000 Voorziening onderhoud gemeentegarage | € | - € | - € | - € | - Voorziening onderhoud begraafplaats Kreyel | € | - € | - € | - € | - Voorziening onderhoud Lambertus kerktoren | € | - € | - € | - € | - Voorziening onderhoud Scouting Pius X Bredeweg | € | - € | - € | - € | - Voorziening onderhoud molens | € | 14.193 € | 14.193 € | 70.995 € | 56.802- Totaal | € | 3.204.518 | € | 3.204.518 | € | 3.439.240 | € | 234.722- Baten - Omschrijving | Begroot 2022 | Begroot 2022 | Werkelijk 2022 | Saldo 2022 Primair | Gewijz. Voorziening onderhoud gemeentehuis | € | 413.617- € | 420.045- € | 420.045- € | 0 Voorziening onderhoud Lambertus kerktoren | € | - € | - € | 6.267-€ | 6.267 Voorziening onderhoud molens | € | 87.444- € | 91.588- € | 107.788- € | 16.200 Totaal | € | 501.061- € | 511.633- € | 534.100- € | 22.467 Openbare verlichting Beleid In december is het beleidsplan Openbare Verlichting 2023-2027 vastgesteld. In dit beleidsplan staat welke functie de OV heeft in het openbare gebied en wat de kaders zijn voor het gewenste lichtniveau.

Verder wordt er ingezoomd op het beheer en onderhoud. De nadruk ligt op het verbeteren van de verlichting van enkele fietspaden. Verder zijn er middelen ter beschikking gesteld om “specials” ook te verduurzamen met LED verlichting. In het nieuwe beleidsplan hebben we aangeven om bij een van de nieuwe woongebieden en de snelfietsroutes een pilot te doen met slimme verlichting. Kwaliteitsniveau Er is geen achterstand in het vervangen van de armaturen of masten. Wel voldoen een aantal straten niet aan de richtlijnen van het verlichtingsniveau. Masten hebben een theoretische levensduur van 45 jaar en armaturen van 20 jaar. Masten die ouder zijn dan 45 jaar worden beproefd. Slechte masten worden direct vervangen in verband met de veiligheid. Proeven in 2018 t/m 2021 hebben uitgewezen, dat we de komende jaren structureel geen masten hoeven te vervangen. Financiële consequenties Beleidsplan OV 2023-2027 In de reguliere begroting zijn kosten opgenomen voor het jaarlijkse beheer en onderhoud, energiekosten en afschrijving van investeringen van de openbare verlichting. Om tegenmoet te komen aan verzoeken van dorpsraden, voor het oplossen van knelpunten en het repareren van schade door vandalisme nemen we jaarlijks een bedrag van € 4.000,- op. Voor de verbetering van de verlichting van de fietspaden zullen in 2023 middelen opgenomen in het uitvoeringsprogramma.

De aanleg van de verlichting in de uitbreidingsplannen wordt betaald uit budgetten voor het woonrijp maken van het woongebied. Voor het verduurzamen van specials en het incidenteel vervangen van masten worden in 2023 jaarlijkse kredieten opgenomen 89 Wat hebben we verder gedaan We hebben dit jaar door middel van een gezamenlijke aanbesteding met de gemeente Leudal een aannemer geselecteerd voor het onderhoud aan de lichtmasten voor de komende jaren en het nieuwe centrumgebied is voorzien van nieuwe verlichting zover het werk gevorderd is. Exploitatie rekening 2022 Omschrijving lasten / baten | Begroot 2022 | Begroot 2022 | Rekening 2022 | Saldo 2022 primair | gewijz.

