CConstaterende datNederweert
Koppel je AI →
Document · PDF

b_NL.IMRO.0946.BPTiskeswejFase2-VA01_septoebijlage11

Raadsvergadering 19 november 2024, gemeente NederweertBij agendapunt: Vaststelling Bestemmingsplan Tiskeswej Fase 22.804 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Hoofdkantoor: | Vestiging Maastricht: Heugterbroekdijk 31 | Florijnruwe 111-8 6003 RA WEERT | 6218 CA MAASTRICHT Opdrachtgever: | Datum: 10 september 2024 Gemeente Nederweert Afdeling Samenleving Fysiek T.a.v. De heer M. Hartjes Postbus 2728 6030 AA Nederweert Onderwerp: Rapportage Leefgebied analyse steenuil, ingreeplocatie ‘Tiskeswey Fase 2’, te Nederweert-Eind (ons kenmerk: 24-1577) Opgesteld door: De heer M.J.M. Coenen Geachte heer Hartjes, Hierbij ontvangt u de rapportage inzake de uitgevoerde leefgebied analyse Steenuil Tiskeswey, Nederweert-Eind, zie figuur 1 (bouwplan) en 2 (onderzoeksgebied). Figuur 1: Onderzoekslocatie en verbeelding van het bouwplan Nederweert-Eind  06 462 55 985 | KVK nummer: 68599544  info@ecolybrium.nl | Bankrek.: NL19 KNAB 0257477624  www.ecolybrium.nl | BTW-nummer: NL857514313B01 Rapportage Leefgebied analyse steenuil, ingreeplocatie ‘Tiskeswey Fase 2’, te Nederweert-Eind (ons kenmerk: 24-1577) 2 Figuur 2: Onderzoeksgebied steenuil leefgebied analyse, inclusief ligging ingreeplocatie (gele vlak) Aanleiding Er zijn voornemens om meerdere woningen te realiseren binnen de onderzoekslocatie, zie figuur 1 voor de verbeelding van dit plan.

In het kader van deze ontwikkelingen is er een quickscan uitgevoerd ter plekke om te beoordelen of er mogelijk sprake is van de aanwezigheid van beschermde soorten die door de nieuwbouw negatieve effecten ondervinden kunnen. Uit de rapportage van dit onderzoek (ons kenmerk: 23-1494, d.d. 24 november 2023) blijkt dat de ingreeplocatie onderdeel uitmaakt van het primaire leefgebied van steenuilen. Er hangen meerdere steenuilkasten aan de rand en in de directe omgeving. De soort is broedt aan de rand van het gebied (in elk geval in 2023), zie onderstaande foto’s, gemaakt door een buurtbewoner die de soort volgt. Deze tonen aan dat er aan de grens van het te bebouwen perceel inderdaad sprake is van een bewoonde steenuilenkast en dat hier jaarlijks jongen geboren worden (pers. mededeling de heer E. Steegs en waarneming.nl). Uit de quickscan is verder geadviseerd om nader onderzoek uit te voeren om een gedegen toetsing te kunnen verrichten ten aanzien van de vigerende natuurbeschermingswet (vanaf 1 januari 2024 is dit verankerd in de Omgevingswet). Er is een voorstel gedaan om een gebiedsanalyse op te stellen voor de soort in plaats van een soortgericht onderzoek, aangezien het reeds bekend is dat de soort er voor komt.

Het bebouwen van de locatie kan namelijk een negatief effect hebben op één of zelfs meerdere koppeltjes van de soort en op het functioneren van hun beschermde leefgebied.

