Bijlage 1 - Begroting 2025-2028 DEFINITIEF (20241003)
Tekst van het document
In de Omgevingsvisie Kernen en Bedrijventerreinen is opgenomen dat we binnen onze gemeente ruimte willen bieden aan (startende) ondernemers en bedrijven die willen doorgroeien, op voorwaarde dat het type bedrijvigheid past bij het profiel van Nederweert. We verwachten dat we de komende jaren circa 15 hectare nieuw duurzaam bedrijventerrein nodig hebben. Met dit deelprogramma streeft de gemeente Nederweert naar: • Het aantrekkelijk blijven voor gevestigde en nieuwe bedrijven (waaronder ook jonge/startende ondernemers). • Het bieden van kansen voor ondernemers om door te groeien in de eigen gemeente. • Het aanjagen van de werkgelegenheid en het meedenken in oplossingen bij knelpunten op de huidige krappe arbeidsmarkt. • Het stimuleren van duurzaamheid en het creëren van sociale en maatschappelijke meerwaarde bij nieuwe ondernemersinitiatieven. • Het faciliteren van kansen voor ondernemers die de ontwikkeling van Brainport met zich meebrengt. Wat gaan we daarvoor doen in 2025? 1. Als de locatiekeuze voor een nieuw duurzaam bedrijventerrein is gemaakt, starten we in 2025 met de planvoorbereiding. 2. We hebben (samen met de regio) oog voor de vraag naar ruimte op de bedrijventerreinen en geven opvolging aan het onderzoek naar geschikte locaties om nieuwe bedrijfskavels toe te voegen.
Hierbij houden we rekening met de ruimtebehoefte die ontstaat door de ontwikkelingen in de Brainport-regio. 3. Met de gemeente Weert werken we aan een vorm van samenwerking om aan te haken bij de ontwikkelingen in Brainport. 4. We werken vanuit het majeur programma economische gebiedsontwikkeling verder aan het toekomstbestendig maken en houden van onze bedrijventerreinen. Voor Pannenweg I worden maatregelen getroffen die te maken hebben met de openbare ruimte. Voor Pannenweg II is de financiële bijdrage van de gemeente beschikbaar en verwachten we dat het bestuur van het bedrijventerrein in 2025 start met de uitvoering. 5. We zorgen voor een laagdrempelige dienstverlening en waar mogelijk bieden we ondernemers de ruimte om hun ideeën/plannen uit te voeren. 6. We blijven actief betrokken bij het ondernemerscollectief Parkmanagement Pannenweg en de Werkgroep Veilig Ondernemen. 7. We conformeren ons aan het Keyport Routeplan 2025-2028 en dragen dit uit. Als overheid leggen we proactief de verbinding met onderwijs en ondernemers. 8. We verbinden ons als partner en ambassadeur aan de Weerterlandprijs 2025 en stimuleren lokale ondernemers om zich hieraan ook te verbinden ter versterking van het ondernemersklimaat. 9.
We versterken de contacten met ondernemers onder andere door het afleggen van bedrijfsbezoeken door de bedrijfscontactfunctionaris en het college van burgemeester en wethouders. 35 Programma 3: Economie Deelprogramma: 3.2 Centrum Nederweert Wat willen we bereiken? Voor de leefbaarheid in Nederweert is het belangrijk dat we aandacht houden voor en streven naar een aantrekkelijk, goed functionerend en vooral toekomstbestendig centrum met weinig winkelleegstand, waar inwoners en bezoekers terecht kunnen voor hun dagelijkse levensbehoeften en waar het goed toeven is bij de diverse horecagelegenheden. Met dit deelprogramma streeft de gemeente Nederweert naar: • Een samenhangend, levendig en toekomstbestendig (boodschappen)centrum met weinig leegstand. • Een goede bereikbaarheid/ontsluiting van het winkelgebied, waarbij aandacht is voor verkeersveiligheid, voldoende parkeerplaatsen en beschikbaarheid van laadpalen. • Een optimale samenwerking met en tussen ondernemers(collectieven). Specifiek voor het noordelijk deel van ons centrum (Lambertushof en omgeving) is het majeur programma economische gebiedsontwikkeling opgestart. Met de input die in dit traject bij inwoners en ondernemers is opgehaald, is een gebiedsvisie opgesteld, die in 2025 wordt uitgevoerd.
Wat gaan we daarvoor doen in 2025? We houden voeling met de ondernemers in het centrum en tonen betrokkenheid bij relevante ontwikkelingen. Het Lambertushof en omgeving wordt opgewaardeerd. Jaarlijks wordt aan de ondernemersvereniging OVN een subsidiebedrag verstrekt ten behoeve van hun activiteiten 36 Programma 3: Economie Deelprogramma: 3.3 Gastvrijheid en beleving Wat willen we bereiken? We willen de kansen rondom toerisme verzilveren, zodat een stevige economische drager ontstaat. Hierin trekken we samen met onze ondernemers op. De transitie die in ons buitengebied gaat plaatsvinden geeft aanleiding tot het ontwikkelen van nieuwe verdienmodellen. Toeristische en recreatieve voorzieningen zien we als mogelijke nieuwe economische drager in het buitengebied. We kennen de Peel als drager van het verhaal van Nederweert, maar ook de Kanalenviersprong met zijn bijzondere geschiedenis wordt een belangrijk gebied voor de recreant. Wat gaan we daarvoor doen in 2025? 1. We ronden de eerste projecten van het Uitvoeringsprogramma Gastvrijheid en Beleving af waaronder het realiseren van drie locaties als TOP 2. Bij de Kanalenviersprong werken we ook aan het uitbouwen van de toeristische profilering van het gebied. 3. Beheer en onderhoud van de routenetwerken laten uitvoeren door het Routebureau Noord- en Midden-Limburg. 4.
In samenspraak met Limburg Marketing wordt de regio Midden-Limburg toeristisch gepromoot. 5. Samen met de regio optrekken in SML-verband bij de verdere uitvoering van het Uitvoeringsprogramma door een vervolg te geven aan het project Vitaal en Onderscheidend: • Inzicht geven aan bedrijven in de markt van verblijfsrecreatie in hun vitaliteit en toekomstperspectief. • Inzicht geven in de staat van de regionale sector en de ontwikkelruimte voor de sector. • Ontwikkelen van een gezamenlijk data hub met één portaal, waarin toeristisch-recreatieve gegevens in kaart worden gebracht. 37 Programma 3: Economie Deelprogramma: 3.4 Transitie Buitengebied Wat willen we bereiken? Invulling geven aan het regeerakkoord en het beleid m.b.t. tot het buitengebied. Door het wegvallen van het Nationaal Programma Landelijk Gebied (NPLG) zal er een andere werkwijze gehanteerd worden door rijk en provincie. Met het programma NOVEX, de Kaderrichtlijn Water (KRW) en het programma Mooi Nederland maken en houden we de gemeente Nederweert leefbaar en toekomstbestendig voor onze (agrarisch) ondernemers, inwoners en bezoekers. Agrariërs die gaan stoppen, bijvoorbeeld door de piekbelastersregeling of omdat zij geen opvolger hebben, vinden een betrokken en meedenkende gemeente aan hun zijde om dat op een waardige manier te doen.
Vooral op het gebied van bestemmingswijziging kijken we goed naar de ontwikkelmogelijkheden voor de bedrijfslocatie in relatie tot de omgeving. De autonome trend naar minder agrarische bedrijven zet versneld door. Als gemeente streven we ernaar dat de agrariërs die blijven, met plezier en op een duurzame wijze kunnen ondernemen. Zij verdienen maatschappelijke waardering en zijn met hun bedrijven een waardevolle toevoeging aan het landschap, de gemeenschap en de lokale economie. Het 3.4 Transitie Buitengebied heeft een relatie met Majeur programma Transitie buitengebied (bijlage 6.3). In programma 3.4 zijn de beleidsonderwerpen opgenomen, in het Majeur Programma Transitie Buitengebied staan de uitvoerende taken en de regionale samenwerkingsverbanden. Wat gaan we daarvoor doen in 2025? 1. Werken aan integrale bouwstenen voor omgevingsplan buitengebied: • Toepassen en evalueren van het Interimbeleid Veehouderij als voorbereiding op nieuwe beleid. • Toepassen en evalueren van het Interimbeleid voor Vrijkomende Agrarische Bebouwing en Stoppende Agrarische Inrichtingen als voorbereiding op nieuwe beleid. Dit werken we uit in een nieuw VAB-beleid (vrijkomende agrarische bebouwing). • Doorontwikkeling van het Inspiratiekader vitaal buitengebied als onderdeel van het Interimbeleid om daarmee grip te krijgen op de kansen die het landschap biedt voor de toekomst.