Energieverbruik | € | 51.100 | € | 71.100 | € | 68.036 | € | 3.064 overige kosten leveringen derden | € | 47.000 | € | 47.000 | € | 52.305 | € | 5.305- Vebego | € | - | € | - | € | 178 | € | 178- overige uitbestede werkzaamheden | € | 22.987 | € | 22.987 | € | 43.850 | € | 20.863- Afschrijvingen | € | 31.793 | € | 31.035 | € | 31.035 Totaal lasten | € | 152.880 | € | 172.122 | € | 195.403 | € | 23.281- vergoeding energiekosten | € | - | € | - | € | 439- | € | 439 overige bijdragen van derden | € | 2.500- | € | 2.500- | € | 42.704- | € | 40.204 Totaal lasten | € | 2.500- | € | 2.500- | € | 43.144- | € | 40.644 Totaal saldo | € | 150.380 | € | 169.622 | € | 152.260 | € | 17.363 Omschrijving lasten / baten | Begroot 2022 | Begroot 2022 | Rekening 2022 | Saldo 2022 primair | gewijz. Vervanging lichtmasten & armaturen | € | - € | 55.228 | € | 21.284 | € | 33.944 Totaal | € | - € | 55.228 | € | 21.284 | € | 33.944 90 91 Verkeer Regionaal Mobiliteitsoverleg Midden-Limburg (RMO ML) De gemeenten in Midden-Limburg en de provincie werken samen in het RMO Midden-Limburg. Gezamenlijke onderwerpen worden getrokken en/of uitgewerkt door de verkeerscoördinator die door de deelnemende partijen gezamenlijk bekostigd worden. Het RMO ML heeft ook de taak om subsidiemogelijkheden helder te krijgen. Uit de resultaten van een evaluatie is gebleken dat het RMO Midden-Limburg zinvol was.

Voortzetting ervan in combinatie met het Samenwerkingsverband Midden-Limburg (SML) bleek gewenst. In 2022 is de ‘Regionale mobiliteitsvisie en Jaarplan 2023 regio Midden-Limburg’ opgesteld. Dit vormt de leidraad voor gezamenlijke mobiliteitsvraagstukken binnen de zeven Midden-Limburgse gemeenten. Speelruimte Beleid In 2008 is speelruimtebeleid voor de gemeente Nederweert vastgesteld. Basis hiervan vormde het adviesrapport van Speeltuinwerk Limburg. Door de veranderingen van sport en bewegen, demografische ontwikkelingen en veilige beweegroutes in combinatie met de inzet op positieve gezondheid zal het gebruik van sport en bewegen in de openbare ruimte voor alle leeftijdscategorieën (0-100+) toenemen. Deze veranderingen hebben gevolgen voor de inrichting van speelvelden/buitenruimte omdat deze grotendeels gebaseerd zijn op jeugd t/m 12 jaar. Wij zijn gestart met het herijken van het huidige speelruimtebeleid. Hieruit is voortgekomen dat de huidige naam speelruimtebeleid niet meer past bij de veranderingen van sport en bewegen, veilige beweegroutes in combinatie met positieve gezondheid voor alle leeftijdscategorieën. De naam speelruimtebeleid wordt gewijzigd naar “Bewegen in de openbare ruimte”. In 2019 is gestart met de proeftuin “Bewegen in de openbare ruimte” voor de leeftijdscategorie 12 t/m 18 jaar. Die is in 2020 voortgezet.

Bewegen in de openbare ruimte en de proeftuin is opgenomen in de Omgevingsvisie. De benodigde bedragen, worden enerzijds bepaald door de technische toestand (volgt uit jaarlijks inspectierapport). Ook wordt gekeken naar de demografische ontwikkeling in de betreffende wijk/buurt. Door vergrijzing of verjonging kan de behoefte aan spelen/beleven en speeltoestellen veranderen. Op basis hiervan bepalen we de jaarlijkse investeringskosten en maken we een afweging ten opzichte van andere investeringen. In de kadernota van 2016 is dit vervolgens zo vastgesteld. Kwaliteit De veiligheid van de speelvoorzieningen is van groot belang, ook in het kader van de wettelijke aansprakelijkheid van de gemeente. Alle speelvoorzieningen worden jaarlijks geïnspecteerd door een onafhankelijk bureau en 3x per jaar door de Risse. Hierop volgt een lijst met onderhoudsmaatregelen. De inspectie en de uitgevoerde werkzaamheden houden we digitaal bij. Hieruit volgt ook een overzicht van de te verwachte kosten voor onderhoud en vervanging. Momenteel is er geen achterstallig onderhoud en zijn de toestellen veilig. Financiële consequenties De onderhoudskosten zijn structureel opgenomen in de exploitatiebegroting. De kosten voor het vervangen van speeltoestellen worden vanaf 2016 opgenomen in het investeringsprogramma.

