CConstaterende datNederweert
Koppel je AI →
Document · PDF

Boekwerk begroting 2024

Raadsvergadering 7 november 2023, gemeente NederweertBij agendapunt: Raadsvoorstel begroting 2024 en meerjarenbegroting 2025-202756.824 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 7

Onvoorziene uitgaven algemeen | 17.000 | 17.000 | 17.000 | 17.000 Totaal onvoorzien | 17.000 | 17.000 | 17.000 | 17.000 59 60 Beleidsindicatoren De basisset van beleidsindicatoren is ontleend aan www.waarstaatjegemeente.nl en is hierna weergegeven. Voor een inhoudelijke toelichting op de beleidsindicatoren verwijzen wij u naar bovengenoemde website.

61

62

63 B. Paragrafen 64 Paragraaf 1: Lokale heffingen Algemeen Lokale heffingen zijn een belangrijke inkomstenbron van de gemeente Nederweert. In deze paragraaf beschrijven we de belangrijkste heffingen die door onze gemeente geheven worden. Lokale heffingen zijn onderverdeeld in belastingen en rechten/heffingen. Belastingen worden door de heffingsambtenaar dwingend opgelegd zonder dat daar een aanwijsbare tegenprestatie tegenover staat. Dit houdt in dat de baten tot de algemene middelen van de gemeente behoren. De gemeente Nederweert heft onderstaande belastingen: •onroerende zaakbelastingen; •hondenbelasting; •toeristenbelasting. Rechten en heffingen worden geheven op basis van artikel 229 van de Gemeentewet. Tegenover deze rechten en heffingen staat wel een aanwijsbare tegenprestatie. Deze baten zijn alleen bestemd voor het doel waarvoor zij geheven zijn. Bovendien mag het totaal van de verwachte inkomsten uit rechten het totaal van de verwachte uitgaven niet overschrijden. Hieronder staan de rechten en heffingen: •rioolheffing; •afvalstoffenheffing; •reinigingsrechten; •leges; •lijkbezorgingsrechten; •rioolaansluitrecht. De gemeenteraad kan met het vaststellen van een verordening lokale heffingen invoeren, wijzigingen of intrekken. In de verordeningen zijn de tarieven opgenomen. De verordeningen worden via een separaat voorstel door de gemeenteraad vastgesteld.

Overzicht lokale heffingen Voor 2024 bedragen de inkomsten uit lokale heffingen € 10.069.336. De top drie van de grootste inkomstenbronnen bestaat uit: 1. | Onroerend zaakbelasting 2. | Rioolheffing 3. | Afvalstoffenheffing Hieronder een overzicht opgenomen van de geraamde inkomsten, verdeeld over een aantal programma’s uit het programmaplan. Baten lokale heffingen (Bedragen in €) | Kolom2 | Kolom3 | Kolom4 | Kolom5 Programma 0 Bestuur, participatie en dienstverlening | 2024 | 2025 | 2026 | 2027 Onroerend zaakbelastingen | 5.314.349 | 5.462.972 | 5.569.421 | 5.677.117 Hondenbelasting | 55.000 | 55.000 | 55.000 | 55.000 Burgerzaken en overige gemeentelijke leges | 188.106 | 182.591 | 212.729 | 222.581 5.557.455 | 5.700.563 | 5.837.150 | 5.954.698 Programma 1 - Veiligheid en handhaving | 2024 | 2025 | 2026 | 2027 Overige gemeentelijke leges | 14.142 | 14.142 | 14.142 | 14.142 14.142 | 14.142 | 14.142 | 14.142 Programma 3 - Economie | 2024 | 2025 | 2026 | 2027 Toeristenbelasting | 55.000 | 60.000 | 60.000 | 60.000 55.000 | 60.000 | 60.000 | 60.000 Programma 7 - Volksgezondheid en milieu | 2024 | 2025 | 2026 | 2027 Afvalstoffenheffing | 1.216.920 | 2.005.619 | 2.035.356 | 2.065.219 Rioolheffing | 2.507.659 | 2.590.359 | 2.620.959 | 2.651.959 Begraafplaatsrechten | 20.100 | 20.100 | 20.100 | 20.100 Gescheiden inzameling kunststof en textiel | 131.455 | 133.558 | 135.696 | 137.868

3.876.134 | 4.749.636 | 4.812.111 | 4.875.146 Programma 8 - VHROSV | 2024 | 2025 | 2026 | 2027 Omgevingsvergunningen | 514.255 | 514.255 | 514.255 | 514.255 Overige gemeentelijke leges | 52.350 | 52.350 | 52.350 | 52.350 566.605 | 566.605 | 566.605 | 566.605 Totaal baten | € 10.069.336 | € 11.090.946 | € 11.290.008 | € 11.470.591 Beleid lokale heffingen De gemeente bepaalt de tarieven van de lokale heffingen. Hieronder leest u het beleid en de uitgangspunten. Onderdeel | Beleid Onroerend zaakbelasting | Prognose jaar t-1 / areaaluitbreiding / indexering Afvalstoffenheffing | 100% kostendekkend Rioolheffing | Stapsgewijze verhoging van tarief naar 99% kostendekkenheid Hondenbelasting | Huidige tarieven handhaven Toeristenbelasting | Geen verhoging Lijkbezorgingsrechten | Verhoging conform indexering lasten algemene begraafplaats Rioolaansluitrecht | 100% kostendekkend Voor de begroting van de OZB- opbrengsten hanteerden we tot en met 2022 de realisatie van jaar t-2 als berekeningsbasis. Met ingang van 2023 gaan we uit van de prognose van jaar t-1, het lopende begrotingsjaar. Hierdoor hebben we een actueler uitgangspunt hetgeen de nauwkeurigheid van de begrote opbrengsten ten goede komt. 65 66 In onderstaande tabellen staan de voorlopige tarieven 2024 van de lokale heffingen. Met uitzondering van de OZB-tarieven.

Het berekenen van de OZB-tarieven vindt plaats na de vaststelling van de begroting. Dit wordt veroorzaakt doordat BsGW de gegevens over de totale WOZ-waarde van de panden in gemeente Nederweert en de werkelijke areaalgroei later verstrekt, dan het moment waarop de begroting wordt samengesteld. De definitieve tarieven worden met een afzonderlijk raadsvoorstel in december ter vaststelling aan de Raad aangeboden. Dan zal ook de ontwikkeling van de totale lokale lasten voor inwoners en bedrijven duidelijk worden en kan worden afgewogen of een ingroeimodel voor het stijgende tarief van afvalstoffenheffing wenselijk is. Overzicht op hoofdlijnen van de gemeentelijke heffingen Onroerend zaakbelasting wordt geheven op basis van onderstaande percentages van de vastgestelde WOZ-waarde. Tarief Woningen: eigenaren 0,1072% Niet-woningen: eigenaren 0,3025% Niet-woningen: gebruiker 0,2265% Afvalstoffenheffing, bestaande uit vastrecht en het aantal ledigingen. Tarief Vastrecht * € 96,56 Tarief per lediging € 5,03 * Op het tarief van vast recht is in 2024 een eenmalige korting van €100 toegepast. Rioolheffing wordt geheven per eigendom welke is aangesloten op de gemeentelijke riolering. Tarief Per aangesloten eigendom € 304,87 Rioolheffing 10% € 30,49 Hondenbelasting wordt geheven op basis van het aantal gehouden honden.

Tarief 1e hond € 25,00 2e hond en volgende honden € 25,00 Kennel en/of handelaar € 100,00 Toeristenbelasting Tarief Per persoon per overnachting € 1,00 Riool aansluitrecht Tarief Per aansluiting € 3.145,00 Lijkbezorgingsrechten Leges omgevingsvergunning en overige gemeentelijke leges Lijkbezorgingsrechten worden geheven middels diverse tarieven conform verordening en bijbehorende tarieventabel. Leges omgevingsvergunning en overige gemeentelijke leges worden geheven middels diverse tarieven conform verordening en bijbehorende tarieventabel. 67 Actuele ontwikkelingen Proceskosten In 2023 nam de stijging van het aantal ingediende bezwaren met bijkomende proceskosten toe. Het is evenwel te vroeg om harde conclusies te kunnen trekken. Deze stijging van ingediende bezwaren kent een aantal oorzaken: 7. De ongekend hoge WOZ-waarde op peildatum 01-01-2022 in combinatie met de relatieve daling van de verkoopprijzen en de aanslagdatum in februari 2023; 8. De zeer intensieve reclamecampagnes van de NCNP-bedrijven; 9. Het versterkende effect van de inflatie en de hoge energieprijzen. Er loopt een uitgebreid actieprogramma van BsgW om de proceskosten te beheersen. Ook landelijk wordt er hard gewerkt aan een oplossing door diverse partijen.