• Onderzoeken of beleidskaders wenselijk zijn voor nieuwe woonvormen in het buitengebied. • Volledig herzien van de beleidsregel omgekeerde werking. 2. Toepassen en evalueren van de sloopregeling. 38
Programma 4: Onderwijs Missie Gelijke kansen voor alle inwoners is het uitgangspunt. Onderwijs is de belangrijkste aanjager van kansengelijkheid en persoonlijke ontwikkeling. Dat maakt onderwijs dé duurzame investering voor de toekomst. Ambitie in het coalitieakkoord ‘Goed voor elkaar’ Wij investeren in gelijke kansen voor onze inwoners vanuit het gedachtengoed van positieve gezondheid. Dat begint met goed onderwijs en het vroegtijdig signaleren en aanpakken van eventuele ontwikkelpunten. We ontwikkelen een langetermijnstrategie voor behoud van basisonderwijs in elke kern rekening houden met demografische ontwikkelingen en met aandacht voor noodzakelijke duurzaamheidsinvesteringen. Samenwerking In het kader van strategische samenwerking neemt Nederweert deel in de volgende verbonden partijen: • | GGD Limburg Noord als onderdeel van de Veiligheidsregio Limburg Noord, deze richt zich op onder andere het toezicht Wet Kinderopvang en indicering voor onder andere Voor- en Vroegschoolse educatie.
• | GR Regionale samenwerking Leerplicht en RMC Nederweert-Weert • | GR Omnibuzz In dit programma werken wij onze missie uit in de onderdelen: 4.1 | Onderwijsachterstanden 4.2 | Onderwijsbeleid en leerling zaken 4.3 | Onderwijshuisvesting Wat gaat het kosten? (in €’s) Programmaplan Programma 4 - Onderwijs | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 Lasten | 1.542.687 | 1.571.072 | 1.600.140 | 1.628.911 Baten | 102.686 | 102.686 | 102.686 | 102.686 Saldo | -1.440.001 | -1.468.386 | -1.497.454 | -1.526.225 Uitvoeringsprogramma Programma 4 - Onderwijs | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 Lasten | - | - | - | - Baten | - | - | - | - Saldo | - | - | - | - Totaal Programma 4 - Onderwijs | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 Lasten | 1.542.687 | 1.571.072 | 1.600.140 | 1.628.911 Baten | 102.686 | 102.686 | 102.686 | 102.686 Saldo | -1.440.001 | -1.468.386 | -1.497.454 | -1.526.225 39 40 Programma 4: Onderwijs Deelprogramma: 4.1 Onderwijsachterstanden Wat willen we bereiken? We willen onderwijsachterstanden, onderwijsvertragingen en laaggeletterdheid voorkomen en bestrijden vanuit het gedachtengoed van positieve gezondheid. We werken aan het versterken van het netwerk rondom de ontwikkeling van jeugdigen en de aanpak van laaggeletterdheid. Kinderopvang en onderwijs zijn de belangrijkste aanjagers van kansengelijkheid en persoonlijke ontwikkeling bij jeugdigen.
Laaggeletterdheid vraagt om een brede aanpak vanuit onder andere de gemeente, partners uit het sociaal domein en werkgevers. Wat gaan we daarvoor doen in 2025? 1. Uitvoeren regionaal en lokaal plan van aanpak laaggeletterdheid, met de focus op duidelijke communicatie en een sterk taalnetwerk. 2. Uitvoering geven aan het geactualiseerde onderwijsachterstandenbeleid 2023-2027. Een aantal uitgangspunten hierbij zijn: I. Behoud van VVE-aanbod in elke kern. II. Het stimuleren van ouderbetrokkenheid. III. Het stimuleren van een doorgaande leerlijn tussen voorschoolse voorziening, basisschool en voortgezet onderwijs. 3. In samenwerking met lokale partners zoals kinderopvang, schoolbesturen, basisscholen, voortgezet onderwijs, activiteiten uitvoeren die bijdragen aan weerbaarheid en positieve gezondheid. Dit gebeurt in het kader van het NPO (Nationaal Programma Onderwijs). 4. We continueren de samenwerking met partners op het gebied van onderwijs, opvang, gezondheid, Centrum voor Jeugd en Gezin in het kader van de Regionale Ontwikkelingsagenda Jeugd (ROJ). De samenwerking heeft betrekking op de thema’s preventie 0-13 jaar, jeugdhulp en passend onderwijs en klaar voor de toekomst. Deelprogramma: 4.2 Onderwijsbeleid in verbinding met andere beleidsvelden Wat willen we bereiken? Het onderwijs heeft veel raakvlakken met andere beleidsthema’s.
Denk aan de signalerings- en preventiefunctie op het terrein van bijvoorbeeld armoede, gezondheid, veiligheid, jeugdhulp, onderwijsachterstanden en laaggeletterdheid. We willen de verbinding tussen deze terreinen en het onderwijs zo optimaal mogelijk in stand houden en waar nodig versterken; ieder vanuit zijn eigen rol, taak en verantwoordelijkheid. Wat gaan we daarvoor doen in 2025? 1. Het streven is dat elk kind opgroeit met gelijke kansen. Wij leggen hiervoor bijvoorbeeld verbinding tussen onderwijs en de thema’s armoede, laaggeletterdheid, cultuur en sport en bewegen. Met als doel gelijke kansen voor elk kind en dat iedereen mee kan doen. 2. Continueren stabiele kwaliteit van leerlingenvervoer naar Passend Onderwijs. 3. Wij onderzoeken de haalbaarheid voor het aansluiten van de gemeente Nederweert bij de Techniekcampus Weerterland. 41 Deelprogramma: 4.3 Onderwijshuisvesting Wat willen we bereiken? Als gemeente zijn we verantwoordelijk voor de huisvesting van scholen in het basis-, voortgezet- en speciaal onderwijs. We willen goede voorzieningen in alle kernen behouden rekening houdend met demografische ontwikkelingen en met aandacht voor noodzakelijke duurzaamheidsinvesteringen. Wat gaan we daarvoor doen in 2025? 1.
Starten met het Integraal Huisvesting Plan (IHP) Als gevolg van woningbouw en demografische ontwikkelingen wordt er een toename van leerlingenaantallen voorzien. Concreet manifesteert zich dit al bij de IKC Budschop en dient geanticipeerd te worden op aanpassing c.q. uitbreiding van de huisvesting aldaar. 42
Programma 5: Sport, cultuur en recreatie Missie Wij willen iedere inwoner de mogelijkheid bieden om een leven lang deel te nemen en te genieten van sport en bewegen, cultuur en recreatie. Deze thema’s worden ingezet als doel op zich, maar ook als middel om andere doelen te bereiken zoals het bevorderen van de (positieve) gezondheid en participatie. Eigen initiatief, eigenaarschap en eigen kracht zijn hierin belangrijk. Ambitie in het coalitieakkoord ‘Goed voor elkaar’ • | Sporten draagt bij aan een gezonde leefstijl en is een gelegenheid om elkaar te ontmoeten en samen een prestatie te leveren. We streven daarom naar een divers en laagdrempelig aanbod van sport- en beweegmogelijkheden voor iedereen. • | Meer kennis over de geschiedenis van Nederweert draagt bij aan de positieve beleving van inwoners en bezoekers. Daarom willen we ons cultureel historisch erfgoed beschermen en promoten. • | Deelname aan kunst- en cultuuractiviteiten draagt bij aan de ontwikkeling van talenten en veerkracht van inwoners. • | Een rijk en gevarieerd verenigingsleven is belangrijk voor de levendigheid van onze gemeenschappen. Lid zijn van een vereniging biedt inwoners kansen om talenten te ontwikkelen, geeft hun het gevoel ergens bij te horen en mee te kunnen doen. Daarnaast is het verenigingsleven een belangrijke vindplaats of steunpilaar voor mensen die kwetsbaar zijn of hulp nodig hebben.
• | We geven openbaar groen en natuur een prominente plek. Dit is belangrijk voor de beleving van inwoners en bezoekers maar ook essentieel voor het tegengaan van hittestress, (regen)wateroverlast en het stimuleren van biodiversiteit. In dit programma werken wij onze missie uit in de onderdelen: 5.1 | Sport- en Bewegen 5.2 | Cultuur 5.3 | Erfgoed 5.4 | Recreatie 5.5 | Openbaar groen Wat gaat het kosten? (in €’s) Programmaplan Programma 5 - Sport, cultuur en recreatie | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 Lasten | 3.673.349 | 3.706.720 | 3.653.356 | 3.678.104 Baten | 386.060 | 386.060 | 386.060 | 386.060 Saldo | -3.287.289 | -3.320.660 | -3.267.296 | -3.292.044 Uitvoeringsprogramma Programma 5 - Sport, cultuur en recreatie | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 Lasten | - | 2.000 | 2.000 | 2.000 Baten | - | - | - | - Saldo | - | -2.000 | -2.000 | -2.000 Totaal Programma 5 - Sport, cultuur en recreatie | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 Lasten | 3.673.349 | 3.708.720 | 3.655.356 | 3.680.104 Baten | 386.060 | 386.060 | 386.060 | 386.060 Saldo | -3.287.289 | -3.322.660 | -3.269.296 | -3.294.044 43 44 Programma 5: Sport, cultuur en recreatie Deelprogramma: 5.1 Sport en Bewegen Wat willen we bereiken? Zoveel mogelijk inwoners hebben een gezonde leefstijl en voelen zich prettig in hun leefomgeving.