Rapportage Leefgebied analyse steenuil, ingreeplocatie ‘Tiskeswey Fase 2’, te Nederweert-Eind (ons kenmerk: 24-1577) 3 De gebiedsanalyse heeft als voordeel dat er een groter gebied rondom de ingreeplocatie beoordeeld wordt op geschiktheid van de soort, waarbij er uiteindelijk verbetermaatregelen worden voorgeschreven voor het omliggende gebied (in aansluitend op bestaande leefgebieden en daar waar mogelijk) zodat er kwalitatief leefgebied ontwikkeld kan worden op en in de directe omgeving rondom de bouwlocatie. In 2024 is deze analyse uitgevoerd en de resultaten zijn hieronder beschreven, evenals de uitgangspunten voor de analyse van het gebied op grotere schaal. De analyse van de gehele onderzoekslocatie is op A3 formaat toegevoegd aan deze rapportage. Hierin is met kleuren aangegeven welke delen ongeschikt, marginaal geschikt en optimaal geschikt blijken te zijn voor de soort, op basis van de analyse karakteristieken van STONE (Steenuilenonderzoek Nederland). Steenuil (Foto: de heer Steegs) Jonge steenuilen (Foto: de heer Steegs)

Rapportage Leefgebied analyse steenuil, ingreeplocatie ‘Tiskeswey Fase 2’, te Nederweert-Eind (ons kenmerk: 24-1577) 4 Terreinanalyse Tiskeswey Fase 2 op habitatgeschiktheid Steenuil Wettelijke bescherming Steenuil Steenuilen zijn streng beschermd in het kader van de Omgevingswet in artikel 11. Dit artikel zegt dat van enkele broedvogels nestlocaties en functioneel leefgebied zwaar beschermd zijn en zelfs compensatie plichtig gesteld is. In Limburg gaat het om de volgende soorten: Vogels met jaarrond beschermde nesten Limburg Conform provinciale beleidsregels passieve soortenbescherming provincie Limburg Vogels jaarrond beschermde nesten categorie Vogels waarvan voldoende functioneel leefgebied aanwezig moet blijven categorie Boerenzwaluw 2 Bijeneter 4 Boomvalk 3 Blauwe reiger 4 Bosuil 2 Buizerd 4 Gierzwaluw 2 Draaihals 4 Grote gele kwikstaart 2 Grauwe klauwier 4 Havik 3 Grutto 4 Huismus 2 IJsvogel 4 Huiszwaluw 2 Kramsvogel 4 Kerkuil 1 Kwartelkoning 4 Oehoe 1 Oeverzwaluw 4 Ooievaar 2 Paapje 4 Raaf 3 Ringmus 4 Ransuil 3 Roerdomp 4 Rode wouw 3 Sperwer 4 Roek 1 Spotvogel 4 Slechtvalk 2 Visdief 4 Steenuil 1 Wulp 4 Torenvalk 3 Zomertortel 4 Wespendief 3 Zwarte specht 4 Zwarte wouw 3 Verklaring: categorie 1: Jaarrond gebruikte nesten categorie 2: Zeer plaatstrouwe broedvogel of afhankelijk bebouwing categorie 3: Zeer plaatstrouwe broedvogel die ieder jaar terugkeert naar specifiek

nest categorie 4: Vogel dat jaarlijks terugkeert naar specifiek nest, maar voldoende flexibel om elders nieuw nest te bouwen. Echter, dusdanig kwetsbaar dat functionaliteit van leefgebied niet in het geding mag komen. Steenuilen vallen in categorie jaarrond beschermd nest (en hun directe nabij gelegen leefomgeving). De soort gebruikt een zeer beperkt oppervlak aan broed- en foerageergebied waar deze zich het hele jaar ophoudt. In de winter trekken de jonge dieren tot een afstand van enkele kilometers (tot circa 10km) weg om een eigen territorium te zoeken. Tijdens deze trektochten sneuvelen vele jonge dieren door aanrijding met verkeer als er in hun trekgebieden weinig beschutting is om langs te vliegen (geleiding). Het optimale leefgebied van een steenuil bestaat uit kleinschalige cultuurlandschappen met een variatie van houtwallen, heggen, kleine weilanden en (kleine) knot-/fruitbomen. In grootschalige landbouwgebieden is de steenuil sterk afhankelijk van gevarieerde rommelige erven bij boerderijen. Rapportage Leefgebied analyse steenuil, ingreeplocatie ‘Tiskeswey Fase 2’, te Nederweert-Eind (ons kenmerk: 24-1577) 5 Hun jachtgebied bestaat uit open terreinen, waar het hele jaar door een lage vegetatie aanwezig is (zoals weilanden, bloemrijkere ruigtestroken met insecten).