Samenhangende Objecten Registratie (SOR) Een samenhangende objectenregistratie (SOR) is een uniforme registratie met daarin basisgegevens over objecten in de fysieke werkelijkheid die zich voor gebruikers als één registratie gedraagt. Het is evenwel de vraag of de beoogde ingangsdatum van 1 januari 2025 van de SOR realistisch is. Op nationaal niveau is in grote mate overeenstemming over de inhoud en architectuur van de SOR. Dat geldt evenwel niet voor de governance en financiering van de implementatie en het beheer van de SOR. Uit het oogpunt van zekerheid en continuïteit wordt het regieportaal begrotingstechnisch ook voor de jaren 2025 tot en met 2027 gecontinueerd. Alle projectmatige activiteiten met betrekking tot de SOR zijn in dit kader tot nader order door het bestuur opgeschort. Dit ook om onnodige projectkosten te voorkomen. Het is afwachten welke keuzes het nieuwe kabinet hierin gaat maken. Harmonisatie en kostenverdeelmethode Nederweert heeft het opleggen en innen van lokale heffingen gelegd bij de BsgW, die dit doet voor 30 verschillende gemeenten. In het harmonisatieproces hebben de gemeenten de beleidsvrijheid om te kiezen tussen voorkeurs- en maatwerkvariant. Gemeente Nederweert heeft voor alle belastingsoorten die bij de BsGW neer zijn gelegd een voorkeursvariant gekozen. Het deelproject van harmonisatietraject is “Herijking Kostenverdeelmethode”.

De doelstelling van dit deelproject is om te bezien in hoeverre de huidige KVM nog actueel is. De uitkomsten van deze evaluatie worden vervolgens afgezet tegen de KVM van andere belastingsamenwerkingsverbanden. Het keuzemoment voor de gemeenteraden om in te stemmen met een eventueel herijkte KVM begint Q4 2023 en eindigt aan het einde van Q1 2024. Vanaf 2025 gaat de eventueel herijkte KVM in werking treden. Ondernemings- en ontwikkelplan 2018-2020 (OOP) Eind 2020 is het project OOP als zodanig conform planning afgerond. De dekking van deze investering dient te worden gevonden in de nog te realiseren structurele reductie van de netto-kosten. Het doel van het OOP is minder handwerk door meer te automatiseren en te digitaliseren hetgeen moet leiden tot een formatiereductie. Vanaf 2028 zal de structurele kostenreductie leiden tot lagere bijdragen van de deelnemers. 68 Kostendekkendheid lokale heffingen Hieronder treft u een overzicht aan van de baten en lasten van de heffingen die maximaal kostendekkend mogen zijn. Daar waar dit mogelijk is, staat ook aangegeven wat de achterliggende beleidskeuzes zijn geweest. Rioolheffing Rioolheffing dient ter financiering van de gemeentelijke watertaken, waaronder het beheer en onderhoud van gemeentelijke riolering, afvalwater, hemelwater, grondwater en dergelijke. Het gaat hierbij steeds meer over waterzorg.

De gemeente Nederweert heft rioolheffing van de eigenaar van een perceel dat direct of indirect is aangesloten op de gemeentelijke riolering. De rioolheffing mag maximaal kostendekkend zijn. Onderstaand is een overzicht opgenomen van de lasten en baten die betrekking hebben op de rioolheffing: Afvalstoffenheffing De gemeente brengt afvalstoffenheffing in rekening aan de gebruiker van een perceel voor de verwijdering en verwerking van huishoudelijk afval. De opbrengst van deze heffing mag alleen worden gebruikt om de kosten te dekken van de afvalinzameling- en verwerking. Ook de afvalstoffenheffing mag maximaal kostendekkend zijn. In 2023 werden enkele verbeteringen doorgevoerd in de afvalinzameling. PMD wordt wekelijks ingezameld en restafval tweewekelijks. Kosten voor GFT- inzameling zijn in het vastrecht opgenomen. Bij de raadsvergadering van de kadernota 2024 op 11 juli 2023, heeft de gemeenteraad de motie Lokale belastingen aangenomen. Hierbij is het College opgeroepen om de lokale belastingen te verlagen om in de top-15 van Limburg te geraken. Het bereiken van de top-15 van Limburg is buiten de gemeentelijke tariefstelling, ook afhankelijk van externe factoren. Zo is het op dit moment onbekend wat andere Limburgse gemeenten in hun tariefstellingen voor begrotingsjaar 2024 gaan opnemen.

Het is gebruikelijk dat de tarieven pas na de vaststelling van de begroting worden berekend en voorgelegd aan de raad, ter besluitvorming. Desondanks hebben wij gewerkt aan een oplossing die handelt in de geest van de aangenomen motie. Ieder huishouden ontvangt € 100 korting op de aanslag gemeentelijke belastingen 2024. Wij zullen dit effectueren op de afvalstofheffing, om zo alle huishoudens in Nederweert te laten profiteren van dit voordeel. In Nederweert zijn er afgerond 7.600 huishoudens. Incidentele lasten 2024 € 760.000 Kostendekking rioolheffing Kosten taakveld 7.2 Riolering 2.397.512 Kosten taakveld 2.1 Verkeer & Vervoer 23.570 Inkomsten taakveld 7.2 Riolering, excl. heffingen -10.862 Netto kosten taakvelden 2.410.220 Toe te rekenen kosten: Overhead incl. (omslag)rente 192.645 BTW 151.305 Totale kosten 2.754.170 100% Opbrengst heffingen 2.507.659 Dekking 91% 69 De huidige kostendekking is in onderstaand overzicht weergegeven: Leges De bij de Legesverordening behorende Tarieventabel bestaat uit 3 titels. Titel 1 omvat de algemene dienstverlening zoals de Burgerlijke stand, reisdocumenten, rijbewijzen etc. Titel 2 heeft betrekking op de omgevingsvergunningen, terwijl titel 3 bestaat uit vergunningen die onder de werking van de Europese Dienstenrichtlijn vallen, zoals horecavergunningen, evenementen en markten, etc.

De totale kostendekkendheid van de Legesverordening is ca. 31%. Binnen de gemeente Nederweert wordt tijd geschreven. Dit vindt niet plaats op het detailniveau van de producten. Daarom is momenteel geen exact inzicht in de lasten die aan een bepaald product kunnen worden toegerekend. Binnen de legesverordening kan er dus sprake zijn van kruissubsidiering. Daarnaast is het ook niet altijd mogelijk om kostendekkend te werken, omdat bijvoorbeeld sprake is van wettelijk vastgestelde tarieven of gemaximeerde tarieven. De gevolgen van de invoering van de nieuwe Omgevingswet voor de leges en de kostendekkendheid daarvan zijn nog niet bekend. Onderstaand treft u een overzicht aan van de kostendekkendheid van de Legesverordening exclusief de gevolgen van de Omgevingswet in totaal: Kostendekking afvalstofheffing Kosten taakveld 7.3 Afval 1.854.417 Kosten taakveld 7.4 Milieubeheer 30.374 Inkomsten taakveld 7.3 Afval excl. heffingen -139.903 Netto kosten taakvelden 1.744.888 Toe te rekenen kosten: Overhead incl. (omslag)rente 149.833 BTW 269.610 Totale kosten 2.164.331 100% Opbrengst heffingen 1.216.920 Dekking 56% Kostendekking legesverordening totaal titel I, II en III Kosten taakvelden 2.416.490 Inkomsten taakveld(en) excl.

heffingen -54.350 Netto kosten taakvelden 2.362.140 Toe te rekenen kosten: Totale kosten 2.362.140 100% Opbrengst heffingen 726.896 Dekking 31% 70 De kostendekking van de 3 titels van de Tarieventabel (behorende bij de Legesverordening) is als volgt: Bij de omgevingsvergunningen is het niet altijd eenvoudig om de inkomsten op voorhand te ramen. De heffingsmaatstaf is de bouwsom van het bouwwerk. Grote bouwprojecten veroorzaken gedurende meerdere jaren kosten. De volledige baten valt echter op één moment, namelijk op het moment dat de aanvraag wordt ingediend. Zeker bij incidentele grote bouwprojecten kan toerekening van de baten aan het incidentele jaar tot grote schommelingen in het tarief leiden. Dat is ongewenst. De commissie BBV heeft aangegeven dat dit is te ondervangen door: de lasten te egaliseren of te egaliseren via de baten. Wij kiezen ervoor om deze schommelingen te egaliseren via de baten. Omdat de lasten in meerdere jaren vallen, kunnen de baten ook over meerdere jaren worden geraamd. De uitschieter in de raming loopt dan via het resultaat en is in dat geval zichtbaar in de jaarrekening, maar niet in de begroting. In andere jaren is er een tekort en in het jaar van de aanvraag (wanneer de leges in rekening worden gebracht) een overschot.