Sport en bewegen is gezond voor lijf en geest, zorgt voor ontmoeting met anderen en draagt bij aan het welzijn van onze inwoners. Vanuit het gedachtegoed van positieve gezondheid is het belangrijk dat inwoners de regie behouden en zelf keuzes maken waaraan zij willen werken. Het aanbod van sport- en beweegmogelijkheden zijn divers en laagdrempelig toegankelijk. Eigenaarschap is hier ook een belangrijk aspect in het realiseerbaar maken van plannen en wensen. Wat gaan we daarvoor doen in 2025? 1. Voorzetten Brede Regeling Combinatiefuncties. Er zijn met de werkgevers en het onderwijs overeenkomsten gesloten voor de periode 2023-2024. Denk hierbij aan de combinatiefuncties die in Nederweert bekend staan als beweegcoach en de combinatiefunctionarissen sport. 2. Het stimuleren van sport en bewegen in de openbare ruimte. 3. Sport- en Recreatiezone Nederweert Bengele Beweegt en Uijtwijck Op basis van het ontwikkelperspectief de verdere ontwikkelingen rondom sport- en recreatiezone Nederweert samen met de participanten vormgeven. 4. In Ospel gaan we aan de slag met een gebiedsontwikkeling rondom de sportvoorzieningen. 5. Huisvesting Scouting Nederweert werkt aan een aanvraag voor een wijziging van het omgevingsplan. 6. In 2024 is het proces opgestart om het tarievenstelsel voor de sportaccommodaties te actualiseren en in 2025 wordt dit proces afgerond. 7.
Vanuit alle basisscholen hebben jaarlijks een tweetal leerlingen zitting in de junior Sportraad. Per schooljaar organiseren zij activiteiten voor inwoners van onze gemeente. 45 Programma 5: Sport, cultuur en recreatie Deelprogramma: 5.2 Cultuur Wat willen we bereiken? We bevorderen de toegankelijkheid van cultuureducatie en stimuleren talentontwikkeling. Samen met partners (lokaal en regionaal) zorgen we voor een rijk en gevarieerd cultureel aanbod. Kunst en Cultuur zetten we veelzijdig in zodat meer mensen participeren en ervaren wat kunst en cultuur voor je gezondheid en welzijn kan doen. Wat gaan we daarvoor doen in 2025? 1. Versterken samenwerking tussen het culturele veld en partners binnen het sociale domein. 2. Samen met partners een bredere invulling geven aan het Platform Cultuur Nederweert. 3. Uitvoering geven aan de meerjarenovereenkomst RICK. Uitgangspunt het regionaal beleidsplan Sociaal Domein 2024-2027. 4. Deelname Brede Regeling Combinatiefuncties. Inzet van drie combinatiefuncties cultuur: cultuurcoach, popcoördinator en leescoördinator. 5. De samenwerking met de Cultuurregio Noord-Limburg voortzetten op basis van het nog te ontwikkelen meerjarenplan 2025-2028 Cultuurregio Noord-Limburg. 6. Het ondersteunen van twee provinciale organisaties kunst en cultuur: Limburg Festival (cultuurplan instelling) en Kunstbende (onderdeel provinciale basis infrastructuur).
7. De samenwerking met Bibliocenter en de gemeenten Leudal, Maasgouw en Weert voortzetten op basis van de samenwerkingsovereenkomst 2022 t/m 2025. Het uitgangspunt van ons lokale jaarplan is het regionaal beleidsplan Sociaal Domein 2024-2027. Deelprogramma: 5.3 Erfgoed Wat willen we bereiken? De rijke historie van Nederweert is onder andere terug te zien in onze monumenten en in de cultuurhistorische elementen in het landschap en de kernen. Dit willen we behouden en waar mogelijk versterken. Op basis van recente inzichten denken we na over erfgoed- en monumentenbeleid in brede zin. Van erfgoedbeleid tot bescherming van bepaalde architectonische en cultuurhistorische waarden. Dit doen we in samenspraak met de verschillende stakeholders. Wat gaan we daarvoor doen in 2025? 1. Uitvoering geven aan het nog vast te stellen nieuwe erfgoedbeleid. 46 Programma 5: Sport, cultuur en recreatie Deelprogramma: 5.4 Recreatie Wat willen we bereiken? Recreatie draagt bij aan het welbevinden en de gezondheid van onze inwoners. We willen ervoor zorgen dat het landschap en het (openbaar) groen uitnodigt en uitdaagt tot buiten zijn en spelen, bewegen en ontmoeten. Daarnaast zetten we in op een sterke ontwikkeling van recreatie en toerisme voor niet-inwoners. Dit versterkt ook de economische positie van Nederweert. Wat gaan we daarvoor doen in 2025? 1.
We willen spelen, bewegen en ontmoeten voor alle doelgroepen stimuleren. Daarvoor is in het uitvoeringsprogramma budget opgenomen voor het realiseren van speelruimte. 2. Speeltoestellen worden jaarlijks tweemaal gecontroleerd om te bepalen welke speeltoestellen technisch aan vervanging toe zijn. 3. Toeristisch en recreatieve routes voor wandelen en fietsen worden verder ontwikkeld. 47 Programma 5: Sport, cultuur en recreatie Deelprogramma: 5.5 Openbaar groen Wat willen we bereiken? Openbaar groen is belangrijk voor de leefbaarheid. Het openbaar groen: • Kleedt de omgeving. • Zorgt voor ruimte om te recreëren (te verblijven) en nodigt uit tot bewegen. • Geeft ruimte voor infiltratie van regenwater. • Heeft belangrijke functie voor de biodiversiteit in het buitengebied en binnen de bebouwde kom. Het areaal bestaande groen willen we behouden en waar mogelijk opwaarderen. Dit doen we door het plegen van goed onderhoud. Om de biodiversiteit te bevorderen wordt op aangewezen plaatsen extensief onderhoud gepleegd. Dit vindt vooral plaats in grasstroken. Deze worden minder vaak gemaaid. Hierdoor ontwikkelt zich op deze plaatsen een soortenrijke kruidenvegetatie. We renoveren openbaar groen dat niet meer vitaal is. Bij het renoveren en nieuw aan te leggen groen kijken we naar de aankleding, maar vooral naar functies van het groen zoals hierboven genoemd.
Grote renovaties en nieuw aan te leggen groen doen we waar mogelijk samen met bewoners en belanghebbende organisaties. Wat gaan we daarvoor doen in 2025? 1. Onderhoud van groen. Het jaarrond en cyclisch onderhouden van bomen, beplanting en grasvegetaties. Hiermee behouden en verhogen we de kwaliteit van het groene areaal (met aandacht voor veiligheid). 2. Renoveren niet vitale plantvakken. Jaarlijks wordt in beeld gebracht welk groen niet meer vitaal is. In het najaar wordt deze beplanting omgevormd naar beplanting van deze tijd, waar mogelijk samen met inwoners. 3. Het inrichten van de groene ruimte doen we, waar mogelijk, samen met de bewoners. Hierbij kijken we niet alleen naar aankleding van het gebied maar ook naar de onderwerpen biodiversiteit, waterberging, hittestress en recreëren zodat er een duurzame aankleding ontstaat en de leefbaarheid in de omgeving verbeterd. 4. Faciliteren van burgerinitiatieven in het openbaar groen met als doel educatie en vergroting van de bewustwording onder de inwoners. 5. Continueren van het groenoverleg met verschillende belanghebbenden. 6. Het uitwerken van mogelijkheden tot vergroening van de andere kernen. 7. Actualiseren van de Groene kaart Nederweert. 48
49 Programma 6: Sociaal domein Missie Iedereen telt mee, doet mee en draagt bij naar eigen kracht. De zelfredzaamheid van onze inwoners als individu en als collectief is groot(s). We handelen vanuit het gedachtegoed van positieve gezondheid, waarbij we uitgaan van het vermogen van onze inwoners om te gaan met de fysieke, emotionele en sociale uitdagingen van het leven. En daarop zoveel mogelijk eigen regie te voeren. Onze missie sluit aan bij de kernboodschap van het regionale Beleidsplan Sociaal Domein. Ambitie in het coalitieakkoord ‘Goed voor elkaar’ • We richten ons op preventie en vroeg signalering zodat we gezondheidsrisico’s van inwoners snel kunnen aanpakken. • Het omkijken naar elkaar vinden we belangrijk. Waar nodig is ondersteuning beschikbaar: laagdrempelig, toegankelijk en passend. • Samen met inwoners versterken van voorliggende voorzieningen. • We zetten in op toekomstbestendige en multifunctionele gemeenschapshuizen als eigentijdse ontmoetingsplekken in de kernen. De verdere ontwikkeling is gebaseerd op de wensen en eigen inzet van de gebruikers. • Door te participeren aan activiteiten, vrijwilligerswerk of betaald werk kunnen inwoners hun talenten benutten en ontwikkelen. We hebben daarbij extra aandacht voor de participatie van inwoners met een beperking, mensen die tijdelijk een steuntje in de rug nodig hebben en voor jongeren.
