Boekwerk begroting 2024
Tekst van het document
160
161 7.2 Gebiedsontwikkeling Lambertushof e.o. Inleiding De gemeenteraad heeft november 2022 ingestemd met het majeur programma Economische Gebiedsontwikkeling. Een van de twee onderdelen is de gebiedsontwikkeling Lambertushof en omgeving. Dit gebied is opgedeeld in 4 deelgebieden: (1) Lambertushof incl. achterliggend parkeerterrein, (2) Oversteek Kerkstraat-Kapelaniestraat/Kerkstraat Noord, (3) Pinnenhof en (4) Omgeving Groene Kruis gebouw. Onderhavig stuk betreft deelgebieden 1 + 2. Deelgebieden 3 en 4 worden op een later tijdstip aan de raad voorgelegd. In 2023 zijn inwoners, ondernemers en belanghebbenden zoals de OVN uitgebreid betrokken. Er zijn twee meedenkbijeenkomsten georganiseerd. Hierbij hebben ruim 70 betrokkenen hun input geleverd. Ook waren enkele raadsleden aanwezig. Daarnaast zijn er diverse individuele gesprekken gevoerd met omliggende lokale ondernemers. Het bestuur van de Ondernemersvereniging Nederweert heeft aangegeven positief te staan tegenover de opgestelde ontwerpen en uit te kijken naar de realisatie. Ook zijn de uitkomsten van de in maart 2023 uitgevoerde parkeermeting voor het gedeelte van dit gebied betrokken. Dat heeft geleid tot bijgevoegde gebiedsontwerpen voor deelgebieden (1) Lambertushof incl. achterliggend parkeerterrein en (2) Oversteek Kerkstraat- Kapelaniestraat/Kerkstraat Noord.
Op 14 juni zijn de ontwerpen voor dit gebied gepresenteerd aan de raad, deze zijn met instemming ontvangen. De uitvoering van de werkzaamheden staat nu gepland voor het eerste helft van 2024. Om in 2024 de herinrichting te kunnen uitvoeren, dient begin 2024 te worden gestart met de voorbereidende werkzaamheden (bijv. de uit te voeren onderzoeken). Gevraagd is om hiervoor incidenteel een krediet van. € 165.000 beschikbaar te stellen ten laste van de eenmalige ruimte 2024. De uitvoeringskosten zijn geraamd op € 875.000. Voorgesteld is om dit op te nemen in de begroting 2024, waarvan € 117.000 gedekt wordt door de gemeentelijke afkoppelsubsidie. De structurele lasten ad. € 26.000 worden gedekt door de begrotingsruimte 2024. Wat willen we hiermee bereiken?
162 Met de gebiedsontwikkeling Lambertushof e.o. wordt de herinrichting van het centrum afgerond. Het doel is een aantrekkelijk, toegankelijk en toekomstbestendig centrum te realiseren voor bezoekers, inwoners en ondernemers. Hiermee komen we tegemoet aan de ambities uit het coalitieakkoord: - de lokale economie versterken door ruimte te bieden aan Nederweerter ondernemers en het bevorderen van creativiteit en jong ondernemerschap (startups). Ondernemers geven we kansen om door te groeien in de eigen gemeente; - het creëren van een aantrekkelijk en toekomstbestendig centrum waar inwoners en bezoekers terecht kunnen voor hun dagelijkse levensbehoeften en vertier; - we houden het centrum goed bereikbaar en versterken gratis parkeren en winkelbeleving; - we gaan aan de slag met de inrichting van Lambertushof - we realiseren een samenhangend winkelgebied van Lambertushof, Kerkstraat-Noord en Kapelaniestraat met inpassing van De Pinnenhof en de bibliotheek; Met de uitvoering van de voorliggende gebiedsontwerpen (deelgebied 1+2) worden bovenstaande ambities al deels gerealiseerd. Hoe gaan we dit bereiken? Lambertushof maakt integraal onderdeel uit van het centrum en het kernwinkelgebied. Het kernwinkelgebied is de afgelopen periode al flink opgeknapt. De nu voorliggende gebiedsontwerpen vormen het laatste gedeelte, waarmee het centrum wordt afgerond.