Er is besloten om het resultaat op de omgevingsvergunningen via een bestemmingsreserve omgevingsvergunning te egaliseren, waarbij eventuele overschotten die op rekeningbasis zullen ontstaan in een bestemmingsreserve worden geplaatst. In jaren dat sprake is van tekorten kan deze bestemmingsreserve vervolgens aangewend worden om deze te dekken. Kostendekking titel I Tarieventabel (Algemene dienstverlening) Kosten taakvelden 481.175 Inkomsten taakveld(en) excl. heffingen - Netto kosten taakvelden 481.175 Toe te rekenen kosten: Totale kosten 481.175 100% Opbrengst heffingen 197.999 Dekking 41% Kostendekking titel II Tarieventabel (Omgevingsvergunning) Kosten taakvelden 1.836.526 Inkomsten taakveld(en) excl. heffingen -49.350 Netto kosten taakvelden 1.787.176 Toe te rekenen kosten: Totale kosten 1.787.176 100% Opbrengst heffingen 517.255 Dekking 29% Kostendekking titel III Tarieventabel (Dienstverlening vallend onder de Europese Dienstenrichtlijn) Kosten taakvelden | 98.789 Inkomsten taakveld(en) excl. heffingen | -5.000 Netto kosten taakvelden | 93.789 Toe te rekenen kosten: Totale kosten | 93.789 | 100% Opbrengst heffingen | 11.642 Dekking | 12% Lijkbezorgingsrechten Lijkbezorgingsrechten worden geheven voor het gebruik van de begraafplaats en voor het door of vanwege de gemeente verlenen van diensten in verband met de begraafplaats.

Ook de lijkbezorgingsrechten mogen maximaal kostendekkend zijn. In Nederweert is momenteel sprake van een lage mate van kostenverhaal van de lijkbezorgingsrechten. De kostendekking bedraagt momenteel ca. 38%, zoals blijkt uit het onderstaande overzicht: Kostendekking lijkbezorgingsrechten Kosten taakveld 7.5 Begraafplaatsen en crematoria | 52.998 Inkomsten taakveld 7.5 Begraafplaatsen en crematoria excl. heffingen | - Netto kosten taakvelden | 52.998 Toe te rekenen kosten: Overhead incl. (omslag)rente | - BTW | - Totale kosten | 52.998 | 100% Opbrengst heffingen | 20.100 Dekking | 38% Hondenbelasting Dit is een directe belasting die geheven wordt voor het houden van een hond. De belasting bedraagt € 25,00 per hond per belastingjaar. De kostendekking bedraagt momenteel ca. 286%, zoals blijkt uit het onderstaande overzicht. Kostendekking Hondenbelasting Kosten taakveld 0.64 Hondenbelasting | 19.234 Inkomsten taakveld 0.64 Hondenbelasting excl. heffingen | - Netto kosten taakvelden | 19.234 Toe te rekenen kosten: Overhead incl.

(omslag)rente | - BTW | - Totale kosten | 19.234 | 100% Opbrengst heffingen | 55.000 Dekking | 286% 71 72 € 0,00 € 200,00 € 400,00 € 600,00 € 800,00 € 1.000,00 2018 2019 2020 2021 2022 2023 Nederweert Leudal Weert Peel en Maas Gemiddelde lastendruk eigenaar/gebruiker Lokale lastendruk Lastendruk is het totaalbedrag aan belastingen en heffingen dat een inwoner aan de gemeente betaalt. In 2023 kent de gemeente Nederweert een zeer lage lokale lastendruk voor een huurder in vergelijking met andere Limburgse gemeenten. Voor een eigenaar/gebruiker ligt de lastendruk in Nederweert iets hoger dan de gemiddelde lastendruk in de provincie. •Huurders Met een totaalbedrag aan gemeentelijke heffingen van € 265,44 bezet gemeente Nederweert de vijfde plaats in de provinciale ranking. De gemiddelde lastendruk in de provincie Limburg is €383,44. In vergelijking met de omliggende gemeenten heeft gemeente Nederweert een van de laagste lastendruk voor de huurders. •Eigenaren / gebruikers Met een totaalbedrag aan gemeentelijke heffingen van € 951,58 bezet gemeente Nederweert de zesentwintigste plaats in de provinciale ranking (de korting van €30 is hier niet in verwerkt). De gemiddelde van lastendruk in de provincie Limburg is € 876,89. In vergelijking met de omliggende gemeenten heeft gemeente Nederweert een van de hoogste lastendruk voor de eigenaren/gebruikers.

€ 0,00 € 100,00 € 200,00 € 300,00 € 400,00 € 500,00 € 600,00 2018 2019 2020 2021 2022 2023 Nederweert Leudal Weert Peel en Maas Gemiddelde lastendruk huurder 73 De actuele gegevens die gebruikt zijn voor de vergelijking komen uit het provinciaal belastingoverzicht 2023. In dit overzicht vergelijkt de provincie 30 Limburgse gemeenten met elkaar. De individuele gemeentelijke begrotingen 2023 vormen hiervoor de basis. Kwijtscheldingsbeleid Op grond van de Invorderingswet is het mogelijk om gehele of gedeeltelijke kwijtschelding te verlenen aan de belastingschuldige die niet in staat is een belastingaanslag geheel of gedeeltelijk te betalen. De gehanteerde kwijtscheldingsnorm is 100%. Nederweert heeft een afzonderlijke Regeling Kwijtschelding gemeentelijke belastingen 2024 vastgesteld. Kwijtschelding is mogelijk voor de volgende aanslagen: •afvalstoffenheffing vastrecht 100%, voor de variabel tarief (maximum € 70 per jaar); •hondenbelasting voor de eerste hond. Voor aanmaningskosten en dwangbevelkosten is geen kwijtschelding mogelijk. Kwijtschelding is op € 28.000 begroot. Voor chronisch zieken die door hun ziekte extra afval aanbieden bestaat een reductieregeling.

Paragraaf 2: Weerstandsvermogen en risicobeheersing Inleiding Deze paragraaf geeft antwoord op de vraag of de financiële positie van gemeente Nederweert toereikend is om de financiële gevolgen van risico's op te kunnen vangen. Hierbij gaat het om risico's die van materiële betekenis kunnen zijn in relatie tot de financiële positie. Beleid weerstandscapaciteit en risico’s De beleidskaders zijn vastgelegd in de nota Risicomanagement gemeente Nederweert. We streven vanuit het beleidskader naar een ratio van minimaal 1,0 van het weerstandsvermogen. Het weerstandsvermogen bestaat uit de relatie tussen de weerstandscapaciteit en de omvang van alle risico’s bij elkaar opgeteld. Inventarisatie van de weerstandscapaciteit De weerstandscapaciteit heeft als doel financiële tegenvallers op te vangen, zonder dat voortzetting van de gemeentelijke taken in gevaar komen. De weerstandscapaciteit wordt deels ontleend van het vermogen (incidenteel) en deels van de exploitatie (structureel). De componenten die hier onderdeel van uitmaken zijn vastgelegd in de nota Risicomanagement gemeente Nederweert. De volgende tabel geeft inzicht in de samenstelling en de omvang van de weerstandscapaciteit.

Weerstandscapaciteit | 2024 | 2025 | 2026 | 2027 Incidenteel Algemene reserve | € | 13.443.888 | € | 15.291.185 | € | 19.595.448 | € | 20.414.174 Algemene reserve woningbouwe€x p lo i5ta.6ti2e8.998 | € | 5.354.806 | € | 5.054.806 | € | 5.054.806 Algemene reserve industrieterre€in e x p1lo.6it1a6ti.e390 € | 1.616.390 | € | 1.616.390 | € | 1.616.390 Onvoorziene uitgaven eenmalig€ | - | € | - | € | - | € | - Onvoorziene uitgaven specifiek €w e l z i jn | 15.000 | € | 15.000 | € | 15.000 | € | 15.000 Begrotingssaldo | € | 1.847.297 | € | 4.304.263 | € | 818.726 | € | 929.896 Stille reserves | € | - | € | - | € | - | € | - Totaal incidenteel | € | 22.551.573 | € | 26.581.644 | € | 27.100.370 | € | 28.030.266 Structureel Onbenutte belastingcapaciteit | € | 576.953 | € | - | € | - | € | - Onvoorziene uitgaven algemeen€ | 17.000 | € | 17.000 | € | 17.000 | € | 17.000 Totaal structureel | € | 593.953 | € | 17.000 | € | 17.000 | € | 17.000 Weerstandscapaciteit | 2024 | 2025 | 2026 | 2027 Incidenteel en structureel | € | 23.145.526 | € | 26.598.644 | € | 27.117.370 | € | 28.047.266 74 Inventarisatie van de risico’s Voor de gemeente Nederweert zijn de risico’s zoals opgenomen in deze paragraaf geïdentificeerd en geïnventariseerd. Per risico vindt een beoordeling plaats op de kans dat het risico zich voordoet en de impact die het heeft op de gemeente.