We willen dat iedereen zich gezien voelt, meetelt en mee kan doen. Samenwerking In het kader van strategische samenwerking neemt Nederweert deel in de volgende verbonden partijen: • De Risse Groep, dit is een netwerkorganisatie die zich richt op het bieden van kansen op werk voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. • Omnibuzz, deze richt zich op het doelgroepenvervoer. • GGD Limburg-Noord als onderdeel van de Veiligheidsregio Limburg-Noord, deze richt zich op publieke gezondheid. • Midden-Limburg West: samenwerking met de gemeenten Weert en Leudal in het sociaal domein (Wmo en jeugd) • K80: een organisatie van krachtige en kleine gemeenten in Nederland In dit programma werken wij onze missie uit in de onderdelen: 6.1 Samenredzaamheid in de kernen. 6.2 Iedereen kan naar vermogen meedoen.
Wat gaat het kosten? (in €’s) Programmaplan Programma 6 - Sociaal domein | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 Lasten | 21.091.843 | 21.016.343 | 21.482.416 | 21.764.062 Baten | 4.406.888 | 4.502.367 | 4.846.532 | 4.847.295 Saldo | -16.684.955 | -16.513.976 | -16.635.884 | -16.916.767 Uitvoeringsprogramma Programma 6 - Sociaal domein | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 Lasten | 17.092 | 17.477 | 17.872 | 18.274 Baten | - | - | - | - Saldo | -17.092 | -17.477 | -17.872 | -18.274 Totaal Programma 6 - Sociaal domein | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 Lasten | 21.108.935 | 21.033.820 | 21.500.288 | 21.782.336 Baten | 4.406.888 | 4.502.367 | 4.846.532 | 4.847.295 Saldo | -16.702.047 | -16.531.453 | -16.653.756 | -16.935.041 50 51 Programma 6: Sociaal domein Deelprogramma: 6.1 Samenredzaamheid in de kernen Wat willen we bereiken? Inwoners en organisaties voelen zich samen verantwoordelijk voor hun leefomgeving en handelen daarnaar. De gemeente is daarbij ondersteunend en faciliterend, voor zover dat nodig is. Wat gaan we daarvoor doen in 2025? 1. We stimuleren duurzame ontwikkelingen van maatschappelijke organisaties en accommodaties, zoals de gemeenschapshuizen. De gemeente zal daarbij het eigenaarschap van inwoners stimuleren en helpen waar dat nodig is. 2. We ondersteunen acties die de gemeenschapshuizen als hart van de gemeenschap behouden en versterken.
Elkaar ontmoeten, gezellig binnenlopen, zijn daar logisch en vanzelfsprekend. Door de activiteiten en laagdrempelige voorzieningen zijn de accommodaties een vindplaats om vroegtijdig signalen te zien als het (even) niet goed gaat met inwoners. 3. Gemeenschapshuis De Pinnenhof en de Bibliotheek worden ver/nieuwbouw tot een brede culturele en maatschappelijke voorziening voor Nederweert. Ontmoeten, verbinden en samenwerken zijn belangrijk. MFA de Pinnenhof is onderdeel van de gebiedsontwikkeling Lambertushof, waar wonen met zorg wordt gecombineerd. 4. Inwoners die moeite hebben met de digitale dienstverlening en vragen hebben over zaken doen met de overheid kunnen voor hulp terecht bij het Informatiepunt Digitale Overheid (IDO) in de Bibliotheek van Nederweert. Door het bieden van cursussen zoals klik en tik en digisterker worden inwoners digitaal vaardiger. 5. Uitvoering van acties en plannen uit het beleidsplan ‘Samen uit de armoede 2021-2025’. 6. We investeren in het sociaal domein in de versterking van het pedagogisch klimaat en laagdrempelige preventieve activiteiten. Dit doen we onder de noemer van het preventieprogramma Kansrijke Start Noord- en Midden-Limburg 2020-2026. 7. We geven uitvoering aan het regionaal Beleidsplan Sociaal domein 2024-2027 en de eventuele pilots/plannen die daaruit voortkomen. 8. We stimuleren leefbaarheidsinitiatieven van inwoners.
We attenderen actief op de regeling leefbaarheidsinitiatieven en maken de regeling zo toegankelijk mogelijk. 9. We ondersteunen de doorontwikkeling van laagdrempelige voorzieningen waar mensen elkaar kunnen ontmoeten en deel kunnen nemen aan activiteiten zonder indicatie (de open inlopen en De Tref). 10. Door middel van het project Kansrijk in de wijk krijgen mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt de mogelijkheid om specifieke werknemersvaardigheden op te doen. Daarnaast hebben de klussen die de mensen uitvoeren een positief effect op de leefbaarheid. We ontwikkelen het project Kansrijk in de Wijk door. 52 Programma 6: Sociaal domein Deelprogramma: 6.2 Iedereen kan naar vermogen meedoen Wat willen we bereiken? Inwoners nemen de regie over hun eigen leven, zijn zelfredzaam en zijn in staat om de uitdagingen in het leven aan te gaan. Iedereen telt mee, doet mee, naar eigen kracht. Dit geldt voor alle leeftijden. We zetten positieve gezondheid in als paraplu voor individuele en collectieve activiteiten. Daarbij werken we aan een integrale aanpak (zie onderwerpen programma 6.1) en met partners. Dit doet recht aan de leefwereld van de inwoner, die allesomvattend is; wonen, werken, welzijn, zorg, financiën enz. Wat gaan we daarvoor doen in 2025? 1.
In het sociale domein handelen de adviseurs sociaal domein met onze ketenpartners vanuit de filosofie van positieve gezondheid en geven uitvoering aan de daarbij passende werkwijze. 2. We geven uitvoering aan de acties uit het majeure programma Positieve Gezondheid. 3. We stellen een plan van aanpak voor het programma (financiële) bestaanszekerheid op en voeren dit uit. 4. In Wonen Werken Samenleven werken we samen met 8 partners aan het laagdrempelig ondersteunen van inwoners en het versterken van eigen regie en saamhorigheid in de buurt. Dit is een integrale wijkaanpak, vanuit positieve gezondheid, gericht op preventie en vroeg signalering. Het uitvoerend team Same Ein vervult hierin een belangrijke rol en werkt met een jaarkalender van uit te voeren activiteiten. Met de universiteit van Maastricht onderzoeken en beschrijven we de meerwaarde van Same Ein. 5. Met de huisartsenpraktijken in Nederweert werken we samen in het instroommodel (geestelijke) gezondheid (vorm van welzijn op recept). Hierin leggen we de verbinding tussen het medisch en sociaal domein, om onze inwoners zo laagdrempelig mogelijk te ondersteunen. Een verwijzing naar de gespecialiseerde zorg is dan wellicht later of niet meer nodig. 6. We werken in de regio Noord en Midden-Limburg samen aan de uitvoering van het Gemeentelijk Uitvoeringsplan in het kader van het Integraal Zorgakkoord.
Daarnaast werken we mee aan projecten die op schaal van Midden-Limburg West (MLW) worden voorbereid en uitgevoerd (zoals Vitale dorpen en wijken). 7. We geven regionale en lokale invulling aan het Gezond en Actief Leven Akkoord. De samenhang en samenwerking tussen het domein van gezondheid en het sociaal domein is hierin belangrijk. Zie verder deelprogramma 7.2. 8. We geven uitvoering aan het regionaal Beleidsplan Sociaal Domein 2024-2027 en de eventuele pilots/plannen die daaruit voortkomen. 9. We versterken en borgen de Midden-Limburgse duurzame samenwerking rondom het Centrum voor Jeugd en Gezin Midden-Limburg middels een convenant. 10. We financieren en monitoren de inzet van de praktijkondersteuner jeugd in alle huisartsenpraktijken. De samenwerking tussen het medisch en sociaal domein willen we ook hierin versterken. 11. We werken mee aan de regionale en lokale implementatie van de Hervormingsagenda Jeugd. 12. We voeren de verwervingsstrategie MLW uit en werken toe naar robuuste bovenregionale samenwerking voor de inkoop in het sociaal domein. We verstevigen contractmanagement. waardoor meer grip op en inzicht ontstaat in organisaties die Jeugdzorg en/of Wmo bieden. 13.