Doordat de speeltoestellen goed geïnspecteerd en onderhouden worden schuift de vervangingspiek op basis van technische afschrijving steeds op. Gezien de financiële situatie besloten B&W bij de jaarrekening 2014 om vanaf 2016 de vervangingskosten ad. € 45.000,00 uit het onderhoudsbudget ‘speelplaatsen & trapveldjes’ te halen. De bedragen voor vervanging van speeltoestellen zijn vanaf 2016 opgenomen in het investeringsprogramma. Gezien de geringe vervangingen is dit tot nu toe nog niet nodig gebleken. De raad besloot in juni 2019 om jaarlijks € 20.000,00 beschikbaar te stellen voor de aanleg van openbare sportvoorzieningen voor oudere jeugd en volwassenen en beweegroutes voor senioren. De concrete invulling van dit bedrag wordt nog nader onderzocht. Een pilot beweegroute in de kern Ospel heeft door COVID-19 vertraging opgelopen maar staat klaar om uitgevoerd te worden zodra dit vanwege COVID-19 mogelijk is. 92 Samen met belanghebbenden partijen kijken we naar nieuwe inrichtingselementen, afgestemd op positieve gezondheid en bewegen in de openbare ruimte voor alle leeftijdscategorieën waarbij avontuurlijk en natuurlijk spelen voor kinderen mede een thema is vanuit motorisch ontwikkeling. Pas dan nemen we het investeringsprogramma op voor de vervanging van toestellen en het realiseren van andere noodzakelijke voorzieningen die passen in de transformatie. I.v.m.

de coronacrisis is er vertraging opgelopen, hierdoor is de verwachting dat dit in 2023 nader uitgewerkt wordt. Paragraaf 4: Financiering Algemeen Financiering betreft de manier waarop de gemeente benodigde geldmiddelen aantrekt en (tijdelijk) overtollige geldmiddelen belegt. De uitvoering van de gemeentelijke financieringsfunctie dient plaats te vinden binnen de kaders zoals gesteld in de Wet Financiering Decentrale Overheden (Wet FIDO). Deze financieringsparagraaf is samen met de financiële verordening en het treasurystatuut, een belangrijk instrument voor het transparant maken en daarmee voor het sturen, beheersen en controleren van de financieringsfunctie. Beleid Leningen en garanties worden slechts verstrekt voor de uitoefeningen van de publieke taak. Er moet een optimaal rendement verkregen worden dan wel moeten de lasten zoveel mogelijk gereduceerd worden. Hierbij moet de organisatie zo goed mogelijk beschermd worden tegen ongewenste financiële risico’s en moet er dus defensief en risicomijdend opgetreden worden.

De financieringspositie De financierings- en vermogenspositie per 31 december 2022 laat het volgende beeld te zien: Financieringspositie | 31-12-2022 Boekwaarde vaste activa en bouwgrondexploitatie | € | 21.323.670 Beschikbare financieringsmiddelen - Eigen financieringsmiddelen, reserves | € | 31.389.541 - Vreemd financieringsmiddelen, voorzieningen | € | 22.864.867 Totaal beschikbare financieringsmiddelen | € | 54.254.408 Geraamd financieringsoverschot | € | 32.930.738 Renterisico’s De risico’s die samenhangen met de uitvoering van de treasuryfunctie bestaan voornamelijk uit renterisico’s, die worden getoetst aan twee normen: • De renterisiconorm. Hiermee wordt het renterisico op de vaste schuld in beeld gebracht; • De kasgeldlimiet. Deze geeft het maximale bedrag aan dat aan vlottende financieringsmiddelen mag worden opgenomen. Rente-risiconorm Door het vaststellen van een renterisiconorm vindt de begrenzing van de renterisico’s op de gemeentelijke langlopende leningen plaats. De renterisiconorm houdt in, dat de jaarlijkse verplichte aflossingen en de renteherzieningen maximaal 20% van het begrotingstotaal mogen bedragen.