Voorts moeten er voldoende zitplaatsen zijn voor de soort, zodat deze kan uitkijken over zijn/haar foerageergebied (zoals weidepalen). Kunstmatige nestkasten worden vaak gebruikt bij een gebrek aan boomholtes in (knot/fruit)bomen. Ze gebruiken verder schuilplaatsen in oudere bomen, schuren, gebouwen en open kleine (vee)stallen. Hun voedsel is redelijk divers en bestaat uit veldmuizen, andere kleine zoogdieren, kleine vogels, maar ook reptielen en amfibieën en insecten zoals nachtvlinders, (mei)kevers en regenwormen. Onderzoeksmethodiek Om tot een resultaat te komen zijn allereerst de belangrijkste habitateisen van de steenuil op een rij gezet, gebaseerd op literatuurstudie (o.a. STONE), zie tabel 1. Belangrijkste habitateisen Steenuil Voedselbron regenwormen Voedselbron insecten Orïentatie/schuilplaatsen Zit- en uitkijkposten Geen verstoring en versnippering door wegen Tabel 1: Belangrijkste habitateisen Steenuil Vervolgens zijn voor vier categorieën van geschiktheid (scores: optimaal, suboptimaal, marginaal en ongeschikt) de specifieke landschappelijke criteria opgesteld die bepalend zijn of een gebied voor Steenuilen wel, niet of in bepaalde mate geschikt zijn, zie tabel 2.

Criteria habitateisen Steenuil Klassering Optimaal A Suboptimaal B Marginaal C Ongeschikt D Voedselbron regenwormen 50-75% areaal kort gemaaide / beweide graslanden 25-50% areaal kort gemaaide / beweide graslanden < 25 areaal met kort gemaaide / beweide graslanden Kort gemaaide / beweide graslanden afwezig Voedselbron insecten Ruigten / houtstapels algemeen aanwezig Ruigten / houtstapels frequent aanwezig Ruigten / houtstapels beperkt aanwezig Ruigten / houtstapels afwezig Oriëntatie / schuilplaatsen Houtsingels / hagen algemeen aanwezig Houtsingels / hagen frequent aanwezig Houtsingels / hagen beperkt aanwezig Houtsingels / hagen afwezig Zit- en uitkijkposten Overal zit- en uitkijkposten Hier en daar zit- en uitkijkposten Weinig zit- en uitkijkposten Geen zit- en uitkijkposten Geen verstoring en versnippering door wegen Alleen onverharde wegen Omgeving met lokale wegen met extensief verkeer Directe omgeving regionale weg Directe omgeving autoweg / snelweg Tabel 2: Beoordelingskader terreinanalyse voor Steenuil De filosofie hierachter is enerzijds dat ongeschikt leefgebied niet gecompenseerd hoeft te worden en anderzijds dat deze gebieden juist in aanmerking komen voor inrichtingsmaatregelen ter compensatie van verlies aan optimaal of suboptimaal leefgebied van Steenuil.