Bij de impact houden we rekening met mitigerende maatregelen. Vanuit een analysemodel wordt het risicobedrag aan de hand van de eerder genoemde beoordeling gekwantificeerd. De beoordeling maakt deel uit van zowel de planning- en controlcyclus en maakt deel uit van het besluitvormingsproces. De inventarisatie is per programma opgebouwd. Zo kunt u rechtstreeks een relatie leggen met de programma’s. Programma | Nr. | Risico | 2024 | 2025 | 2026 | 2027 | Totaal 0. Bestuur en ondersteuning | 4 Financiële verhouding Rijk | € | 200.000 € | 400.000 € | 600.000 € | 800.000 € | 2.000.000 5 Verbonden partijen | € | 630.000 € | 630.000 € | 620.000 € | 610.000 € | 2.490.000 6 Gegarandeerde geldleningen | € | 150.000 € | 150.000 € | 150.000 € | 150.000 € | 600.000 Totaal 0. Bestuur en ondersteuning | € | 980.000 € 1.180.000 | € 1.370.000 € 1.560.000 € | 5.090.000 2. Verkeer en vervoer | 10 N266 / N275 en Kanaalzone | € 1.745.487 | € | 195.000 € | - € | -€ | 1.940.487 Totaal 2. Verkeer en vervoer | € 1.745.487 | € | 195.000 € | - € | -€ | 1.940.487 6. Sociaal domein | 1 Sociaal domein | € 1.250.000 | € 1.250.000 | € 1.250.000 € 1.250.000 € | 5.000.000 Totaal 6. Sociaal domein | € 1.250.000 | € 1.250.000 | € 1.250.000 € 1.250.000 € | 5.000.000 8.

Volkshuisvesting, Ruimtelijke Or7deLenginegso epnb rSentegdsteelnij kWea Vbeornieuw€ i n g1 5(V0.H0R00OS€V ) | 150.000€ | 150.000€ | 150.000€ | 600.000 11 Omgevingswet | € | 55.000 € | 55.000€ | 55.000 € | 55.000€ | 220.000 Totaal 8. Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Stedelijke Ver€n i e u2w05in.0g0 0(VH€R O S20V5).000€ | 205.000€ | 205.000€ | 820.000 Eindtotaal | € 4.180.487 | € 2.830.000 | € 2.825.000 € 3.015.000 | € 12.850.487 Hierna treft u een toelichting van de risico’s en de beheersmaatregelen per programma. 0. Bestuur en ondersteuning Financiële verhoudingen Rijk Herverdeling gemeentefonds vanaf 2026 In het verleden zijn er afspraken gemaakt over de herverdeling van het Gemeentefonds. Deze afspraken lopen tot 2026 waarbij wij als voordeelgemeente maximaal € 37,50 per inwoner hebben ontvangen. Met dit bedrag is slechts een gedeelte gecompenseerd van het berekende voordeelbedrag waar we volgens de nieuwe verdeling recht op zouden hebben. Voordat duidelijk is hoe in 2026 de herverdeling verder vorm wordt gegeven, vindt er eerst een evaluatie plaats van het nieuwe verdeelmodel.

Ravijn 2026 Voor de periode 2023-2025 is voor gemeenten en provincies samen € 3 miljard extra beschikbaar bovenop de stand Miljoenennota 2022 als gevolg van de extra middelen uit het coalitieakkoord, voor het extra accres (het gemeente- en provinciefonds bewegen mee met de rijksuitgaven) en het schrappen van de oploop van de opschalingskorting voor deze kabinetsperiode. Voor 2026 zij er echter plannen om deze € 3 miljard weer te korten op de Algemene Uitkering en wordt de opschalingskorting voor het resterende bedrag van € 675 mln. weer in mindering gebracht van de Algemene Uitkering. In 2023 is het kabinet gevallen waardoor wij genoodzaakt zijn om het risicoprofiel te verhogen m.b.t. de rijksinkomsten. Er zijn namelijk middelen die vanuit het coalitieakkoord toegezegd zijn aan gemeenten. Denk aan de uitvoeringskosten van klimaatdoelstellingen en middelen voor de jeugdzorg. In de meicirculaire zijn weliswaar middelen toegekend, alleen zijn deze helaas niet structureel van aard. Zo voorzien we op korte termijn minder risico. Voor de lange termijn neemt de onzekerheid toe in de financiële verhoudingen met het Rijk. Maatregelen Begroting opstellen o.b.v. meest recente circulaire, namelijk septembercirculaire. Effecten van tussentijdse circulaires z.s.m. verwerken in de meerjarenbegroting. Toezien op een structurele balans wat betreft begrotingsevenwicht. 75 4.

Financiële verhoudingen Rijk Jaar | Kansklasse | Bruto-risico (€) | Netto-risico (€) 2024 | 10% | € | 2.000.000€ | 200.000 2025 | 20% | € | 2.000.000€ | 400.000 2026 | 30% | € | 2.000.000€ | 600.000 2027 | 40% | € | 2.000.000€ | 800.000 Totaal | € | 2.000.000 Verbonden partijen De verbonden partijen zijn verlengd bestuur van de gemeente. Dat houdt in dat de gemeente eindverantwoordelijk is en blijft voor zowel beleid als financiën. Gezien de ontwikkelingen in het afgelopen jaar met alle crisissen, is gebleken dat de rekening of een deel ervan uiteindelijk bij de gemeente beland. Uiteraard gaan we met een ieder het gesprek aan en passen we maatwerk toe in de zoektocht naar oplossingen. Desondanks blijft er een risico voor de gemeente bestaan dat de gemeentelijke bijdrage ontoereikend is, waardoor continuïteit niet gewaarborgd kan worden voor het uitvoeren van gemeentelijke taken. Wij hebben er voor gekozen om de gehele uitgaven aan gemeenschappelijke regelingen mee te wegen in het bruto risico. Maatregelen Opstellen/communiceren taken en verantwoordelijkheden diverse verbonden partijen. Aanwijzen verantwoordelijken per verbonden partij. Prestatieafspraken per verbonden partijen afsluiten. Toetsing naleving gemaakte prestatieafspraken.

Periodieke rapportage via de begroting en jaarrekening inzake verbonden partijen aan de gemeenteraad verstrekken en de gemeenteraad stelt de rapportage vast. 5. Verbonden partijen Jaar | Kansklasse | Bruto-risico (€) | Netto-risico (€) 2024 | 10% | € | 6.300.000 € | 630.000 2025 | 10% | € | 6.300.000 € | 630.000 2026 | 10% | € | 6.200.000 € | 620.000 2027 | 10% | € | 6.100.000 € | 610.000 Totaal | € | 2.490.000 Gegarandeerde geldleningen De achtervang van het Rijk (50%) en de gemeenten (50%) is het sluitstuk van de zekerheidsstructuur binnen het borgstelsel. WSW neemt de betaalverplichtingen voor een lening over wanneer de corporatie de rente en aflossing op een door WSW geborgde lening niet meer kan betalen. Alleen als WSW deze betaalverplichting niet uit de overige buffers in de zekerheidsstructuur kan voldoen, moeten Rijk en gemeenten garant staan. Maatregelen Bestuurlijke samenwerking intensiveren waardoor meer grip. De Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) behartigt de belangen van de gemeenten richting WSW. De formele afspraken tussen de VNG en WSW zijn vastgelegd in de overeenkomst tussen beide organisaties. 6.

Gegarandeerde geldleningen Jaar | Kansklasse | Bruto-risico (€) | Netto-risico (€) 2024 | 10% | € | 1.500.000 € | 150.000 2025 | 10% | € | 1.500.000 € | 150.000 2026 | 10% | € | 1.500.000 € | 150.000 2027 | 10% | € | 1.500.000 € | 150.000 Totaal | € | 600.000 76 77 2. Verkeer en vervoer N266 / N275 Nederweert In maart 2021 heeft het college een samenwerkingsovereenkomst met de provincie ondertekend waarin afspraken zijn gemaakt voor de realisatie van alle onderdelen van het project N266 – N275 Nederweert. De Provincie is trekker van dit project en levert een groot gedeelte van de expertise. Hierdoor zijn we mede afhankelijk van de snelheid waarmee de provincie Limburg zaken kan oppakken. De kosten voor het nieuwe alternatief waren op basis van de grove schetsen uit de initiatieffase en prijspeil 2020 geraamd op € 18,24 miljoen. Waarvan de gemeente € 7,36 miljoen voor haar rekening neemt (incl. de al gemaakte kosten in de initiatieffase en de fietsbrug over het kanaal nabij de Schoolstraat). In 2022 is de haalbaarheidsfase afgerond en zijn voor de diverse projectonderdelen de voorkeursvarianten bepaald. Vervolgens is de planvormingsfase gestart. Adviesbureau Antea voerde op basis van de schetsontwerpen uit de haalbaarheidsfase een vernieuwde projectraming uit (prijspeil 1 januari 2023). Deze berekening bevestigt de forse stijging van de projectkosten.