De uitgangspunten van het majeure programma Economische Gebiedsontwikkeling zijn hierin meegenomen. Onderzocht is hoe het gebied beter toegankelijk, aantrekkelijker en vergroend kan worden. Onderdeel is ook het meer comfortabel maken van de parkeermogelijkheden, immers de huidige mogelijkheden zijn smal en sommige parkeerplaatsen zijn moeilijk bereikbaar. Bij de inrichting maken we een onderscheid tussen de voorzijde van de Lambertushof, de achterzijde en het gebied van de Kerkstraat-Noord. De voorzijde van de Lambertushof is in 2014 opnieuw bestraat. Om deze reden is de herinrichting hier meer beperkt: we plaatsen groenbakken en installeren mogelijk een kunstwerk. Daarnaast plaatsen we in overleg met ondernemers extra fietsnietjes voor het veilig kunnen stallen van fietsen. Het gedeelte van de Kerkstraat-Noord en de parkeerplaats achter de Lambertushof zijn in 1992 ingericht. Hierdoor hebben ze de afschrijvingstermijn van 30 jaar overschreden en sluit de kwaliteit, het comfort en de materialisering niet meer aan bij de rest van het centrum. Hier brengen we daarom nieuwe uniforme bestrating aan van gevel tot gevel, waarbij de inrichting voldoet aan de huidige eisen en wensen. Klimaatdoelen zijn belangrijk Bij het herinrichten van de openbare ruimte zijn de klimaatdoelen van groot belang.
We hebben dan ook aandacht voor: - Het verminderen van wateroverlast; - Verminderen van de droogte; - Verminderen van het stedelijk hitte-eiland effect; - Het bijdragen van de opvang van CO2. De nu voorliggende gebiedsontwerpen voorzien hierin door meer groen aan te brengen in de vorm van aan te planten bomen, het plaatsen van bakken met groenbeplanting en het afkoppelen van regenwater. Conclusies en aanbevelingen van de parkeermeting/onderzoek 2023 worden meegenomen. De volgende conclusies en aanbevelingen uit het parkeeronderzoek 2023 worden meegenomen: - Aan de voorzijde van de Lambertushof wordt de “illegale” parkeerstrook vergroend om parkeren te voorkomen; - Aan de achterzijde van de Lambertushof wordt de parkeerplaats heringericht met bredere vakken en rijstroken. De parkeerplaats wordt ook overzichtelijk ingericht zodat het gemakkelijker is te zien waar nog parkeermogelijkheden zijn. Voor een gedeelte van deze parkeerplaats wordt de blauwe zone opgeheven en wordt het vrij parkeren. Daarbij is het deels opheffen van de blauwe zone ook een uitdrukkelijke wens van de lokale ondernemers in het gebied; - Andere maatregelen op deze parkeerplaats zijn het plaatsen van een laadpaal voor elektrische auto’s, het aanwijzen van twee laad- en losplaatsen en het inrichten van een parkeerplaats voor mindervalide parkeren.
Uitvoering 163 Afhankelijk van de levering van materialen en de beschikbaarheid van een uitvoerende partij, wordt gestreefd om in het voorjaar/medio 2024 te starten met de herinrichting van het plein, de parkeerplaats en de Kerkstraat-Noord inclusief de kruising. Hierbij wordt bewust gekozen voor het voorjaar omdat de winkeliers dan het minst worden gehinderd rond de feestdagen en de weersomstandigheden het beste zijn. Communicatie en participatie De nu voorliggende ontwerpen zijn ontwikkeld op basis van gesprekken en bijeenkomsten met winkeliers, ondernemers, bewoners en vertegenwoordigers van belangenorganisaties. Door een gerichte benadering (bewonersbrieven, uitnodigingen in het Gemeentecontact en aankondigingen op de website) was er een hoge opkomst. De betrokkenheid is daarmee hoog te noemen. Ook bij de verdere uitvoering en fasering blijven we de bewoners en ondernemers op deze wijze betrekken. 164 7.3 Wegenbeheerprogramma. Er is een nieuw wegenbeheerprogramma opgesteld voor de jaren 2024-2033. Voor de financiële doorvertaling is uitgegaan van niveau B (basis). Hiermee wordt voldaan aan een minimaal verantwoord kwaliteitsniveau zonder dat normen en richtlijnen voor veiligheid, comfort, en aanzien worden overschreden én er kapitaalsvernietiging ontstaat. Dit niveau komt ook overeen met de keuze die de gemeenteraad heeft gemaakt in 2006.