Voor Nederweert is deze norm op basis van de begrotingscijfers als volgt: Berekening renterisico vaste schuld | Rekening | Rekening | Begroting | Rekening (Bedragen in €) | 2020 | 2021 | 2022 | 2022 Rente herziening op vaste schuld o/g | - | - | - | - Herfinanciering (verplicht te betalen aflossing) | - | - | - | - Totaal grondslag rente risico | - | - | - | - Begrotingstotaal | 51.103.587 | 52.031.902 | 47.039.465 | 51.538.211 Rente-risiconorm 20% | 10.220.717 | 10.406.380 | 9.407.893 | 10.307.642 Onderschrijding norm | 10.220.717 | 10.406.380 | 9.407.893 | 10.307.642 Nederweert heeft geen vaste financieringsmiddelen afgesloten en is geheel gefinancierd met eigen middelen. Er is sprake van financieringsoverschot en de verwachting is dat dit de komende jaren ook zo zal blijven. Herfinanciering of renteherziening is niet aan de orde en er is geen renterisico. Kasgeldlimiet Voor de kasgeldlimiet is er een bovengrens aan de toegestane omvang van de kortlopende schulden (looptijd korter dan 1 jaar). De reden hiervoor is dat een korte schuldpositie een potentieel renterisico met zich meebrengt, omdat de rentestijgingen direct doorwerken in de rentelasten. Bij een (dreigende, 93 langdurige) overschrijding van de kasgeldlimiet wordt overgegaan tot omzetting naar langlopende schulden (looptijd >1 jaar). De kasgeldlimiet, uitgedrukt in percentage, wordt jaarlijks vastgesteld.

Voor 2022 is de kasgeldlimiet bepaald op 8,5% van het begrotingstotaal. Voor Nederweert betekent dit een kasgeldlimit 2022 van 8,5% van € 47.039.465 zijnde € 3.998.355. Voor 2022 is de kasgeldlimiet niet benaderd. Bedragen | in € | Netto vlottend overschot | Kasgeldlimiet | Overschrijding | Onderschrijding 1e kwartaal 2022 | 39.764.568 | 3.998.355 | - | 43.762.923 2e kwartaal 2022 | 39.967.668 | 3.998.355 | - | 43.966.023 3e kwartaal 2022 | 42.087.627 | 3.998.355 | - | 46.085.982 4e kwartaal 2022 | 40.944.638 | 3.998.355 | - | 44.942.993 Rentekosten en- opbrengsten In het kader van de financieringsfunctie zijn in deze begroting de volgende externe rentekosten en – opbrengsten opgenomen. Externe rentebaten en - lasten | Rekening | Rekening | Begroting | Rekening (Bedragen in €) | 2020 | 2021 | 2022 | 2022 Rente vaste leningen | - | - | - | - Totaal rentelasten | - | - | - | - Lening u/g / Vordering Enexis BV | 4.408 | 12.976 | 12.000 | 12.976 Totaal rentebaten | 4.408 | 12.976 | 12.000 | 12.976 Per saldo voordelig | 4.408 | 12.976 | 12.000 | 12.976 Liquiditeitsbegroting De liquiditeitsbegroting is een overzicht van de verwachte ontvangsten en uitgaven. Hieronder een overzicht van het verloop van de liquiditeit. Liquiditeit | Werkelijk 2022 01-01-2022 | € 36.406.911 31-12-2022 | € 35.592.927 Dekkingsgraad De dekkingsgraad geeft de financiële situatie weer.