Na inwerkingtreding van de nieuwe subsidieregeling voor de financiering van het gedwongen kader (jeugdbescherming en jeugdreclassering) in 2023 versterken we middels nieuwe (samenwerkings)afspraken de (inhoudelijke) samenwerking met de gecertificeerde instellingen. 14. Naar aanleiding van het landelijke Toekomstscenario Kind- en gezinsbescherming gaan we (boven)regionaal aan de slag met de implementatie van een Regionaal VeiligheidsTeam. 15. Om voor de dekking van de kosten in het sociaal domein niet afhankelijk te zijn van het Rijk begroten we realistisch. Voor de kosten in de jeugdzorg (o.b.v. de Jeugdwet) maken we hiervoor gebruik van prognoses (gebaseerd op realisatiegegevens voorgaande jaren) en 53 doorrekeningen van diverse aanbestedingen (wonen, behandeling met verblijf, integraal crisisteam). 16. In regionaal verband voeren we het Meerjarenplan Aanpak huiselijk geweld en kindermishandeling regio Noord- en Midden-Limburg uit, met onder andere de evaluatie van de pilot MDA++. 17. In 2025 starten we met jongerenwerk. Deze functie is aanvullend op de bestaande preventie- activiteiten van partners in de lokale situatie. Hierbij hebben we ook aandacht voor de relatie met het domein veiligheid (ondermijning, drugs en alcohol). 18.
We stimuleren en werken samen met partijen aan activiteiten waarbij we steeds meer mensen in beeld (vroeg signalering) krijgen en ondersteunen (onder meer: armoede, schuldhulpverlening, laaggeletterdheid en eenzaamheid). 19. Het versterken van de lokale sociale basis is één van de uitgangspunten van de Regiovisie Meedoen en Wonen 2022-2026. We geven daaraan invulling door o.a. bijdragen aan het Zelfregiecentrum en het noodhulpbureau voor inwoners die te maken krijgen met urgente financiële noden (SUN). 20. Preventie en vroeg signalering adresseren we op landelijk niveau via de K80. K80 is een netwerk van kleine en krachtige gemeenten in Nederland. We zijn trekker van het aandachtsveld sociaal domein en nemen van daaruit deel aan werkgroepen en commissies van de VNG. We organiseren activiteiten en bijeenkomsten om de samenwerking met andere K80 gemeenten te versterken. 21. We werken samen met het Platform Gehandicapten en de Adviesraad Sociaal Domein. Voor de Adviesraad is een onafhankelijke ondersteuner beschikbaar die samen met de raad bepaalt waar inzet op nodig en/of wenselijk is. 22. We geven invulling aan de regierol voor inburgering plichtige nieuwkomers. Iedere nieuwkomer krijgt een traject op maat, zodat nieuwe inwoners zo snel mogelijk mee kunnen doen in onze gemeenschap. 23.
We vertalen de strategische visie van de arbeidsmarktregio Midden-Limburg naar een regionaal uitvoeringsplan. Daarbij hebben we aandacht voor de effecten van de krapte op de arbeidsmarkt. 24. We starten met een lokale woon-zorgvisie. Dit doen we samen met de lokale zorgpartijen en de woningcorporaties (zie ook programma 8.3). 54
55 Programma 7: Volksgezondheid en milieu Missie Nederweert heeft gezonde inwoners en een duurzame leefomgeving. Onze inwoners hebben en houden eigen regie over het leven, zijn zelfredzaam en voelen zich prettig in hun omgeving. Deze omgeving is schoon, groen, divers en heeft een gezond leefklimaat. We zetten in op het opwekken van energie door inwoners en een afvalsysteem dat past bij de vraag van onze inwoners, waarbij gekeken is naar ervaringen van inwoners en een goede balans tussen service, kosten en milieu. Ambitie in het coalitieakkoord ‘Goed voor elkaar’ • Gezondheid is een breed begrip. Naast lichamelijke gezondheid zijn ook mentale gezondheid, kwaliteit van leven en mee kunnen doen van belang. We richten ons op preventie en vroeg signalering zodat we gezondheidsrisico’s van inwoners snel kunnen aanpakken. Het omkijken naar elkaar vinden we belangrijk. Waar nodig is ondersteuning beschikbaar: Laagdrempelig, toegankelijk en passend. • We streven ernaar dat iedere woning zo veel mogelijk zijn eigen energie kan opwekken. We staan aan het begin van de energietransitie. Deze periode zetten we in op haalbare en betaalbare oplossingen zoals energiebesparing, zon op dak en alternatieven voor aardgas. Energie en duurzaamheid passen we op lokale schaal toe door nadruk te leggen op besparing door onze inwoners en ondernemers.
Ook onze corporaties moeten hierbij een belangrijke rol vervullen. • We streven naar zo weinig mogelijk afval door verspilling te voorkomen en hergebruik te stimuleren. Belangrijk hierbij is een breed gedragen toekomstbestendig afvalbeleid waarbij we uitgaan van goede service, betaalbaarheid en milieu. Samenwerking In het kader van strategische samenwerking neemt Nederweert deel in de volgende samenwerkingen: • Samenwerking Midden-Limburg (SML) • Energiecoöperatie(s) • RES-regio Noord-en Midden-Limburg (Regionale Energie Strategie) • Veiligheidsregio Limburg Noord, GGD. • WPN ( Waterpanel Noord) In dit programma werken wij onze missie uit in de onderdelen: 7.1 Duurzaamheid 7.2 Volksgezondheid 7.3 Afval Wat gaat het kosten? (in €’s) Programmaplan Programma 7 - Volksgezondheid en milieu | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 Lasten | 8.179.407 | 6.349.552 | 6.324.828 | 6.428.395 Baten | 5.665.545 | 5.233.131 | 5.103.646 | 5.198.475 Saldo | -2.513.862 | -1.116.421 | -1.221.182 | -1.229.920 Uitvoeringsprogramma Programma 7 - Volksgezondheid en milieu | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 Lasten | - | - | - | - Baten | - | - | - | - Saldo | - | - | - | - Totaal Programma 7 - Volksgezondheid en milieu | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 Lasten | 8.179.407 | 6.349.552 | 6.324.828 | 6.428.395 Baten | 5.665.545 | 5.233.131 | 5.103.646 | 5.198.475 Saldo | -2.513.862 | -1.116.421 | -1.221.182 | -1.229.920 56
Programma 7: Volksgezondheid en milieu Deelprogramma: 7.1 Duurzaamheid Wat willen we bereiken? Het in 2023 opgestelde "Koersdocument Energietransitie" is leidend in de stappen die we zetten in de richting van een aardgasvrij Nederweert in 2050. Nieuwe ontwikkelingen zullen we steeds blijven meenemen en hebben we ook nodig om het gestelde doel te bereiken. Het Koersdocument Energietransitie beschrijft drie onderdelen waarop wordt ingezet: Energiebesparing, Warmte en Duurzame opwek. 1. | Energiebesparing Alle energie die we besparen hoeft niet opgewekt te worden. Daarnaast zorgt energiebesparing ook voor lagere energielasten bij de inwoners. Onze doelen zijn: • | We zetten in op energiebesparing en de aanpak van energiearmoede; • | We willen in 2030 minimaal 25% minder CO2 uitstoten dan in 2015. 2. | Warmtetransitie In 2050 moeten alle woningen en gebouwen in Nederweert duurzaam (aardgasvrij) worden verwarmd. Voor 2030 zetten we in op het reduceren van net zoveel aardgas als 1.480 woningen gebruiken, zoals afgesproken in de vastgestelde Transitievisie Warmte. Onze doelen zijn • | 20% minder aardgasgebruik in de gebouwde omgeving t.o.v. 2018; • | Vanuit de buurten en inwoners belangen acties initiëren en faciliteren. 3.
| Duurzame opwek elektriciteit Met de gerealiseerde duurzame opwek van elektriciteit op ons grondgebied dragen we bij aan de ambitie van de RES-regio Noord- en Midden-Limburg (1.200 GWh in 2030). Deze ambitie vormt onderdeel van de 35.000 GWh die we in Nederland op basis van de huidige afspraken voor 2030 met wind en zon-op-land moeten opwekken. Onze doelen zijn: • | In 2030 minimaal 25% minder CO2 uitstoten dan in 2015 en in 2050 CO2 neutraal zijn; • | In 2030 onze bijdrage aan het regiodoel van 1.200 Gigawattuur (GWh) geleverd hebben. Wat gaan we daarvoor doen in 2025? 1. | Het Nationaal Isolatie Programma (NIP) verder uitvoeren en afronden. Hiermee worden woningeigenaren met een lage WOZ-waarde en een laag energielabel financieel geholpen om isolatiemaatregelen te treffen. 2. | Energiearmoede aanpakken door middel van het aanbieden van kleine besparingsmogelijkheden. 3. | Inzetten van de energiecoaches van Zuidenwind bij het NIP en Energiearmoede aanpak. 4. | Het verder uitwerken van het Wijkuitvoeringsprogramma (WUP). 5. | Uitvoering geven aan het geformuleerde beleid in het Koersdocument Energietransitie. 6. | Het in samenwerking met Zuidenwind verder uitvoeren van de subsidieregeling Aanpak Energiebesparing Verenigingsgebouwen. Binnen de regeling wordt primair ingezet op het aanbrengen van zonnepanelen op de verenigingsgebouwen en gemeenschapshuizen.