De raming kent echter nog steeds een bandbreedte van +/- 30%. Op het einde van de planvormingsfase (1e kwartaal 2024) hebben we gedetailleerdere tekeningen, weten we hoe we het werk gaan uitvoeren (slim kunnen combineren/contracteren), of we de benodigde gronden minnelijk kunnen verkrijgen en of de prijzen stabiliseren, stijgen of juist dalen. We kunnen dan een raming maken met een kleinere bandbreedte (na definitief ontwerp bandbreedte +/- 15%, na contractfase/voor aanbesteden +/- 5%). Indien nodig passen we dan het budget, de scope of de planning in overleg met PS en Raad aan. Ook kijken we dan of de kostenverdeling zoals we eerder met de Provincie hebben afgesproken nog reëel is. Dit gebeurt na afronding van de planvormingsfase en wordt vastgelegd in meerdere nog af te sluiten realisatieovereenkomsten. Voor het project is het nodig om op tijd de benodigde gronden en eventueel vastgoed aan te kopen. Dit kan op bezwaren stuiten van de betreffende grondeigenaren. Eventuele procedures kunnen voor vertraging en/of hogere kosten zorgen. Belanghebbenden kunnen beroep instellen tegen het bestemmingsplan. Een zorgvuldige en evenwichtige afweging bij de vaststelling is dan ook van belang.

Maatregelen Bestuurlijk overleg met GS, RWS en Weert Opstellen realisatieovereenkomsten met de Provincie Goede stakeholdersanalyse uitvoeren en vervolgens stakeholders betrekken Uitvoeren noodzakelijk onderzoeken zowel technisch als planologisch Optimaliseren ontwerp, rekening houdende met de omgevingsfactoren en kosten Goede projectplanning opstellen Opzetten risicoanalyse Tijdig opstarten van de procedures ter verkrijging van de gronden Goede, volledige en objectieve planvoorbereiding en besluitvormingsproces 10. N266 / N 275 en Kanaalzone Jaar Kansklasse Bruto-risico (€) Netto-risico (€) 2024 30% 5.692.000€ 1.745.487€ 2025 30% 400.000€ 195.000€ 2026 0% -€ -€ 2027 0% -€ -€ Totaal 1.940.487€ 78 6. Sociaal domein Sociaal domein In het sociaal domein blijft een bepaalde mate van onzekerheid over de uitgaven bestaan. Er is een open eind financiering en landelijke ontwikkelingen volgen elkaar snel op. Vanwege aanbestedingen op het gebied van Jeugd en Wmo en daaraan verbonden mogelijke wijziging van bekostigingssystematiek, kunnen de daadwerkelijke uitgaven afwijken van afgelopen jaren. Daarom kwantificeren we 10% van de begrote kosten als risico. Maatregelen Vanaf 2019 begroten we realistisch, zodat een goed inzicht is en blijft van de inkomsten en uitgaven. We investeren in het verzamelen en analyseren van data, op basis waarvan we beleid continueren of kunnen bijstellen.

Het is gebleken dat de rijksoverheid de gemeenten jarenlang te weinig heeft gecompenseerd voor het sociaal domein (vooral jeugdzorg en Wmo). In de afgelopen jaren zijn incidentele middelen beschikbaar gesteld door het Rijk. Bij de vorige meerjarenbegroting is op advies van de Provincie Limburg een meerjarige stelpost opgenomen omtrent aanvullende middelen jeugdzorg. De landelijke verwachting was dat bij de meicirculaire 2023 de toegezegde middelen structureel geëffectueerd zouden worden. Helaas is dit uitgebleven. Vanuit het oogpunt van goed rentmeesterschap is het blijven opvoeren van fictieve middelen (stelpost) niet verantwoord voor Nederweert. De onzekerheid over de aanvullende jeugdmiddelen is toegenomen door het uitblijven van structurele financiering vanuit het Rijk en tegelijkertijd is in 2023 het kabinet gevallen. De verwachting is dat de politiek niet op korte termijn, een structurele oplossing effectueert in de algemene uitkering. Derhalve is de stelpost uit de begroting gehaald, met als belangrijkste argument het voorzichtigheidsprincipe.

We investeren in activiteiten die de transformatie in het sociaal domein stimuleren en daarmee de financiële risico’s beheersbaar te houden: -Het werken met positieve gezondheid, waarbij gezondheid gedefinieerd wordt als het vermogen van mensen om met de fysieke, emotionele en sociale levensuitdagingen om te gaan en zoveel mogelijk eigen regie te voeren. Denk hierbij aan hoe er in de toegang wordt gewerkt vanuit positieve gezondheid. -Inzet van informele ondersteuning en gebruik van algemene voorzieningen (zoals Lânger Toes, de Open Inlopen en de Tref). Dergelijke voorzieningen dragen naar verwachting bij aan een uitgesteld/minder gebruik van (maatwerk)ondersteuning. -We hebben gemeentelijke aandachtsfunctionarissen en regisseurs leefbaarheid, die bekend zijn in de dorpen en een laagdrempelig aanspreekpunt zijn voor inwoners. -Pilots met expert- en behandelteams om beter invulling te geven aan consultatiefunctie, gebruik te maken van voorliggende voorzieningen en eerstelijnszorg. -Inzet van de praktijkondersteuner jeugd bij de huisarts, zodat sneller laagdrempelige ondersteuning geboden wordt (actief bij twee van de drie huisartspraktijken). -Uitvoering van de verwervingsstrategie. Hierbij maken we andere en betere afspraken met aanbieders over te leveren resultaten, met reële tarieven. -Samenwerking in inkoop en uitvoering in de regio Midden Limburg West.

Voor inkoop onderzoeken we samenwerking op bovenregionaal niveau. Dit creëert meer massa waardoor we betere afspraken met aanbieders kunnen maken. Ook biedt dit sterkere continuïteit in kennis en ervaring op het gebied van inkoop en contractmanagement. -Door een integrale aanpak met focus op vroegsignalering en preventie zijn we beter in staat (maatwerk)ondersteuning te voorkomen. Denk hierbij aan aanpak eenzaamheid, armoedebeleid/ schulddienstverlening, arbeidsmarktbeleid, preventief jeugdbeleid, gezondheidsbeleid. -De integrale wijkaanpak Wonen Werken Samenleven met diverse partners richt zich op preventie, vroegsignalering en werken vanuit de leefwereld van de inwoners. -In het kader van gezondheidsbeleid is door 15 gemeenten in de regio Noord en Midden Limburg een Manifest opgesteld; ‘Naar gelijke kansen op gezondheid’. Hieruit volgen concrete acties die de gezondheid van onze inwoners bevorderen. 1. Sociaal domein Jaar | Kansklasse | Bruto-risico (€) | Netto-risico (€) 2024 | 10% | € | 12.500.000 € | 1.250.000 2025 | 10% | € | 12.500.000 € | 1.250.000 2026 | 10% | € | 12.500.000 € | 1.250.000 2027 | 10% | € | 12.500.000 € | 1.250.000 Totaal | € | 5.000.000 8.

Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Stedelijke Vernieuwing (VHROSV) Legesopbrengsten Wabo/Omgevingswet De jaarlijkse legesopbrengsten Wabo (straks Omgevingswet) zijn afhankelijk van het aantal ingediende aanvragen en informatieverzoeken en de omvang en aard van die aanvragen. Elk jaar wordt op basis van voorgaande jaren, de economische verwachtingen en de lokale situatie een prognose van de inkomsten gemaakt. Met de komst van de Omgevingswet is het effect op de inkomsten vanuit het vergunningsstelsel onduidelijk. Maatregelen Afwijkingen (zowel naar beneden als naar boven) zijn natuurlijk altijd mogelijk. De mogelijke minder opbrengsten ten opzichte van de begrotingsraming zijn als risico opgevoerd. 7. Legesopbrengsten Wabo Jaar | Kansklasse | Bruto-risico (€) | Netto-risico (€) 2024 | 30% | € | 500.000€ | 150.000 2025 | 30% | € | 500.000€ | 150.000 2026 | 30% | € | 500.000€ | 150.000 2027 | 30% | € | 500.000€ | 150.000 Totaal | € | 600.000 Omgevingswet Vernieuwde aanpak implementatieproces kan leiden tot hogere kosten inhuur derden c.q. inhuur extra capaciteit. Het budget voor de invoering van de Omgevingswet is deels gebaseerd op offertes en deels op aannames van de uit te voeren werkzaamheden. De bedragen zijn een aanname voor een gemeente van de grootte van Nederweert. De exacte kosten zijn afhankelijk van de inhuur van benodigde kennis en extra capaciteit.