Is er genoeg geld om aan alle verplichtingen t.a.v. de voorzieningen te voldoen, als deze zich allemaal in één keer manifesteren? De financiële positie van gemeente Nederweert is positief. De dekkingsgraad geeft een positieve weergave in 2022 van: Stand | Werkelijk 2022 Liquiditeit | 31-12-2022 | € 35.592.927 Saldo voorziening | 31-12-2022 | € 22.864.867 Dekkingsgraad in € | 31-12-2022 | € 12.728.060 Dekkingsgraad in % | 31-12-2022 | 156% 94 95 Paragraaf 5: Bedrijfsvoering Visie op Bedrijfsvoering De gemeente Nederweert is een autonome gemeente, die dicht bij haar inwoners staat én zichtbaar is in het publieke domein. Om deze doelstelling te verwezenlijken is het nodig dat de ambtelijke organisatie zich verder blijft ontwikkelen naar een professionele, flexibele organisatie die de samenwerking opzoekt waar nodig. Daarbij moeten we de interne dienstverlening in verbinding brengen met deze ontwikkelingen. In deze paragraaf lichten we de resultaten op gebied van personeel, financiën, communicatie, informatisering en automatisering, inkoop, huisvesting toe. Ook gaan we in op samenwerking en monitoring en verbeteringen. Samenhang met overige programma’s Bedrijfsvoering is ondersteunend aan de dienstverlening en heeft dus grote raakvlakken met alle programma’s. De genoemde taakvelden zijn van invloed op alle programma’s.

Inkoop, huisvesting, financiën en personeel zijn voor de hand liggend. In het programma 0 bestuur en ondersteuning ligt de verantwoordelijkheid voor het digitaliseren van processen, bouwen van ICT-infrastructuur en de ontwikkeling van de digitale agenda NL DIGIbeter. Risico’s in de bedrijfsvoering De paragraaf weerstandvermogen geeft inzicht in de risico’s die we zien in de bedrijfsvoering. Op het gebied van Financiën gaan we in op de risico’s, VPB- plicht, gegarandeerde geldleningen en de financiële verhoudingen met het rijk (herverdeling gemeentefonds) . Ook invoering van de omgevingswet is uitgewerkt en heeft ten aanzien van de elementen personeel en processen duidelijke relaties met de inrichting van de bedrijfsvoering. Het personeel is ons belangrijkste kapitaal. Duurzame inzetbaarheid (DI) is hierbij een belangrijk begrip. We sturen hierop met ons strategisch personeelsplan. Daarnaast zijn instrumenten zoals; gesprekscyclus, opleidingsplan, preventief medisch onderzoek, leeftijdsfasebewust personeelsbeleid en mantelzorg vriendelijk personeelsbeleid, belangrijk om op basis van analyse/advies interventies in te zetten om duurzame inzetbaarheid te bevorderen. Frauderisico Het college van gemeente Nederweert is zich bewust van het risico van fraude dat zij, zowel intern als extern, loopt bij het uitvoeren van haar activiteiten en dienstverlening.

Het college heeft in 2022 een frauderisicoanalyse laten opstellen waaruit naar voren kwam dat op enkele onderdelen in sprake is van een hoger dan normaal risico. Deze risico’s hebben in 2022 extra aandacht gekregen, waarbij aanvullende interne beheersingsmaatregelen zijn ingevoerd en deze gemonitord zijn. Externe partijen moeten er op kunnen vertrouwen dat gemeente Nederweert en haar medewerkers op een betrouwbare, eerlijke en zorgvuldige manier zaken doen. Daarom heeft gemeente Nederweert een gedragscode opgesteld die door iedere medewerker bij indiensttreding wordt ondertekend. Het belang van de gedragscode en de naleving wordt periodiek benadrukt en is onderwerp van gesprek tussen leidinggevende en medewerker. Er is een vertrouwenspersoon en meldpunt ingesteld waarbij eventuele misstanden vertrouwelijk kunnen worden gemeld. Onze (financiële) processen kenmerken zich door de aanwezigheid van functiescheiding. Hiermee voorkomen we dat slechts één persoon ongecontroleerd transacties of verplichtingen kan aangaan, autoriseren, verwerken en afwikkelen en toegang heeft tot activa. Ondanks alle beheersingsmaatregelen blijft theoretisch het risico bestaan dat het management maatregelen doorbreekt en het risico van samenspanning tussen medewerkers.