Het streven is om een zo groot mogelijke ondersteuning te bieden aan verenigingen om hun accommodatie te verduurzamen en daarmee op energiekosten te besparen. 7. | Werving van subsidiemogelijkheden voor versnelling van de energietransitie. 8. | Het opstarten van een Soorten Management Programma (SMP) en het treffen van mitigerende maatregelen voor de bescherming van bedreigde diersoorten. Door het aanbrengen van met name spouwmuurisolatie worden die soorten extra bedreigd. Door het treffen van mitigerende maatregelen wordt alternatieve huisvesting voor die bedreigde diersoorten aangeboden en kan toch worden geïsoleerd. 9. | Uitvoeren van energiescans bij MKB door de MKB-brigade van de Groene Economie Limburg. Programma 7: Volksgezondheid en milieu 57 58 Deelprogramma: 7.2 Volksgezondheid Wat willen we bereiken? We streven naar gezonde inwoners in een gezonde leefomgeving, met gelijke kansen op gezondheid voor iedereen. Gezondheidswinst, bekeken vanuit positieve gezondheid, is ons doel. Dit betekent een brede, integrale aanpak met de thema’s in het sociaal domein, zoals armoede, laaggeletterdheid, dementie, mantelzorg, vrijwilligerswerk, welzijn, enz. De leefomgeving definiëren we als een gezonde bodem, water en luchtkwaliteit, een diversiteit aan landschap waar het prettig wonen, werken en leven is. Wat gaan we daarvoor doen in 2025? 1.
Samen met de GGD wordt het Lokaal Uitvoeringsplan ge-update en geven we uitvoering aan acties die o.a. gericht zijn op: preventie, een gezonde leefomgeving, samenwerking met de jeugdgezondheidszorg, uitrol en programma’s Kansrijke Start. 2. Met partners zetten we in op de gezondheid en mentale weerbaarheid van onze jongeren, extra aandacht gaat uit naar het stimuleren van gezonde keuzes en dus ook het ontmoedigen van roken en andere genotmiddelen zoals alcohol en drugs. 3. Met de 14 gemeenten in Noord en Midden-Limburg en de GGD werken we samen aan de doelen van het Integraal Zorgakkoord (IZA): de zorg voor de toekomst goed, toegankelijk en betaalbaar te houden. We geven uitvoering aan de acties in het gemeentelijk uitvoeringsplan, waarin we ons richten op preventie, mede door de samenwerking tussen het medisch en sociaal domein. In het uitvoeringsplan zijn o.a. de ketenaanpakken opgenomen (valpreventie, welzijn op recept, voorkomen overgewicht bij kinderen en volwassenen, Kansrijke Start). 4. Met de welzijn en zorgpartners en gemeenten in Midden Limburg West geven we uitvoering aan het plan Vitale wijken en dorpen. Dit plan is ingediend als IZA aanvraag en wordt – bij toekenning van middelen – uitgevoerd. De acties uit dat plan sluiten aan op de lokale situatie in Nederweert, waaronder Same Ein.
Ook hier richten we ons op preventie en vroeg signalering, het voorkomen van zwaardere problematiek, het versterken van de inwoners om zelf de regie te kunnen houden en de samenwerking tussen de lokale zorg en welzijnspartners. 5. De ingezette acties vanuit het Gezond en Actief Leven Akkoord verbinden we aan onze eigen activiteiten gericht op het versterken van de sociale basis, het borgen van de aanpak valpreventie, het voorkomen van overgewicht bij volwassen en kinderen. Deze acties hangen nauw samen met de acties in het sociaal domein (deelprogramma 6.2): mantelzorg, aanpak eenzaamheid, valpreventie, sport en bewegen, cultuur, ontmoeting, mentale weerbaarheid, welzijn op recept, Kansrijke Start, versterken kennisfunctie GGD. 6. We geven uitvoering aan het Programma Luchtkwaliteit. Met de in het programma opgenomen maatregelen wordt de luchtkwaliteit en daarmee de gezondheid voor de inwoners van de gemeente Nederweert verbeterd. Daarnaast is het beoogde effect dat de gemeente Nederweert aan de wettelijke grenswaarden voor luchtkwaliteit in 2030 gaat voldoen. 59
60 Deelprogramma: 7.3 Afval Wat willen we bereiken? We zetten in op een goede afvalscheiding, zodat grondstofstromen beter hergebruikt kunnen worden en de hoeveelheid restafval daalt. Binnen het afvalbeleid blijven we een goede balans houden tussen service, kosten en milieu. Daarnaast streven we naar minder zwerfafval in de openbare ruimte. Wat gaan we daarvoor doen in 2025? 1. Het ingezette afvalbeleid optimaliseren en bijsturen waar nodig. 2. Blijvend communiceren over afvalscheiding. 3. Scholen stimuleren deel te nemen aan het project ‘Afval scheiden op scholen’. 4. Zwerfafvalaanpak continueren met o.a. educatie op scholen en acties van vrijwilligers. 61
Programma 8: Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing. Missie Nederweert is een aantrekkelijke woongemeente, nu en in de toekomst. We hebben nadrukkelijk aandacht voor mensen die in Nederweert zijn opgegroeid en hier ook hun toekomst willen opbouwen. De mogelijkheden die de Omgevingswet biedt gebruiken we voor het behouden en versterken van een gezonde fysieke leefomgeving en een goede omgevingskwaliteit. Ambitie in het coalitieakkoord ‘Goed voor elkaar’ Wonen is onze topprioriteit. We maken ruim baan voor starters, doorstromers, eenpersoonshuishoudens, senioren, inwoners met een beperking en mensen met een smalle beurs. Wij stimuleren initiatieven van onderop. Mensen die in Nederweert geboren en getogen zijn moeten de kans krijgen om in Nederweert te blijven. We dagen partners uit om dit samen met ons mogelijk te maken.
Samenwerking In het kader van strategische samenwerking neemt Nederweert deel in de volgende verbonden partijen: • | Samenwerking Midden-Limburg (SML) In dit programma werken wij onze missie uit in de onderdelen: 8.1 | Invoering omgevingswet 8.2 | Grondexploitaties 8.3 | Wonen & bouwen Wat gaat het kosten? (in €’s) Programmaplan Programma 8 - VHROSV | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 Lasten | 5.317.894 | 8.723.431 | 2.170.713 | 2.181.808 Baten | 3.470.785 | 6.840.798 | 577.225 | 577.225 Saldo | -1.847.109 | -1.882.633 | -1.593.488 | -1.604.583 Uitvoeringsprogramma Programma 8 - VHROSV | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 Lasten | 400.000 | - | - | - Baten | - | - | - | - Saldo | -400.000 | - | - | - Totaal Programma 8 - VHROSV | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 Lasten | 5.717.894 | 8.723.431 | 2.170.713 | 2.181.808 Baten | 3.470.785 | 6.840.798 | 577.225 | 577.225 Saldo | -2.247.109 | -1.882.633 | -1.593.488 | -1.604.583 62 63 Programma 8: Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Stedelijke Vernieuwing (VHROSV) Deelprogramma 8.1 Uitvoering omgevingswet Wat willen we bereiken? Zorgen voor tijdige vaststelling van een gebiedsdekkende omgevingsvisie (2027) en omgevingsplan (2030) voor het grondgebied van Nederweert. Wat gaan we daarvoor doen in 2025? 1. Afronden van pilot omgevingsplan Budschop. Deze wordt gebruikt als basis voor op te stellen gebiedsdekkende omgevingsplan en wijzigingsplannen. 2.