Rapportage Leefgebied analyse steenuil, ingreeplocatie ‘Tiskeswey Fase 2’, te Nederweert-Eind (ons kenmerk: 24-1577) 6 In onderstaande tabel worden de specifieke habitateisen gekoppeld aan de geschiktheidscategorieën, met daaraan gekoppeld de landschappelijke criteria per habitateis. Deze indeling vormt het beoordelingscriteria voor het onderzoeksgebied zoals opgenomen in figuur 1 en vormt dan ook de basis van de analyse van het gebied rondom de planlocatie Tiskeswey Fase 2. Criteria kwaliteit foerageergebied Scores Optimaal A Suboptimaal B Marginaal C Ongeschikt D Voedselbron regenwormen 50-75% areaal kort gemaaide / beweide graslanden 25-50% areaal kort gemaaide / beweide graslanden < 25% areaal met kort gemaaide / beweide graslanden Kort gemaaide / beweide graslanden afwezig Voedselbron insecten Ruigten / houtstapels algemeen aanwezig Ruigten / houtstapels frequent aanwezig Ruigten / houtstapels beperkt aanwezig Ruigten / houtstapels afwezig Oriëntatie / schuilplaatsen Houtsingels / hagen algemeen aanwezig Houtsingels / hagen frequent aanwezig Houtsingels / hagen beperkt aanwezig Houtsingels / hagen afwezig Zit- en uitkijkposten Overal zit- en uitkijkposten Hier en daar zit- en uitkijkposten Weinig zit- en uitkijkposten Geen zit- en uitkijkposten Geen verstoring en versnippering door wegen Alleen onverharde wegen Omgeving met lokale wegen met extensief verkeer Directe

omgeving regionale weg Directe omgeving autoweg / snelweg Tabel 3: Beoordelingskader terreinanalyse Tiskeswey Fase 2 voor Steenuil Aanpak in het veld Met bovenliggend kader is in het veld gestart met de beoordeling van het gehele gebied op geschiktheid voor Steenuil. Omdat er grote verschillen in landgebruik bestaan binnen de planlocatie is het gebied grofweg opgedeeld in kleinere vlakken met elk een eigen karakter (intensieve landbouw, kleinschalig ingericht, bospercelen, etc.). In het veld zijn zodoende 22 kleinere gebieden ontstaan met elk zijn eigenschappen en aantrekking op Steenuilen. Enkele randgebieden zijn, vanwege de landschappelijke kenmerken eveneens opgenomen in het geheel, met het oog op potentiële ontwikkelingsgebieden voor Steenuil- leefgebied (ingeval van verlies geschikt habitat) meegenomen in het onderzoek. Per deelgebied is per habitateis een score toegekend (optimaal A, suboptimaal B, marginaal C of ongeschikt D). Per deelgebied ontstaat een score-overzicht ten aanzien van de habitateisen, zoals opgenomen in tabel 3. Door deze te middelen krijgt elk deelgebied een eindoordeel met betrekking tot geschiktheid voor Steenuil. Voorts zijn de 22 locaties getoetst aan het voorkomen van belangrijke elementen met betrekking tot aanwezigheid nestgelegenheden en bijhorende randvoorwaarden, zoals opgenomen in onderstaande tabel 4.

Rapportage Leefgebied analyse steenuil, ingreeplocatie ‘Tiskeswey Fase 2’, te Nederweert-Eind (ons kenmerk: 24-1577) 7 Criteria kwaliteit broedbiotoop Optimaal A Suboptimaal B Marginaal C Ongeschikt D Geschikte nestgelegenheid Hoogstam- boomgaarden en oude schuurtjes algemeen aanwezig Oude schuurtjes en/of nestkasten frequent aanwezig Oude schuurtjes en/of nestkasten sporadisch aanwezig Hoogstam- boomgaarden en oude schuurtjes afwezig Voldoende rust Hooguit beperkte menselijke activiteit vanuit agrarische bewoning Idem, maar inclusief extensief wandelen / fietsen op wegen en paden Stedelijk uitloopgebied of nabijheid woonkern Woonkern Schuilplaatsen Houtsingels / hagen algemeen aanwezig Houtsingels / hagen frequent aanwezig Houtsingels / hagen beperkt aanwezig Houtsingels / hagen afwezig Tabel 4: Nestgelegenheden en bijhorende randvoorwaarden De combinatie van de scores van tabel 3 en 4 leiden tot een beoordeling van de 22 gebieden, zoals opgenomen in tabel 5. In bijlage 1 is dit gevisualiseerd op een luchtfoto van het onderzoeksgebied.