Inleiding Bij de kadernota 2024 is besloten dat we een andere systematiek gaan volgen voor de kosten van rehabilitaties (een volledige vervanging van een wegconstructie). Bij de begroting worden ieder jaar de noodzakelijke middelen gevraagd voor de rehabilitaties voor de volgende jaren. Voorheen waren deze kosten niet begroot en werd de raad afzonderlijk om budget gevraagd. Pieken in de jaarlijks gevraagde middelen worden met deze nieuwe systematiek zoveel mogelijk voorkomen. Samen met de bedragen voor het regulier onderhoud (klein, preventief, groot) wordt de nieuwe systematiek voor rehabilitaties vastgelegd in het nieuwe wegenbeheerprogramma. Het bestaande Beheerplan Wegen 2014-2023 loopt dit jaar af. Het nieuwe plan geldt ook weer voor 10 jaar (2024-2030) om stabiliteit in de kwaliteit en de onderhoudsstrategie te houden. Na 5 jaar vindt een update plaats, om aan te sluiten bij actuele ontwikkelingen en eventuele areaal uitbreidingen. Per cyclus zijn telkens 3 onderhoudsstrategieën bepaald, die de beeldkwaliteitsniveaus A, B, en C vormen. De keuze voor een beeldkwaliteit A (hoog), B (basis), of C (laag) bepaalt de benodigde middelen. De levensduur van wegen verloopt nooit rechtlijnig omdat het wordt bepaald door veel factoren waar de gemeente geen invloed op heeft (bijv. weer, ongevallen, verkeersintensiteiten etc.).
Bij het bereiken van niveau B neemt de levensduur sneller af. Wat willen we hiermee bereiken? Het totale verhardingsareaal van de gemeente Nederweert te onderhouden op kwaliteitsniveau basis (B) zoals gedefinieerd door de CROW (Centrum voor Regelgeving en Onderzoek in de Grond-, Water- en Wegenbouw en Verkeerstechniek). Hierbij wordt voldaan aan een minimaal verantwoord kwaliteitsniveau zonder dat normen en richtlijnen voor veiligheid, comfort, en aanzien worden overschreden én er kapitaalsvernietiging ontstaat. Hoe gaan we dit bereiken? Met het nieuw voorgestelde plan en de aanpak om te voldoen aan de nieuwe CROW 2019 en de Wet BBV. De huidige kwaliteit van de verhardingen is goed tot zeer goed te noemen. Voor asfaltverhardingen is dit kwaliteitsniveau B en voor elementenverhardingen is dat A. Dit is tot stand gekomen door de onderhoudsmethode die is gebaseerd op preventieve onderhoudsmaatregelen. Om het onderhoud op dit kwaliteitsniveau te handhaven is ambitie keuze B nodig. Nu kiezen voor een minder kwaliteitsniveau (C) betekent niet alleen direct een kapitaalsvernietiging, maar ook minder veiligheid en een groter risico op schadeclaims. Om een betrouwbare voorspelling te doen over de omvang en tijdstippen van vervangingen (wegrehabilitaties) zijn er meer metingen over meerdere jaren nodig dan één momentopname.
De achteruitgang in kwaliteit van een weg wordt dan beter voorspelbaar, en eventuele maatregelen om vervanging uit te stellen kunnen dan beter bepaald worden. Om dit te monitoren laten we nu al elke 3 jaar de 5 grootste verkeerswegen onderzoeken op achteruitgang en voorzien van een vervangingsadvies. Hier is in 2012 al mee begonnen. Voor de overige wegen laten we ieder jaar een weginspectie uitvoeren voor het gehele areaal. Om de verzamelde kennis niet verloren te laten gaan en te concretiseren in de begroting, zal deze wijze van monitoren gehandhaafd moeten worden Uitvoering Jaarlijks wordt het hele areaal verhardingen geïnspecteerd, op basis hiervan worden basisplanningen gemaakt. Deze basisplanningen vormen de basis voor het uiteindelijke jaarplan.