Hierdoor kunnen de kosten lager of hoger uitvallen van begroot. Maatregelen Marktverkenning bij het uitzetten van inhuuropdrachten (aanbestedingsrichtlijnen) en monitoren van kosten gedurende het proces. 11. Omgevingswet Jaar | Kansklasse | Bruto-risico (€) | Netto-risico (€) 2024 | 20% | € | 275.000€ | 55.000 2025 | 20% | € | 275.000€ | 55.000 2026 | 20% | € | 275.000€ | 55.000 2027 | 20% | € | 275.000€ | 55.000 Totaal | € | 220.000 79 Het weerstandsvermogen Het weerstandsvermogen bestaat uit de relatie tussen de weerstandscapaciteit en de omvang van alle risico’s bij elkaar opgeteld. De streefwaarde (ratio) is bepaald op minimaal 1,0. De toekomstige ontwikkeling van het weerstandsvermogen is onderstaand weergegeven. De laagste stand van de ratio treft u aan in 2024. Dit heeft te maken met de voorgenomen investering N266 / N275, die het risicoprofiel verhoogt. Tegelijkertijd kunt u zien dat de weerstandscapaciteit ieder jaar toeneemt door het positieve begrotingssaldo. Zodoende is de ratio als ruim voldoende te bestempelen voor alle jaren. Weerstandsvermogen | 2024 | 2025 | 2026 | 2027 Weerstandscapaciteit | € | 23.145.526 | € | 26.598.644 | € | 27.117.370 | € | 28.047.266 Risico's | € | 4.180.487 | € | 2.830.000 | € | 2.825.000 | € | 3.015.000 Ratio | 5,54 | 9,40 | 9,60 | 9,30 De ratio voldoet ruim aan de streefwaarde voor het huidige begrotingsjaar en de komende jaren.

Dit betekent dat er voldoende middelen aanwezig zijn om de geïdentificeerde financiële risico’s op te vangen. In onderstaande grafiek is de weerstandscapaciteit en het totaal van de risico’s visueel weergegeven. Ter verduidelijking, de ratio bestaat uit de verhouding tussen de weerstandscapaciteit en de risico’s in totaliteit. Beide onderdelen zijn eerder in deze paragraaf aan de orde geweest. 80 Kengetallen In onderstaande tabel zijn de kengetallen van de gemeente Nederweert weergegeven. De kengetallen geven de verhouding weer tussen onderdelen van de begroting of balans. Wij zullen ingaan op de analyse van de individuele kengetallen en vervolgens behandelen wij de onderlinge verhoudingen. Op deze wijze krijgt u inzicht in de beoordeling van de financiële positie van de gemeente Nederweert. Deze kengetallen en de berekeningswijze zijn door het Rijk voorgeschreven.

Rekening | Begroting Begroting Begroting Begroting | Begroting Kengetallen | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 | 2026 | 2027 Netto schuldquote | -65% | -46% | -29% | -16% | -23% | -25% Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen | -67% | -47% | -30% | -18% | -25% | -26% Solvabiliteitsratio | 52% | 46% | 49% | 53% | 56% | 55% Structurele exploitatieruimte | 8% | 4% | 5% | 7% | 1% | 1% Grondexploitatie | 2% | 7% | 3% | 0% | 0% | 0% Belastingcapaciteit | 97% | 93% | 94% | 104% | 103% | 102% 81 82 Netto schuldquote De netto schuldquote weerspiegelt het niveau van de schuldenlast ten opzichte van de inkomsten. Het geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie. Hoe hoger de inkomsten, des te meer schulden een gemeente in theorie kan aangaan. Het kengetal geeft aan in hoeverre de schulden meer of minder bedragen dan de jaarlijkse inkomsten. De VNG heeft als richtlijn dat bij een schuldquote hoger dan 130% er sprake is van een zeer hoge schuld. Bij een schuld tussen de 100% en 130% moet er voldoende aandacht zijn. Volgens de VNG bevindt de schuldquote van een gemeente zich normaal tussen de 0% en 100%. Omdat Nederweert geen geld heeft geleend, is onze schuldquote zeer gezond. Uit onze begroting en de daarbij behorende liquiditeitsbegroting blijkt dat we de komende jaren onze uitgaven met eigen geld kunnen financieren.

Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen Om zichtbaar te maken wat het aandeel is van de verstrekte leningen wordt de netto schuldquote ook inclusief uitgeleende gelden weergegeven. Op die manier wordt duidelijk welke invloed de verstrekte leningen hebben op de schuldenlast. De impact van de verstrekte leningen op de schuldquote is niet noemenswaardig. Omdat het percentage ruim beneden de grenswaarde van de VNG zit, is de conclusie dat de verhouding van de schulden van de gemeente Nederweert ten opzichte van de gerealiseerde baten volgens de richtlijn van de VNG goed is. Solvabiliteitsratio Dit kengetal geeft inzicht in de mate waarin de gemeente in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen. Onder de solvabiliteitsratio wordt verstaan het eigen vermogen als percentage van het balanstotaal. Het eigen vermogen van een gemeente bestaat uit de reserves (zowel de algemene reserve als de bestemmingsreserves) en het resultaat uit het overzicht van baten en lasten. Hoe hoger de solvabiliteit, hoe hoger de weerbaarheid van de gemeente. Doordat Nederweert geen geld hoeft te lenen, is de solvabiliteitsratio zeer gezond en stabiel voor de komende begrotingsjaren.

Structurele exploitatieruimte De structurele exploitatieruimte wordt bepaald door het saldo van de structurele baten en lasten en het saldo van de structurele onttrekkingen en toevoegingen aan reserves af te zetten tegen de totale baten. Een positief percentage betekent dat de structurele baten toereikend zijn om de structurele lasten te dekken. Grondexploitatie Voor de berekening van dit kengetal worden de bouwgronden in exploitatie bij elkaar opgeteld en gedeeld door de totale baten uit de begroting of jaarstukken en uitgedrukt in een percentage. Dit kengetal geeft een indruk van de financiële impact van de grondexploitaties op de financiële huishouding van de gemeente. Verder gaat dit kengetal er vanuit dat grondexploitaties altijd kosten met zich meebrengen. Bij Nederweert zien we een positieve ontwikkeling in de grondexploitaties. De grondexploitaties hebben in die zin geringe impact op de financiële positie van de gemeente, gezien het lage percentage van het kengetal. Belastingcapaciteit De belastingcapaciteit geeft inzicht hoe de belastingdruk zich verhoudt ten opzichte van het landelijk gemiddelde. Geconcludeerd kan worden dat de totale woonlasten voor een gezin met een woning met gemiddelde WOZ-waarde in gemeente Nederweert vanaf 2024 lager is ten opzichte van het landelijk gemiddelde (het ijkpunt voor het maximaal te heffen belastingtarief).

Het is te allen tijde de bevoegdheid van de gemeenteraad met welke omvang de belastingen worden verhoogd. Dit dient uiteraard in relatie met de structurele exploitatieruimte te worden bekeken. 83 Een beoordeling van de onderlinge verhouding tussen de kengetallen in relatie tot de financiële positie Aangezien het niet mogelijk is om een individueel kengetal te gebruiken voor de beoordeling van de financiële positie van onze gemeente dienen bovenstaande kengetallen in samenhang te worden bezien. Uit bovenstaande analyse blijkt dat de financiële positie van onze gemeente een goed beeld laat zien. Zo bevindt onze schuldpositie zich binnen een normale marge (conform richtlijn VNG), wat betekent dat de verhouding tussen het niveau van de schuldenlast ten opzichte van de baten in balans is. Belangrijk hierbij te benoemen is dat Nederweert geen geld heeft geleend en dat dit de komende jaren gehandhaafd blijft. Mede hierdoor is de solvabiliteitsratio goed in orde. Het eigen vermogen is zodanig van omvang dat de financiële verplichtingen met gemak voldaan kunnen worden. De structurele exploitatieruimte is toereikend om de structurele lasten af te dekken. Daarnaast staan de grondexploitatie in de boeken gewaardeerd tegen actuele waarde. Alle kengetallen in overweging genomen is er sprake van een meerjarig robuust financiële gemeente Nederweert.

Paragraaf 3: Onderhoud kapitaalgoederen Inleiding De totale omvang van de gemeente Nederweert beslaat 10.178 hectaren. De gemeente heeft binnen dit gebied de infrastructuur (wegen, water, riolering, kunstwerken), voorzieningen (groen, verlichting, sportfaciliteiten) en gebouwen in beheer. Voor de samenleving is een goed functionerende openbare infrastructuur een belangrijk randvoorwaarde. Daarom hebben de overheden een wettelijke zorgplicht voor de openbare infrastructuur. Het in stand en bij de tijd houden van de gemeentelijke infrastructuur brengt jaarlijks forse kosten met zich mee. Strategische keuzes en een doelmatig en doeltreffend beheer zijn randvoorwaarden om deze betaalbaar te houden. Bij de verschillende onderdelen komen we hierop terug. Activiteiten 1. | Planmatig onderhoud uitvoeren op basis van meerjaren onderhoudsplannen. 2. | Planmatig onderhoud en verduurzamen gebouwen op basis van duurzame meerjaren onderhoudsplannen. Wegen Beleidskader Bij de kadernota 2024 is besloten dat we een andere systematiek gaan volgen voor de kosten van rehabilitaties (een volledige vervanging van een wegconstructie). Bij de begroting worden ieder jaar de noodzakelijke middelen gevraagd voor de rehabilitaties voor de volgende jaren. Voorheen waren deze kosten niet begroot en werd de raad afzonderlijk om budget gevraagd.