Gebied Voedselbron regenwormen Voedselbron insecten Oriëntatie / schuilplaatsen Zit- en uitkijkposten Invloed wegen Gemiddelde beoordeling 1 D D D D D D 2 B B B A C B 3 A B A A B A 4 A B A A B A 5 A B C B A B 6 A B A A B A 7 A B A A B A 8 A B A A B A 9 A B C B C B 10 A B A A B A 11 A B C B C B 12* A B A B B B 13 A B C B A B 14 B C C C A C 15 B C C C A C 16 B C B B C C 17 B A B A A A 18 D C D D C D 19 A B A B B B 20 A B A A B A 21 C A C C A C 22 A B A A B A Tabel 5: Score overzicht per deelgebied, in relatie tot beschikbaarheid habitateisen. *Bekende broedlocatie naast bouwperceel Tiskeswey Op basis van bovenstaande tabel is een kleurinvulling gemaakt van de deelgebieden naar scoringsniveau. Uit onderstaande afbeelding, en het A3 formaat in bijlage 1, is direct af te lezen welke delen van de planlocatie optimaal, suboptimaal of marginaal geschikt leefgebied zijn voor de Steenuil. Rapportage Leefgebied analyse steenuil, ingreeplocatie ‘Tiskeswey Fase 2’, te Nederweert-Eind (ons kenmerk: 24-1577) 8 Figuur 2: Eindbeeld terreinanalyse Steenuil Conclusies en aanbevelingen  Als eerste is het opvallend te noemen dat de nestlocatie zich in een Suboptimaal beoordeeld gebiedsdeel ligt; namelijk in gebied 12. Dit gebied is aan de noord- en westzijde ingesloten door stedelijk gebied waar de soort naar alle waarschijnlijkheid maar weinig gebruik zal maken als jachtgebied.

 De percelen ten oosten en ten zuiden van de huidige nestlocatie, in gebied 12, betreffen gebieden die wisselend zijn in geschiktheid. Met name in de suboptimale gebieden is daar verbetering in te vinden. De gebieden die marginaal zijn (de blauwe terreinen) zijn enerzijds te bebost, waar de soort concurrentie ondervindt van bijvoorbeeld bosuilen, of kraaiachtigen en eksters (die pakken bijvoorbeeld kuikens of pesten de soort tijdens rustmomenten) of anderzijds zijn deze terreinen te open en niet te optimaliseren door bijvoorbeeld het huidige landgebruik of omdat ze te dicht bij een grotere boskern liggen (waar dan ook weer dreiging van andere soorten geldt).  Het landgebruik en eventuele aanpassingen hierin of kleine verbeteringen speelt uiteraard ook voor de suboptimale gebieden, maar wellicht dat hier toch aan de randen van de percelen, al of niet in afstemming met de huidige gebruikers/eigenaar, mogelijkheden bestaan om positieve maatregelen te treffen ten gunste van de soort.  De noordzijde van de kern Nederweert-Eind betreft een gebied waar kleinschaligheid nog behoorlijk aanwezig is en waar ook meerdere waarnemingen gedaan zijn in het verleden en recent van steenuilen.

Deze gebieden zullen mogelijk ook door het koppeltje uit gebied 12 aangedaan worden als jachtgebied, maar de concurrentie daar van andere koppeltjes zal een bepaalde invloed hebben op het uiteindelijk blijvend functioneren van de huidige nestlocatie.  Kijkend naar het bouwplan verdwijnt met name een groot oppervlak aan grasvegetatie uit het gebied, waar de meeste voedselwaarde in schuilt voor de soort. Juist het aanplanten van veel bomen kan ook leiden uiteindelijk dat door de aantrekking van bomen op andere vogels (zoals kraaien en eksters) de soort besluiten zal om het gebied te verlaten.