Transparante besluitvorming, de governance structuur, een open cultuur waarbij we elkaar durven aan te spreken, de aanwezigheid van een vertrouwenspersoon om niet-integer handelen (anoniem) te melden, periodieke interne en externe audits op de naleving van beheersingsmaatregelen dragen bij dat override of controls wordt gesignaleerd. 96 Gezien de aard van de activiteiten van gemeente Nederweert en de landen waarmee zaken wordt gedaan, onderkent de directie ook een extern risico op non-compliance. De in 2022 uitgevoerde risicoanalyse heeft ons goed inzicht gegeven in deze risico’s. De afgelopen jaren zijn er regelmatig berichten in de media over cyberaanvallen, gevallen van ransomware en datalekken. Gezien de activiteiten van gemeente Nederweert heeft informatiebeveiliging vanuit de perspectieven continuïteit, fraude en privacy en daarmee samenhangende reputatie een hoge prioriteit. Tijdens de dagelijkse bedrijfsvoering vinden controles plaats om vast te stellen of gewerkt wordt volgens de daarover gemaakte afspraken, waaronder de diverse protocollen voor informatiebeveiliging. Daarnaast beoordelen de security en privacy officer de kwaliteit en naleving van de getroffen beheersingsmaatregelen. Periodiek wordt de beheersing van informatiebeveiliging getoetst, zowel intern via interne audits, als extern via het ISAE 3402 onderzoek en ISO 27001 audit.

Eventuele verbeterpunten vormen de input voor verdere aanscherping en/of naleving van het informatiebeveiligingsproces. Conclusie Het college is van mening dat, met alle analyses en getroffen beheersingsmaatregelen, de risico’s met betrekking tot een beheerste en integere bedrijfsvoering inzichtelijk zijn en op een adequate wijze worden gemitigeerd. Gemeentelijke Organisatie De gemeentelijke organisatie bestaat uit twee afdelingen en een stafbureau. De afdelingen zijn opgesplitst in diverse teams, met afhankelijk van de grote van het team een teamleider of –coördinator. Het managementteam bestaat uit de gemeentesecretaris en twee

97 afdelingshoofden. Dit maakt dat de lijnen kort zijn. Onze personeelsformatie is al een aantal jaren stabiel. We zien de komende jaren ontwikkelingen die zullen leiden tot uitbreiding van de formatie. Te denken valt hierbij aan de invoering van de Wet open overheid (WOO), Omgevingswet, woningbouwopgave, energietransitie en transitie in de landbouw. Personeelsaspecten Onze dienstverlening beweegt mee en daarmee bewegen onze medewerkers mee. Medewerkers zijn klantgericht en moeten een houding hebben waarbij ze meedenken, creativiteit tonen en belemmeringen waar mogelijk wegnemen. We denken in kansen, mogelijkheden en oplossingen. Drie opvallende aspecten 1. De personeelskosten stijgen als gevolg van autonome ontwikkelingen In januari 2022 werd de Cao Gemeenten 2021-2021 definitief. Deze cao voorzag in een loonsverhoging van 1,5% met terugwerkende kracht tot 1 december 2021 en eenmalige uitkering ad € 1.200. Er kwam een thuiswerkvergoeding ad € 2 per volle dag en een minimumsalarisbedrag ad € 14 per uur. Per 1 april 2022 zijn de salarissen en de salarisafhankelijke toelagen opnieuw verhoogd. Ditmaal met 2,4%. Het aantal bovenwettelijke verlofdagen is vanaf 2023 voor iedereen gelijk met een overgangsregeling voor degenen die er hierdoor in verlof op achteruit gaat. De door het ABP aangekondigde premieverhoging voor 2022 is niet in de volle omvang doorgegaan. 2.