We geven uitvoering aan het plan van aanpak voor het samenvoegen van de twee omgevingsvisies. Deelprogramma 8.2 Wonen, bouwen, grondexploitaties Wat willen we bereiken? Voor iedereen in Nederweert een passende woning in een veilige, gezonde en duurzame leefomgeving. • Voldoende passende woningen voor diverse doelgroepen zoals senioren en starters via maatwerk in alle kernen. • Ruimte bieden voor initiatieven van onze inwoners. • Ruimte bieden voor nieuwkomers (onder andere overloop-effect Brainport Eindhoven) • Voldoende huisvestingsmogelijkheden voor bijzondere doelgroepen en woonurgenten zoals statushouders, ontheemden (Oekraïense vluchtelingen) en internationale werknemers. • Voldoende betaalbare sociale huurwoningen voor de doelgroep die hierop is aangewezen. • Ruimte voor starters en jonge gezinnen bij het vinden van een nieuwe (koop)woning. • Verdere verduurzaming van de woningvoorraad. Niet alleen energetisch, maar ook het zorggeschikt maken van de woningen om langer zelfstandig te kunnen wonen. Op grond van de Structuurvisie Wonen Midden-Limburg 2022 t/m 2025 en de Woondeal Limburg heeft Nederweert de ambitie om tot en met 2030 ieder jaar 75-100 nieuwe woningen te realiseren. De is exclusief de een bijdrage aan de ambitie van 20.000 extra woningen in Limburg zoals opgenomen in de Woondeal. Per 1 januari 2024 bedraagt de planvoorraad 756 woningen.
Ten opzichte van 1 januari 2023 is de planvoorraad met circa 200 woningen toegenomen door nieuwe initiatieven die zijn opgepakt door Het Projectbureau Woningbouw. Het toevoegen van nieuwe woningbouwplannen blijft echter noodzakelijk om de opgave te kunnen realiseren. Daarbij zetten we volgens afspraak in de Woondeal in op een overprogrammering van de planvoorraad met 130%. Wat gaan we daarvoor doen in 2025? We geven uitvoering aan het Majeure Programma Wonen zoals opgenomen in de Kadernota 2025- 2028. Meer concreet houdt dit het volgende in: 1. | We hanteren de Structuurvisie Wonen Midden Limburg 2002 t/m 2025 en Woondeal Limburg als vertrekpunt voor de woningbouwprogrammering. We onderzoeken samen met de provincie Limburg en de regio de mogelijkheden om en bijdrage te leveren aan de extra ambitie van 20.000 woningen in Limburg, onder andere via het z.g. ‘straatje erbij’. 2. | Het Projectbureau Woningbouw is sinds eind 2023 operationeel. We geven uitvoering aan het Programmaplan woningbouwopgave Nederweert (december 2023) voor het oppakken van lopende en nieuwe woningbouwprojecten. Naast kleinere, individuele plannen, werken we concreet aan de voortgang van de volgende plannen en initiatieven die een projectmatige aansturing vragen. Nieuwe initiatieven beoordelen we nader op haalbaarheid.
Project/initiatief | Aantal woningen voor zover bekend 1 | Gutjesweg, Budschop | 69 2 | Tiskeswej, Nederweert-Eind | 44 3 | Leiverse Velden fase 3, Leveroy | 9 4 | Carisplan, Nederweert | 24 5 | Holskeshof, Leveroy | 12 6 | Bredeweg, fase 2 Nederweert | 15 7 | Julianastraat-Ospelseweg, Budschop | 40 8 | Staat, Nederweert | ca 132 9 | Kerneelhoven-Noord, Nederweert | ca 123 10 | Hoebenakker, fase B | ca 121 11 | Locaties Flexwoningen | ca 45 12 | Zoekgebied Budschop 13 | Huitje, Leveroy | ca 20 14 | Bosserstraat, Nederweert | ca 80 15 | Zoekgebied Ospel 16 | Zoekgebied Ospeldijk 17 | Locatie Groene Kruisgebouw e.o 18 | Locatie Winnerstraat, Budschop | ca 55 3. | Voor een goede prioritering van woningbouwprojecten en initiatieven stellen een prioriteringskader op, het woonbehoefteonderzoek is daarvoor een belangrijke basis. 4. | We rapporteren twee keer per jaar (voorjaar en najaar) over de voortgang van de lopende woningbouwprojecten en nieuwe initiatieven via een voortgangsrapportage van het Projectbureau Woningbouw. 5. | We onderzoeken hoe we het beste uitvoering kunnen geven aan de wens van de raad om actief grondbeleid te voeren. In Q1 2025 doen we hiervoor een voorstel aan de raad 6. | We actualiseren jaarlijks de gronduitgifteprijzen en leggen deze vast in een grondprijzenbrief. 7.
| We maken prestatieafspraken met de woningbouwcorporaties in Nederweert en de huurdersorganisaties, specifiek voor doelgroepen die afhankelijk zijn van sociale en betaalbare woningen. 64 8. | We spannen ons samen met de woningcorporaties maximaal in om uitvoering te geven aan de door het Rijk opgelegde taakstelling voor de huisvesting en opvang van statushouders en ontheemden (asielzoekers en Oekraïense vluchtelingen). 9. | We stellen in samenspraak met de regio een lokale woon-zorgvisie op, op basis van een in 2024 uitgevoerde woon-zorganalyse. 10. | We zetten het project ‘Langer Thoes’ voort, gericht op langer zelfstandig thuis wonen. 11. | Koopstarters op de lokale woningmarkt die daarvoor in aanmerking komen, blijven we faciliteren met een starterslening. 12. | Nieuwe ontwikkelingen en taken volgend uit wettelijke regelingen zoals de in voorbereiding zijnde Wet Versterking regie Volkshuisvesting pakken we op met inzet van de daarvoor beschikbaar gestelde middelen in de Kadernota 2025-2028. 13. | We onderzoeken mogelijkheden hoe we de bouw van sociale huurwoningen kunnen stimuleren. 14. | We verwachten in 2024 en 2025 de navolgende realisaties woningbouw, met de aantekening dat de marktomstandigheden (o.a.
ontwikkelingen ten aanzien van bouwkosten en levertijden) tot vertraging kunnen leiden: 2024 | 2025 Budschop Betaalbare Koop <390.000 | 16 Dure koop > €390.000 | 3 | 5 Midden huur < € 1.000 | 6 Sociale huur | 43 Leveroy Betaalbare Koop <390.000 | 15 Dure koop > €390.000 | 10 | 1 Midden huur < € 1.000 | 2 Nederweert-dorp Betaalbare Koop <390.000 | 1 Dure koop > €390.000 | 19 | 3 Midden huur < € 1.000 | 7 Sociale huur | 45 | 24 Onbekend | 9 Nederweert-Eind Betaalbare Koop <390.000 | 2 Dure koop > €390.000 | 15 | 1 Ospel Betaalbare Koop <390.000 | 1 Dure koop > €390.000 | 9 | 7 Midden huur < € 1.000 | 21 Sociale huur | 10 Ospeldijk Betaalbare Koop <390.000 | 1 Dure koop > €390.000 | 2 | 1 TOTAAL | 146 | 133 65 66 Verwachte opleveringen 2024 in % naar betaalbaarheid Verwachte opleveringen 2025 in % naar betaalbaarheid
Overzicht algemene dekkingsmiddelen Algemene dekkingsmiddelen (€'s) | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 OZB woningen | 3.434.894 | 3.530.828 | 3.628.216 | 3.726.629 OZB niet-woningen | 2.374.493 | 2.426.732 | 2.480.121 | 2.534.684 Lokale heffingen waarvan besteding niet gebonden is | 5.809.387 | 5.957.560 | 6.108.337 | 6.261.313 Algemene uitkering gemeentefonds | 34.686.726 | 33.372.367 | 34.779.088 | 36.115.171 Integratie-uitkeringen gemeentefonds | 2.660.615 | 2.495.885 | 2.326.783 | 2.256.325 Uitkering deelfonds sociaal domein | 203.424 | 203.305 | 180.608 | 180.608 Algemene uitkering | 37.550.765 | 36.071.557 | 37.286.479 | 38.552.104 Nutsvoorzieningen | 52.350 | 52.350 | 52.350 | 52.350 Deelnemingen | 103.526 | 103.526 | 103.526 | 103.526 Geldleningen en uitzettingen | 732.000 | 732.000 | 732.000 | 732.000 Overige algemene dekkingsmiddelen | 887.876 | 887.876 | 887.876 | 887.876 Totaal algemene dekkingsmiddelen | 44.248.028 | 42.916.993 | 44.282.692 | 45.701.293 Overzicht van kosten van overhead Om de raad op een eenvoudige wijze meer inzicht te geven in de totale kosten van de overhead van de gehele organisatie is er vanuit het BBV een taakveld ondersteuning organisatie (overhead) opgenomen. Het taakveld overhead heeft betrekking op een deel van de kosten van de organisatie.