Pieken in de jaarlijks gevraagde middelen worden met deze nieuwe systematiek zoveel mogelijk voorkomen. Samen met de bedragen voor het regulier onderhoud (klein, preventief, groot) wordt de nieuwe systematiek voor rehabilitaties vastgelegd in het nieuwe wegenbeheerprogramma. Er is een nieuw wegenbeheerprogramma opgesteld voor de jaren 2024-2033. Met het nieuw opgestelde plan en de aanpak wordt voldaan aan de nieuwe CROW 2019 en de Wet BBV. Kwaliteitsniveau Voor de financiële doorvertaling is uitgegaan van niveau B (basis). Hiermee wordt voldaan aan een minimaal verantwoord kwaliteitsniveau zonder dat normen en richtlijnen voor veiligheid, comfort, en aanzien worden overschreden én er kapitaalsvernietiging ontstaat. Dit niveau komt ook overeen met de keuze die de gemeenteraad heeft gemaakt in 2006. In bijlage 8.3 wordt het wegenbeheerplan verder toegelicht.

Vertaling financiële consequenties in begroting 2024-2027(voor besluit wegenbeheerprogramma) Omschrijving lasten | Begroting 2024Begroting 2025Begroting 2026 | Begroting 2027 | Begroting 2028 Asfaltonderhoud | 746.269 | 758.209 | 770.341 | 782.667 | 795.188 Elementenonderhoud | 244.083 | 247.988 | 251.956 | 255.988 | 260.083 subtotaal | 990.352 | 1.006.197 | 1.022.297 | 1.038.655 | 1.055.271 Verbreden wegen met grastegels | 76.708 | 77.874 | 79.058 | 80.262 | 81.485 Onderhoud wegkanten | 164.815 | 167.452 | 170.132 | 172.854 | 175.619 Onderhoud onverharde wegen | 53.684 | 54.543 | 55.416 | 56.302 | 57.203 subtotaal | 295.207 | 299.869 | 304.606 | 309.418 | 314.307 Totaal | 1.285.559 | 1.306.066 | 1.326.903 | 1.348.073 | 1.369.578 84 85 Riolering en water Beleidskader Ons huidig GRP wordt in 2024 geactualiseerd. Gemeenten hebben op grond van de Wet Milieubeheer en de Waterwet drie zorgplichten: •Zorgplicht voor inzameling en transport van stedelijk afvalwater (art. 10.33 Wet Milieubeheer). •Zorgplicht voor doelmatige inzameling en verwerking van afvloeiend hemelwater (art. 3.5 Waterwet) •Zorgplicht voor grondwatermaatregelen (onder voorwaarden) (art. 3.6 Waterwet). Voor de andere waterpartners gelden de volgende zorgplichten •Waterschap Limburg heeft op grond van de Waterwet (3.4) een zorgplicht voor de zuivering van stedelijk afvalwater.

•Waterschap Limburg heeft op grond van de Waterschapswet de zorg voor het kwantiteits- en kwaliteitsbeheer van het oppervlaktewater, alsmede de zorg voor het transporteren en het zuiveren van afvalwater en de verwerking van zuiveringsslib. Dit omvat mede het bouwen en exploiteren van zuiveringstechnische werken door Waterschapsbedrijf Limburg. •Waterleidingmaatschappij Limburg zorgt dat heel Limburg kan rekenen op betrouwbaar drinkwater en waterdiensten op maat. Nu en in de wereld van morgen. Omdat deze zorgplichten veel raakvlakken met elkaar hebben en zelfs vervlochten zijn, hebben de 15 Noord Limburgse gemeenten, Waterschap Limburg, Waterschapsbedrijf Limburg en de Waterleidingmaatschappij Limburg het samenwerkingsverband Waterpanel Noord (WPN) opgericht, om samen te werken in de totale waterketen. Onderwerpen zijn o.a. zoetwaterbeschikbaarheid, riolering en klimaat. Hiervoor hebben partijen een convenant opgesteld. Doelstelling convenant In dit convenant spreken partijen af wat ze willen bereiken met de samenwerking in de waterketen in Noord-Limburg en hoe zij de doelstellingen gaan realiseren. Doelstellingen “Samenwerking in de afvalwaterketen Noord-Limburg” a. Kosten: partijen streven naar maatschappelijke kostenbesparingen in totaal voor alle partijen samen. Dit betreft o.a. projectkosten, investeringen en exploitatiekosten. b.

Kwaliteit: de samenwerking levert een bijdrage aan het verhogen van de kwaliteit van de leefomgeving en het watersysteem. c. Kennis: partijen delen kennis en kunde (inclusief innovaties) om nieuwe ontwikkelingen als afname vakmensen, regelgeving en bezuinigingen het hoofd te kunnen bieden. d. Partijen steken de samenwerking pragmatisch in onder het motto “niet praten maar doen” en maken samen heldere en concrete afspraken (borging). Wat doen we: Om dit te kunnen bereiken is de afgelopen jaren gewerkt aan een Waterketenplan 2021 - 2025, hierin staat beschreven hoe we omgaan met de thema’s en de stip op de horizon. Hierin zijn tevens de gezamenlijke projecten benoemd om hier uitvoering aan te geven. Lopende projecten zijn o.a het project Waterklaar, waarin door middel van een intensief communicatietraject, bewustwording creëren één van de opgaven is. Hiervoor is de stimuleringsregeling afkoppelen eveneens gemaakt. Vanwege het succes van deze regeling wordt de stimuleringsregeling dit jaar doorgezet. Om in aanmerking te komen voor rijksgelden, vanuit het Delta Programma Ruimtelijke Adaptatie, als cofinanciering bij het oplossen van wateroverlastsituaties hebben we maatregelen uit het klimaatadaptatieplan ingediend. Verder doen we ieder jaar een bijdrage aan, Groen- Blauwe inrichting Schoolpleinen. Dit om de schoolpleinen klimaatadaptief in te richten.

Het bevorderen van bewustwording, via lesmateriaal over klimaatverandering, conform het coalitieprogramma, bij onze toekomstige generatie. 86 Klimaatadaptatieplan In 2024 starten we de voorbereiding van het project Wateroverlast Dorpstraat Leveroy op zodat dit in 2025 kan worden uitgevoerd. Voor dit project is eveneens cofinanciering aangevraagd vanuit het Delta Programma Ruimtelijke Adaptatie (DPRA) Tevens zetten we de subsidieregelingen voort voor groene daken en afkoppelen en pakken we meekoppelkansen bij herinrichting van de openbare ruimte om af te koppelen. Pio Weerterland De effecten van klimaatverandering hebben steeds meer gevolgen voor de leefomgeving. We krijgen te maken met wateroverlast door extreme buien, hittestress door steeds vaker voorkomende hittegolven, schade door droogte en er gaan (drink)watertekorten ontstaan. PIO Weerterland is een uitvoeringsorganisatie voor integrale projecten in het buitengebied. Ondertussen zijn er koploperprojecten benoemd in het kader van het LPLG, waarvan enkele in Weerterland. Indien deze worden toegekend door het ministerie zullen deze tot uitvoering komen in 2024 en later. Kwaliteitsniveau Volgens de Europese Kaderrichtlijn water (KRW) dienen alle lidstaten te zorgen voor een goede toestand van het oppervlaktewater en het grondwater.

De KRW verplichtte overheden tot het treffen van maatregelen om in 2021 of uiterlijk 2027 het volgende te hebben bereikt: • Een goede chemische toestand (waterkwaliteit) van grond - en oppervlaktewater; • Een goede ecologische toestand van oppervlakte water; • Een goede kwantitatieve toestand van grondwater (geen verdroging van natte natuur). Nederweert heeft alle geplande maatregelen uitgevoerd, met uitzondering van enkele kleine afkoppelgebieden in het buitengebied. De ecologische toets van het waterschap bij de overstorten vraagt mogelijk nog extra afkoppeling van panden in het buitengebied. Voor het beheer van het gemeentelijke riool- en infiltratiestelsel maken we gebruik van een rioolbeheersysteem. Jaarlijks wordt circa 10% van alle leidingen en putten gereinigd en met videocamera’s geïnspecteerd. Aan de hand van de video-inspecties en de waarschuwings- en ingrijpmaatstaven conform NEN EN 13508-2 stellen we het renovatieplan voor het volgende jaar op. Het rioolstelsel van Nederweert verkeert in een goede staat. Er is geen sprake van achterstallig onderhoud. Financiële consequenties. De financiële gevolgen met betrekking tot beheer, exploitatie, aanpassing en vervanging van het gemeentelijk rioolstelsel en overige klimaatmaatregelen zijn opgenomen in het vastgesteld Herijking KDP Nederweert 2021. Subsidie groene daken worden uit de algemene begroting gedekt.