165 Er wordt bekeken of er werk uit aangrenzende taakvelden en projecten gecombineerd kan worden, die samen met de preventieve conserveringen worden toegevoegd aan de jaarplanning. Naast de jaarplanning kennen we voor de elementenverhardingen “Veiligheid in en om de wijk”. 3x per jaar gaan 30 vrijwilligers in groepjes van 2/3 personen per wijk op pad en inspecteren de openbare ruimte op onvolkomenheden. Samen met meldingen en klachten van burgers worden de onvolkomenheden opgelost. Klein onderhoud wordt direct na constatering of melding uitgevoerd en beperkt de aansprakelijkheidstellingen. De tijdens de weginspectie geregistreerde openstaande scheuren in asfaltverhardingen worden allen gevuld. Daarnaast vindt jaarlijks monitoring plaats op vervanging. Wegvakken met matige schade bij schadebeeld dwarsonvlakheid en/of scheuren, duiden op een potentiële vervanging op middellange termijn. Deze worden nader onderzocht. Voor de grote 5 verkeerswegen wordt een 3-jaarlijks onderzoek uitgevoerd. 166 7.4 Versterken lokale sociale basis Inleiding Op 19 juli 2022 is de Regiovisie Meedoen en Wonen 2022-2026 door de raad vastgesteld. Met deze visie geven we invulling aan onze regionale doelen en ambities voor de komende jaren in het ondersteunen van kwetsbare inwoners.
De kern van de visie is: “Alle kwetsbare inwoners van Noord- en Midden-Limburg worden op passende wijze ondersteund, zodat zij zo zelfstandig mogelijk kunnen meedoen in de samenleving”. Om deze visie te bereiken wordt er langs twee pijlers aan zeven ambities gewerkt: Pijler 1: Meedoen & erbij horen 1. Meer preventie 2. Meer maatwerk 3. Meer samenwerking 4. Meer cliëntparticipatie en ervaringsdeskundigheid Pijler 2: Wonen & Thuis zijn in de wijk 5. Transformatie beschermd wonen en opvang 6. Meer passende woonoplossingen 7. Meer veerkracht in de wijk Om deze ambities in de praktijk te brengen hebben de samenwerkende gemeenten in Noord- en Midden-Limburg samenwerkingsafspraken vastgelegd. In deze overeenkomst is vastgelegd dat iedere gemeente de lokale sociale basis moet versterken. Dit betekent dat iedere gemeente lokaal moet zorgen voor een passend aanbod van voorliggende en algemene voorzieningen, die bijdragen aan het voorkomen van instroom van inwoners in maatschappelijke opvang en beschermd wonen (MOBW) voorzieningen en die duurzame uitstroom van deze groep uit deze voorzieningen bevorderen. Wat willen we hiermee bereiken? Kwetsbare inwoners met complexe/meervoudige problematiek op een passende wijze ondersteunen, zodat zij zo zelfstandig mogelijk kunnen meedoen in onze gemeenschappen.
Dit doen we door niet alleen de formele hulp en ondersteuning goed te organiseren, maar we zorgen ook voor een passend lokaal aanbod van voorliggende en algemene voorzieningen; een sterke lokale sociale basis.
167 Hoe gaan we dit bereiken? De ambities uit de Regiovisie Meedoen en Wonen 2022-2026, sluiten goed aan bij de visie, kernboodschap en de beoogde maatschappelijke effecten uit ons Beleidsplan Sociaal Domein Midden-Limburg West en het gedachtegoed van positieve gezondheid. Kijkend naar de zes dimensies van positieve gezondheid zijn onderstaande aspecten van belang in de context van de sociale basis. In het Beleidsplan Sociaal Domein Midden-Limburg West is het versterken van de lokale sociale basis een belangrijk doel. Om dit doel te bereiken moeten we conform de regionale afspraken zorgen voor: a. adequate, afdoende en passende (preventieve) voorzieningen en activiteiten voor onder meer werk/inkomen/schulden, maatschappelijke ondersteuning (met name individuele begeleiding, dagbesteding, vervoer en huishoudelijke hulp), jeugdhulp en wonen. Deze voorzieningen en activiteiten vormen samen de lokale sociale basis en zijn een aanvulling op de regionale voorzieningen voor BW, MO en B&P. b. het creëren van een lokale sociale basis om mogelijke maatschappelijke uitval en complexe problematiek vroegtijdig te signalen en om psychosociale- en psychische problemen te herkennen. Deze lokale sociale basis is nodig om proactief te kunnen handelen. Deze infrastructuur omvat ook de OGGz-taken, indien nodig inclusief specialistische ggz-expertise en/of ervaringsdeskundigheid. c.