De organisatiekosten van het primaire proces drukken op de desbetreffende taakvelden en zijn terug te vinden onder de verschillende programma’s. Hieronder een overzicht van de baten en lasten van overhead. Overhead (€'s) | Baten | Lasten | Baten | Lasten | Baten | Lasten | Baten | Lasten 2025 | 2025 | 2026 | 2026 | 2027 | 2027 | 2028 | 2028 Overhead Bestuurszaken en bestuursondersteuning | 35.302 | 36.079 | 36.873 | 37.684 Overhead Facilitaire zaken, inkoop en huisvesting | 4.458 | 1.095.341 | 4.458 1.098.571 | 4.458 | 1.092.940 | 4.458 1.102.696 Overhead Financiën, toezicht en controle eigen organisatie | 984.985 | 1.024.013 | 1.027.618 | 1.031.302 Overhead Gemeentesecretaris | 159.297 | 159.313 | 159.329 | 159.345 Overhead Informatievoorziening en automatisering | 2.700.842 | 2.715.683 | 2.730.851 | 2.746.352 Overhead Juridische zaken | 779.586 | 781.172 | 782.795 | 784.459 Overhead Managementondersteuning primair | 1.065.404 | 1.069.817 | 1.074.329 | 1.078.938 Overhead Personeel en organisatie | 819.320 | 857.565 | 820.989 | 829.599 Totaal | 4.458 | 7.640.077 | 4.458 7.742.213 | 4.458 | 7.725.724 | 4.458 7.770.375 Bedrag voor de heffing voor de Vpb Vennootschapsbelasting (€'s) | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 Vennootschapsbelasting | 11.096 | 11.340 | 11.589 | 11.844 Totaal vennootschapsbelasting | 11.096 | 11.340 | 11.589 | 11.844 Bedrag onvoorzien Onvoorzien (€'s) | 2025 |
2026 | 2027 | 2028 Onvoorziene uitgaven algemeen | 17.000 | 17.000 | 17.000 | 17.000 Totaal onvoorzien | 17.000 | 17.000 | 17.000 | 17.000 67 68 Beleidsindicatoren De basisset van beleidsindicatoren is ontleend aan www.waarstaatjegemeente.nl en is hierna weergegeven. Voor een inhoudelijke toelichting op de beleidsindicatoren verwijzen wij u naar bovengenoemde website.
69
70
71 B. Paragrafen 72 Paragraaf 1: Lokale heffingen Algemeen Lokale heffingen zijn een belangrijke inkomstenbron van de gemeente Nederweert. In deze paragraaf beschrijven we de belangrijkste heffingen die door onze gemeente geheven worden. Lokale heffingen zijn onderverdeeld in belastingen en rechten/heffingen. Belastingen worden door de heffingsambtenaar dwingend opgelegd zonder dat daar een aanwijsbare tegenprestatie tegenover staat. Dit houdt in dat de baten tot de algemene middelen van de gemeente behoren. De gemeente Nederweert heft onderstaande belastingen: • onroerendezaakbelastingen; • toeristenbelasting. Rechten en heffingen worden geheven op basis van artikel 229 van de Gemeentewet. Tegenover deze rechten en heffingen staat wel een aanwijsbare tegenprestatie. Deze baten zijn alleen bestemd voor het doel waarvoor zij geheven zijn. Bovendien mag het totaal van de verwachte inkomsten uit rechten het totaal van de verwachte uitgaven niet overschrijden. Hieronder staan de rechten en heffingen: • rioolheffing; • afvalstoffenheffing; • reinigingsrechten; • leges; • lijkbezorgingsrechten; • riool-en waterzorgheffing. De gemeenteraad kan met het vaststellen van een verordening lokale heffingen invoeren, wijzigingen of intrekken. In de verordeningen zijn de tarieven opgenomen. De verordeningen worden via een separaat voorstel door de gemeenteraad vastgesteld.
De heffing en inning van de belastingen van de gemeente Nederweert is grotendeels ondergebracht bij de gemeenschappelijke regeling Belasting Samenwerking Gemeenten en Waterschappen (BsGW). Overzicht lokale heffingen Voor 2025 bedragen de inkomsten uit lokale heffingen € 13.192.954. De top drie van de grootste inkomstenbronnen bestaat uit: 1. | Onroerendzaakbelasting 2. | Riool-en waterzorgheffing 3. | Afvalstoffenheffing Hieronder een overzicht opgenomen van de geraamde inkomsten, verdeeld over een aantal programma’s uit het programmaplan. Baten lokale heffingen (Bedragen in €) | Kolom2 | Kolom3 | Kolom4 | Kolom5 Programma 0 Bestuur, participatie en dienstverlening | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 Onroerend zaakbelastingen | 5.809.387 | 5.957.560 | 6.108.337 | 6.261.313 Burgerzaken en overige gemeentelijke leges | 182.591 | 212.729 | 222.581 | 222.581 5.991.978 | 6.170.289 | 6.330.918 | 6.483.894 Programma 1 - Veiligheid en handhaving | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 Overige gemeentelijke leges | 14.142 | 14.142 | 14.142 | 14.142 14.142 | 14.142 | 14.142 | 14.142 Programma 3 - Economie | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 Toeristenbelasting | 75.000 | 90.000 | 105.000 | 120.000 75.000 | 90.000 | 105.000 | 120.000 Programma 7 - Volksgezondheid en milieu | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 Afvalstoffenheffing | 3.749.878 | 3.833.264 | 3.894.326 | 3.976.484 Riool-en waterzorgheffing | 2.613.859 | 2.673.159
| 2.733.359 | 2.794.659 Begraafplaatsrechten | 20.100 | 20.100 | 20.100 | 20.100 Gescheiden inzameling kunststof en textiel | 161.392 | 164.613 | 167.904 | 171.269 6.545.229 | 6.691.136 | 6.815.689 | 6.962.512 Programma 8 - VHROSV | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 Omgevingsvergunningen | 514.255 | 514.255 | 514.255 | 514.255 Overige gemeentelijke leges | 52.350 | 52.350 | 52.350 | 52.350 566.605 | 566.605 | 566.605 | 566.605 Totaal baten | € 13.192.954 | € 13.532.172 | € 13.832.354 | € 14.147.153 Beleid lokale heffingen De gemeente bepaalt de tarieven van de lokale heffingen. Hieronder leest u het beleid en de uitgangspunten. Onderdeel | Beleid Onroerend zaakbelasting | Prognose jaar t-1 / areaaluitbreiding / indexering Afvalstoffenheffing | 100% kostendekkend Riool-en waterzorgheffing | Stapsgewijze verhoging van tarief naar 99% kostendekkenheid Toeristenbelasting | Verhoging van tarief met € 0,25 per jaar Lijkbezorgingsrechten | Verhoging conform indexering lasten algemene begraafplaats Rioolaansluitrecht | 100% kostendekkend In onderstaande tabellen staan de voorlopige tarieven 2025 van de lokale heffingen, met uitzondering van de OZB-tarieven. Het berekenen van de OZB-tarieven vindt plaats na de vaststelling van de begroting.
De volgende uitgangspunten worden meegenomen bij de berekening van de OZB: • | De OZB-opbrengsten zijn met 5% geïndexeerd voor 2025, naast de reguliere verhoging. De jaren erna is sprake van reguliere indexering. • | In totaal neemt de OZB-opbrengst ten opzichte van de begroting 2024 toe met ongeveer € 495.038; 73 • | De belastingtarieven zullen separaat aan de raad worden voorgelegd, na ontvangst van de waardeontwikkeling van BsGW (Belastingsamenwerking Gemeenten en Waterschappen) omstreeks medio november 2024. Toeristenbelasting Op grond van artikel 224 Gemeentewet kan toeristenbelasting worden geheven voor personen die niet in de gemeente wonen, maar wel hier verblijven. Deze personen zijn niet als ingezetene in de basisregistratie personen ingeschreven. Anders dan de naam doet vermoeden, leiden alle overnachtingen (recreatief of beroepsmatig) tegen een vergoeding tot een belastingplicht. Voor de gemeente is het tarief vastgesteld op € 1,25 per persoon per nacht voor 2025. Dit tarief stijgt daarna jaarlijks met € 0,25, tot € 2,00 in 2028. Onroerend zaakbelasting wordt geheven op basis van onderstaande | Tarief percentages van de vastgestelde WOZ-waarde. Woningen: eigenaren | 0,1151% Niet-woningen: eigenaren | 0,3175% Niet-woningen: gebruiker | 0,2327% Afvalstoffenheffing, bestaande uit vastrecht en het aantal ledigingen.