We gaan een herberekening uitvoeren van de rioolheffing voor belastingjaar 2025, waarbij de raad ook iets moet zeggen over voortzetting van de afkoppelsubsidie. Vertaling financiële consequenties in begroting 2024-2027 De kosten voor het onderhoud van de riolering zijn structureel opgenomen in de exploitatiebegroting. Omschrijving lasten (bedragen x € 1.000) | 2024 | 2025 | 2026 | 2027 Riolering algemeen | 107.861 | 105.127 | 107.402 | 109.861 Rioolinspecties | 48.364 | 49.138 | 49.924 | 50.723 Onderhoud vrij verval riolering | 201.549 | 204.773 | 208.050 | 211.379 Onderhoud straat- en trottoirkolken | 34.825 | 35.382 | 35.948 | 36.523 Rioolonderhoud & straatvegen | 97.071 | 98.624 | 100.203 | 101.805 Onderzoekskosten en monitoring | 56.793 | 57.702 | 58.625 | 59.563 Ond.

persrioolgemalen | 211.433 | 214.816 | 218.253 | 221.746 Organisatiekosten riolering | 201.812 | 202.011 | 202.215 | 202.425 Vrijval btw investeringen | -100.000 | -164.000 | -95.000 | -120.000 Subsidie Groene daken | 10.631 | 10.801 | 10.974 | 11.149 Meekoppelkansen vergroening | 10.631 | 10.801 | 10.974 | 11.149 Subtotaal lasten riolering | 880.970 | 825.175 | 907.568 | 896.323 Dotatie voorziening | 1.079.610 | 1.131.341 | 1.133.239 | 1.124.787 Rente 2,5% | 326.070 | 346.862 | 360.167 | 383.827 Subtotaal dotatie voorziening | 1.405.680 | 1.478.203 | 1.493.406 | 1.508.614 Totaal lasten | 2.286.650 | 2.303.378 | 2.400.974 | 2.404.937 Baten rioolheffing | -2.507.659 | -2.590.359 | -2.620.959 | -2.651.959 Totaal baten | -2.507.659 | -2.590.359 | -2.620.959 | -2.651.959 Saldo rioolheffing | -221.009 | -286.981 | -219.985 | -247.022 Investeringen incl.

btw Omschrijving (bedragen x € 1.000) | 2024 | 2025 | 2026 | 2027 Gemalen / Mechanische riolering / Hemelwater | 574 | 946 | 548 | 691 Voorziening Omschrijving (bedragen x € 1.000) | 2024 | 2025 | 2026 | 2027 Saldo 1-1 | 13.043 | 13.875 | 14.407 | 15.352 Dotatie exploitatie | 1.080 | 1.131 | 1.133 | 1.125 Rente 2,5% | 326 | 347 | 360 | 384 Vrijval btw investeringen | -100 | -164 | -95 | -120 Onttrekking investeringen | -474 | -782 | -453 | -571 Saldo 31-12 | 13.875 | 14.407 | 15.352 | 16.170 87 Groen Beleid Het groen beleidsplan is 2020 goedgekeurd. Hierin krijgen punten als biodiversiteit en klimaatadaptatie een prominente(re) rol. Waar voorheen alleen naar groen en natuur gekeken werd, worden nu ook andere functies van de openbare ruimte betrokken zodat deze elkaar versterken. Denk aan bewegen in het groen en meervoudig ruimtegebruik. Verder wordt er gekeken om beschermde elementen en natuurgebieden met elkaar te verbinden zodat er een sterker groen netwerk ontstaat, door bijvoorbeeld nieuw bermbeheer en een goede bekendheid met de Groene kaart. Als het verbinden van deze elementen extra geld kost, maken we dat inzichtelijk in het uitvoeringsprogramma’s en leggen we dat aan de raad voor. Kwaliteitsniveau (op verzoek van Provincie) Het openbaar groen binnen de bebouwde kom onderhouden we op een niveau dat vergelijkbaar is met een A, conform de CROW systematiek.

In het buitengebied wordt het groen onderhouden op een kwaliteit niveau dat overeenkomt met een D beeldkwaliteit conform de CROW systematiek. Op dit moment is er geen sprake van achterstallig onderhoud. Financiële consequenties. Uitbreiding omvormen en te onderhouden areaal openbaar groen vanaf 2023. Aanleg nieuwbouwwijken Hoebenakker, Haveshof, aanplanten van landschapselementen, en het vergroenen van kernen en pleinen. Vertaling financiële consequenties in begroting 2024-2027 De kosten voor het onderhoud van het openbaar groen zijn structureel opgenomen in de exploitatiebegroting. Omschrijving Lasten | 2024 | 2025 | 2026 | 2027 Onderhoud houtopstanden | 52.941 | 53.788 | 54.649 | 55.523 Openbaar groen | 565.829 | 574.376 | 583.059 | 591.880 Renovatie groen diverse kernen | 74.387 | 75.577 | 76.786 | 78.015 Onderhoud bomen | 150.747 | 153.159 | 155.610 | 158.099 Bestrijding Eikenprocessierups | 79.333 | 80.602 | 81.892 | 83.202 Organisatiekosten natuurbeheer | 174.018 | 174.392 | 175.132 | 175.252 Totaal | 1.097.255 | 1.111.894 | 1.127.128 | 1.141.971 Gebouwen Het gemeentelijk ‘bouwwerken’ bestand bestaat uit 13 objecten. 11 gebouwen en één bouwwerk geen gebouw zijnde. Elk object heeft een meerjaren onderhoudsplan. Onderhoud wordt uitgevoerd op basis van Duurzaam meerjaren onderhoudsplannen.

De gemeentelijke bouwwerken zijn: • | Gemeentehuis • | Sportcentrum De Bengele • | Gymzaal Ospel • | Gemeentegarage/ voormalig brandweerkazerne • | Gebouw op begraafplaats Kreijel inclusief columbarium • | Bibliotheek • | Sint Lambertus toren • | Klokkentoren Ospeldijk • | Molen De Windlust • | Molen De Korenbloem • | Molen St. Joseph • | Scoutinggebouw de Boelenbeem • | MFA De Pinnenhof 88 89 Beleid Het beleidskader voor het onderhoud van de bouwwerken: •Duurzame meerjaren onderhoudsplannen (DMJOP) •notitie Technisch Beheer •notitie verkrijging/vervaardiging en onderhoud kapitaalgoederen Kwaliteitsniveau Objecten hebben een kwaliteitsniveau waaraan ze moeten voldoen. Alle objecten voldoen aan dit conditieniveau en er is geen sprake van achterstallig onderhoud. Aan de gebouwen wordt onderhoud uitgevoerd om de gebouwen op het gewenste kwaliteitsniveau te houden. Kanttekening Als onderhoud langer wordt uitgesteld heeft dit gevolgen voor het conditieniveau. Bij een aantal gebouwen wordt nu minimaal onderhoud uitgevoerd. Deze keuze is gemaakt in afwachting op duidelijkheid wat er met deze gebouwen gebeurd. Het gaat onder andere om de gemeentegarage/voormalig brandweerkazerne, gymzaal Ospel en bibliotheek. De gemeentegarage is nu verhuurd. Energielabel Voor gebouwen met een publieksfunctie van meer dan 250 m2 oppervlakte is een Energielabel wettelijk verplicht.

Deze verplichting geldt voor het gemeentehuis, sportcentrum De Bengele, bibliotheek en gymzaal Ospel. Deze gebouwen hebben een energielabel. Het Energielabel is zichtbaar opgehangen in betreffende gebouwen. De energetische verbetermaatregelen zijn opgenomen in duurzame meerjaren onderhoudsplannen (DMJOP). Gymzaal Ospel Gymzaal Ospel is in 1968 gebouwd. Het gebouw heeft het ‘laagste’ energielabel (G). Gelet op de leeftijd en onderhoudstoestand van dit gebouw is besloten om de energie verbeterende en besparende maatregelen te parkeren. Er is in 2022 gestart met het opstellen van een advies m.b.t. toekomstbepaling van deze voorziening. Tijdens het ophalen van informatie zijn gesprekken gevoerd met o.a. de gebruikers van de gymzaal. Op basis van de bevindingen is in Q3 2023 een conceptrapportage opgesteld. In Q3 heeft een (toekomstige) gebruikersbijeenkomst plaatsgevonden waar verdere informatie is opgehaald i.r.t. het gebruik van een sportaccommodatie. Deelnemers hebben hier input gedeeld voor het verder uitwerken van de rapportage. De definitieve rapportage wordt in Q3 opgeleverd. Uiteraard wordt de raad hierover geïnformeerd en wordt een concreet voorstel uitgewerkt. Financiële consequenties DMJOP Gebouwen 2024-2027 Jaarlijks wordt een bijdrage gedaan aan de onderhoudsvoorziening. Uit deze voorziening worden de kosten voor het benodigde onderhoud aan de bouwwerken betaald.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://nederweert.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/7f81aa67-d277-4ba4-a62a-097d7334ef10?agendaItemId=cc0fcdb3-61ab-43d2-993c-4273cd238e32