het gezamenlijk regionaal verwerven van zorg en ondersteuningsaanbod door aanbieders van voorzieningen voor BW, MO en B&P door de MGR. d. voldoende, goed gespreide, adequate en betaalbare (sociale) woonmogelijkheden in de eigen gemeente. Deze verplichting kan bijvoorbeeld gerealiseerd worden door middel van het maken van prestatieafspraken met woningcorporaties, zodat uitstroom uit voorzieningen van BW en MO geen of minder belemmeringen ondervindt. e. adequate toegang tot voorzieningen voor BW en MO in samenhang met de toegang tot begeleiding, jeugdhulp, werk/participatie en inkomensondersteuning. f. het zoveel mogelijk voorkomen van de noodzaak tot maatschappelijke opvang en beschermd wonen. Zoals uit bovenstaande blijkt, kent het werkveld rondom de doelgroep raakvlakken met andere taken. Deze taken zijn in iedere gemeente weer anders georganiseerd. Een lokale aanpak voor het blijvend versterken van de sociale basis is daarmee ook een structurele opdracht voor Nederweert. Om blijvend de sociale basis, conform onze verantwoordelijkheid, te kunnen versterken en op
168 ontwikkelingen te kunnen inspelen zijn nieuwe acties van de gemeente nodig die complementair zijn aan bestaande acties/projecten. Conform afspraak in de Regiovisie Meedoen en Wonen 2022-2026 met de Noord- en Midden-Limburgse gemeenten is daarbij extra aandacht nodig voor mensen met complexe/meervoudige problematiek. We denken daarbij aan een versterking van de werkwijzen en samenwerking in het expertteam. Het expertteam bestaat uit professionals van ketenpartners op het gebied van zorg en veiligheid dat complexe casussen behandelt. We zetten in op zowel de verbetering van de samenwerking tussen partners onderling als met, onder meer sociale teams in de toegang tot formele en informele voorzieningen. Met formele en informele partners zullen we verbeterslagen maken en activiteiten ontwikkelen die bijdragen aan preventie en vroegsignalering van complexe/meervoudige problematiek, het bevorderen van herstel en het voorkomen van terugval. Een belangrijke voorwaarde om nieuwe complementaire acties te initiëren/faciliteren, is dat we de financiële ruimte hebben om tijdig in te kunnen spelen op kansen of onverwachte gebeurtenissen die de inwoners met complexe/meervoudige problematiek raken.
Twee voorbeelden van een aanpak tot versterking van de sociale basis die in de genoemde samenwerkingsafspraken met Noord- en Midden-Limburg passen zijn het Zelfregiecentrum (voor de financiering daarvan staat Nederweert vanaf 2022 zelf aan de lat) en het SUN-noodhulpbureau, waarvoor na de opstartfase structurele middelen nodig zijn. Uitvoering en financiële gevolgen In het verleden ontving de gemeente Venlo als centrumgemeente alle middelen voor de lokale zorg- en toegangskosten en de versterking van de lokale sociale basis. Eind 2021 (RI-21-00714) zijn de nieuwe samenwerkingsafspraken van Noord- en Midden-Limburg op het gebied van beschermd wonen (BW) en maatschappelijke opvang (MO) vastgelegd. Sinds dit moment is de gemeente Venlo niet langer de centrumgemeente en ontvangen de gemeenten afzonderlijk de rijksbijdrage (deze bijdrage staan we af aan de Modulaire gemeenschappelijke regeling sociaal domein Limburg-Noord (MGR). Jaarlijks ontvangt de gemeente Nederweert een bedrag van de MGR uit het surplus van de regionale begroting MOBW dat onder andere bedoeld is voor het versterken van de sociale basis. Dit bedrag landt in de algemene reserve. Gezien de hiervoor geschetste afspraken en opgaven ramen we nu jaarlijks € 100.000,- voor diverse activiteiten/projecten die bijdragen aan het versterken van de lokale sociale basis.
Hieruit bekostigen we de bijdrage van de gemeente Nederweert aan het Zelfregiecentrum (€ 42.000,-) en de bijdrage van de gemeente Nederweert aan het SUN-noodhulpbureau (€ 14.500,-). Het Zelfregiecentrum is een voorziening voor kwetsbare mensen, en richt zich op ontmoeting, een zinvolle daginvulling en herstel van de zelfredzaamheid. Het noodhulpbureau is er voor inwoners die te maken krijgen met urgente financiële noden. Het bedrag dat resteert (€ 43.500,-) is nodig om de ontwikkeling van het expertteam te kunnen faciliteren en in te kunnen spelen op nieuwe ontwikkelingen. Aan de bekostiging van toekomstige activiteiten gaat altijd een collegevoorstel vooraf. 169
170