De gemiddelde leeftijd van het personeel stijgt niet De trend van vergrijzing en ontgroening weten we in Nederweert succesvol te managen. De gemiddelde leeftijd is in 2022 47,4 jaar. Dat is ongeveer gelijk aan 2021 en iets lager dan de gemiddelde leeftijd van 48 jaar bij gemeenten in onze grootteklasse (bron: Personeelsmonitor A+O fonds 2021). Relatief gezien heeft de gemeente Nederweert meer jonge medewerkers in dienst. Ook komende jaren is het strategisch personeelsbeleid erop gericht een goede combinatie te hebben van ervaring en jong talent én anticiperen we op toekomstige uitstroom. Onlangs zijn weer vijf trainees doorgestroomd naar reguliere functies. Als gevolg van de arbeidsmarktsituatie zien we meer verloop dan we gewend waren. Het lukt ons echter nog steeds om in de meeste gevallen vacatures in te vullen. 3. Het ziekteverzuimcijfer stijgt als gevolg van corona en griep Het verzuimcijfer is voor onze organisatie 6,67% over 2022 (was 4,59% in 2021). Dit ligt in de lijn met de stijging die landelijk gezien wordt. We hebben te maken met een voor ons forse stijging van het kort verzuim als gevolg van corona in het voorjaar en de griepgolf in het najaar. Dit is terug te zien in de ziekteverzuimfrequentie van 1,2 tegenover 0,68 over 2021. Het landelijk ziekteverzuimcijfer van gemeenten over 2022 is nog niet bekend.

Over 2021 bedraagt dit voor gemeenten 5,8% (bron: Personeelsmonitor A+O fonds 2021). Financiën De financiële bedrijfsvoering (financieel beleid en financieel beheer) vervult een belangrijke plaats op het speelveld van de bedrijfsvoering. Het is de spil in de gemeentelijke planning & control (P&C). Wij bouwen voortdurend aan een cyclus die management, college en raad in staat stelt om de juiste beslissingen te nemen. 1. Ontwikkeling Een concrete ontwikkeling is de wetswijziging over rechtmatigheid in jaarrekeningen van gemeenten. Door deze wijziging zal het college van B&W vanaf het boekjaar 2023 zelf een rechtmatigheidsverantwoording afgeven in de jaarstukken. In 2022 zijn de nodige voorbereidingen getroffen. 2.Planning We werken al jaren naar tevredenheid met een bestuurlijke planning voor de vaststelling van de P&C- producten zoals: -jaarstukken; -programmabegroting; 98 -bestuursrapportages; -kadernota; -en de financiële beheersdocumenten In 2022 zijn alle deadlines m.b.t. de P&C-documenten gehaald. 3. Beheersing Doelstelling is een juiste, tijdige, betrouwbare en volledige informatievoorziening te waarborgen. Het verbeteren van het financiële beheer is een permanent streven.

Hierbij moet gedacht worden aan een vereenvoudiging van onze kostenverdeling, inrichting van de financiële administratie, jaarlijkse doorkijk reserves & voorzieningen, liquiditeitsprognose, risicomanagement, weerstandsvermogen en de –ratio. 4. Control en audit Onze interne controle is de laatste jaren goed op orde. Dit houden we vast. Goede begeleiding en advisering van onze adviseurs is hierbij essentieel. De agenda voor control en audits is vastgelegd in het controleprotocol. Dit is afgestemd met onze huisaccountant en vastgesteld door de Raad. Financiële sturing vindt plaats met de bestuurlijke producten en diverse regelingen en verordeningen. In 2022 hebben we een aantal actualisaties doorgevoerd, waaronder de nota risicomanagement, treasurystatuut, nota reserves en voorzieningen en de verordening onderzoeken doelmatigheid en doeltreffendheid (art. 213a). Verder zijn verbetersuggesties opgevolgd uit het verdiepingsonderzoek 2021 van de provincie en de managementletter van de accountant. Communicatie Sinds 2020 zitten we als maatschappij in een rollercoaster: trends komen en gaan sneller dan ooit tevoren. De pandemie, maar ook andere crisis (stikstof, klimaat, vluchtelingen) hebben grote gevolgen voor onze economie en de maatschappij. We zien dat de maatschappij en de wijze van communiceren, veranderen.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://nederweert.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/da4f01a9-3b8d-42d7-8042-23ee43e5e548?agendaItemId=789d0aac-2698-45f0-a12b-66ca8641135b