 | De vraag is echter of er met de nieuwbouw een direct negatief effect ontstaat aan de broedplek en het essentieel foerageergebied waar de soort afhankelijk van is. Qua oppervlakte is te stellen dat 33% ongeschikt foerageergebied betreft (aangezien dat bebouwd gebied (woningen) en het een intensief agrarisch bedrijf betreft (gebied 18). Het overige percentage betreft optimaal suboptimaal en marginaal geschikt leefgebied, waarbij het marginaal geschikt gebied slechts een klein deel betreft (gebied 16). Met nam | e de gebieden ten oosten (gebied 9, 10, 11 en 13) zullen voor dit koppeltje dienst doen als primair jachtgebied (en het huidige terrein rondom gebied 12), met uitlopers naar het noorden en zuidwesten (gebieden 19 en 20). Op basis hiervan en met de mogelijk | heden die er wellicht zijn om de omliggende gebieden (9, 11, 13 en 19) kwalitatief te verbeteren en te versterken kan gesteld worden dat dan dit verlies aan suboptimaal foerageergebied opgevangen wordt en dat de soort zich mogelijk handhaven kan op de huid | ige nestlocatie.  | Het is bekend dat steenuilen qua broedplek zeer honkvast zijn en dat met name het verdwijnen van de kleinschaligheid in het landschap het grootste probleem vormt voor de soort.

Het is ook bekend dat steenuilen zich in bepaalde mate kunnen aanpassen naar hu | n veranderende omgeving en er zijn meerdere kleinere dorpskernen waar de soort zelfs meerdere nestlocaties heeft binnen het stedelijke gebied, waarbij wel gesteld dient te worden dat daar sprake is van kleine parkachtige inrichting verspreidt door deze ker | nen.  | Op grond van bovenstaande is het advies om met de provincie in contact te treden inzake de aantasting van het leefgebied, waarbij nagedacht zou moeten worden over het treffen van mitigerende/habitatverbeterende maatregelen in het buitengebied van Nederweer | t-Eind. Uit dit gesprek moet dan eenduidig naar voren komen of er een omgevingsvergunning vereist wordt voor de soort. Adviezen omtrent herinrichting  | Het realiseren van groene vingers vanaf de ingreeplocatie naar de | buitengebieden. Voorkeur heeft hierbij knotbomen (essen of wilgen) en dan zo min mogelijk naast drukkere ontsluitingswegen;  | Het realiseren van grazige stroken met een afwisseling van bloemrijke stroken in de gebieden 9, 11, 13 en 19.  | Het extra aanbieden van nestkasten rondom de broedlocatie (binnen een straal van 50 | -100 meter). Het aanbieden van een amfibieën poel of andere waterhoudende elementen om daarmee de aantrekking op andere insecten te vergroten.

Rapportage Leefgebied analyse steenuil, ingreeplocatie ‘Tiskeswey Fase 2’, te Nederweert-Eind (ons kenmerk: 24-1577) | 9 Bijlage 1 Gebiedsanalyse (A3 formaat) 4 | 7 5 | 8 2 Legenda Ongeschikt leefgebied | 6 Marginaal geschikt leefgebied | 3 Suboptimaal leefgebied | 9 Optimaal geschikt leefgebied 10 11 1 12 13 22 | 16 | 14 19 | 17 | 15 20 21 | 18 Bijlage 2 Mogelijke versterkingsmaatregelen ten gunste van Steenuil (A3 formaat) Versterking Steenuil leefgebied Onderzoeksgebied steenuil leefgebied analyse Zomereik Knotwilg (rondom wadi en als verbindingselement richting noordzijde vanaf ingreeplocatie) Bloemrijke bermen Aan te brengen extra nestkasten

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://nederweert.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/8bec381e-03ea-4bfa-ba1a-13ea9711f459?agendaItemId=7e16b08e-637f-4f17-bf70-2d599d01ea45